Prapaskenat e demonstratës së grupit terrorist Mojahedin-e Khalq (MEK) përballë Kombeve të Bashkuara dhe rrjetit të tij të ndikimit politik në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara

Nga: Pouia Tajali

Çdo vit në muajin shtator, në të njëjtën kohë me zhvillimin e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork, rrugët përreth selisë së OKB-së shndërrohen në një skenë për shfaqje të ndryshme politike. Ndër grupet që e shfrytëzojnë këtë mundësi për të tërhequr vëmendjen e mediave dhe politikanëve, grupi terrorist Mojahedin-e Khalq (MEK) i Iranit dhe rrjeti i tij politik i lidhur me të zënë një vend të veçantë. Megjithatë, për të kuptuar rëndësinë e një ngjarjeje të tillë, duhet ngritur një pyetje thelbësore: Si është e mundur që një grup që kaloi një pjesë të madhe të historisë së tij në luftë të armatosur, operacione ushtarake dhe veprimtari klandestine, sot të prezantohet në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara përmes fjalëve të tilla si demokraci, të drejtat e grave, sekularizëm dhe të drejtat e njeriut?

Grupi Mojahedin-e Khalq u formua në vitin 1965 dhe fillimisht u shfaq si një lëvizje revolucionare klandestine. Grupi terrorist shumë shpejt e bëri luftën e armatosur thelbin e strategjisë së tij dhe, gjatë viteve 1970, anëtarët e tij kryen sulme kundër objektivave amerikane në Iran. Sipas të dhënave historike të Departamentit të Shtetit të SHBA-së, në vitin 1972 organizata kreu shpërthime kundër shërbimit amerikan të inteligjencës, Shoqatës Iran-Amerikë dhe kompanive amerikane në Teheran. Në vitin 1973, ajo vrau shefin zëvendësues të misionit ushtarak amerikan në Teheran. Në vitin 1975, ajo vrau dy oficerë ushtarakë amerikanë, ndërsa në vitin 1976 vrau dy punonjës amerikanë të Rockwell International.

Kjo histori më vonë u bë faktori më i rëndësishëm që çoi në përcaktimin e MEK-ut nga Shtetet e Bashkuara si një Organizatë e Huaj Terroriste në vitin 1997—një përcaktim që mbeti në fuqi deri në vitin 2012, kur Departamenti i Shtetit i SHBA-së e hoqi këtë përcaktim. Megjithatë, kur njoftoi këtë vendim, Uashingtoni theksoi se heqja e përcaktimit nuk nënkuptonte injorimin apo harrimin e së kaluarës së dhunshme të grupit, ndërsa njëkohësisht ngriti shqetësime serioze lidhur me akuzat për keqtrajtim të anëtarëve të MEK-ut brenda grupit. Prandaj, heqja e përcaktimit terrorist në vitin 2012 nuk duhet të ngatërrohet kurrë me një formë “miratimi historik” të grupit. Ishte një vendim juridik dhe politik lidhur me statusin e tij në atë periudhë të caktuar, dhe jo një certifikim se e kaluara e tij ishte fshirë.

Një nga kapitujt më të rëndësishëm në historinë e grupit Mojahedin-e Khalq pas Revolucionit Iranian të vitit 1979 ishte zhvendosja e qendrës së tij të veprimtarisë në Irak dhe bashkëpunimi me qeverinë e Saddam Hussein-it. Në Irak, grupi krijoi një strukturë të gjerë ushtarake dhe formoi “Ushtrinë Nacionalçlirimtare të Iranit”. Gjatë Luftës Iran-Irak, ai kreu operacione ushtarake përkrah regjimit të Saddam Hussein-it kundër Iranit. Kjo pjesë e historisë së grupit është thelbësore për vlerësimin e imazhit të tij të sotëm, sepse tregon se MEK-u nuk ishte thjesht një lëvizje politike në mërgim. Për një periudhë të gjatë, ai kishte një strukturë ushtarake, kampe, armë dhe një forcë luftarake të organizuar.

