Kreu Blog

Hoxha i katër grave dhe livadhet që ujiste Qazimi

Drini.us
-
0
Hoxha i katër grave dhe livadhet që ujiste Qazimi

Luan – Asllan Dibrani, Gjermani
25 shtator 2026

Tregim satirik

Në atë shtëpi, fjala «bahçe» kishte dy kuptime. Njërin e njihte mirë hoxha: toka jepte prodhim, gratë punonin dhe ai mblidhte paratë. Kuptimin tjetër do ta mësonte vonë, kur të kuptonte se edhe zemrat e lëna pas dore kërkojnë ujë.

Hoxhë Sylejmani e quante familjen «bahçe të bekuar». Kishte tri gra dhe secilës i tregonte si duhej ta mbante shtëpinë: Hanifes i predikonte durimin, Xhemiles kursimin, Sabrijes bindjen. Vetë mbante çelësat e hambarit dhe numëronte të ardhurat nga puna e tyre.

Kur njoftoi se do të martohej edhe me Hyrijen, njëzet vjet më të re, Hanifja e pyeti:

— Tri bahçet që ke, a i ke ujitur ndonjëherë?

— Ju të tria jeni mirë, — tha Sylejmani. — Zemra ime kërkon një pranverë të re.

Xhemilja pa duart e Hanifes, të çara nga puna, pastaj ato të Sabrijes.

— Pranverën tënde do ta paguajmë prapë ne?

Ashtu ndodhi. Sylejmani shiti dy lopë, grurin, patatet dhe domatet. Me paratë e grave bëri dasmën dhe mori një apartament pranë detit. Kur Hanifja i kujtoi bahçen e shtëpisë, ai hodhi valixhen në makinë dhe u përgjigj:

— Gjeni një burrë që di ta ujisë. Unë po shkoj me Hyrijen!

Hanifja nuk foli. Qazimi kishte vite që vinte pranë saj, që nga martesa e tretë e Sylejmanit. Ai e dëgjonte kur hoxha harronte ta pyeste si ishte. Me kohë, Hanifja dhe Qazimi ishin dashuruar. Nga tre fëmijët e Hanifes, njëri ishte i Sylejmanit, dy të Qazimit. Hoxha, aq krenar për madhësinë e familjes, nuk kishte vënë re sa pak dinte për jetën e saj.

Sabrija e kishte kuptuar afërsinë mes tyre. Edhe ajo ndihej e lënë pas dore, por ia hapi fjalën Hanifes me zemërim e me kërcënim. Hanifja nuk e pranoi atë mënyrë.

— Nëse do të flasësh me Qazimin, fol vetë, — i tha. — Mos e përdor frikën time për të marrë atë që dëshiron.

Sabrija kërkoi falje. Pastaj foli me Qazimin. Gjatë ditëve që Sylejmani pushonte në det, mes tyre lindi një afërsi e re, me dëshirën e të dyve. Hanifja dhe Sabrija, që deri atëherë kishin ruajtur secila vetminë e vet, nisën të flisnin hapur me njëra-tjetrën. Qazimi kujdesej për dy gra që hoxha i kishte lënë pa dashuri, ndërsa Xhemilja u kujtonte të gjithëve se domatet e vërteta duheshin ujitur çdo mbrëmje.

Në plazh, Hyrija priste të kalonte kohë me Sylejmanin. Ai i foli për qiranë, çmimin e drekës dhe faturën e kondicionerit. Ditën e tretë e zuri gjumi nën çadër. Hyrija doli të shëtiste, njohu një djalë të ri dhe ra në dashuri me të. Vendosi të qëndronte pranë detit.

Kur u zgjua, hoxha gjeti mbi peshqir fustanin, sandalet dhe një letër:

«Më premtove dashuri e më numërove shpenzimet. Bahçja ime kërkonte kujdes; ti fjete nën çadër. Unë po qëndroj këtu me dikë që pati kohë të më dëgjojë dhe të ma ujis bashqen se u rrit bari e thare pa e ujit asnjeri . Ky erifi qenka zanatli dhe e freskoj me kujdes .Ti mire mbetesh .»

Sylejmanite lexoj një herë letrën su besoj syve e lexoj së dyti u mundua ta feshte siku po i asheh dikush . Iu morën mendtë u rrezhua ne me kokë në rre . Pushuesit e ndihmuan dhe e çuan në spital. Nga atje telefonoi në shtëpi. Hanifja, Xhemilja dhe Sabrija nuk kuptuan pse e si, por Xhemilja sikur u zbeh pak ndesa Hanifja dhe Sabria sikur a panë pa kurrfar ndryshimi ja meshelen syrin njëra – tjetres bënë gati rroba për të dhe shkuan ta vizitonin.

— Sa mirë që ju kam, — u tha ai kur i pa pranë shtratit. — Ju të tria e mbani shtëpinë bashkë.

— E mbajmë, — tha Hanifja.

— Dhe flasim më shumë me njëra – tjetrën tani, — shtoi Sabrija.

Sylejmani buzëqeshi, i bindur se sëmundja e tij ua kishte afruar zemrat. Nuk e dinte se ato kishin nisur të afroheshin që kur ai i kishte lënë të vetme me gjithë punët e shtëpisë.

Në mbrëmje, Hanifja dhe Sabrija dolën nga spitali krah për krah. Kishin lënë takim me Qazimin pasi të mbaronin punët. Xhemilja u kishte porositur të ktheheshin me kohë për t’i ujitur domatet.

— A mendon se Sylejmani do ta mësojë ndonjëherë? — pyeti Sabrija.

Hanifja pa nga dritarja e spitalit, ku ai ende u bënte me dorë.

— Ndoshta do të mësojë të na pyesë si jemi, — tha. — Pastaj le të fillojë të na dëgjojë.

Në shtrat, hoxha i tha infermierit se ishte me fat: tri gratë e tij paskëshin mbetur të bashkuara. Ai nuk e dinte sekretin që ruanin Hanifja dhe Sabrija. E dinte vetëm se Hyrija nuk do të kthehej dhe se, kur të dilte nga spitali, e priste fletorja e Xhemiles me llogarinë e lopëve, të grurit dhe të domateve.

Hoxha kishte shkuar në det për një pranverë të katërt dhe kishte përfunduar në spital me një palë sandale kujtim. Në shtëpi, bahçet vazhdonin të gjelbëronin. Ai kishte pasur çelësat e hambarit; Qazimi kishte ditur ku duhej çuar uji.

“Nisma e Deçanit” në Zvicër, ftesë për Kuvendin e 3-të të Rregullt Vjetor, që do të mbahet nesër në ora 18

Drini.us
-
0
“Nisma e Deçanit” në Zvicër, ftesë për Kuvendin e 3-të të Rregullt Vjetor, që do të mbahet nesër në ora 18
Saim Tahiraj
____
“NISMA E DEÇANIT” – ZVICËR
F T E S Ë
PËR KUVENDIN E 3-të TË RREGULLT VJETOR – 2026
Të nderuar anëtarë të Shoqatës,
Kryesia e Shoqatës “Nisma e Deçanit” në Zvicër ka kënaqësinë t’ju ftojë në Kuvendin e 3-të të Rregullt Vjetor, i cili do të mbahet:
Data: 26 shtator 2026
Ora: 18:00
Vendi: Schulareal(Aula), Dorfstrasse 20, 5040 Schöftland (AG)
RENDI I DITËS
1. Fjala përshëndetëse
2. Zgjedhja e numëruesit të votave dhe e procesmbajtësit
3. Miratimi i procesverbalit të Kuvendit të vitit 2025
4. Raporti vjetor për vitin 2025
5. Raporti financiar për vitin 2025
6. Të ndryshme
Prania dhe pjesëmarrja juaj në Kuvend janë të një rëndësie të veçantë për mbarëvajtjen dhe forcimin e veprimtarisë së Shoqatës sonë.
Pas përfundimit të punimeve të Kuvendit, jeni të ftuar përzemërsisht në një aperitiv të përbashkët, ku do të kemi kënaqësinë t’ju mirëpresim dhe të vazhdojmë së bashku këtë mbrëmje në një atmosferë miqësore.
Me respekt dhe konsideratë,
KRYESIA E SHOQATËS
“NISMA E DEÇANIT” – ZVICËR
Kryetar,
Saim Tahiraj@Highlight

Mentor Mripa – zëri që e sheh botën përmes shpirtit

Drini.us
-
0
Mentor Mripa – zëri që e sheh botën përmes shpirtit
Hajriz Mamaj, Prishtinë
  • Vështrim poetiko-letrar dhe biografik

Mentor Mripa është një figurë e veçantë e jetës kulturore e mediatike në Kosovë: gazetar radiofonik, moderator emisionesh, këngëtar, autor tekstesh e kompozitor, por mbi të gjitha një njeri që e ka kthyer zërin në mënyrë të komunikimit me botën.

I lindur më 1973, Mentor Mripa ka ndërtuar një veprimtari të gjatë në radio dhe në muzikë. Zëri i tij, pas luftës së vitit 1999, ishte ndër zërat që hapën Radio Mitrovicën. Më pas ai punoi në Radio Besa dhe Radio Helix në Prizren, ndërsa për rreth 24 vjet është i pranishëm në Radio Kosovë, ku ka qenë autor dhe moderator i shumë emisioneve.

