Kreu Blog

Lëvizja e Deçanit – tre vjet për Atdheun, identitetin dhe vlerat kombëtare, kremtim në Hotelin Grand të Prishtinës!

Drini.us
-
0
Lëvizja e Deçanit – tre vjet për Atdheun, identitetin dhe vlerat kombëtare, kremtim në Hotelin Grand të Prishtinës!
Alberto Leka, Prishtinë
🇦🇱 LËVIZJA E DEÇANIT – TRE VJET PËR ATDHEUN, IDENTITETIN DHE VLERAT KOMBËTARE!
Sot shënojmë me krenari trevjetorin e themelimit të Lëvizjes së Deçanit, një rrugëtim i ndërtuar mbi dashurinë për atdheun, ruajtjen e identitetit kombëtar dhe mbrojtjen e vlerave tona shqiptare.
Në këtë përvjetor të rëndësishëm, patëm nderin të mirëpresim intelektualë, patriotë, historianë dhe personalitete të shquara nga të gjitha viset e Kosovës, të bashkuar nga një qëllim i përbashkët: t’i shërbejmë kombit, historisë dhe së ardhmes sonë.
Lëvizja e Deçanit lindi si një nismë qytetare, e pavarur nga interesat partiake, me bindjen se atdhedashuria, dija, historia dhe uniteti kombëtar duhet të qëndrojnë mbi çdo interes të ngushtë politik.
Tri vite përkushtim, tri vite veprimtari dhe tri vite dëshmi se vlerat kombëtare nuk kanë nevojë për ndarje, por për bashkim, përgjegjësi dhe veprim konkret.
Mirënjohje të gjithë atyre që na kanë mbështetur, që kanë qenë pranë nesh dhe që besojnë se identiteti ynë kombëtar është pasuri që duhet ruajtur e përcjellë te brezat e ardhshëm.
Lëvizja e Deçanit nuk është vetëm një emër, por një mision dhe një përgjegjësi ndaj atdheut!
Gëzuar trevjetorin, Lëvizja e Deçanit!
🇦🇱
Për atdheun, për identitetin shqiptar dhe për vlerat që na bashkojnë!

Une jam Mitrovicë, jam Shaljan, jam Deçan dhe mbi Deçan jam Dardan!

Drini.us
-
0
Une jam Mitrovicë, jam Shaljan, jam Deçan dhe mbi Deçan jam Dardan!

