Klajd Kapinova, New York 

Ottoman Sultan Homosexual FACTS

Fakte: Në librat e historisë së popullit shqiptar, nuk përmendet asnjëherë arsyet e forta pse u vetëshkatërrua nga brenda si në lekundjet e forta zizmike shkatërrimtare në themel Perandoria e Dylberëve Xhihadistë Islam Otomane, sepse ato pra autorët jane fatkeqsisht akademikët trathtare mercenarë arnautë (ish kolonë të huaj nga vendet islame sot shqipfolës) erdoganistë neo-otomanë, që po fatkeqsisht kanë 36 vjet që drejtojnë Akademinë e “Shkencave” Politike Komunisto-Islamike të Shqipnisë në Tiranë, duke i shërbyer totalisht Turqisë së sotme.

Ato mashtrues dhe propagandues të turpshëm dhe anti-shqiptarë të neo-otomanizmit, nuk duan që në publikun autokton shqiptarë të krijohet një ide e gabuar për otomanët e tyre të vetëquajtur “clirimtarë” në tokat e robëruara për 700 vjet të Arbërisë dje dhe sot dhe më e keqja del se hipokrizia e tyre është se ato duan ta paraqesin Islamin Dylberas Radikal Politik të ish K/Ministrit dhe Presidentit aktual për shumë kohë Taip Rexhep Erdoganit, se gjoja është kundër dylberizmit apo pederastisë shumë të përhapur në Perandorinë Otomane. Kjo është një rrenë e madhe dhe e turpshme mashtrimi tradicional puro otoman.

Historia botërore tregon të kundertën. Shikoni me kujdes fotot në internet, në websitet otomane dhe neo-otomane, fotot në vendet arabe dhe të Gadishullit të Ballkanit, që ata kishin pushtuar e i sunduan barbarisht, sipas shtetëve të ndryshme për shumë shekuj me radhë.

Ato flasin ose rrëfejnë kjartësisht cdo gjë, që ka ndodhur fatkeqsisht asokohe dhe rivjen në ditët tona, përmes historisë së dikumentuar të ofruar me shumë kujdes nga vetë otomanologët realistë të ditëve tona.

Unë sot në rrjetin social Facebook ofrova vetëm disa foto dylberësh të sulltanëve dhe niveleve të tjera të Perandorisë së Osmanit, të shoqëruar me një status të vogël me disa rreshta esenciale dhe sinjifikative, mbasi ka të tjera që ata i vetëquajnë si Art, që të bën të nxjerresh vjedhë nga goja, për pervesitetin e tyne, që ata e quajnë demek art otoman.

Duhet thënë se vetë Osmani (Ottoman), që ishte i pari që themeloi Perandorinë me të njëjtin emër pra Ottomane (shqip Osmani, emër të cilin e gëzojnë qysh fatkeqsisht shumë fëmijë vajza dhe djem (Osman ose Osmane) apo miliona arnautë islam në trojet etnike shqiptare dhe kudo, ku ato punojnë dhe jetojnë nëpër botë), ishte një homosektual i mirëfilltë, që ka bërë shumë flirtime me meshkuj të rinj…

Këto prirje të shpeshta të sëmundjes mendore edhe brenda gjakut familjarë e më gjërë me flirti me meshkuj të ndryshëm, ai e përhapi si kulturë të zakonshme jetese islame për shumë kohë, që ai ishte gjallë dhe pas vdekjes së tij, ajo u bë një modë shumë e përhapur mes meshkujve të familjeve aristokrate të sulltanëve pederastë islam (e barazvlefshme me pozitën zyrtare të perandorëve ose mbretërve në Europë…).

Ndryshimi midis periudhës otomane islame në Turqinë e pushtuar dhe popullsinë e asimiluar nga to dhe asaj sot në Shqipni (viti 2026), është se të rinjtë muslimanë dylberas arnaut nuk përdorin më Fes te Kuq ose Thes në krye, por ngjyrosin flokët si dylber, për t’u dukur më atraktiv dhe praktik ndaj meshkujve të tjerë jo pederastë ose të vecantë.

Për më tepër, nuk është e rastësishme, që pikërisht ngjyrën e pederastëve rozë me kënaqsi dhe paramendim e ka preferuar prej 36 vjetësh partia komuniste e Shqipnisë së Ramaduros I-IV.

Aty për fat të mirë nuk ka simbole kombëtare pranë atyre të dylberave, që mund të përdhoseshin simbolet tona kombëtare, por ajo që duket është se atje në vendlindje (Shqipni) po mbizotëron vetëm simboli me mure të godinave ngjyrë dhe veshje të meshkuj dhe femrave komunistë me ngjyrë rozë, që është më dominante sot kudo në cdo seli të partisë së tajareve rozë, pothuajse në qytet me simbolika të hapura plot me pederastë të Shqipërisë. Më vjen keq që edhe “djepi i kulturës” (otomane e arabe deri tani) Shkodra e ka fatkeqsisht një të tillë muuuuuu në qendër të qytetit antik tani fatkeqsisht me shenja apo prirje të reja moderniste të kulturës dylberike, mbasi ato po vazhdojnë për inerci të snobizmit të votojnë tash 14 vjet për dylberët e Ramaduros IV.

Para disa ditëve, Ramaduro IV në sheshin e mbushur me shumë pasues të tij djem dhe vajza rozë, burra dhe gra të moshës së mesme dhe të vjetër pensionistë po rozë, demostroi si kryegej me mikrofon në dorë, para vlonjatëve naiv komunistë me traditë dhe skllevër miop, që duartrokisnin papushim dhe të eksaltuar me histerizëm idiotësitë apo brockullat politike plot gënjshtra të tij.