Megjithatë, pas rënies së Saddam Hussein-it në vitin 2003, ky model nuk mund të vazhdonte më. Çarmatimi i forcave të tij dhe transferimi gradual i anëtarëve të tij nga Iraku në vende të tjera, veçanërisht në Shqipëri, shënuan fundin e fazës klasike ushtarake të grupit. Nga vitet 2010 e më tej, imazhi i paraqitur nga grupi Mojahedin-e Khalq në Perëndim pësoi një transformim të qartë. Kampet ushtarake dhe Ushtria Nacionalçlirimtare nuk ishin më të pranishme. Në vend të tyre, grupi u shfaq përmes tubimeve të mëdha, konferencave politike, fjalimeve në parlamente, takimeve me politikanë dhe fushatave ndërkombëtare mediatike. Qendra e gravitetit të veprimtarisë së tij u zhvendos gjithashtu nga fusha e betejës drejt kryeqyteteve perëndimore, përfshirë Parisin, Brukselin, Uashingtonin, Strasburgun dhe Nju Jorkun.

Ajo që është bërë gjithnjë e më e dukshme vitet e fundit është prania e grupit dhe e rrjetit politik që e rrethon atë brenda strukturave perëndimore të vendimmarrjes. Në Evropë, përfaqësuesit e NCRI-së janë shfaqur vazhdimisht në Parlamentin Evropian dhe në parlamentet kombëtare të vendeve të ndryshme. Raporte të tilla si një raport i Euractiv në vitin 2025 e kanë përshkruar NCRI-në si një nga rrjetet më aktive të lobimit të opozitës iraniane në Parlamentin Evropian.

Në Shtetet e Bashkuara, këto veprimtari janë më transparente, sepse një pjesë e tyre është regjistruar në kuadër të Ligjit për Regjistrimin e Agjentëve të Huaj (FARA). Për shembull, një raport i Departamentit të Drejtësisë të SHBA-së tregon se zyra NCRI-US, duke vepruar si përfaqësuese e një “subjekti të huaj”, është angazhuar në veprimtari lobimi, ka organizuar takime dhe konferenca, ka komunikuar me qeverinë dhe Kongresin dhe ka kërkuar të ndikojë në opinionin publik. Gjatë periudhës gjashtëmujore që përfundoi në nëntor 2022, ajo raportoi 111,476 dollarë shpenzime për këto veprimtari. Për më tepër, Rosemont Associates ishte regjistruar si ofrues i shërbimeve të lobimit për NCRI-në, ndërsa në dokumentet e saj pasqyroheshin veprimtari të tilla si takime me mbështetësit, komunikim me qeverinë dhe Kongresin dhe këshillim strategjik.

Prandaj, diskutimi mbi veprimtaritë lobuese të grupit Mojahedin-e Khalq në Perëndim nuk është thjesht një pretendim politik; ai mund të gjurmohet përmes dokumenteve zyrtare amerikane.

Një nga aspektet më të diskutueshme të këtij rrjeti është lidhja e tij e gjerë me politikanë të mëparshëm dhe ish-zyrtarë perëndimorë. Raportet mediatike gjatë viteve të fundit kanë zbuluar pjesëmarrjen e një numri ish-zyrtarësh amerikanë në aktivitetet e MEK-ut dhe NCRI-së, si dhe marrjen e shumave të konsiderueshme për të mbajtur fjalime në disa prej këtyre aktiviteteve. Për shembull, The Washington Post raportoi në vitin 2012 se disa mbështetës të njohur të kësaj lëvizjeje merrnin midis 10,000 dhe 40,000 dollarë për çdo fjalim. Raporte më të fundit, bazuar në dokumente financiare të publikuara, kanë zbuluar gjithashtu raste të tjera pagesash ndaj figurave të mëparshme politike.

