Nga: Pouia Tajali

Kanë mbetur vetëm disa javë deri në mbajtjen e sesionit të tetëdhjetë e një të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Nju Jork. Mes ngjarjeve të shumta anësore dhe protestave që i japin ngjyrë rrugëve të Manhatanit, një grup i veçantë iranianësh jashtë vendit organizon çdo vit një tubim masiv dhe plotësisht të koordinuar pikërisht përballë ndërtesës së Kombeve të Bashkuara; saktësisht në të njëjtën kohë me fjalimin e Presidentit të Iranit.

Ajo që në pamje të parë duket si një demonstratë spontane, në fakt është një operacion vjetor dhe kryesor i një grupi terrorist kontrovers me një të kaluar të përgjakshme dhe terroriste.

Pyetja kryesore është: Pse mediat dhe politikëbërësit perëndimorë vazhdojnë të ndërveprojnë me një grup dhe t’i ofrojnë atij hapësirë, i cili deri në vitin 2012 ishte në listën e organizatave terroriste të Departamentit të Shtetit të SHBA-së dhe deri në vitin 2009 në listën e Bashkimit Evropian? Më e rëndësishmja, në kushtet kur tensionet midis Teheranit dhe Uashingtonit janë duke vluar, a e përfaqëson vërtet ky grup popullin e Iranit, apo e përdor tubimin përballë Kombeve të Bashkuara për të avancuar një narrativë që, në vend të interesave të demokracisë së Iranit, u shërben interesave të veta politike dhe atyre të mbështetësve të tij?

Grupi terrorist Muxhahedinët e Popullit të Iranit, MEK ose PMOI, është një nga grupet më kontroverse të opozitës iraniane. Figura më e spikatur ndërkombëtare e këtij grupi është Maryam Rajavi, e cila nga Këshilli Kombëtar i Rezistencës së Iranit (NCRI), pa asnjë zgjedhje, prezantohet si “presidente e zgjedhur”; një pretendim që kundërshtohet fuqishëm si nga shumë iranianë brenda vendit, ashtu edhe nga ata jashtë vendit.

Historia e Muxhahedinëve të Popullit nuk është histori e kundërshtimit politik paqësor. Ky grup u formua në Iran në vitet 1960 si një lëvizje e armatosur opozitare dhe, në vitet 1970, ishte i përfshirë në sulme kundër interesave amerikane në Teheran, të cilat çuan në vdekjen e gjashtë personave nga personeli ushtarak dhe kontraktorëve të mbrojtjes amerikanë. Pas fitores së Revolucionit të vitit 1979, marrëdhënia e Muxhahedinëve të Popullit me Republikën Islamike u shndërrua shpejt në përplasje të armatosur. Grupi terrorist Muxhahedinët e Popullit kreu operacione të gjera, përfshirë bombardime dhe sulme të armatosura, të cilat çuan në vdekjen e një numri të madh iranianësh, dhe udhëheqja e organizatës përfundimisht i zhvendosi aktivitetet e saj jashtë vendit.

Por pika që më shumë se çdo gjë tjetër la gjurmë në kujtesën historike të iranianëve ishte shërbimi ushtarak mercenar i Muxhahedinëve të Popullit për Saddam Hussein. Grupi u vendos në Irak dhe gjatë Luftës Iran-Irak mori pjesë në operacione ushtarake kundër atdheut të vet, Iranit. Për shumë iranianë, bashkëpunimi i një grupi iranian me qeverinë e Sadamit gjatë luftës mbetet ende një nga arsyet më të rëndësishme të mosbesimit ndaj kësaj organizate dhe të dyshimit ndaj pretendimit të saj se gëzon mbështetje popullore. Pas rënies së Sadamit, anëtarët e grupit fillimisht u larguan nga Kampi Ashraf në Irak dhe përfundimisht, në vitin 2013, u transferuan në Shqipëri, ku themeluan kampin Ashraf-3 si bazën e tyre të re.

Edhe në vitet e fundit, aktivitetet e kësaj organizate në Evropë nuk kanë qenë pa sfida. Disa vende evropiane, në periudha të ndryshme, kanë ndaluar ose kufizuar tubimet apo aktivitetet e lidhura me Muxhahedinët e Popullit dhe, në disa raste, “rreziqet për rendin publik” dhe mundësia e përplasjeve midis grupeve kundërshtare iraniane janë përmendur si arsye për këto kufizime.