Pederat, nuk shkojnë në protesta për qëllime apo objektiva të caktuara opozitare për ndryshime politike, ekonomike, finaciare, kundër vafërisë eksteme, polarizmit të shoqërisë poskomuniste ose kundër korrupsionit, sepse atyre dje dhe sot nuk i plas shumë arma e tyre e vetme sumatricja për atë punë. Ata shkojnë atje për të ekspozuar tajaret e tyre, para klienteve frekuentues po komunistë të tyre dhe për t’u kapur nga paparaci apo blicat e gazetarëve ndërkombëtarë të majtë dylberas ose nga rrjetet sociale të të njëjtit orientim seksual.

Pra, sikurse shikohet kjartë atë që dikur e bënin otomanët me flirtiti mes meshkujve dhe femrave që atë zanat të vjetër e bënin brenda gjakut familjarë, sot në Shqipni dhe më saktë më shumë në Tiranë tani këtë gjë po e bën mes antarëve të partisë rozë vetë partia në pushtet.

I vetmi ndryshim, midis Perandorisë Otomane dhe Shqipnisë së rozë sot, është se shqiptarët dylberë nuk janë në flirti benda gjakut të familjes, por jashtë saj dhe brenda mureve rozë.

Po historia kujton edhe një fakt tjetër kokëfortë. Ata (komunistët e vjetër) kanë sunduar vetëm në saj të sumatrices dje dhe sot, të djemëve apo vajzave dhe nipat e mbesat e tyre. Këtë gjë shumë mire e shpreh simboli i parties së tyre nga kuq dikur në rozë sot. Kjo ndodh krejtësisht sikurse në Europë, ku të gjithë partitë e majta në shumicën e rastëve ato janë edhe parti me flamur gjigand shumëngjyrësh dylberash njiheresh. Ata ishin dhe janë edhe sot krenar për këtë gjë origjinale dhe shumë natyrale për ato.

Po ashtu historia dhe kujtimet e njerëzve të afërt dhe ish shokë të ngushtë të Dullës së Gjinokastrës, tregojnë se edhe idhulli i tyre i hershëm otomano-arabi islamik Enver Hoxha, ishte një frenkuetues i rregullt i skutave të errëta të Parisit dhe qytete të tjera të Francës, kur ai ishte atje të ushtronte profesionin e vjetër të tij të pederastisë. Pra tradita dhe baza brenda partisë komuniste atje është e fortë dhe e sigurtë, me një histori krenare të lavdishme në këtë drejtim.

Ajo që pritej ndodhi sot, pikërisht me tajaret plot ngjyra shumëllojshme në kryeqytetin e pederastëve në Tiranë. Protestuesit Dylberas sot ishin në shesh shumë të entuziazmuar, pranë klientëve të tyre me ngjyrë rozë.

Me sa duket, shohim se u ka ra cmimi në tregun albanez dhe tani po kërkojnë tregun ndërkombëtarë, si: gazetarucë apo media të majta fake news si EuroNews BBC, apo ameirkane si CNN, The New York Times, Abc News etj., për me iu bashku dylberave, që të ekspozojnë me sukses sumatriqet komuniste, përkrah pederatëve me shumë bojna dhe ylber liberale amerikanë dhe europianë. 

Pse u vëshkatërrue nga brenda apo u shkemoc copa-copa Perandoria e Dylberëve Xhihadistë Islam Otomanë në Stamboll (Turqi)!? 

Duke lexuar me kujdes ndër vite historinë pervese, me vese shumë të keqija flirtie me meshkuj të sulltaneve dylberas të Stambollit, qysh me kryethemeluesin e parë dylberas të saj OSMANI, shohim degjenerimin… ose më mirë le të vecojmë shkurtimisht disa nga arsyet e forta, pse u vëshkatërrue nga brenda apo u shkemoc copa-copa Perandoria e Dylberëve Xhihadistë Islam Otomanë në Turqi.

Si shpiegohet pse në Shqipni sot ato kanë marrë pikë për pikë stafetën e tyne!?

A ka lidhje kjo me AND!?

Mos të harrojmë faktin historik, se Shoqata më e Madhe e Dylberëve në Europë ndodhet sot pikërisht dhe jo rastësisht në Stamboll (Istambul) dhe se ata nuk janë të huaj emigrantë, por 100% otomanë brez pas brezi tesh 700 vjet.

Kujdes dhe vetëm kujdes mos të ngatërrojmë asnjëherë otomanizmin me turqit etnik, të cilët fatkeqsisht dhe mizorisht në masën 98% janë asimiluar nga otomanët islam barbarë…

Shumë prej vezireve, pashave, themelues dhe drejtues të jenicerëve barbarë, kryeministrave ose më saktë 42 prej tyre ishin fatkeqissht me origjinë arnaute. Ata ishin të parët, që treguan fatmirësisht plasaritjen dhe shkizmën e madhe dhe të thellë brenda Perandorisë së kalbur në fjalë.

Shqiptarët radikalë muslimanë të Perandorisë Dylbere Xhihadiste Islame Otomane, kanë pas lidhje gjaku dhe martesa me dylberizëm me shumicën e sulltanëve të Stambollit dhe kanë qenë njerëzit më të besueshëm të sulltanit pederast, të cilët janë munduar të fshehin të gjithë korrupsionin dhe hordheqet e tjera të pederastisë tradicionale, që atje janë zhvilluar e përhapur pa ndërprerje ndër shekuj.

“Shqiptarët” e turqizuar dhe islamizuar me dëshirë, kanë qeverisë Perandorinë në fjale si Kryeministra për 500 vjet, ku si për koincidencë po aq vite sa i janë dashur atyne për të lënë mbas dore ose në mjerim absolut popullin e vet të braktisur apo trathtuar të origjinës së tyne në Ballkanin Perendimor.