Screenshot

Nëpërmjet emisioneve të kontaktit, moderimi i tij nuk është thjesht një profesion teknik. Radioja, për Mentor Mripën, është një hapësirë takimi njerëzor. Fjala, zëri, muzika dhe komunikimi me dëgjuesin ndërthuren në një marrëdhënie të drejtpërdrejtë, ku dëgjuesi nuk është vetëm marrës i programit, por bashkëbisedues.

Mentor Mripa është edhe këngëtar dhe autor i disa këngëve. Ai ka publikuar katër albume dhe disa videoklipe, ndërsa krijimtaria e tij muzikore është vlerësuar me çmime në veprimtari të ndryshme muzikore, ndër to edhe në “Zambakët e Prizrenit”, “Lyra Fest” në Gjakovë dhe “ShouFest” në Prishtinë.

Por rruga e tij artistike merr një dimension edhe më të veçantë kur shihet në raport me përvojën e tij jetësore. Si person i verbër, ai nuk e ka pranuar mungesën e shikimit si kufizim të botës së tij krijuese. Përkundrazi, ai ka ndërtuar një komunikim artistik ku shqisa e dëgjimit, ndjeshmëria dhe imagjinata bëhen mënyra të tjera të të parit.

Madje, lidhja e tij me botën e librit dhe të kulturës nis që në moshë shumë të re. Si 13-vjeçar ka punuar si korrektor i librave për të verbër. Më vonë u bë njëri prej themeluesve të Unionit të të Verbërve dhe është përfshirë në iniciativa të ndryshme në mbështetje të personave të verbër. Pjesëmarrja e tij në koncerte humanitare e dëshmon edhe dimensionin shoqëror të figurës së tij.

Një tjetër moment i rëndësishëm në rrugëtimin e tij artistik është paraqitja si aktori i parë i verbër në Kosovë, në filmin “Një pallto për babanë tim në burg”, të regjisorit Adem Mikullovci. Kështu, zëri i tij nuk mbeti vetëm në radio e në këngë, por kaloi edhe në hapësirën e kinemasë.

Në këtë kuptim, Mentor Mripa është një figurë ku arti, radioja, muzika dhe përvoja njerëzore takohen. Ai nuk komunikon vetëm me zërin; ai komunikon me përvojën.

“Ti” – një këngë për dashurinë që shihet me zemër

Kënga “Ti” është një tekst i ndërtuar mbi një ndjenjë të pastër dashurie dhe admirimi. Në qendër të saj qëndron figura e një gruaje të dashur, e cila shfaqet si pranverë, bekim, dritë dhe frymëzim.

Që në vargun e parë: “Je pranvera në çdo stinë, je bekim që s’ka mbarim”, dashuria paraqitet si një forcë që nuk i bindet kalendarit. Pranvera, zakonisht simbol i rilindjes dhe gjallërisë, këtu nuk kufizohet në një stinë. Ajo bëhet gjendje e përhershme shpirtërore.

Figura e së dashurës vjen pastaj përmes një metafore të bukur: “Më erdhe në jetë porsi flutur”.

Flutura është simbol i lehtësisë, bukurisë, ndryshimit dhe lirisë. Ardhja e saj nuk është e rëndë apo e imponuar; është e butë, e papritur dhe e bukur.

Në vargjet: “Rrugët heshtin kur kalon, aroma jote më inspiron”,

bota e jashtme transformohet nga prania e të dashurës. Rrugët, në mënyrë poetike, marrin cilësi njerëzore: ato “heshtin”. Prania e saj bëhet aq e fuqishme, saqë edhe hapësira përreth duket sikur ndalet për ta përjetuar atë çast.

Kjo poezi dashurie nuk mbështetet vetëm te pamja. Përkundrazi, ajo ndërtohet mbi një përjetim shumë më të gjerë: aromën, zërin, hapat, praninë dhe emocionin.

Kjo merr një domethënie të veçantë kur teksti lexohet në kontekstin e autorit.

Mentor Mripa, si njeri që nuk sheh me sy, e ndërton figurën e së dashurës jo vetëm përmes bukurisë së jashtme, por përmes mënyrës se si ajo ndihet.

Prandaj vargu: “Në çdo rrahje zemre ty të ndjejë, shpirtin binjak te ti e gjej”, mund të konsiderohet si një nga pikat më të rëndësishme të tekstit. Dashuria këtu nuk është thjesht shikim; është ndjesi. Nuk është vetëm ajo që syri mund të shohë, por ajo që zemra mund të njohë.

Refreni – bukuria si dritë

Refreni e ngre ndjenjën në një nivel më të fuqishëm: “Bukuria jote më rrëmben, po shkëlqen sa po shkëlqen, bukuria jote më ndriçon si diell që s’perëndon.”

Fjalët “shkëlqen”, “ndriçon” dhe “diell” krijojnë një fushë të përbashkët kuptimore: dritën.

Këtu mund të vërehet një paradoks poetik i bukur: një autor i verbër i këndon dritës së një njeriu tjetër. Por kjo dritë nuk është domosdoshmërisht drita fizike. Është drita e dashurisë, e pranisë, e ngrohtësisë dhe e lumturisë.

Në këtë pikë, kënga mund të lexohet edhe në një plan simbolik: njeriu mund të mos e shohë dritën me sy, por mund ta përjetojë atë me shpirt.

Vargjet: “Hapat e tu si melodi, shpirtin ma mbushin harmoni”,  e zhvendosin përsëri përjetimin nga pamorja te dëgjimi. Hapat bëhen muzikë, ndërsa muzika bëhet harmoni shpirtërore.

Ky është një motiv që i përshtatet natyrshëm një krijuesi që e ka ndërtuar një pjesë të madhe të jetës së tij përmes zërit dhe dëgjimit.

Dashuria si shërim

Në vazhdim: “Kur të kam pranë bota ndalon, çdo dhimbje tretet, plagët shëron”, dashuria merr funksionin e shërimit. E dashura nuk është vetëm objekt admirimi; ajo bëhet prani që e qetëson dhe e shëron shpirtin.

Ndërsa dy vargjet përmbyllëse: “Ardhja jote m’ka habitur, ndjenjat ti mi ke rilindur”, rikthehen te ideja e rilindjes, e cila ishte e pranishme që në fillim përmes simbolit të pranverës.

Kështu, teksti krijon një lloj rrethi poetik: pranvera – ardhja – dashuria – drita – harmonia – shërimi – rilindja.

“Ti” është një këngë që ndërtohet mbi fjalorin e dashurisë së drejtpërdrejtë: pranverë, bekim, flutur, ëndërr, zemër, shpirt, dritë, diell, melodi dhe harmoni. Pikërisht kjo gjuhë e bën tekstin të përshtatshëm për këngë, sepse emocionet shprehen qartë dhe në mënyrë të kuptueshme.

Por teksti merr një shtresë të veçantë kuptimore kur vendoset pranë biografisë së Mentor Mripës.

Ai është një artist që ka komunikuar për dekada përmes zërit. Ka kënduar, ka moderuar, ka shkruar, ka interpretuar dhe ka qenë pjesë e jetës radiofonike e kulturore të Kosovës. Në një farë mënyre, “Ti” është edhe një dëshmi e filozofisë së tij krijuese: të perceptosh njeriun jo vetëm me sy, por me zemër, me dëgjim dhe me ndjeshmëri.

Dhe ndoshta këtu qëndron edhe bukuria më e madhe e kësaj kënge: ajo flet për një njeri që ndriçon jetën e tjetrit, duke na kujtuar se drita më e rëndësishme nuk është gjithmonë ajo që shihet, por ajo që ndihet.

Mentor Mripa, si këngëtar dhe moderator, mbetet kështu një zë i veçantë në hapësirën mediatike e muzikore kosovare: një zë që ka kaluar nga radioja te kënga, nga kënga te skena, nga skena te humanizmi dhe nga përvoja personale te një mesazh më i gjerë njerëzor — se kufijtë e trupit nuk duhet të bëhen kufij të shpirtit.

Behajdin Allaqi – intelektuali i Lëvizjes dhe misteri i një zhdukjeje që u bë çështje e historisë

Drini.us
-
0
Behajdin Allaqi – intelektuali i Lëvizjes dhe misteri i një zhdukjeje që u bë çështje e historisë
[BEHAJDIN ALLAQI – Intelektuali i Lirisë / IA]

Nga Dr. Sadri Ramabaja, Prishtinë

Portret

Behajdin Allaqi (7 prill 1963 – 11 qershor 1998?) zë një vend të veçantë në historinë politike të Kosovës së fundshekullit XX. Ai nuk ishte vetëm një veprimtar politik i Lëvizjes Popullore të Kosovës dhe njëri prej kuadrove të saj të angazhuar në periudhën vendimtare të kalimit nga rezistenca politike e organizuar drejt luftës së armatosur. Ishte, mbi të gjitha, një intelektual me formim të thellë politik, mësimdhënës i filozofisë dhe sociologjisë, i formuar në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës dhe një veprimtar që, sipas dëshmive të publikuara, e kishte lidhur jetën e tij profesionale me idealin e lirisë dhe të pavarësisë së Kosovës.

Në këtë kuptim, figura e Allaqit duhet parë brenda një brezi të veçantë politik: atij brezi që, pas përvojës së represionit jugosllav dhe veprimtarisë ilegale të viteve ’80 e ’90, e konsideronte çështjen e Kosovës jo si një problem të thjeshtë të të drejtave individuale, por si një çështje të subjektivitetit politik dhe të vetëvendosjes kombëtare.