Për të kuptuar pozicionin e MEK-ut në SHBA sot, duhet t’i kushtohet vëmendje një ngjarjeje kyçe. Shtetet e Bashkuara në vitin 1997 e vendosën këtë organizatë në listën e Organizatave të Huaja Terroriste. Megjithatë, pas lobimit të gjerë të grupit, në shtator 2012, Hillary Clinton, atëherë Sekretare e Shtetit e SHBA-së, e hoqi emrin e MEK-ut nga kjo listë. Por deklarata e Departamentit të Shtetit të SHBA-së theksonte qartë se ky vendim në asnjë mënyrë nuk nënkuptonte fshirjen ose justifikimin e veprimeve të mëparshme të organizatës, përfshirë vrasjen e qytetarëve amerikanë në vitet 1970 dhe sulmin e vitit 1992. Ky departament kishte ngritur gjithashtu shqetësime serioze lidhur me akuzat për keqtrajtim brenda grupit. Prandaj, heqja e MEK-ut nga lista terroriste nuk mund të interpretohet si miratim i së kaluarës së tij apo si dhënia e një certifikate legjitimiteti politik për të.

Çfarë ndodh pas tabelave dhe pankartave?

Tubimi vjetor i mbështetësve të MEK-ut nën mbulesën e OIAC në Nju Jork, në një vështrim të thjeshtë, është skena e përballjes së një lëvizjeje opozitare me qeverinë e Iranit gjatë javës më të ndjeshme diplomatike në botë. Por ky perceptim sipërfaqësor është vetëm maja e ajsbergut. Pas tabelave dhe pankartave qëndron një organizatë me gjashtë dekada histori plot kontradikta; një organizatë që dikur ishte në listën terroriste të SHBA-së dhe tani është shndërruar në një rrjet lobistësh dhe mbështetësish në Perëndim. Për mbështetësit e saj, ajo është flamurtarja e demokracisë; për kritikët, një simbol i paqartësive historike, strukturore dhe të së kaluarës terroriste.

Dokumentet publike të publikuara nga Arkivi Kombëtar Britanik kanë ngritur gjithashtu pyetje në lidhje me lidhjet financiare të kësaj organizate dhe akuzat për mashtrim dhe pastrim parash nën mbulesën e aktiviteteve bamirëse. Nga ana tjetër, ish-anëtarë të rangut të lartë të organizatës dhe familjarë të disa të larguarve kanë dhënë dëshmi për hixhabin e detyrueshëm, ndarjen e detyruar të familjeve dhe presionin psikologjik brenda kampeve. Një raport i Human Rights Watch i vitit 2005 gjithashtu trajtoi akuzat për keqtrajtim të anëtarëve të MEK-ut; megjithëse organizata kundërshtoi gjetjet e tij.

Këto akuza ngrenë, të paktën, një pyetje themelore: Në çfarë mase një organizatë që e prezanton veten si përfaqësuese e demokracisë së ardhshme të Iranit, i përmbahet, në strukturën e saj të brendshme, parimeve për të cilat flet?

Muxhahedinët e Popullit janë një paradoks: një grup që dikur vrau qytetarë amerikanë dhe sot shtrëngon duart me gjeneralë të mëparshëm amerikanë; një grup që pretendon demokracinë, por është përballur me akuza lidhur me një strukturë autoritare dhe kontroll të rreptë mbi anëtarët e vet; një grup që pretendon se flet në emër të të gjithë iranianëve, por që ka në historikun e tij një bashkërendim ushtarak me një nga armiqtë historikë të Iranit.

***

Rally in New York or Annual Operation? The Hidden Narrative Behind the Colorful Placards

By: Pouia Tajali

Only a few weeks remain until the 81st session of the United Nations General Assembly is held in New York. Among the numerous side events and protests that color the streets of Manhattan, a particular group of Iranian expatriates organizes a massive and fully coordinated gathering every year directly in front of the United Nations building, precisely at the same time as the speech of the President of Iran.

What at first glance appears to be a spontaneous demonstration is, in fact, an annual flagship operation by a controversial terrorist group with a bloody and terrorist history.