Vetëm emëri i gadishullit të Ballkanit, është vënë nga një otoman shëtitës, që ka udhëtuar në malet e gadishullit. Nëse përkthehet ne shqip fjala Ballkan nga turqishtja, del se gadishulli quhet Male, pra nji grup malesh.

Duke rihyrë në temë, theksoj se ata kanë nxjerrë ligje, që fatkeqsisht kanë shtyp dhe skllavëruar popullsinë e krishterë etnike Arbërore dhe Dardanisë.

Në Shqipni asokohe, Dylberizmi nuk ka qenë e njohur as si term gjuhësor. Për herë të parë atë e kanë sjellë si sëmundje epidemike vetë manjakë zyrtarë perandorak të lartë otomanë, si sulltanë (sultan Murati I, Fetih-u, Mehmeti IV etj), vezirë, pasha, jenicerë, komandantë të ushtrisë otomane, drejtues të 4 vilajeteve asokohe etj.

Mos të harrojmë se Garda Mbrojtëse Besnike Islame (sikurse janë sot ata të Ajatollah Komeinit në Republikën Islamike të Iranit) e Ushtrisë së Perandorisë Otomane ëshë quajtur si ushtria apo garda e Jenicerëve dhe se sikurse dihet me fakte themeluesi dhe komandanti i parë i tyre ka qenë një arnaut. Asokohe del se mbi 55% e stafit kanë qenë arnautë…

Disa nga arsyet ma të forta të tjetërsimit apo shkatërrimit fatmirësisht total të Perandorisë së Dylberave Xhihadiste Islame Otomane ishin: 

Dylberizimi pasionant dhe perves ndërmjet të të njëjtit gjak familjarë të sulltanëve homoseksual 

Të dhënat historike sugjerojnë, se marrëdhënie të të njëjtit seks kanë ndodhur midis sulltanëve të ndryshëm gjatë historisë, megjithëse konceptet e identitetit seksual, kanë evoluar në mënyrë dramatike me kalimin e kohës.

Kështu është fakt se sundimtarë të caktuar si Sulltani Qaboos bin Said i Omanit (1970–2020), u raportuan nga mediat e kohës dhe nga komentatorët e shumtë ndërkombëtarë si homoseksualë i përjetshëm, ndërsa sundimtarët osmanë si Mehmedi II dhe Murati IV u angazhuan drejpërdrejtë në flirti apo në dashuri pasionante me të njëjtin seks ose fëmijë brenda një konteksti kulturorë, të përhapur asokohe gjerësisht në idelogjinë islame, në hierakinë e lartë otomane, që e pranonte atë si vlerë e domosdshme dhe e rëndësishme e besimit në islam.

Pra sikurse shihet nga vetë burimet e pasura otomane, del se asokohe ishte kthyer në traditë dhe dosmosdoshmëri se krahas besimit në islam duhet të jesh edhe dylber, duke bërë flirti me meshkuj të tjerë brenda gjakut të familjes. Kjo nuk shpiegon asgjë tjetër vecse tregon kjartë shprehjen lapidare: se kjo ishte dhe mbeti apo është një kulturë e trashëguar dhe perseve e rracës së ndryrë dje dhe sot e ardhur nga Azia e Largme.

Kështu Sulltani Qaboos bin Said i Omanit. Sulltani Qaboos, i cili sundoi Omanin deri në vdekjen e tij, citohet shpesh në historinë e Lindjes së Mesme dhe në median Queer si një burrë manjak si homoseksual dhe pedofil.

Ai u divorcua nga gruaja e tij e vetme, pas tre vitesh dhe nuk u martua më kurrë, duke e rrethuar veten me një oborr dhe staf të dominuar nga meshkujt nudo të pashëm homoseksual, që shuanin epshet e tij shkazarake dhe nga lule me shumë ngjyra.

Sulltanët osmanë apo konceptet e homoseksualëve ose biseksualëve si identitete të fiksuara në trurin e tyre manjak të sëmurë seksualisht dhe pedofilë ekzistonin gjatë gjithë epokës pederastie osmane.

Në vend të kësaj, homoseksualiteti rregullohej nga një përzierje e ligjit sulltanik dhe normave islame brenda gjakut të familjes, ku marrëdhëniet e të njëjtit seks brenda familjes ose jashtë saj praktikoheshin shpesh, veçanërisht midis elites së lartë perandorake deri tek koka e qelbur Sulltani.

Mehmeti II: Pushtuesi i famshëm i Kostandinopojës (Istambul, Stambollit sot) si homosekdual dhe pedofil, kishte pasur marrëdhënie romantike dhe seksuale me shoqërues meshkuj të rinj dhe fëmijë, duke përfshirë edhe dylberin Raduun e Bukur, vëllain e Vladit të Ngulësit.

Murati IV: I njohur për sundimin e tij të rreptë, rrëfimet historike dhe poezia personale tregojnë se ai kishte dashuri të forta homoerotike për oborrtarët meshkuj të elitës. Epoka e të Dashurve: Dashuria e të njëjtit seks – veçanërisht për interpretuesit dhe shërbëtorët e rinj meshkuj androgjenë – ishin të ngulitura thellë në tru në kulturën islame të oborrit të Perandorisë Dylbere Xhihadiste Islame Otomane.

Sulltanati i Delhit të cilin kronikat historike e quajnë si Tarikhi-i-Firoz Shahi dokumentojnë se Sulltan Qutbuddin Mubarak Shah (i cili sundoi Sulltanatin e Delhit në fillim të shekullit XIV), ishte shfaqur hapur si biseksual. Ai favorizonte hapur oborrtarët meshkuj dhe ishte i njohur për parakalimin e tyre nudo nëpër pallatin homosekual mbretëror. 

