Nga Rrezart Kalaja
Uashington, SHBA
Ka njerëz që dalin në skenën publike me kostumin e analistit, por sa më gjatë flasin, aq më shumë kupton se poshtë atij kostumi fshihet petku i predikuesit ideologjik.
Kim Mehmeti shpesh përpiqet të paraqitet si zë kritik, si mendje e lirë, si intelektual që sfidon të gjithë. Por pikërisht aty ku duhet të fillojë analiza, te ai shpesh fillon dogma. Dhe aty ku duhet të mbrohet kombi, gjuha dhe kultura shqiptare, fillojnë relativizimet, justifikimet dhe ndjeshmëria e tepruar ndaj orientimeve fetare e ndikimeve të huaja.
Në materialin që kemi përpara, atij i atribuohen formulime përçmuese ndaj atyre që i quan “properëndimorë” dhe ndaj shqiptarëve që kundërshtojnë ndërtimin e xhamisë turke në Prishtinë.
Këtu nis problemi.
Sepse intelektuali nuk është ai që ua mat shqiptarëve shqiptarinë me metrin e fesë.
Intelektuali nuk e pyet shqiptarin:
Sa afër je me Islamin?
Ai duhet ta pyesë:
Sa afër je me dijen, me gjuhën, me kulturën, me lirinë dhe me kombin tënd?
Por kur feja bëhet peshore e patriotizmit, atëherë mendimi fillon të myket.
Dhe ky myk ideologjik është më i rrezikshëm se një debat i keq, sepse përhapet ngadalë: sot etiketon “properëndimorin”, nesër sulmon laikun, pasnesër e quan të humbur atë që nuk i përulet dogmës.
Në materialin e bashkëngjitur ngrihet pikërisht shqetësimi se ky ligjërim favorizon identitete fetare dhe orientime të huaja mbi vetëdijen kombëtare shqiptare.
Dhe këtu pyetja bëhet e rëndë:
Pse ka gjithmonë kaq shumë mirëkuptim për Turqinë, për ndikimet fetare, për nostalgjitë lindore, ndërsa aq pak zemërim kur preket kombi shqiptar, gjuha shqipe dhe kultura jonë?
Shqiptarët nuk kanë nevojë për avokatë të perandorive të djeshme.
As për zëdhënës të ndikimeve të sotme.
Kanë nevojë për njerëz që ua mbrojnë gjuhën, kujtesën, kulturën dhe dinjitetin.
Sepse ne kemi parë shumë pushtues në histori.
Disa kanë ardhur me ushtri.
Disa me administratë.
Disa me priftërinj.
Disa me hoxhallarë.
Disa me para.
Disa me “vëllazëri”.
Por pushtuesi mbetet pushtues, edhe kur troket me buzëqeshje dhe me një thes plot fjalë të bukura.
Prandaj është e çuditshme kur dikush që pretendon të jetë analist shqiptar duket më i gatshëm të arsyetojë fuqitë e huaja sesa të mbrojë pa ekuivok interesin kombëtar shqiptar.
Në këtë lloj diskursi krijohet një absurditet pothuaj satirik:
Turqia duhet kuptuar.
Feja duhet mbrojtur.
Orientimet e huaja duhet relativizuar.
Por shqiptari që pyet duhet qortuar.
Ja ku përmbyset logjika.
Shqiptari bëhet i dyshimtë në shtëpinë e vet, ndërsa ndikimi i huaj hyn si mysafir nderi.
Kjo nuk është analizë.
Kjo është një teatër ideologjik ku aktori vesh petkun e intelektualit, por reciton tekstin e një dogme të vjetër.
Dhe ironia është e madhe:
Ai që kërkon të duket si rebel i mendimit, shpesh përfundon si gardian i bindjes.
Ai që kërkon të duket si i lirë, bëhet roje e një kornize.
Ai që kërkon të sfidojë turmën, përfundon duke i folur turmës me gjuhën që ajo do të dëgjojë.