Allaqi ishte pjesë e LPRK-së dhe më pas e LPK-së. Dokumentet dhe dëshmitë publike e vendosin atë në rrethin e veprimtarëve të rëndësishëm të kësaj organizate. Disa burime të kohës brenda LPRK=së [në mesin e tyre edhe autori i këtij portreti] e rendisin emrin e tij në strukturat e LPRK-së që nga fillimi i viteve ’90, ndërsa në mbledhjen e vitit 1993 në Kollare të Kërçovës ai figuron krahas një numri të madh figurash të njohura të Lëvizjes.

Kjo është e rëndësishme për të kuptuar profilin e tij. Behajdin Allaqi nuk ishte një figurë periferike e historisë së Lëvizjes. Ai i përkiste asaj shtrese të veprimtarëve që e kishin kaluar fazën e aktivizmit spontan dhe kishin hyrë në hapësirën e organizimit politik të strukturuar.


Intelektuali përballë logjikës së konspiracionit

Një dimension i rëndësishëm i portretit të Allaqit lidhet me marrëdhëniet e tij politike brenda Lëvizjes.

Sipas përmbledhjes publike të aktgjykimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës, Allaqi kishte pasur në vitin 1993 një “mosmarrëveshje serioze” me Hashim Thaçin dhe Azem Sylën, lidhur me një person që ata dyshonin se ishte informator serb. Po sipas kësaj përmbledhjeje, më vonë Allaqi ishte vënë nën vëzhgimin e shërbimit të zbulimit të UÇK-së.
Këtë e pohojnë edhe një varg bashkëveprimtarësh të Behajdinit jo vetëm të bazës ku ai vepronte [në Prizren dhe rrethinë si drejtues politik], por edhe në nivel të Kosovës.

Si ish bashkëpunëtor i ngushtë I Profesor Ukshin Hotit, ai shquhej për vizionin e tij politik dhe mendimin strategjik. Por kishte afëtsi të shkëlqyeshme edhe në lëmin e organizimit.
Gjatë vitit 1991 dhe 1992, në dy vizita me karakter pune në Zvicër, ai ishte dy herë tek unë në Basel me ç’rast pata kënaqësinë që ti vë re këto cilësi të veçanta për një udhëheqës politik.

Behajdin Allaqi që nga Mbledhja e Ujmirit [1991] e me theks nga ajo e Kollares [1993] u gjetë në një hapësirë të tensionuar të politikës së brendshme të Lëvizjes, ku dallimet politike, dyshimet konspirative dhe lufta për kontroll organizativ ndërthureshin me përgatitjet për një konflikt të armatosur.

Kjo rrethanë e bën figurën e tij veçanërisht të rëndësishme për studimin e historisë së LPK-së dhe të UÇK-së.

11–12 qershor 1998: nga veprimtar politik në person i zhdukur

Në qershor 1998, kur lufta kishte hyrë në një fazë të re dhe struktura të ndryshme të UÇK-së po përpiqeshin të konsolidonin kontrollin territorial e organizativ, fati i Allaqit mori një kthesë tragjike.
Ishte periudha fill pas Mbledhjes së jashtazkanoshme të LPK-së në Shtutgard [Gjermani], kur qe ushtruar një lloj puçi, që do të bartej pastaj edhe në strukturat e UÇK-së.

Sipas rrëfimit të bashkëshortes së tij, të dokumentuar nga Fondi për të Drejtën Humanitare, Allaqi ishte parë për herë të fundit më 11 qershor 1998 në Prizren dhe më pas ishte nisur drejt Shtabit të UÇK-së në Drenoc të Rahovecit. Pas kësaj, nuk ka të dhëna publike se është parë i gjallë.

Në rrëfimin e Ilaz Kadollit, të botuar në librin Syri i Shqiponjës, ngjarja merr një dimension edhe më dramatik. Sipas dëshmisë së tij, Allaqi ishte paraqitur më 12 qershor në zonën e Rahovecit dhe ishte arrestuar e prangosur në Drenaj, për t’u dërguar më pas në Shtabin e Përgjithshëm në Altar. Kadolli përshkruan edhe shqetësimin e veprimtarëve të Lëvizjes për fatin e tij dhe pasigurinë që kishte mbizotëruar në ditët pas arrestimit.

Këtu nis një prej kapitujve më të errët të historisë së tij: zhdukja pa varr, pa trup dhe pa një shpjegim publik të verifikueshëm për vite të tëra.

Nga “dëshmor i rënë në betejë” te pyetja e pazgjidhur historike

Më 1 nëntor 1998, Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së publikoi Komunikatën nr. 61, ku Allaqi paraqitej si dëshmor i rënë në krye të detyrës. Sipas përmbledhjes së aktgjykimit të Dhomave të Specializuara, kjo komunikatë u interpretua nga trupi gjykues si pjesë e përpjekjes për të fshehur rrethanat reale të fatit të tij.
Kjo pikë përbën një nyje themelore të çështjes Allaqi.
Sepse nëse një person i zhdukur paraqitet zyrtarisht si i rënë në betejë, ndërkohë që trupi i tij nuk gjendet dhe rrethanat e vdekjes nuk dokumentohen, krijohet një mospërputhje ndërmjet kujtesës institucionale dhe së vërtetës faktike.

Pikërisht këtu qëndron një prej dimensioneve më të dhimbshme të fatit të Allaqit: ai u përfshi në narrativën heroike të luftës, ndërkohë që familjes së tij iu mohua për një kohë të gjatë ajo që është element themelor i dinjitetit njerëzor – e drejta për të ditur fatin e të afërmit dhe vendin ku prehet ai.

Dialogu mes vëllezërve Jashari si dëshmi memorialistike e drejtpërdrejtë

Sipas rrëfimit të Murat Jasharit, gjatë një bisede telefonike me të vëllanë, Ismeti i tregoi:

Ismeti: “Na i kanë sjellë këtu në Kleçkë dy veta, i kemi në burg. Kishin qenë udhëheqës të Lëvizjes dhe na kanë thënë se janë spiunë.”

Unë: “Si i kishin emrat?”

Ismeti:“Behajdin Allaqi dhe Shaban Rexhep Shala.”

Më pas, sipas rrëfimit, Murati e porosit të vëllanë:

“Nuk e di se si është organizimi momental te ju, por mos e zbato asnjë urdhër sa u takon atyre dyve. Le të merren ata ma të ‘mëdhenjtë’ me ta.”

Dhe për Allaqin shton:

“Ky emër Behajdin më është pak i njohur, nuk e di nga më vjen, se nga e kam dëgjuar…”

Pas bisedës, Murat Jashari tregon se e kontaktoi Xhavit Halitin (“Zekën”), i cili i tha se ishte i informuar për rastin. Ai më pas e informoi edhe Ali Ahmetin (“Abazin”), i cili, sipas rrëfimit, nuk kishte qenë në dijeni dhe premtoi se do të interesohej, duke i kërkuar Muratit që të mos e përhapte lajmin.

Ky dialog ka një rëndësi të veçantë si dëshmi memorialistike e drejtpërdrejtë, sepse Murat Jashari pretendon qartë se informacionin për ndalimin e Allaqit e ka marrë nga vetë Ismet Jashari, i cili në atë moment ndodhej në strukturën operative të UÇK-së.

Teksti dëshmon se, në rrëfimin e autorit, në fillim të korrikut 1998 Allaqi ndodhej në Kleçkë, ishte i privuar nga liria dhe ishte etiketuar si “spiun”; njëkohësisht, vetë Murati shfaq rezervë ndaj çdo urdhri që mund të lidhej me të dhe kërkon që çështjen ta trajtojnë “ata ma të mëdhenjtë”.

Kjo pjesë është veçanërisht interesante për këtë portret të Behajdin Allaqit, sepse tregon se emri i tij nuk shfaqet në kujtesën e Murat Jasharit si i një personi periferik, por si emër i lidhur me udhëheqjen e Lëvizjes dhe me një konflikt të brendshëm politik që kërkonte ndërhyrje në nivele më të larta të strukturës së atëhershme të UÇK-së.

Kthesa e vitit 2026: nga misteri në konstatim gjyqësor

Aktgjykimi i 16 shtatorit 2026 i Dhomave të Specializuara të Kosovës e ndryshoi statusin juridik të kësaj historie.
Sipas përmbledhjes së publikuar, trupi gjykues konstatoi se Allaqi ishte marrë i prangosur nga shtabi në Drenoc nga Hashim Thaçi dhe Kadri Veseli dhe se më pas ishte vrarë. Aktgjykimi i shkallës së parë nuk i ka bërë publike të gjitha provat mbi të cilat është mbështetur ky konstatim.

Këtu kërkohet një dallim i rëndësishëm dhe domethënës: ky konstatim gjyqësor mbi fatin e një personi nuk është i njëjtë me të gjitha interpretimet politike që mund të ndërtohen rreth tij.

Prandaj, në një trajtim serioz të figurës së Allaqit duhet ndarë në mënyrë rigoroze:

  1. faktet biografike të dokumentuara;
  2. dëshmitë individuale dhe kujtimet e bashkëveprimtarëve;
  3. dokumentet e institucioneve të kohës;
  4. gjetjet faktike të gjykatës;
  5. interpretimet politike që janë ndërtuar pas luftës.

Kjo ndarje është veçanërisht e rëndësishme në rastin e Allaqit, sepse historia e tij është bërë pjesë e një debati shumë më të gjerë mbi strukturat e pushtetit brenda UÇK-së dhe mbi mënyrën se si lufta, pas luftës, është shndërruar edhe në objekt të konkurrencës për interpretimin e së kaluarës.