Incesti seksual masiv si kulturë e trashëguar islame

Incesti masiv brenda gjakut kafshorë të familjes islame të sulltanëve homoseksual dhe pedofilë, ku më pas fëmijët linden me të meta mendore si specie pa përcaktim emëri e u futen apo emnuan me pas të drejtojnë me vesh dhe gishta si memecë territorret e pushtuara barbarisht, ku sundonte me “paqe” islami dhe otomani. 

Kurvëria brenda të njëjtit gjak dhe seks si dhe pedofilia si sëmundje seksuale islame e sulltanëve dhe të gjithë Perandorisë në fjalë

Kurvëria dhe pedofilia brenda antarëve të familjes dhe etja për pushtet, seks, para dhe lavdi personale si dhe intrigat dhe vrasjet personale per xhelozi pederastie etj. 

Mbi 70% e sulltanëve sot sipas otomanologëve kanë pasur një histori dylberash brenda incestit

Incesti tradicional islam në familje, pra kanë shkuar dhe bërë seks me njeni-tjetrin dhe shpesh ato kanë përdorur për seks si pedofilë edhe fëmijët e vegjël minorenë. (Në historinë moderne amerikane, shënohen edhe raste të pervesitetit të incestit ekstrem benda familjes islame. Kështu kwtu nw SHBA muslimanja me originë nga Somalia një kongresgrua (congresswomen) e quajtur Ilhan Omar ështe martuar me certificatë reale martese me vëllain e vet të një gjaku).

Shumica e sulltaneve u dhuronin lule, dhurata pederastësh dhe veshje të brendshme grash partnerëve të tyre homoseksualë otomanë, brenda oborrit të mbushur me pederastë nudo perandorak.

Hapja masive e haremeve me pagesë për pederastët dhe pedofilët manjakë otomanë të kohës

Hapja masive e haremeve, sipas frymës së ideologjisë apo parime islame dhe frekuentimi i tyre nga sulltanët dhe pjesët e tjerë të elitës shpirtërorë islamë (si hoxhallarë, imam, mullah) dhe zyrtarëve të lartë civilë dhe ushtarakë, të cilët për cudi të kohës ato asnjëherë nuk porosisnin vajza të reja për defrime seksuale natën, por vetëm meshkuj të pashëm dhe fëmijë, duke i dhanë një hov të madh përhapjes masive të dylberizmit brenda gjakut dhe me të huaj të tjerë vullnetarë ose kapur rob lufte apo marrë peng direkt nga familjet e popujve të krishterë të robëruar, të cilët nuk ishin adhurues të otomanizmit dhe dylberizmit.

Korrupsioni finaciarë dhe blerja apo shkëmbimi i kurvarëve meshkuj brënda familjeve të gjakut perandorak

Korrupsioni galopant e i vazhdueshëm brënda oborrit kurvërorë të njerëzve të afër të sulltanit homoseksual dhe vetë Parandorisë në fjalë si dhe lufta e pandërprerë për pushtet dhe sumatrice (si më kryesorja se sa pushteti), për të pasur sa me shumë djem të pashëm dhe fëmijë nën moshë në dhomat e manjakëve të gjumit të tyne, të mbushur me lule dhe ngjyra dylberesh.

Shënim: Fotot për ilustrimin e shkrimit modest janë marr nga disa websitet otomane.

Mr. sc. Musa Sabedini, Gjilan

Njohuritë juridike, verifikimi rigoroz i fakteve, respektimi i etikës profesionale, mbrojtja e viktimave dhe kontrolli i emocioneve janë ndër shtyllat themelore të raportimit profesional në kronikën e zezë dhe në situatat me ndjeshmëri të lartë.

Etika është busulla që duhet ta orientojë gazetarin në çdo rrethanë, duke përcaktuar kufijtë ndërmjet interesit publik dhe cenimit të dinjitetit njerëzor, ndërmjet informimit dhe sensacionalizmit, si dhe ndërmjet të drejtës për të ditur dhe përgjegjësisë për të mos dëmtuar.

Gazetaria profesionale nuk e ushqen frikën, por e informon shoqërinë; nuk prodhon gjykime, por kërkon dhe prezanton fakte; nuk i shërben zhurmës, por së vërtetës. Sepse gazetaria pa etikë e humb besueshmërinë, ndërsa gazetaria pa verifikim e rrezikon vetë të vërtetën.

“Kur bie telefoni në mesnatë, zjarrfikësit i duhet vetëm të veshë pantallonat dhe të shuajë flakët. Kurse gazetari duhet t’u tregojë një milion njerëzve se kush e ndezi shkrepësen dhe pse.” – David Randall

Kjo thënie e gazetarit dhe autorit britanik David Randall përmbledh në mënyrë domethënëse kompleksitetin e profesionit të gazetarit. Për dallim nga shumë profesione të tjera, gazetaria nuk përfundon me konstatimin e një ngjarjeje.

Ajo kërkon të zbulojë rrethanat, të verifikojë faktet, të identifikojë burimet, të analizojë përgjegjësitë dhe, mbi të gjitha, t’i ofrojë publikut një pasqyrë sa më të saktë të asaj që ka ndodhur.

Kjo përgjegjësi bëhet edhe më e madhe kur gazetari përballet me ngjarje kriminale, tragjedi njerëzore, vrasje, dhunë, aksidente me pasoja fatale, trafikim të qenieve njerëzore, korrupsion, abuzime apo situata të tjera me ndjeshmëri të lartë shoqërore.

Të raportosh për një konferencë shtypi, një aktivitet institucional apo një deklaratë politike është një proces që ka specifikat e veta profesionale.

Por të raportosh nga një vendngjarje kriminale, të mbledhësh informacione në rrethana të tensionuara, të komunikosh me dëshmitarët, institucionet dhe familjarët e viktimave, ndërkohë që duhet të ruash saktësinë, paanshmërinë dhe maturinë, është një sfidë krejt tjetër.