Materiali i sjellë përmend edhe dëshminë e Xhemaledin Salihut, i cili pretendon se në një ligjëratë në Preshevë, një temë kombëtare u zhvendos kryesisht drejt Turqisë dhe Islamit; kjo është dëshmi personale dhe duhet trajtuar si e tillë, por tregon qartë llojin e perceptimit kritik që ky diskurs ka krijuar.
Dhe këtu metafora është e thjeshtë:
Kombi është shtëpia.
Gjuha është themeli.
Kultura është çatia.
Feja është një dhomë brenda saj.
Por kur dikush e merr dhomën dhe e shpall më të rëndësishme se gjithë shtëpia, atëherë arkitektura e identitetit shembet.
Shqiptaria nuk është shtojcë e Islamit.
As e krishterimit.
As e Turqisë.
As e Serbisë.
As e Lindjes.
As e Perëndimit.
Shqiptaria është vetvetja.
Dhe kushdo që kërkon ta masë shqiptarin sipas raportit të tij me fenë, po i fut kombit një vizore të huaj në dorë.
Prandaj Kim Mehmeti mund të vazhdojë të flasë si analist.
Por publiku ka të drejtë ta pyesë:
Kur flet për kombin, pse dëgjojmë aq shpesh fenë?
Kur flet për lirinë, pse shohim etiketime?
Kur flet për shqiptarinë, pse hijet e fuqive të huaja hyjnë gjithmonë në fjali?
Sepse intelektuali nuk është ai që gjen justifikim për çdo pushtues.
Intelektuali është ai që vendos kufirin.
Dhe ai kufi duhet të jetë i qartë:
Mbi çdo ideologji – kombi.
Mbi çdo ndikim të huaj – gjuha shqipe.
Mbi çdo dogmë – kultura dhe liria e mendimit.
Përndryshe, analiza bëhet predikim.
Predikimi bëhet dogmë.
Dhe dogma, po nuk u hap dritarja, bëhet myk.
E myku, sado bukur ta lyesh murin, mbetet myk.
shkruan rrezart kalaja uashington
Shkruan: Rrezart Kalaja
Uashington, SHBA
bere
KIM MEHMETI – ANALIST APO MYK IDEOLOGJIK NË MURIN E SHQIPTARISË?
Shkruan: Rrezart Kalaja
Uashington, SHBA
Ka njerëz që dalin në skenën publike me kostumin e analistit, por sa më gjatë flasin, aq më shumë kupton se poshtë atij kostumi fshihet petku i predikuesit ideologjik.
Kim Mehmeti përpiqet shpesh të paraqitet si zë kritik, si mendje e lirë, si intelektual që sfidon të gjithë. Por pikërisht aty ku duhet të fillojë analiza, te ai shpesh fillon dogma. Dhe aty ku duhet të mbrohen kombi, gjuha dhe kultura shqiptare, dalin në skenë relativizimet, justifikimet dhe ndjeshmëria e tepruar ndaj orientimeve fetare e ndikimeve të huaja.
Në materialin që kemi përpara, atij i atribuohen formulime përçmuese ndaj atyre që i quan “properëndimorë” dhe ndaj shqiptarëve që kundërshtojnë ndërtimin e xhamisë turke në Prishtinë.
Këtu nis problemi.
Sepse intelektuali nuk është ai që ua mat shqiptarëve shqiptarinë me metrin e fesë.
Intelektuali nuk duhet ta pyesë shqiptarin:
Sa afër je me Islamin?
Ai duhet ta pyesë:
Sa afër je me dijen, me gjuhën, me kulturën, me lirinë dhe me kombin tënd?
Por kur feja bëhet peshore e patriotizmit, atëherë mendimi fillon të myket.
Dhe ky myk ideologjik është më i rrezikshëm se një debat i keq, sepse përhapet ngadalë: sot etiketon “properëndimorin”, nesër sulmon laikun, pasnesër e quan të humbur atë që nuk i përulet dogmës.
Në materialin e bashkëngjitur ngrihet pikërisht shqetësimi se ky ligjërim favorizon identitete fetare dhe orientime të huaja mbi vetëdijen kombëtare shqiptare.