“Syri i Shqiponjës” dhe dëshmia e brendshme e një epoke

Në këtë kuadër, kapitulli i Ilaz Kadollit në librin e tij Syri i Shqiponjës ka rëndësi të veçantë si burim memorialistik dhe dëshmi e një bashkëkohësi.

Dhomat e Specializuara e kanë pranuar librin si provë në proces, me kërkesë të Zyrës së Prokurorit të Specializuar. Megjithatë, nga materialet publike nuk mund të thuhet me siguri se pjesa e librit që trajton Allaqin ka qenë konkretisht ndër provat mbi të cilat trupi gjykues mbështeti konstatimin për vrasjen e tij. Kjo është një nuancë që duhet ruajtur në çdo shkrim serioz për Allaqin.

Rëndësia e Syrit të Shqiponjës nuk qëndron vetëm në vlerën e tij si burim për një episod të caktuar. Ai është edhe një dokument i kujtesës së brendshme të UÇK-së, i shkruar nga një pjesëtar i saj dhe që pasqyron mënyrën se si një pjesë e aktorëve të luftës e kanë perceptuar, interpretuar dhe ruajtur historinë e konfliktit.
Në këtë pikë, Behajdin Allaqi del nga kufijtë e një biografie individuale dhe shndërrohet në një rast studimor për marrëdhënien ndërmjet kujtesës, pushtetit dhe historisë.


Një figurë në kryqëzimin e tri historive

Portreti i Allaqit mund të kuptohet më plotë në kryqëzimin e tri historive.

E para është historia e rezistencës politike shqiptare në Kosovë. Në këtë histori ai përfaqëson brezin e intelektualëve që e lidhën profesionin, dijen dhe veprimtarinë politike me projektin e çlirimit.

E dyta është historia e brendshme e LPK-së dhe e formimit të strukturave politike e ushtarake që do të çonin te UÇK-ja. Këtu Allaqi shfaqet si një figurë që nuk ishte vetëm pjesëmarrës, por edhe pjesë e debatit të brendshëm mbi drejtimin e Lëvizjes.

E treta është historia e errët e dhunës politike brenda një konteksti lufte, ku kufijtë ndërmjet nevojës së konspiracionit, dyshimit politik, disiplinës ushtarake dhe arbitraritetit mund të bëhen jashtëzakonisht të brishtë.
Pikërisht kjo e fundit e bën rastin Allaqi të rëndësishëm edhe për studimet e tranzicionit dhe të drejtësisë tranzicionale.

Heroizimi dhe e drejta për të vërtetën

Në vitin 2015, presidentja Atifete Jahjaga e dekoroi Allaqin me titullin “Hero i Kosovës”. Ai konsiderohet gjithashtu dëshmor i UÇK-së.
Por statusi I heroit nuk e zgjidh problemin historik të zhdukjes.
Përkundrazi, në raste të tilla lind një pyetje më e thellë: a mjafton heroizimi simbolik i një të zhdukuri, nëse shoqëria nuk e ka zbardhur plotësisht fatin e tij?

Përgjigjja nga këndvështrimi i drejtësisë tranzicionale është e ndërlikuar. Kujtesa publike dhe nderimi i viktimës nuk mund ta zëvendësojnë të drejtën e familjes për të vërtetën, drejtësinë dhe, kur është e mundur, për gjetjen dhe identifikimin e mbetjeve mortore.
Pikërisht për këtë arsye, rasti i Behajdin Allaqit duhet të trajtohet jo vetëm si një kapitull i historisë së UÇK-së, por si pjesë e historisë së të drejtave të viktimave dhe të drejtës së shoqërisë për të vërtetën.

Behajdin Allaqi si figurë e një brezi

Në fund, Allaqi nuk duhet reduktuar as në figurën e “heroit” të institucionalizuar, as në atë të “viktimës” së një përplasjeje politike. Të dyja këto reduktime e varfërojnë portretin e tij.

Ai ishte një intelektual i angazhuar politikisht, një veprimtar i Lëvizjes, një profesor dhe një njeri që e lidhi jetën e vet me një projekt politik të çlirimit të Kosovës. Për këtë arsye, historia e tij nuk mund të shkëputet nga historia e brezit që e përjetoi kalimin nga rezistenca ilegale në kryengritjen e armatosur.

Por tragjedia e tij qëndron pikërisht këtu: ai u zhduk në një moment kur historia e Kosovës po hynte në fazën e saj më dramatike dhe, për dekada, vetë mungesa e trupit të tij u bë një metaforë e mungesës së përgjigjes.

Në përmbledhjen e aktgjykimit thuhet se Trupi Gjykues konstatoi se Thaçi “personally participated” në krime, ndër to edhe në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e Behajdin Allaqit.
Ky aktgjykim ka sjellë një konstatim gjyqësor të rëndësishëm mbi fatin e tij, por çështja e Allaqit nuk mund të mbyllet vetëm me një paragraf të një aktgjykimi. Ajo mbetet pjesë e një historie më të gjerë që kërkon dokumente, arkiva, dëshmi, krahasim burimesh dhe, mbi të gjitha, një qasje që e ndan të vërtetën faktike nga mitologjia politike.
Në këtë kuptim, Behajdin Allaqi mbetet një figurë e rëndësishme për të kuptuar jo vetëm historinë e LPK-së dhe të UÇK-së, por edhe dilemën më të gjerë të shoqërive pas konfliktit: si mund të ndërtohet kujtesa e një lufte çlirimtare pa e sakrifikuar të vërtetën për hir të mitit dhe pa e përdorur tragjedinë individuale për qëllime të reja politike?
Dhe ndoshta pikërisht këtu qëndron kuptimi më i thellë i figurës së Behajdin Allaqit: një intelektual i lirisë, fati i të cilit u bë një nga dosjet më të vështira të kujtesës së luftës së Kosovës.