Pikërisht këtu dallohet gazetari që vetëm transmeton informacionin nga gazetari që e kupton thellësisht përgjegjësinë e profesionit të tij. 

Kriza si test i vërtetë i profesionalizmit gazetaresk?

Në kohë krizash, qytetarët kërkojnë përgjigje. Ata duan të dinë çfarë ka ndodhur, kush është i përfshirë, cilat janë pasojat dhe çfarë po bëjnë institucionet kompetente.

Në këto rrethana, mediat dhe gazetarët marrin një rol jashtëzakonisht të rëndësishëm në informimin e publikut, transparencën institucionale dhe llogaridhënien.

Mirëpo, pikërisht në momentet kur publiku kërkon informacion të menjëhershëm, gazetari duhet të tregojë se nuk është rob i presionit kohor, i konkurrencës mediatike apo i numrit të klikimeve.

Gazetaria profesionale nuk është garë për të publikuar e para një fotografi, një emër, një pretendim apo një informacion të pakonfirmuar. Nuk është garë për tituj tronditës dhe interpretime të pambështetura në fakte.

Është përgjegjësi publike.

Gazetari duhet të jetë i përgatitur fizikisht, psikologjikisht, emocionalisht dhe intelektualisht. Duhet të jetë vigjilent, këmbëngulës, i pranishëm në terren, i kujdesshëm në komunikim dhe i aftë të përballojë situata që shpesh janë të paparashikueshme.

Përgatitja profesionale nuk nënkupton vetëm njohjen e teknikave të intervistimit apo shkrimit të lajmit. Ajo përfshin edhe kulturën e përgjithshme, njohuritë juridike, edukimin mediatik, aftësinë analitike dhe kontrollin e emocioneve. 

Kronika e zezë: ku njohuritë juridike bëhen domosdoshmëri profesionale?

Raportimi për vrasjet, vrasjet e rënda, plagosjet, dhunën në familje, dhunimet, grabitjet, trafikimin, korrupsionin dhe format e tjera të kriminalitetit kërkon njohuri më të thelluara sesa ato që ofron gazetaria e zakonshme informative.

Gazetari duhet t’i njohë dallimet ndërmjet personit të dyshuar, të ndaluarit, të arrestuarit, të akuzuarit dhe të dënuarit. Këto nuk janë sinonime dhe nuk mund të përdoren në mënyrë të pakujdesshme vetëm për ta bërë titullin më tërheqës.

Një person i dyshuar nuk është person i dënuar. Një aktakuzë nuk është aktgjykim. Një arrestim nuk dëshmon fajësi dhe një deklaratë e dhënë në polici nuk përbën domosdoshmërisht një përfundim të pakontestueshëm të një procedure penale.

Gazetari që nuk i kupton këto dallime rrezikon të prodhojë dezinformim, të cenojë reputacionin e individëve dhe të krijojë perceptime të gabuara te publiku.

Prandaj, njohja e terminologjisë juridike nuk duhet të konsiderohet privilegj i gazetarëve që mbulojnë gjykatat. Ajo duhet të jetë pjesë e përgatitjes themelore të secilit gazetar që raporton për çështje kriminale. 

Prezumimi i pafajësisë – parim që nuk duhet të negociohet?

Një ndër gabimet më të shpeshta në raportimet për kronikën e zezë është shpallja e parakohshme e fajësisë përmes titujve, formulimeve dhe interpretimeve të gazetarëve.

Shprehjet si “vrasësi”, “dhunuesi”, “krimineli” apo “hajni”, kur ndaj personit nuk ka një vendim përfundimtar gjyqësor që përcakton fajësinë, mund të përbëjnë shkelje serioze të standardeve profesionale dhe etike.

Gazetari nuk është prokuror, gjykatës apo organ hetimor. Ai ka të drejtë dhe detyrim të informojë, të hulumtojë, të kërkojë përgjegjësi dhe të analizojë veprimet institucionale, por nuk mund të marrë rolin e organeve të drejtësisë.

Kjo nuk nënkupton se gazetari duhet të jetë pasiv apo të kufizohet në komunikatat zyrtare. Përkundrazi, ai duhet të jetë këmbëngulës në kërkimin e fakteve, por gjithmonë brenda kufijve të ligjit, etikës dhe interesit publik. Pavarësia editoriale nuk e përjashton përgjegjësinë juridike dhe etike. 

Dhuna në familje dhe dhuna ndaj grave: ndjeshmëria nuk duhet të shndërrohet në sensacionalizëm?

Raportimi për dhunën në familje dhe veçanërisht për dhunën ndaj grave përbën një nga fushat më të ndjeshme të gazetarisë.

Në shumë raste, mediat publikojnë hollësi të panevojshme për viktimën, raportet e saj familjare, jetën private, komunikimet personale dhe rrethanat e ngjarjes. Ndonjëherë, këto detaje nuk kanë asnjë vlerë të mirëfilltë informative, por publikohen për të rritur interesimin e lexuesve.

Kjo qasje mund të shkaktojë viktimizim të përsëritur, të cenojë dinjitetin e viktimës dhe të ekspozojë familjarët ndaj presionit publik.

Gazetari duhet të bëjë dallimin ndërmjet asaj që është interesante për publikun dhe asaj që është realisht në interes të publikut.

Jo çdo informacion që sigurohet duhet të publikohet. Jo çdo hollësi që gjendet në një dosje hetimore ka vlerë për lexuesin.

Veçanërisht në fazat fillestare të hetimit, duhet treguar kujdes i shtuar me deklaratat e personave të përfshirë. Ato mund të ndryshojnë, të sqarohen apo të kundërshtohen gjatë procedurave të mëtejshme.

Gazetari duhet t’i verifikojë pretendimet përmes burimeve të pavarura, dokumenteve dhe institucioneve kompetente, duke mos e trajtuar asnjë deklaratë të vetme si të vërtetë përfundimtare.