Dhe këtu pyetja bëhet e rëndë:
Pse ka kaq shumë ndjeshmëri për Turqinë, për ndikimet fetare dhe për nostalgjitë lindore, ndërsa kaq pak zemërim kur preken kombi shqiptar, gjuha shqipe dhe kultura jonë?
Shqiptarët nuk kanë nevojë për avokatë të perandorive të djeshme.
As për zëdhënës të ndikimeve të sotme.
Kanë nevojë për njerëz që ua mbrojnë gjuhën, kujtesën, kulturën dhe dinjitetin.
Sepse ne kemi parë shumë pushtues në histori.
Disa kanë ardhur me ushtri.
Disa me administratë.
Disa me propagandë.
Disa me fe.
Disa me para.
Disa me “vëllazëri”.
Por pushtuesi mbetet pushtues edhe kur troket me buzëqeshje dhe me thesin e fjalëve të bukura në dorë.
Prandaj është e çuditshme kur dikush që pretendon të jetë analist shqiptar duket më i gatshëm të arsyetojë ndikimet e jashtme sesa të mbrojë pa ekuivok interesin kombëtar shqiptar.
Në këtë lloj diskursi krijohet një absurd pothuaj satirik:
Turqia duhet kuptuar.
Feja duhet mbrojtur.
Orientimet e huaja duhet relativizuar.
Por shqiptari që pyet duhet qortuar.
Ja ku përmbyset logjika.
Shqiptari bëhet i dyshimtë në shtëpinë e vet, ndërsa ndikimi i huaj hyn si mysafir nderi.
Kjo nuk është analizë.
Kjo është një teatër ideologjik ku aktori vesh petkun e intelektualit, por reciton tekstin e një dogme të vjetër.
Dhe ironia është e madhe:
Ai që kërkon të duket si rebel i mendimit, shpesh përfundon si gardian i bindjes.
Ai që kërkon të duket si i lirë, bëhet roje e një kornize.
Ai që kërkon të sfidojë turmën, përfundon duke i folur turmës me gjuhën që ajo do të dëgjojë.
Materiali i sjellë përmend edhe dëshminë e Xhemaledin Salihut, i cili pretendon se në një ligjëratë në Preshevë, një temë kombëtare u zhvendos kryesisht drejt Turqisë dhe Islamit; kjo mbetet dëshmi personale, por tregon llojin e perceptimit kritik që ky diskurs ka krijuar.
Dhe këtu metafora është e thjeshtë:
Kombi është shtëpia.
Gjuha është themeli.
Kultura është çatia.
Feja është vetëm një dhomë brenda saj.
Por kur dikush e merr dhomën dhe e shpall më të rëndësishme se gjithë shtëpia, atëherë arkitektura e identitetit fillon të shembet.
Shqiptaria nuk është shtojcë e Islamit.
As e krishterimit.
As e Turqisë.
As e Serbisë.
As e Lindjes.
As e Perëndimit.
Shqiptaria është vetvetja.
Dhe kushdo që kërkon ta masë shqiptarin sipas raportit të tij me fenë, po i fut kombit një vizore të huaj në dorë.
Prandaj Kim Mehmeti mund të vazhdojë të flasë si analist.
Por publiku ka të drejtë ta pyesë:
Kur flet për kombin, pse dëgjojmë aq shpesh fenë?
Kur flet për lirinë, pse shohim etiketime?
Kur flet për shqiptarinë, pse hijet e fuqive të huaja hyjnë gjithmonë në fjali?
Sepse intelektuali nuk është ai që gjen justifikim për çdo fuqi të huaj.
Intelektuali është ai që vendos kufirin.
Dhe ai kufi duhet të jetë i qartë:
Mbi çdo ideologji – kombi.
Mbi çdo ndikim të huaj – gjuha shqipe.
Mbi çdo dogmë – kultura dhe liria e mendimit.
Përndryshe, analiza bëhet predikim.
Predikimi bëhet dogmë.
Dhe dogma, po nuk u hap dritarja, bëhet myk.
E myku, sado bukur ta lyesh murin, mbetet myk.
Rrezart Kalaja
Anëtar i Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane
Washington, D.C., SHBA