Flamuri në ballkon, përgjegjësia në sirtar

Drini.us
-
0
Flamuri në ballkon, përgjegjësia në sirtar
Lirim Gashi, Prishtinë
____
Çlirimi i PDK-së paska ardhur me një zbulim të madh strategjik:
“Vendoseni nga një flamur të UÇK-së në çdo balkon të shtëpisë!”
Shumë bukur.
Vetëm se Çlirimi duhet ta dijë një gjë të vogël: flamuri i UÇK-së nuk ka nevojë të vendoset në çdo ballkon për të dëshmuar se ekziston.
Ai ekziston në kujtesën e njerëzve.
Në varret e dëshmorëve.
Në plagët e veteranëve.
Në historinë e atyre që luftuan.
Dhe në ndërgjegjen e atyre që nuk e kanë harruar pse u luftua.
Problemi ynë nuk është mungesa e flamujve.
Problemi është teprica e njerëzve që duan të fotografohen pranë flamurit dhe mungesa e njerëzve që duan të përgjigjen për vendimet e tyre të dëmshme dhe të rrezikshme për shtetin.
Sepse vendimi i Gjykatës Speciale nuk erdhi ngaqë një familje nuk e kishte vendosur flamurin në ballkon.
Dhe as nuk mund të zhduket nëse i vendosni edhe nga pesë flamuj mbi çati.
Atëherë, Çlirim, pyetja është shumë e thjeshtë:
Ku ishe kur Vetëvendosje protestonte?
Jo në ndonjë protestë imagjinare.
Po flas për protestat konkrete.
Ku ishe kur Vetëvendosje protestonte kunder decentralizimit ?
Ku ishe kur Vetëvendosje protestonte kundër UNMIK-ut dhe më pas kundër EULEX-it, kur mijëra njerëz dolën në rrugë duke kundërshtuar mënyrën se si po trajtohej sovraniteti i Kosovës?
Ku ishe kur u kundërshtua protokolli EULEX–Serbi?
Ku ishe kur Vetëvendosje dhe opozita protestuan kundër Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe?
Ku ishe kur u kundërshtua Demarkacioni me Malin e Zi?
Ku ishe kur protestuesit hynin në përplasje me pushtetin, kur deputetët përdornin gaz lotsjellës në Kuvend dhe kur opozita organizonte protesta të njëpasnjëshme kundër marrëveshjeve të dëmshme të qeverisë së asaj kohe?
Ku ishe atëherë?
Sepse sot është shumë komode të dalësh në shesh dhe të bërtasësh:
“Marre për qeverinë!”
Por pyetja që nuk po dëgjohet është:
“Po për përgjegjësinë e partisë sate?”
Mos na kërko të bëjmë revolucion nga ballkoni për ta shpëtuar PDK-në tënde nga turpi.
Nëse mendon se është bërë padrejtësi historike, shko protesto para zyrës së partisë sate ku u moren vendimet më tradhtare ndaj Kosovës dhe kërkoi përgjegjësi e llogaridhënie nga ata që i morën.
Mos e kërko fajtorin në ballkonin e qytetarit.
Kërkoje në procesverbal.
Mos e kërko te flamuri.
Kërkoje te vota.
Mos e kërko në shtëpitë tona.
Kërkoje në historinë politike të partisë sate.
Sepse, sipas kësaj logjike të re, mjafton që çdo shtëpi të ketë flamur dhe çdo politikan të ketë kujtesë selektive.
Atëherë kemi zgjidhur gjithçka.
UÇK-ja në ballkon.
Përgjegjësia në sirtar.
Pyetjet në harresë.
Miliardat nga krimi i organizuar dhe korrupsionit në xhep.
Dhe politikanët në televizor.
Një sistem perfekt.
Madje mund ta institucionalizojmë.
PDK-ja mund të propozojë një ligj të ri:
“Ligji për Zëvendësimin e Përgjegjësisë me Flamuj.”
Neni 1: Çdo qytetar duhet të vendosë flamurin e UÇK-së.
Neni 2: Çdo politikan duhet të deklarojë dashurinë për UÇK-në.
Neni 3: Askush nuk lejohet të pyesë kush votoi çfarë.
Neni 4: Në rast se qytetari vazhdon të bëjë pyetje, vendoset edhe një flamur.
Neni 5: Nëse pyetja vazhdon, vendosen dy flamuj.
Dhe neni i fundit:
Nëse ende kërkohet përgjegjësi, shpallet qytetari armik i flamurit.
Ky do të ishte kulmi i absurdit.
Por jo më absurd se politika jonë kur dikush kërkon nga qytetari të mbulojë shtëpinë me flamuj, ndërsa vetë politika refuzon të mbulojë vendimet e saj me përgjegjësi.
Prandaj, Çlirim:
Mos na thuaj sa flamuj duhet të vendosim.
Na thuaj:
Kush votoi?
Kush propozoi?
Kush heshti?
Kush kundërshtoi?
Kush kërkoi llogari?
Dhe kush sot po përpiqet ta kthejë një përgjegjësi politike në një dekorim ballkonesh?
Sepse flamuri nuk ka faj.
As UÇK-ja nuk ka faj.
As qytetari që nuk e var flamurin në çdo dritare nuk ka faj.
Por politika që dikur merr vendime dhe sot kërkon që qytetari t’i mbulojë pasojat me flamur, ka një problem shumë më të madh se mungesa e flamujve.
Ka problem me kujtesën.
Dhe ndoshta prandaj po na kërkon kaq shumë flamuj.
Sepse kur shtëpia është plot me flamuj, është më vështirë të shihet sirtari ku është futur përgjegjësia.
Dhe Çlirim, mos u shqetëso:
Flamurin do ta mbajmë.
Por pyetjet nuk do t’i palosim pranë tij.
Sepse flamuri është i shenjtë për shumë prej nesh.
Ndërsa vota politike nuk është e shenjtë. Ajo është e verifikueshme.
Dhe aty fillon problemi i vërtetë.
Sepse një flamur mund ta valëvitësh në erë.
Por një votë nuk mund ta valëvitësh përgjithmonë për të mos u dukur.
Dhe ja ku arrijmë te paradoksi i madh:
Sot Çlirimi na kërkon flamuj nëpër shtëpi.
Ne, ndërkaq, do t’ia kërkojmë diçka shumë më të thjeshtë:
kujtesën.
Sepse UÇK-ja nuk është dekorim sezonal që nxirret nga dollapi sa herë që një politikan ka nevojë për duartrokitje.
Dhe veteranët nuk janë figurantë që thirren në skenë për të mbushur sheshin.
Nëse dikush mendon se historia e UÇK-së mbrohet duke numëruar flamujt nëpër ballkone, le t’i numërojë.
Ne do të numërojmë votat, vendimet, protestat dhe heshtjet.
Sepse flamujt mund të jenë njëqind.
Mund të jenë një mijë.
Mund ta mbulojnë krejt Kosovën.
Por mjafton një procesverbal që ta prishë gjithë dekorin.
Dhe në fund, Çlirim, mos ki frikë nga mungesa e flamujve.
Ki frikë nga dita kur qytetarët të fillojnë t’i lexojnë procesverbalet më shumë sesa sloganet.
Sepse atëherë nuk do të pyesin më:
“Sa flamuj i keni vendosur?”
Do të pyesin:
“Çfarë keni bërë kur kishim nevojë për ju?”
Dhe kjo është një pyetje që nuk zgjidhet me flamur.
As me duartrokitje.
As me “marre për qeverinë”.
Sepse kur historia troket në derë, flamuri mund ta hapë derën.
Por përgjegjësia duhet të dalë vetë përpara.

“Kapaku” i Milazimit

Drini.us
-
0
“Kapaku” i Milazimit

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë

KAPAKU I MILAZIMIT
Në këtë skenë të debatit publik shqiptar, ku përplasen historia, feja dhe identiteti, duket se disa kanë marrë përsipër edhe një detyrë tjetër: të vendosin KAPAKË dhe STOP-a mbi atë që nuk u përshtatet.
MILAZIMI – “KAPAKU”
Milazim Krasniqi është një nga figurat që hyn në këtë tekst përmes deklarimeve dhe qëndrimeve të tij publike. “Mulla Milazimi”, “nostalgjiku i Perandorisë Osmane”, “ideologu i islamit politik” dhe “akademiku i autobusit” janë epitete satirike të autorit.
Në debatin e tij për “tolerancën”, ku përmendet edhe Imzot Dodë Gjergji, unë e lexoj në mënyrë alegorike këtë qëndrim si një përpjekje për t’i vënë një kufi procesit të rikthimit të shqiptarëve te rrënjët e tyre.
Prandaj metafora ime është e thjeshtë:
Milazimi kërkon të bëhet KAPAK.
Por kapaku mund të vendoset mbi një enë.
Jo mbi ndërgjegjen e një kombi.
SHEFQET KRASNIQI – “LIÇNOKARTA”
Në shtator 2014 u raportua se gjatë kontrollit në shtëpinë e Shefqet Krasniqit policia kishte konfiskuar edhe dokumente të Republikës së Serbisë, ndër to një letërnjoftim të lëshuar në vitin 2004.
Ky është fakti i raportuar.
“Shefqet Liçnokarta” është pastaj epiteti im satirik, i ndërtuar mbi atë episod.
Një dokument, natyrisht, nuk është vetvetiu provë e ndonjë qëndrimi politik apo fajësie.
Por satira ka gjuhën e vet.
Dhe në gjuhën e saj, një “lična karta” mund të bëhet edhe mbiemër.
MULLA MUSTAFA – “TALLALLI”
Pastaj kemi Mulla Mustafën, të cilin në këtë kronikë satirike e quaj “tallallin e fuqive islamike” – një metaforë për mënyrën se si, sipas leximit tim, ai paraqet zhvillimet e botës islame dhe fuqive të saj.
Pra:
deklarata është materiali; “tallalli” është satira.
“DR. ADHAMUDHI” I VUSHTRRISË
Në Vushtrri na del edhe “Dr. Adhamudhi”, bashkë me “analizat shkencore” që, sipas kritikës sime, tentojnë ta ndryshojnë ose ta zbehin kuptimin etimologjik e historik të Zogajt dhe hapësirës së Vushtrrisë.
Një teori etimologjike mund të kundërshtohet me argumente.
Por kur historia kërkohet të fshihet me gomë, atëherë kemi gjeografi me gomë fshirëse.
“Dr. Adhamudhi” është, natyrisht, epitet satirik.
KIM MEHMETI – “PROFETI I MAQEDONISË”
Pastaj kemi Kimin, të cilin në këtë tekst e quaj, në mënyrë satirike, “profeti i Maqedonisë”.
Jo profet në kuptimin literal, por si metaforë për rolin që, sipas leximit tim kritik, ai merr përsipër në interpretimin e identitetit, fesë dhe shqiptarëve në Maqedoninë e Veriut.
Shqiptari nuk ka nevojë për profetë të identitetit.
Ka histori, gjuhë, kulturë dhe kujtesë.
MAZLLUM LECKA – “HERALDIKU I SORRAVE”
Pastaj kemi Mazllum Leckën, të cilin në këtë tekst e quaj “heraldiku i sorrave”, si metaforë satirike ndaj interpretimit të tij të simbolikës kombëtare.
Flamuri shqiptar nuk ka nevojë për leje nga askush për të qenë flamur.
FATMIR LATIFI – “DREÇI” Alias “CUBI” !
Dhe këtu vijmë te Fatmir Latifaj.
Në vitin 2020 u raportua deklarata e tij se Kanuni i Lekë Dukagjinit ishte “Kanuni i Lekë Dreqit” dhe se duhej djegur.
Ky është materiali faktik mbi të cilin ndërtohet loja ime satirike.
Prandaj:
Kanuni i Lekë Dreçit?
Jo, Fatmir – Kanuni i Lekë Dukagjinit.
Dhe prej kësaj vjen edhe epiteti im:
Fatmir Dreçi.
Jo si fakt literal për personin, por si lojë satirike me vetë formulimin “Lekë Dreqit”.
Por këtu kemi edhe një tjetër ngjyrim popullor-mitrovicas:
Fatmir Cubi.
Në të folmen popullore, një nofkë e tillë mund të përdoret si identifikim satirik për dikë që ka humbur një dorë. Prandaj, në këtë tekst, “Cubi” është nofkë popullore-satirike, jo akuzë dhe jo konstatim se personi ka kryer ndonjë veprimtari kriminale.
Dhe faktikisht, për dorën e tij kemi edhe rrëfimin publik të vetë Latifajt: ai ka treguar se, gjatë luftës, u plagos në një pritë të forcave serbe dhe më pas iu amputua shuplaka e dorës së djathtë; në atë intervistë ai e përshkroi me fjalët se “dorën ia fala Kosovës”.
Këtu satira mund ta bëjë pyetjen e saj:
O Fatmir Dreçi, o Fatmir Cubi – dorën ia paske falur Kosovës; por në gjuhën e satirës mitrovicase, ku e humbe dorën, o Fatmir Dreçi?
Përgjigjja faktike dihet nga rrëfimi i tij: gjatë luftës, në një pritë të forcave serbe.
Pra, pyetja është vetëm kthesë satirike.
Dhe pastaj vjen goditja tjetër:
Nëse ti e quan “Kanunin e Lekë Dukagjinit” – “Kanunin e Lekë Dreçit”, atëherë në gjuhën time satirike “Dreçi” nuk është Lekë Dukagjini; Dreçi bëhet ai që kërkon ta djegë “Kanunin e Lekë Dreçit”.
Kaq.
Fakti është deklarata.
Nofka është satira.
Dhe satira nuk është aktgjykim.
DHE NË FUND – “STOP”-I I TËRNAVËS
E pastaj, mbi gjithë këtë panoramë, na del edhe STOP-i i Tërnavës.
Nëse “KAPAKU” i Milazimit është metafora ime për përpjekjen për ta mbyllur një proces, atëherë “STOP-i i Tërnavës” është tabela tjetër në rrugë:
STOP! Mos shkoni më tej!
Por pyetja është:
Kush kujton se e ka në dorë semaforin e identitetit shqiptar?
As Milazimi.
As Tërnava.
As ndonjë mullah tjetër.
As ndonjë “profet” i radhës.
Prandaj, në alegorinë time:
Zbrite Tërnavën nga kalaja dhe nga kali i Skënderbeut.
Sepse:
Një Skënderbe kishte shqiptarët.
Nuk ka nevojë për të dytë.
Historia nuk është pronë private.
Identiteti nuk është patentë e askujt.
Dhe besimi është çështje e ndërgjegjes së individit.
Mund të vendosen KAPAKË.
Mund të vendosen STOP-a.
Mund të shpiken edhe sa të duhen nofka.
Por mbi ndërgjegjen e shqiptarit nuk vendoset kapak.
Dhe kali i Skënderbeut?
Le të mbetet aty ku i takon – në historinë e shqiptarëve, jo në stallën e askujt.