Mbrojtja e viktimës nuk është pengesë për informimin. Është pjesë e gazetarisë me përgjegjësi. 

12 orët e para: kur nxitimi mund të prodhojë dëm profesional?

Një nga problemet që e vërej në raportimet e mediave online është nxitimi për të publikuar informacione menjëherë pas ndodhjes së një ngjarjeje kriminale.

Presioni për të qenë i pari, për të marrë më shumë lexime dhe për të mos mbetur prapa konkurrencës, shpesh i shtyn redaksitë të publikojnë të dhëna që nuk janë verifikuar mjaftueshëm.

Orët e para të një hetimi janë veçanërisht të ndjeshme. Informacionet mund të jenë të pjesshme, dëshmitë mund të jenë kontradiktore dhe rrethanat e ngjarjes ende të paqarta.

Një deklaratë fillestare mund të ndryshojë. Një pretendim mund të rezultojë i pasaktë. Një person që fillimisht është përmendur si i përfshirë mund të mos ketë asnjë përgjegjësi në ngjarje.

Kjo është arsyeja pse gazetari duhet të tregojë maturi dhe të mos e ngatërrojë shpejtësinë me profesionalizmin.

Nuk është e domosdoshme që çdo informacion të publikohet brenda minutës. Është shumë më e rëndësishme që informacioni i publikuar të jetë i saktë.

Nga përvoja ime profesionale, hulumtimi dhe verifikimi i çdo detaji përpara publikimit janë ndër garancitë më të rëndësishme të gazetarisë së besueshme. 

Burimet, dokumentet dhe verifikimi: mos e ngatërroni besueshmërinë me autoritetin?

Gazetari duhet të ndërtojë raporte profesionale me policinë, prokurorinë, gjykatat, institucionet dhe burimet e tjera të informacionit.

Por komunikimi me një zyrtar nuk duhet të konsiderohet automatikisht garanci e plotë për vërtetësinë e çdo informacioni.

Edhe burimet zyrtare duhet të trajtohen me standarde verifikimi.

Dokumentet e nënshkruara, vendimet institucionale, aktet procedurale dhe komunikatat zyrtare mund të jenë burime me rëndësi të veçantë, por gazetari duhet të kuptojë përmbajtjen, kontekstin dhe kufijtë e tyre.

Një dokument mund të konfirmojë se një procedurë ka filluar, por jo domosdoshmërisht se pretendimet e paraqitura në të janë vërtetuar.

Një deklaratë e policisë mund të konfirmojë arrestimin, por jo fajësinë e personit.

Prandaj, gazetari duhet të krahasojë burimet, të kërkojë konfirmime të pavarura dhe të mos i publikojë pretendimet si fakte të përfunduara.

Ekziston një shprehje amerikane që e përmbledh mjaft mirë këtë parim: “Edhe kur nëna të thotë të dua, verifikoje.”

Në gazetari, besimi është i rëndësishëm, por verifikimi është i domosdoshëm. 

Viktimat, të miturit dhe tragjeditë familjare: dinjiteti njerëzor mbi interesin komercial?

Një nga provat më të vështira për një gazetar është raportimi për vdekjet, vetëvrasjet, vrasjet e grave, dhunimet, aksidentet me pasoja fatale dhe tragjeditë që përfshijnë fëmijë.

Në këto raste, gazetari nuk duhet të harrojë se përtej një lajmi ekziston një familje, një histori njerëzore dhe njerëz që po përballen me dhimbje të jashtëzakonshme.

Publikimi i fotografive të viktimave, identifikimi i panevojshëm i tyre, intervistimi i familjarëve në gjendje shoku dhe përshkrimi i detajuar i mënyrës së vdekjes mund të shkaktojnë pasoja të rënda.

Raportimi për vetëvrasjet, për shembull, kërkon shmangien e hollësive mbi metodat, vendndodhjet dhe elementet që mund të nxisin imitimin e veprimeve të tilla.

Kur në ngjarje përfshihen të mitur, mbrojtja e identitetit dhe interesit më të mirë të fëmijës duhet të jetë përparësi.

Gazetari duhet ta kuptojë se jo gjithçka që mund të fotografohet, regjistrohet apo zbulohet duhet të bëhet publike.

Etika profesionale fillon pikërisht aty ku gazetari është në gjendje të heqë dorë nga një informacion apo fotografi që nuk i shërben interesit publik. 

Gazetari nuk është hetues, por duhet të ketë mendësi hulumtuese?

Shpesh e kam theksuar se gazetari duhet të jetë një lloj hetuesi në kuptimin profesional të fjalës, por kjo nuk do të thotë se ai duhet t’i marrë kompetencat e policisë apo prokurorisë.

Gazetari duhet të hulumtojë, të krahasojë deklaratat, të kërkojë dokumente, të analizojë kundërthëniet, të identifikojë mospërputhjet dhe të kërkojë përgjigje nga institucionet.

Ai duhet të jetë i aftë të dallojë një pretendim nga një fakt, një indicie nga një provë dhe një dyshim nga një përfundim juridik.

Mendësia hulumtuese është një nga cilësitë më të rëndësishme të gazetarit profesionist.

Megjithatë, gazetari nuk duhet të ndërhyjë në prova, të pengojë veprimet hetimore, të zbulojë pa arsye identitetin e dëshmitarëve të mbrojtur apo të publikojë informacione që mund të rrezikojnë sigurinë e personave të përfshirë.

Detyra e tij është të informojë dhe të kërkojë llogaridhënie, jo të pengojë drejtësinë. 

Emocionet dhe paragjykimet: dobësia që mund ta dëmtojë gazetarinë?