Sot, grupi Mojahedin-e Khalq e paraqet veten përmes gjuhës së demokracisë dhe të drejtave të njeriut. Megjithatë, vlerësimi i një grupi nuk mund të reduktohet vetëm në sloganet e tij të sotme; duhet të shqyrtohen gjithashtu historia e tij, struktura e brendshme, mekanizmat e vendimmarrjes, historia ushtarake, burimet financiare dhe niveli real i mbështetjes shoqërore që gëzon. Pikërisht kjo është ajo që e bën MEK-un të rëndësishëm: një grup terrorist nuk mund ta rishkruajë thjesht historinë e tij duke ndryshuar fjalorin politik. Kalimi nga uniformat ushtarake te kostumet politike, nga kampet te sallat parlamentare dhe nga operacionet e armatosura te lobimi nuk do të thotë domosdoshmërisht një transformim të natyrës së tij; përkundrazi, mund të përfaqësojë një ndryshim në mjetet e ushtrimit të pushtetit.

Çdo qeveri ose parlament që angazhohet me grupin terrorist Mojahedin-e Khalq (MEK) duhet të jetë në gjendje t’u përgjigjet pyetjeve kyçe: A është shqyrtuar plotësisht e kaluara e dhunshme e grupit? Si duhet të vlerësohet shërbimi i tij historik ndaj Saddam Hussein-it? Deri në çfarë mase janë hetuar në mënyrë të pavarur struktura e tij e brendshme dhe akuzat lidhur me trajtimin e anëtarëve të tij brenda grupit? Si financohen veprimtaritë e tij të lobimit dhe marrëdhënieve me publikun? Dhe, më e rëndësishmja, a duhet prania e një rrjeti të organizuar në parlamentet evropiane dhe në Kongresin e SHBA-së të ngatërrohet me nivelin real të popullaritetit të tij në mesin e popullit të Iranit?

Këto pyetje nuk janë antidemokratike. Përkundrazi, ato janë pjesë e të njëjtave standarde të transparencës dhe llogaridhënies që vetë grupi Mojahedin-e Khalq pretendon se mbron.

_______

From Armed Struggle to Global Lobbying

Behind the Scenes of the Terrorist Mojahedin-e Khalq (MEK) Group’s Demonstration in Front of the United Nations and Its Political Influence Network in Europe and the United States

By: Pouia Tajali

Every year in September, coinciding with the United Nations General Assembly in New York, the streets surrounding the UN headquarters become a stage for a variety of political displays. Among the groups that use this opportunity to attract the attention of the media and politicians, the terrorist Mojahedin-e Khalq (MEK) group of Iran and its affiliated political network occupy a particular position. To understand the significance of such an event, however, an essential question must be raised: How can a group that spent a large part of its history engaged in armed struggle, military operations, and underground activities now be presented in Europe and the United States using terms such as democracy, women’s rights, secularism, and human rights?

The Mojahedin-e Khalq group was formed in 1965 and initially emerged as a revolutionary underground movement. The terrorist group soon made armed struggle the core of its strategy, and during the 1970s, its members carried out attacks against American targets in Iran. According to historical records from the U.S. Department of State, in 1972 the organization carried out bombings against the U.S. intelligence service, the Iran-America Society, and American companies in Tehran. In 1973, it assassinated the deputy chief of the U.S. military mission in Tehran. In 1975, it killed two U.S. military officers, and in 1976, two American employees of Rockwell International.

This history later became the most important factor behind the MEK’s designation as a Foreign Terrorist Organization by the United States in 1997—a designation that remained in place until 2012, when the U.S. Department of State revoked it. Nevertheless, when announcing the decision, Washington emphasized that the revocation did not mean ignoring or forgetting the group’s violent past, while also raising serious concerns about allegations of mistreatment of MEK members within the group. Therefore, the 2012 revocation of the terrorist designation should never be confused with a form of “historical endorsement” of the group. It was a legal and political decision concerning its status at that particular time, not a certification that its past had been erased.