A është Islami vërtetë religjion agresiv dhe i rrezikshëm?!

Drini.us
-
0
A është Islami vërtetë religjion agresiv dhe i rrezikshëm?!
Katedrala ”Shën Nëna Tereze” – Prishtinë
Katedrala ”Shën Nëna Tereze” – Prishtinë
____
Zelli është nëna e fatit të mirë, dhe përtacia, e kundërta e tij, kurrë nuk e çoi një njeri drejt arritjes së ndonjërës prej dëshirave të tij më të mira.
Nga Ismet M. Hasani, Suedi
A është Islami vërtetë religjion agresiv dhe i rrezikshëm?! (pjesa 4)
 
Një grimë dritë e zhdukë errësirën, e po të ndizen reflektorët e krejt botës, ditës nuk ia shtojnë dritën!
 
 Mendim: Të drejtën dhe lirinë time për të shkruar atë që mendoj, nuk e sakrifikoj për asgjë, as për hir të shumë miqve që deklarohen se i përkasin religjionit islam, por të njejtit nuk e njohin drejtë, apo të shkruaj se nuk e njohin të vërtetën mbi të kuptuarit drejtë të Islamit, histoirnë e vërtetë të Muhamedit, të vërtetën mbi jetën dhe veprimet e tij, nuk e njohin drejtë hadithin e Muhamedit, nuk i ka mësur nga Imam Bahariu, as nuk e njohin drejtë Kur’anin, dhe  kam mendimin që disa prej tyre as që e kanë lexuar ndonjëherë (Kur’anin). Ndaj, po e shkruaj: ë
Janë disa njerëz, të cilët, sa më shpesh shkojnë në kisha e në xhamia, aq më shumë mbushën me mëkate!
S’ka koment!
*
E shkrova – pak më sipër, me gërma të trasha ”kisha e xhamia”, ndaj së pari do shkruaj për Biblën e Shënjtë.
                     
                    B  I  B  L  A   E   S  H  E  N  J  T  Ë
Kur jemi duke kaluar vështirësi të mëdha në jetë, është normale të lëkundet edhe besimi ynë tek Zoti. Ndaj edhe në këtë shkrim kam vendosur të sjelli disa pjesë nga Bibla se si të forcohet besimi, edhe në periudhat më të errëta të jetës. Shpresojë do t’iu ndihmojnë sa më shumë.
“Mos u shqetësoni për asgjë, por, në çdo gjë, ia parashtroni kërkesat tuaja Perëndisë me anë lutjesh dhe përgjërimesh, me falënderim.  Dhe paqja e Perëndisë, që ia tejkalon çdo zgjuarësie, do të ruajë zemrat tuaja dhe mendjet tuaja në Krishtin Jezus”. Filipianëve 4:6-7
“Dhe Perëndia i çdo hiri, që ju thirri në lavdinë e tij të përjetshme në Krishtin Jezus, mbasi të keni vuajtur për pak kohë, do t’ju bëjë të përsosur ai vetë, do t’ju bëjë të patundur, do t’ju forcojë dhe do t’ju vërë themel”. 1 Pjetri 5:10
“Për Perëndinë asgjë nuk është e pamundur”. Luka 1:37
“Unë jam Zoti, Perëndia yt, që të nxori nga vendi i Egjiptit, nga shtëpia e skllavërisë. Nuk do të kesh perëndi të tjerë para meje. Nuk do të bësh skulpturë ose shëmbëlltyrë të asnjë gjëje që ndodhet aty në qiejt ose këtu poshtë në tokë ose në ujërat nën tokë”. Eksodi 20:2-4
“Por ata që shpresojnë te Zoti fitojnë forca të reja, ngrihen me krahë si shqiponja, vrapojnë pa u lodhur dhe ecin pa u lodhur”. Isaia 40:31
“Jua kam thënë këto gjëra, që ta keni paqen në mua; në botë do të keni mundime, por merrni zemër, unë e munda botën!”. Gjoni 16:33
“Mos ki frikë, sepse unë jam me ty, mos e humb, sepse unë jam Perëndia yt. Unë të forcoj dhe njëkohësisht të ndihmoj dhe të mbaj me dorën e djathtë të drejtësisë sime”. Isaia 41:10
“Hidh mbi Zotin barrën tënde, dha ai do të të mbajë; ai nuk do të lejojë kurrë që i drejti të lëkundet”. Psalmet 55:22
“Unë po ju lë paqen, po ju jap paqen time: unë po jua jap, po jo si e jep bota; zemra juaj mos u trondittë dhe mos u frikësoftë”. Gjoni 14:27
“Përveç kësaj Zoti vetë ecën para teje; ai do të jetë me ty; nuk do të të lërë dhe s’ka për të të braktisur; mos u tremb dhe mos u tmerro”. Ligji i Përtërirë 31:8.
*
MENDIME PËR BIBLËN
Libri më i përkthyer dhe më i lexuar në botë – Mendime të njerëzve të mëdhenj për Biblën
Në qoftë se do të burgosesha dhe në qoftë se do të guxoja të merrja me vete vetëm një libër, do të zgjidhja Biblën. (Gëte)
Kur shkrimtari i madh Walter Scott, ndodhej në shtratin e vdekjes, i tha djalit të tij të madh: “Ma jep Librin”…
Pa e kuptuar, i biri e pyeti: “Cilin libër dëshiron?”
Scoti iu përgjigj: “Ka vetëm një libër që mund të quhet ‘Libër’ Bibla”
Pasi e lexoi Biblën për të njëqindën herë Spurgeoni tha: “Herën e njëqindtë m’u duk shumë më e mirë se herën e parë”.
Nëpër botë ka sot përafërsisht 2000 gjuhë e dialekte. E tërë Bibla ose pjesë të saj janë përkthyer përafërsisht në 1200 gjuhë, duke u bërë kështu libri më i përkthyer në botë. Bibla ka me mijëra botime të bëra në shekuj dhe ndodhet pothuajse në shtëpinë e çdo të krishteri. Nuk ka asnjë në botë që do t’i dinte të gjitha emrat e gjuhëve, në të cilat është përkthyer Bibla. Krahas gjuhëve të sotme evropiane, ajo është përkthyer edhe në gjuhën perse, kineze, sanskrite, hindi, nsenga, mpoto, omiene, bruy-bhasa, poneri-houen etj., etj., etj. Në vitin 1800 njiheshin 57 përkthime të Biblës, më 1900 kishte 567, më 1953 kishte 1167 përkthime dhe sot mbi 1200.
Në gjuhën shqipe është krijuar një traditë së paku treqindvjeçare e Kishës Orthodhokse Shqiptare, që nis me përkthimin dhe botimin e Dhiatës së Re e të Vjetër nga Grigori i Durrësit, në fillim të shekullit të 18-të, për të vazhduar pastaj me Grigor Gjirokastritin, që e botoi Dhiatën e Re në vitin 1824, 1827 e një botim tjetër më 1858. Sot Kisha jonë Orthodhokse përdor përkthimin e Kostandin Kristoforidhit, i cili e botoi Dhiatën e Re në vitin 1872 në dialektin geg, dhe në dialektin tosk me 1879. Po përgatitet dhe një përkthim i ri i Dhiatës së Re, i cili do të vihet së shpejti në duart e besimtarëve Orthodhoksë.
Bibla më e madhe në botë
Një zdrukthtar nga Los Anxhelosi, duke punuar çdo ditë deri natën vonë, e gdhendi të tërë Biblën në dru. Për këtë punë iu deshën plot dy vjet. Çdo fletë e librit u punua prej druri të hollë me madhësi njëmetërshe, ku janë shtypur shkronjat. Libri ka 8048 faqe, peshon 547 kg., dhe është i trashë 2,5 m.
Dhe më e vogla:
Ka madhësinë e një kutie shkrepëse, është 4,5 cm e gjatë, 3 cm e gjerë dhe 2 cm e trashë.  Ajo ka 878 faqe dhe është shtypur në Angli. Eshtë e ilustruar me fotografi që paraqesin pamje nga tregimet biblike. Pesha e saj arrin vetëm 20 gram. Mund të lexohet shumë mirë me anë të një lenteje (llupe) zmadhuese.
( v a z h d o n )