Nuk mund të jemi gazetarë pa ndjenja kur raportojmë për vrasje, dhunime, plagosje, aksidente, trafikim, korrupsion apo tragjedi familjare.

Gazetari është njeri dhe përjeton emocione. Ai mund të tronditet nga një skenë kriminale, të preket nga rrëfimi i një viktime apo të ndiejë revoltë përballë një padrejtësie.

Por ekziston një dallim thelbësor ndërmjet ndjeshmërisë njerëzore dhe paragjykimit profesional.

Emocionet nuk duhet të shndërrohen në përfundime gazetareske. Revolta personale nuk mund të zëvendësojë provën. Simpatia për njërën palë nuk mund të ndikojë në paraqitjen e fakteve.

Gazetari duhet të ruajë aftësinë për të raportuar me dinjitet, edhe kur tema është emocionalisht e rëndë.

Kjo nuk kërkon mungesë ndjenjash, por vetëkontroll, pjekuri dhe integritet profesional. 

Media online dhe kurthi i klikimeve: shpejtësia nuk është vlerë nëse dëmton të vërtetën?

Mediat online dhe televizive funksionojnë në një mjedis ku koha ka marrë një rëndësi të jashtëzakonshme.

Publiku kërkon lajme në kohë reale, ndërsa redaksitë përballen me presionin e konkurrencës dhe të audiencës.

Megjithatë, problemi shfaqet kur shpejtësia shndërrohet në kriterin kryesor të suksesit dhe kur titulli bombastik vlerësohet më shumë sesa përmbajtja e verifikuar.

Titujt që shpallin fajtorë, krijojnë panik, dramatizojnë situata të paqarta apo përdorin terma të ekzagjeruar nuk e ndihmojnë informimin publik.

Një titull duhet të jetë tërheqës, por para së gjithash duhet të jetë i saktë.

Një lajm mund të jetë ekskluziv pa qenë sensacional. Mund të jetë i fuqishëm pa qenë tronditës. Mund të tërheqë vëmendjen pa e cenuar dinjitetin e askujt.

Mediat duhet ta kuptojnë se besueshmëria nuk ndërtohet me një klikim, por me vite pune të përgjegjshme. 

Siguria e gazetarit në terren: përgatitje fizike, psikologjike dhe profesionale?

Raportimi nga mjediset konfliktuoze, protestat, trazirat, fatkeqësitë natyrore, vendngjarjet kriminale dhe situatat e rrezikshme kërkon përgatitje të veçantë.

Gazetari duhet të dijë si të veprojë në një mjedis të pasigurt, si të vlerësojë rrezikun, si të komunikojë me ekipin dhe si të mbrojë veten dhe burimet e tij.

Përgatitja fizike është e rëndësishme, por nuk mjafton. Po aq e rëndësishme është përgatitja psikologjike, njohja e protokolleve të sigurisë, aftësia për të ruajtur qetësinë dhe për të marrë vendime të shpejta pa rrezikuar jetën.

Gazetari nuk duhet ta dëshmojë profesionalizmin duke u ekspozuar ndaj rrezikut të panevojshëm.

Asnjë fotografi, incizim apo ekskluzivitet nuk vlen më shumë se jeta dhe siguria e gazetarit.

Njohuritë juridike dhe etika – pjesë e domosdoshme e formimit të gazetarit?

Gazetaria bashkëkohore kërkon më shumë sesa aftësi për të shkruar një lajm të mirë.

Ajo kërkon njohjen e ligjeve, procedurave, institucioneve dhe terminologjisë juridike.

Gazetari që raporton për gjykatat duhet të kuptojë funksionimin e sistemit gjyqësor, rolin e prokurorit, avokatit mbrojtës, trupit gjykues, Gjykatës së Apelit, Gjykatës Supreme dhe Gjykatës Kushtetuese.

Duhet të dijë çfarë përfaqëson një kallëzim penal, një aktakuzë, një masë paraburgimi, një aktgjykim dhe një vendim të formës së prerë. Po ashtu, duhet të njohë kufijtë ndërmjet interesit publik, privatësisë, mbrojtjes së burimeve dhe përgjegjësisë për publikimin e informacioneve.

Këto njohuri nuk e shndërrojnë gazetarin në jurist, por e bëjnë atë më të aftë për ta ushtruar profesionin me saktësi dhe përgjegjësi. 

Përvoja profesionale dhe kontributi im në trajtimin e raportimit për situatat e ndjeshme?

Të gjitha këto çështje nuk janë vetëm vlerësime teorike apo parime të përgjithshme të gazetarisë. Ato burojnë edhe nga përvoja ime profesionale, hulumtimet, angazhimi në gazetari dhe puna ime akademike.

Për t’i trajtuar më gjerësisht këto problematika, në vitin 2023 kam botuar librin tim me titull: “Mediat, etika, raportimet për situatat e ndjeshme, hetimet dhe nocionet juridike në gazetari”. Në këtë botim kam trajtuar një spektër të gjerë temash që lidhen me raportimin profesional, etik dhe juridik.

Kam analizuar raportimin për vrasjet, vetëvrasjet, plagosjet, aksidentet, dhunën në familje, dhunimet, ngacmimin seksual, trafikimin me qenie njerëzore, prostitucionin, korrupsionin, ryshfetin, vjedhjet, grabitjet, krimet e luftës, terrorizmin, gjenocidin, rrëmbimet, pengmarrjet, krimet kibernetike dhe shumë kategori të tjera të veprave penale.

Vëmendje të veçantë i kam kushtuar raportimit për të miturit, personat me aftësi të kufizuara, personat me probleme të shëndetit mendor, viktimat e dhunës dhe familjet e prekura nga tragjeditë.

Një pjesë e rëndësishme e librit trajton raportet ndërmjet mediave, policisë, prokurorisë dhe gjykatave, si dhe nocionet juridike që gazetarët i përdorin në punën e përditshme.