The main question is: Why do Western media and policymakers continue to engage with and provide a platform for a group that remained on the U.S. Department of State’s list of terrorist organizations until 2012 and on the European Union’s list until 2009? More importantly, at a time when tensions between Tehran and Washington are boiling, does this group truly represent the people of Iran, or does it use the gathering outside the United Nations to advance a narrative that serves its own political interests and those of its supporters rather than the interests of democracy in Iran?

The terrorist group People’s Mojahedin Organization of Iran, MEK or PMOI, is one of the most controversial Iranian opposition groups. The group’s most prominent international figure is Maryam Rajavi, who is presented by the National Council of Resistance of Iran (NCRI), without any election, as the “President-elect”; a claim that is strongly disputed by many Iranians both inside and outside the country.

The history of the People’s Mojahedin is not one of peaceful political opposition. The group emerged in Iran in the 1960s as an armed opposition movement and, in the 1970s, was involved in attacks against U.S. interests in Tehran that resulted in the deaths of six U.S. military personnel and defense contractors. Following the victory of the 1979 Revolution, the relationship between the People’s Mojahedin and the Islamic Republic quickly escalated into armed confrontation. The Mojahedin-e Khalq carried out extensive operations, including bombings and armed attacks, which resulted in the deaths of a large number of Iranians, and the organization’s leadership ultimately moved its activities abroad.

But the point that has overshadowed everything else in the historical memory of Iranians was the People’s Mojahedin’s military service as mercenaries for Saddam Hussein. The group was based in Iraq and participated in military operations against its own homeland, Iran, during the Iran-Iraq War. For many Iranians, the cooperation of an Iranian group with Saddam’s government during the war remains one of the most important reasons for distrust of the organization and doubts about its claim of enjoying popular support. After the fall of Saddam, the group’s members initially left Camp Ashraf in Iraq and were ultimately transferred to Albania in 2013, where they established Ashraf-3 camp as their new base.

In recent years, the organization’s activities in Europe have also not been without challenges. Several European countries have, at various times, banned or restricted gatherings or activities associated with the People’s Mojahedin, and in some cases, “public order risks” and the possibility of clashes between Iranian opposition groups have been cited as reasons for these restrictions.

To understand MEK’s position in the United States today, one key event must be taken into account. In 1997, the United States placed the organization on its list of Foreign Terrorist Organizations. However, following extensive lobbying by the group, in September 2012, Hillary Clinton, then U.S. Secretary of State, removed MEK from the list. But the U.S. State Department’s statement explicitly stated that this decision in no way meant erasing or justifying the organization’s past actions, including the killing of American citizens in the 1970s and the 1992 attack. The department had also raised serious concerns regarding allegations of mistreatment within the group. Therefore, MEK’s removal from the terrorist list cannot be interpreted as an endorsement of its past or the issuance of a certificate of political legitimacy for it.

What happens behind the signs and placards?

The annual gathering of MEK supporters under the OIAC banner in New York, at a simple glance, appears to be a confrontation between an opposition movement and the Iranian government during the most sensitive diplomatic week in the world. But this superficial impression is only the tip of the iceberg. Behind the signs and placards stands an organization with six decades of a highly contradictory history; an organization that was once on the U.S. terrorist list and has now become a network of lobbyists and supporters in the West. For its supporters, it is a standard-bearer of democracy; for its critics, it is a symbol of historical, structural, and terrorist-background ambiguities.

Public documents released from the British National Archives have also raised questions about the organization’s financial connections and allegations of fraud and money laundering under the cover of charitable activities. On the other hand, former senior members of the organization and the families of some defectors have provided testimonies regarding mandatory hijab, forced separation of families, and psychological pressure inside the camps. A 2005 Human Rights Watch report also addressed allegations of mistreatment of MEK members, although the organization objected to its findings.

These allegations raise at least one fundamental question: To what extent does an organization that presents itself as the representative of Iran’s future democracy adhere, within its own internal structure, to the principles of which it speaks?

The People’s Mojahedin is a paradox: a group that once killed American citizens and today shakes hands with former American generals; a group that claims democracy but has faced allegations concerning an authoritarian structure and strict control over its own members; a group that claims to speak on behalf of all Iranians, but whose record includes military alignment with one of Iran’s historic enemies.