Nga podiumi i OKB-së Edi Rama sapo deklaroi se “liria e fjalës”- të cilën ai e përdhos dhe shtyp çdo ditë, lulëzon më fortë se kurrë në Shqipëri

Drini.us
-
0
Nga podiumi i OKB-së Edi Rama sapo deklaroi se “liria e fjalës”- të cilën ai e përdhos dhe shtyp çdo ditë, lulëzon më fortë se kurrë në Shqipëri
Edit Harxhi, Tiranë
____
Miq të nderuar, “kreu i organizatës” siç e thërrasin rëndomë sot, sapo përfundoi fjalimin e tij në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së.
Ishte e qartë që ky ishte fjalim lamtumire!
I shkruar nga ndonjë teknokrat, por i lexuar para një salle bosh në OKB, Rama i dha Amerikës, Presidentit Trump, Elon Musk-ut, e gjigandëve të AI-së një leksion disa minutësh mbi përdorimin e Inteligjencës Artificiale.
Ai çoi në arenën globale “pasqyrën” e PS-së dhe u mësoi atyre pak zyrtarëve në sallë se çfar është “demokracia” të cilën ai e ka bërë zhele dhe e ka përdhosur në Shqipëri dhe sulmoi “Revolucionin Flamingo” si i nxitur nga fuqi të tjera, dhe algoritme të huaja, kur “armiku ishte fantazëm”…! Harroi që armiku ishte ai vetë!
Nga podiumi i OKB-së Edi Rama sapo deklaroi se “liria e fjalës”- të cilën ai e përdhos dhe shtyp çdo ditë, lulëzon më fortë se kurrë në Shqipëri, por sipas tij, popujt duhet të mësohen se në kohë e internetit dhe të algoritmit kibernetik, jo çdo gjë është e vërtetë – tha Rama!
Pak a shumë gjuha i shkoi ku dhemb dhëmbi, kur foli edhe mbi akuzat që ka marrë mbi supe si tradhëtar dhe dhunues i interesit kombëtar! Subkoshienca e tij foli qartë sot në OKB megjithëse nda deliri i tij i para dy viteve kur drejtonte një seancë të Këshillit të Sigurimit dhe kur i thurrte lavde Antony Blinkenit dhe Presidentit Biden, e kur mendonte se ky do sillte paqen më Ukrainë duke kërcënuar Ambasadorin Rus më OKB, sot ishte një pulë e lagur me një sallë bosh, ku fatkeqësisht asnjë përveç katër shoqëruesve të tij nuk e duartrokiste.
Është mirë që SPAK të bëjë gati letrat e nesër me mbërritjen e tij, ti paraqesë mandatin për marrjen si të pandehur. Ai duhet të dorëhiqet, e nëse nuk dorëhiqet e mendon se mund ta ndihmojë Kos dhe Von der Leyen, gabon. Duhet të hiqet dhe do të hiqet… koha e tij mbaroi.
Tani të mendojmë çdo të bëjmë ditën 1 të çlirimit…

Shitja e identitetit me etiketën “hallall”

Drini.us
-
0
Shitja e identitetit me etiketën “hallall”

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë

KUR KOSOVA FILLON TË SHITET ME ETIKETËN “HALLALL” !
A është “hallall” krejt Kosova?
Mitrovica e shqiptarëve apo Mitrovica e haxhillarëve?
Ka disa pyetje që fillojnë si shaka, por me kalimin e kohës rrezikojnë të bëhen pyetje serioze.
Për shembull:
A është “hallall” krejt Kosova?
Mjafton të bësh një xhiro nëpër rrugët e Mitrovicës — qytetit që dikur njihej për kulturën, arsimin, sportin, ekonominë dhe jetën e tij qytetare — për të vërejtur se, krahas shumëçkaje që ka mbetur nga ajo traditë, po shfaqet gjithnjë e më dukshëm edhe një panoramë tjetër.
Gra e vajza të mbuluara, edhe në moshë adoleshente; burra me mjekra dhe veshje të standardizuara sipas modeleve të Lindjes së Mesme; lokale që reklamojnë “hallallin” si identitet; biznese që, sipas përvojave të mia personale, duket se përshtatin edhe shërbimin apo orarin me kërkesa fetare.
Të besosh është e drejtë.
Të falesh është e drejtë.
Të agjërosh është e drejtë.
Por kur norma e besimit fillon të paraqitet si normë e hapësirës publike, atëherë kemi një çështje tjetër.
Sepse kur lokali mbyllet të premten në kohën e namazit, kur orari i punës duket se përputhet me faljen, kur qytetari pyet çfarë mund të blejë dhe përgjigjja është “këtë nuk e kemi se nuk është hallall”, pyetja nuk është më se kush shkon në xhami.
Pyetja është:
Kush po e përcakton atmosferën publike të qytetit?
Edhe unë kam pasur rastin ta provoj këtë “ekonomi hallalli”. Njëherë kërkova një birrë në një lokal ku e dija se nuk shërbehej. Kamarieri më tha se nuk kishin. E pyeta me humor:
“Ende s’keni marrë leje nga Erdogani?”
Qeshi.
Ndoshta sepse ishte shaka.
Por ndonjëherë një shaka bëhet më therëse kur realiteti fillon t’i ngjajë.
Madje edhe kafenë mund ta shpallim “turke”, ndërkohë që kokrrat mund të kenë ardhur nga Brazili apo Kostarika.
Kafeja mund të jetë importuar nga Amerika Latine, por identiteti i saj na del nga Anadolli.
Ironia është e vogël.
Problemi që fshihet pas saj nuk është.
Sepse një popull që ka gjuhën, historinë, kulturën dhe traditat e veta nuk ka pse ta importojë identitetin bashkë me paketimin.
Dhe këtu hyn edhe debati për atë që quhet Islam politik.
Jo çdo mysliman është islamist. Jo çdo haxhi është ideolog. Jo çdo grua me shami përfaqëson ndonjë projekt politik. Dhe do të ishte e padrejtë të vendoseshin të gjithë në një thes.
Por ekziston një debat publik në Kosovë rreth figurave dhe zërave që, sipas kritikëve të tyre, e shtyjnë fenë përtej sferës personale dhe drejt një modeli më të gjerë shoqëror e politik.
Në këtë debat janë përfshirë figura si Milazim Krasniqi, Kim Mehmeti, Fatmir Latifi , Mustafa Bajrami, Mazllum Mazllumi, Shefqet Krasniqi dhe të tjerë, secili me qëndrime, role dhe diskurse të ndryshme.
Kritika ndaj tyre duhet bërë mbi atë që kanë thënë e bërë publikisht, jo mbi etiketime të pakontrolluara.
Por pyetja mbetet:
Çfarë ndodh kur shqiptarin fillojnë ta matin më shumë me shkallën e devotshmërisë fetare sesa me gjuhën, kulturën, historinë dhe qytetarinë e tij?
Aty fillon shqetësimi.
Sepse pastaj mund të dëgjosh edhe interpretime që e paraqesin martesën brenda farefisnisë si “hallall”, gra që shkojnë në plazh të etiketohen me fjalor denigrues, mjekrën si shenjë të epërsisë morale dhe veshje të importuara nga kultura arabe si shenjë të një devotshmërie më të madhe.
Dhe këtu vjen ironia më e madhe:
Shqiptari që për shekuj ka pasur plis në kokë, rrezikon të marrë leksion se si duhet ta mbajë kokën nga dikush që ia ka sjellë modelin nga shkretëtira.
Plisi bëhet folklor.
Kapela e beduinit bëhet “identitet”.
Mjekra bëhet certifikatë devotshmërie.
Dhe haxhillëku, në disa raste, duket sikur po shndërrohet nga përvojë personale fetare në titull social.
Atëherë pyetja jonë e nëntitullit bëhet edhe më e drejtpërdrejtë:
Mitrovica e shqiptarëve apo Mitrovica e haxhillarëve?
Natyrisht, haxhiu është shqiptar dhe ka të drejtë të jetë haxhi.
Por Kosova nuk mund të bëhet haxhi vetëm sepse disa qytetarë kanë kryer Haxhin.
Kjo është pikërisht pika ku duhet të ndahet individi nga dukuria.
Në diasporë shohim edhe një paradoks tjetër.
Në emër të ruajtjes së identitetit shqiptar themelohen xhami e qendra kulturore islame me emërtime shqiptare. Ruajtja e gjuhës dhe kulturës në diasporë është e rëndësishme. Por pyetja është:
A po e ruajmë shqiptarinë përmes gjuhës, historisë, kulturës dhe traditës shqiptare, apo po e paketojmë shqiptarinë brenda një identiteti fetar?
Dhe pastaj vjen imazhi që na paraqesin të tjerët.
Miku im e ka ngritur këtë shqetësim për një poster të Ria Money Transfer në Zvicër, ku Kosova paraqitet përmes figurës së një gruaje të mbuluar. Nëse një kompani e tillë e redukton vizualisht Kosovën në një simbol të tillë, pyetja është legjitime:
A po na njeh bota për atë që jemi, apo për imazhin që kemi lejuar të ndërtohet për ne?
Kosova nuk është Afganistan.
Nuk është Gadishull Arabik.
Nuk është Turqi.
Dhe nuk ka pse të bëhet asnjëra prej tyre për të qenë vend ku myslimanët mund ta ushtrojnë lirisht fenë e tyre.
Kosova është shtet laik dhe liria fetare është e garantuar pikërisht brenda këtij rendi.
Prandaj kritika nuk duhet të jetë ndaj atij që falet, agjëron, shkon në xhami apo kryen Haxhin.
Kritika duhet të jetë ndaj çdo përpjekjeje për ta kthyer një interpretim fetar në normë të detyrueshme shoqërore, në standard të qytetarisë apo në masë të shqiptarisë.
Edhe institucionet fetare duhet të jenë pjesë e këtij debati.
BIK-u është institucion fetar, jo institucion shtetëror. Kosova është republikë laike, jo republikë “hallall”.
Prandaj nuk mjafton të thuhet:
“Secili ka të drejtë të besojë.”
Po. Ka të drejtë.
Por edhe tjetri ka të drejtë të jetojë pa u matur me standardin fetar të dikujt tjetër.
Liria fetare nuk do të thotë privilegj fetar mbi hapësirën publike.
Dhe këtu duhet të jemi të qartë:
Shqiptari nuk ka nevojë, as nuk mund të bëhet “hallall”, vetëm pse dikush mendon se kështu duhet të duket një mysliman.
Shqiptari nuk bëhet më shqiptar duke u bërë më arab, më turk apo më lindor.
Dhe po aq qartë:
Shqiptari i krishterë nuk bëhet më shqiptar duke u bërë “më katolik se Papa”.
Sepse shqiptaria nuk matet me shkallën e imitimit të një kulture tjetër fetare.
Mund të jesh mysliman shqiptar pa u bërë arab.
Mund të jesh katolik shqiptar pa u bërë italian.
Mund të jesh ortodoks shqiptar pa u bërë grek.
Feja mund të jetë besim; shqiptaria është identitet.
Kjo është pika ku duhet të mbrohet identiteti.
Sepse ne nuk jemi një popull pa histori që pret të marrë identitet nga një ideologji e importuar.
Kemi Dardaninë.
Kemi Ilirinë.
Kemi Arbërinë.
Kemi gjuhën shqipe.
Kemi Rilindjen.
Kemi traditën qytetare.
Kemi historinë e luftërave për liri.
Kemi shtetin modern.
Dhe kemi një Kushtetutë që e përcakton Kosovën si shtet laik.
Prandaj, para se dikush të na pyesë nëse Kosova është mjaftueshëm “hallall”, ndoshta duhet ta bëjmë pyetjen tonë:
A mos po e bëjmë aq “hallall” Kosovën, sa një ditë do të na duhet t’i kërkojmë leje edhe shqiptarisë për të hyrë brenda saj?
Dhe nëse vazhdon kjo logjikë, ndoshta një ditë do të hapet edhe një sportel i ri:
“Certifikatat e hallallit për qytetarë shqiptarë — kati i parë.”
Sepse shteti ka Kushtetutë.
Kombi ka histori.
Besimi ka vendin e vet.
Por as Kosova, as shqiptaria nuk kanë nevojë për vulë fetare.