Kam trajtuar gjithashtu procedurat hetimore, veprimet policore, kallëzimin penal, obduksionin, ngritjen e aktakuzës, raportimin nga seancat gjyqësore, rolin e avokatëve mbrojtës, trupin gjykues, fjalët përfundimtare dhe llojet e aktgjykimeve.

Përfshirja e këtyre temave në një botim profesional ka për qëllim të ndihmojë gazetarët që të mos mbeten vetëm në nivelin e raportimit sipërfaqësor, por të zhvillojnë njohuri më të thelluara për çështjet që trajtojnë.

Gazetaria kërkon përgatitje të vazhdueshme. Njohuritë juridike, etike dhe profesionale nuk janë luks, por domosdoshmëri. 

Gazetaria ka nevojë për karakter, jo vetëm për shpejtësi?

Në fund, dua të theksoj se gazetaria profesionale nuk matet vetëm me numrin e lajmeve të publikuara, me shpejtësinë e raportimit apo me audiencën që arrin një medium.

Ajo matet me saktësinë e informacionit, me guximin për të kërkuar të vërtetën, me aftësinë për të mbrojtur interesin publik dhe me respektimin e dinjitetit njerëzor.

Gazetari duhet të jetë i guximshëm, por jo i pamatur; kritik, por jo paragjykues; këmbëngulës, por jo ndërhyrës; emocionalisht i ndjeshëm, por profesionalisht i paanshëm.

Nuk është gjithmonë e lehtë të raportosh për një vrasje, një tragjedi familjare, një rast dhune apo një krim të rëndë. Por pikërisht në këto situata shfaqet niveli i përgatitjes dhe integritetit të gazetarit.

Gazetaria nuk duhet të prodhojë frikë, panik dhe gjykime të parakohshme. Ajo duhet të prodhojë informim, transparencë, vetëdije dhe përgjegjësi shoqërore.

Në një kohë kur informacioni qarkullon me shpejtësi të jashtëzakonshme dhe kur secili mund të publikojë një pretendim në hapësirën digjitale, gazetari profesionist duhet të mbetet pikë referimi për verifikimin, besueshmërinë dhe të vërtetën.

Sepse publiku nuk ka nevojë për një gazetar që vetëm e informon se çfarë ka ndodhur. Ka nevojë për një gazetar që e ndihmon të kuptojë se çfarë ka ndodhur, çfarë dihet, çfarë ende nuk dihet dhe kush duhet të japë përgjegjësi.

E vërteta nuk duhet të jetë viktimë e shpejtësisë, etika nuk duhet të jetë peng i klikimeve dhe gazetaria nuk duhet ta humbë misionin e saj përballë sensacionalizmit. 

Hulumto, verifiko dhe raporto – detaji dhe motivi si thelbi i gazetarisë profesionale?

Filozofia ime profesionale në gazetari mbështetet vazhdimisht në një maksimë themelore: “Hulumto, verifiko dhe raporto”. Këto tri veprime përbëjnë boshtin e një gazetarie të përgjegjshme, të besueshme dhe të mbështetur në fakte.

Megjithatë, përtej tyre, një rëndësi të veçantë në ndërtimin e çdo raporti, kronike apo analize informative kanë detajet dhe motivet. Jam i bindur se detaji është shpirti i çdo raportimi, sepse pikërisht përmes tij një ngjarje merr kuptim, kontekst dhe dimension të plotë informativ.

Një kronikë pa detaje të verifikuara rrezikon të mbetet sipërfaqësore, ndërsa një raportim që nuk arrin të identifikojë dhe analizojë motivet e mundshme, aty ku faktet dhe rrethanat e lejojnë, shpesh nuk arrin t’ia shpjegojë publikut thelbin e ngjarjes.

Gazetari duhet të shkojë përtej asaj që shihet në sipërfaqe, të zbërthejë rrethanat, të krahasojë dëshmitë, të analizojë dokumentet dhe të kërkojë përgjigje për pyetjet thelbësore: çfarë ndodhi, si ndodhi, pse ndodhi dhe cilat rrethana e paraprinë ngjarjen?

Natyrisht, motivi nuk duhet të shpallet si fakt pa u konfirmuar nga dëshmitë, dokumentet apo organet kompetente. Detaji e ndërton kronikën, verifikimi ia garanton besueshmërinë, ndërsa analiza e motiveve i jep asaj thellësi profesionale.

Kjo është gazetaria që mbroj dhe promovoj: jo raportimi i shpejtë i një ngjarjeje, por zbërthimi i saj përmes fakteve, saktësisë dhe përgjegjësisë ndaj publikut.

_______

Mr. sc. Musa Sabedini, gazetar profesionist dhe themelues i platformës “Rajonipress”, iu bashkua në vitin 2011 stafit të rregullt akademik të Universitetit për Biznes dhe Teknologji (UBT), ku ligjëron lëndët bazë për formimin e gazetarëve të rinj.

Sabedini është gjithashtu autor i librave universitarë:

• “Mediet, etika, raportimet për situatat e ndjeshme, hetimet dhe nocionet juridike në gazetari” (UBT, 2023);
• “Gazetaria online në Kosovë dhe në rajon: etika dhe sfidat e vetërregullimit” (UBT, 2024);
• “Etika, mburojë e gazetarisë profesionale” (2025).

Në këta libra trajtohen aspekte kyçe të profesionit, nga etika dhe raportimi në kohë krizash deri te gazetaria digjitale dhe sfidat juridike e morale të epokës moderne.

Krahas botimit të këtyre veprave, ai ka prezantuar mbi 12 punime në konferenca ndërkombëtare dhe ka marrë pjesë rregullisht në seminare të OSBE-së dhe të qendrave të trajnimit në fushën e medias.