One of the most important chapters in the history of the Mojahedin-e Khalq group following the 1979 Iranian Revolution was the relocation of its operational center to Iraq and its cooperation with Saddam Hussein’s government. In Iraq, the group established an extensive military structure and created the “National Liberation Army of Iran.” During the Iran-Iraq War, it conducted military operations alongside Saddam Hussein’s regime against Iran. This part of the group’s history is central to assessing its present-day image because it demonstrates that the MEK was not merely a political movement in exile. For an extended period, it possessed a military structure, camps, weapons, and an organized fighting force.

However, following the fall of Saddam Hussein in 2003, this model could no longer continue. The disarmament of its forces and the gradual transfer of its members from Iraq to other countries, particularly Albania, marked the end of the group’s classical military phase. From the 2010s onward, the image presented by the Mojahedin-e Khalq group in the West underwent a clear transformation. Military camps and the National Liberation Army were no longer visible. Instead, the group appeared through large-scale rallies, political conferences, speeches in parliaments, meetings with politicians, and international media campaigns. The center of gravity of its activities also shifted from the battlefield to Western capitals, including Paris, Brussels, Washington, Strasbourg, and New York.

What has become increasingly striking in recent years is the presence of the group and its surrounding political network within Western decision-making structures. In Europe, representatives of the NCRI have repeatedly appeared in the European Parliament and the national legislatures of various countries. Reports such as a 2025 Euractiv report have described the NCRI as one of the most active Iranian opposition lobbying networks in the European Parliament.

In the United States, these activities are more transparent because some of them are registered under the Foreign Agents Registration Act (FARA). For example, a report by the U.S. Department of Justice indicates that the NCRI-US office, acting as an agent of a “foreign principal,” has engaged in lobbying activities, organized meetings and conferences, communicated with the government and Congress, and sought to influence public opinion. During the six-month period ending in November 2022, it reported $111,476 in expenses for these activities. In addition, Rosemont Associates was registered as a lobbying service provider for the NCRI, with its filings reflecting activities such as meetings with supporters, communication with the government and Congress, and strategic consulting.

Therefore, discussion of the lobbying activities of the Mojahedin-e Khalq group in the West is not merely a political allegation; it can be traced through official U.S. records.

One of the most controversial aspects of this network is its extensive connections with former Western politicians and former government officials. Media reports over the years have revealed the participation of a number of former U.S. officials in MEK and NCRI events, as well as the receipt of substantial sums for speaking at some of these events. For example, The Washington Post reported in 2012 that some prominent supporters of this movement received between $10,000 and $40,000 for each speech. More recent reports, based on publicly released financial records, have also revealed other instances of payments to former political figures.

Today, the Mojahedin-e Khalq group presents itself using the language of democracy and human rights. However, evaluating a group cannot be reduced to its current slogans; its history, internal structure, decision-making mechanisms, military record, financial resources, and the actual level of social support it enjoys must also be examined. This is precisely what makes the MEK significant: a terrorist group cannot simply rewrite its history by changing its political vocabulary. The shift from military uniforms to political suits, from camps to parliamentary halls, and from armed operations to lobbying does not necessarily mean a transformation in its nature; rather, it may represent a change in the instruments of power.

Any government or parliament that engages with the terrorist Mojahedin-e Khalq (MEK) group should be able to answer key questions: Has the group’s violent history been fully examined? How should its historical service to Saddam Hussein be assessed? To what extent have its internal structure and allegations concerning the treatment of its own members within the group been independently investigated? How are its lobbying and public-relations activities financed? And, most importantly, should the presence of an organized network in European parliaments and the U.S. Congress be confused with its actual level of popularity among the people of Iran?

These questions are not anti-democratic. On the contrary, they are part of the same standards of transparency and accountability that the Mojahedin-e Khalq group itself claims to defend.