Si na paraqesin “vend mysliman me shami”, pa qenë i tillë…!

Drini.us
-
0
Si na paraqesin “vend mysliman me shami”, pa qenë i tillë…!
Blerim Nika, Zvicër
____
Pas postimit të sekretarit të Organizatës Shqiptaria, z. Basri Beka, unë, Blerim Nika, menjëherë kam filluar të kontaktoj në numrat zyrtarë të kontaktit të Ria Money Transfer në Zvicër: +41 22 715 27 50, ndonëse nuk kam qenë fare klient i kësaj kompanie.
Qëllimi im ishte të vendosja kontakt me departamentin e marketingut, i cili është përgjegjës për reklamat dhe materialet promovuese të kompanisë, pasi në një prej këtyre materialeve reklamuese Republika e Kosovës paraqitej përmes një gruaje të veshur me shami.
Gjatë përpjekjeve për të kontaktuar me departamentin përkatës, secili agjent i kompanisë që u përfshi në bisedë me mua ishte me prejardhje nga vende Islamike. Pas rreth një ore përpjekjesh dhe komunikimesh, më në fund u bë e mundur që të zhvilloja një bisedë telefonike me personin përgjegjës për marketingun e kësaj kompanie, i cili ndodhej në Berlin. Emri i tij ishte Muhamed dhe, sipas asaj që më deklaroi, prejardhja e tij ishte nga Azerbajxhani.
Muhamedit ia paraqita drejtpërdrejt kërkesën time që posteri ose materiali reklamues për transferimin e parave, në të cilin Kosova paraqitet përmes një gruaje me shami, të hiqet ose të ndryshohet, pasi, kjo mënyrë e paraqitjes nuk e përfaqëson Republikën e Kosovës.
Muhamedi e refuzoi kërkesën time dhe filloi të diskutojë me mua, duke më parashtruar pyetjen se pse, sipas tij, unë qenkam kundër shamisë. Kjo ishte një qasje që, sipas përvojës sime, i ngjan retorikës që hasim edhe në diskursin e Bashkësisë Islame të Kosovës.
Unë i sqarova Muhamedit se nuk bëhet fjalë për të qenë kundër shamisë apo kundër të drejtës së një individi për ta mbajtur atë. Çështja që ngrita ishte mënyra se si paraqitet një shtet në materialet reklamuese. I thashë se Republika e Kosovës është shtet laik dhe nuk është shtet islamik, prandaj paraqitja e Kosovës përmes një simbolike fetare, konkretisht përmes një gruaje me shami, nga ana e departamentit të marketingut të kompanisë, është një paraqitje e pasaktë dhe duhet të hiqet ose të ndryshohet.
Muhamedi përsëri e refuzoi kërkesën time dhe më quajti islamofob!!
Pas kësaj, e angazhova avokaten time, e cila njëkohësisht ushtron funksionin e zëvendësgjyqtares në një prej kantoneve të Zvicrës. Avokatja menjëherë u angazhua për ta trajtuar çështjen, por edhe ajo hasi në pengesa.
Meqenëse departamenti i marketingut të kompanisë Ria Money Transfer, përgjegjës për këtë material, rezulton të jetë në Berlin, avokatja ime e kishte të pamundur të ndërmerrte hapa të mëtejshëm juridikë në Zvicër. Në Zvicër, kjo kompani nuk e paraqet Kosovën me shami, por kjo paraqitje, sipas verifikimeve të bëra, gjendet vetëm në materialet e publikuara nga Gjermania.
Sugjerimi i avokates sime ishte që për këtë çështje të kontaktohet Ambasada e Republikës së Kosovës në Gjermani, si dhe Ministria e Punëve të Jashtme e Republikës së Kosovës, përmes ambasadës sonë në Gjermani, me qëllim që çështja të adresohet pranë institucioneve dhe palëve përgjegjëse.
Me këtë rast, i bëj apel publikisht, Ministrisë së Punëve të Jashtme të Republikës së Kosovës që të reagojë menjëherë pranë institucioneve dhe autoriteteve përkatëse në Gjermani dhe të kërkojë që kompania Ria Money Transfer ta tërheqë ose ta ndryshojë këtë material reklamues, në të cilin, Republika e Kosovës paraqitet në mënyrë të papërshtatshme përmes një simbolike islame dhe vendoset në të njëjtin kontekst vizual me shtete si Afganistani, Irani etj.
Ministrinë e Punëve të Jashtme të Republikës së Kosovës e kontaktova përmes adresës zyrtare të emailit, si dhe kontaktova edhe Ambasadën e Republikës së Kosovës në Gjermani.
Konsideroj se një paraqitje e tillë nuk e pasqyron realitetin kushtetues dhe shtetëror të Republikës së Kosovës. Kosova është shtet laik dhe identiteti i saj shtetëror nuk duhet të paraqitet në mënyrë të tillë që të krijojë përshtypjen se bëhet fjalë për një shtet islamik.
Ky apel nuk ka për qëllim të cenojë apo të diskriminojë asnjë komunitet fetar dhe as të kundërshtojë të drejtën individuale për ushtrimin e besimit fetar. Çështja që ngre është ekskluzivisht mënyra se si Republika e Kosovës, si shtet, paraqitet në materialet reklamuese ndërkombëtare dhe kërkesa që kjo paraqitje të korrigjohet.
Prandaj, pres që institucionet e Republikës së Kosovës, në veçanti Ministria e Punëve të Jashtme, përmes përfaqësive tona diplomatike në Gjermani, ta adresojnë këtë çështje pranë kompanisë përkatëse dhe të kërkojnë korrigjimin e menjëhershëm të materialit reklamues.
Sinqerisht,
Blerim Nika
25.09.2026
123...1,746Faqja 1 nga 1,746