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës. Mitrovicë

Tri vjet të Lëvizjes së Deçanit: përtej festës, një thirrje për reflektim dhe përgjegjës !
Shënimi i trevjetorit të nismës së Lëvizjes së Deçanit ishte një ngjarje me pjesëmarrje të konsiderueshme, e nderuar nga prania e miqve dhe mbështetësve tanë nga diaspora, personaliteteve të njohura dhe bashkëkombësve nga Shqipëria. Mesazhet e tyre inkurajuese dëshmuan mbështetje për kauzën tonë dhe përpjekjet për mbrojtjen e dinjitetit e të identitetit kombëtar dhe shpirtëror.
Fjalën e parë e mbajti koordinatori Z. Lekaj, i cili paraqiti platformën dhe orientimin e Lëvizjes, duke vënë në pah rëndësinë e kësaj kauze në kushtet e sfidave identitare me të cilat përballet shoqëria shqiptare.
Mirëpo, përtej atmosferës festive dhe fjalëve të mysafirëve të nderuar, një mungesë e rëndësishme ra në sy: zëri i vetë aktivistëve. Përveç fjalës së koordinatorit dhe mesazheve të të ftuarve, nuk pati një hapësirë të mirëfilltë ku aktivistët të shpalosnin përvojat e tyre, të reflektonin mbi rrugëtimin trevjeçar dhe të shprehnin pikëpamjet për sfidat e ardhshme.
Kjo nuk është çështje e një fjale të munguar për një individ. Është çështje e kulturës organizative, e protokollit dhe e mënyrës se si konceptohet pjesëmarrja brenda një lëvizjeje. Një përvjetor nuk duhet të jetë vetëm një ceremoni ku mysafirët flasin dhe nikoqirët dëgjojnë; ai duhet të jetë edhe një tribunë ku ata që e kanë bartur barrën e veprimit dëgjohen, vlerësohen dhe përfaqësohen.
Mysafirët erdhën për të na nderuar, për të na mbështetur dhe për të na inkurajuar. Por, a nuk do të ishte e natyrshme që ata të dëgjonin edhe drejtpërdrejt nga aktivistët për sfidat, përkushtimin dhe vizionin e tyre? Në fund të fundit, mysafirët mund ta nderojnë një kauzë me praninë e tyre, por janë aktivistët ata që e mbajnë gjallë me punën dhe përgjegjësinë e tyre.
Pikërisht këtu qëndron shqetësimi im: në vend që aktivistët të ndiheshin bartës dhe protagonistë të ngjarjes, përshtypja ime ishte se disa prej tyre ndiheshin më shumë si spektatorë në një organizim ku rolin kryesor e kishin të tjerët. Madje, në disa çaste, krijohej paradoksi që aktivistët të dukeshin më pak të përfshirë sesa mysafirët e nderuar.
Mysafirët duhet të nderohen, por aktivistët nuk guxojnë të ndihen inferiorë në shtëpinë e tyre!
Kjo nuk është çështje protokolli në kuptimin e ngushtë ceremonial. Është çështje e dinjitetit organizativ, e njohjes së kontributit dhe e barazisë së zërit brenda një strukture që synon të mobilizojë njerëz rreth një kauze të përbashkët. Kur ata që kontribuojnë nuk gjejnë hapësirën e merituar, rrezikohet të krijohet distancë ndërmjet strukturës organizative dhe vetë aktivistëve.
Për ta shprehur këtë mospërputhje, përdora metaforën e nuses dhe dhëndrit: dasma u bë, mysafirët erdhën e shkuan, nusja u paraqit, por dhëndri nuk u duk. E pranoj se metafora është ironike, por ajo synon të nxjerrë në pah një paradoks organizativ: u festua përvjetori i një lëvizjeje, ndërsa vetë aktivistët, në një masë të caktuar, nuk u vendosën në qendër të ngjarjes që u kushtohej.
Natyrisht, një metaforë nuk e zëvendëson argumentin. Argumenti qëndron te hapësira e kufizuar e dhënë për aktivistët, te mungesa e një reflektimi të përbashkët mbi tri vitet e veprimtarisë dhe te nevoja që kontributi i tyre të përfaqësohet denjësisht. Prandaj, kjo kritikë nuk duhet lexuar si sulm ndaj mysafirëve, të cilët i çmoj dhe i falënderoj për praninë e tyre, por si thirrje për përmirësimin e praktikave tona organizative.
Një moment pozitiv ishte kokteji pas ceremonisë, i cili krijoi mundësi për takime, biseda dhe shkëmbim idesh me aktivistë, mbështetës e mysafirë të nderuar. Pikërisht në këto takime u dëshmua se ekziston vullneti për komunikim dhe bashkëpunim. Sfida është që kjo frymë të mos mbetet vetëm në hapësirat e bisedave joformale, por të shndërrohet në kulturë të qëndrueshme të organizimit.
Kauza jonë është më e madhe se secili prej nesh. Ajo nuk mund të jetë pronë e individëve, as dekor i ceremonive festive. Ajo kërkon bashkërendim, transparencë, përfaqësim dhe përgjegjësi të përbashkët për mbrojtjen e dinjitetit dhe të identitetit tonë kombëtar e shpirtëror.
Daljen e Lëvizjes së Deçanit dhe të lëvizjeve të tjera simotra e konsideroj një shprehje të Rilindjes së tretë kombëtare e shpirtërore: një përpjekje për vetëdije, dinjitet dhe çlirim nga ndikimi i ideologjive që bien ndesh me identitetin tonë kombëtar. Në këtë kontekst, kundërshtimi i ideologjisë së islamit politik nuk duhet të mbetet vetëm në rrafshin deklarativ, por të shoqërohet me edukim, argumentim, përgjegjësi qytetare dhe respekt për liritë e të drejtat themelore.
Një lëvizje që synon të zgjojë ndërgjegjen kombëtare duhet të dëshmojë, para së gjithash, se di të kultivojë demokracinë e brendshme, të dëgjojë zërat e anëtarëve dhe të vlerësojë kontributin e secilit. Përndryshe, ekziston rreziku që parimet e shpallura të mos pasqyrohen plotësisht në praktikën organizative.
Edhe çështja e përfaqësimit meriton vëmendje. Lëvizja e Deçanit ende funksionon me koordinator, pa kryetar të zgjedhur, ndërsa Dega në Mitrovicë ka kryetarin e saj, z. Aleksandër Bajgora, dhe zëdhënësin e degës, Shqiptar Shaljanin. Megjithatë, në këtë përvjetor, zëdhënësit të Degës në Mitrovicë nuk iu dha mundësia as për një përshëndetje të shkurtër.
E përmend këtë fakt jo për të kërkuar privilegj personal, por për të ngritur çështjen e parimit të përfaqësimit. Kur një degë ka strukturën dhe përgjegjësitë e veta, përfshirja e saj në një ngjarje qendrore duhet të pasqyrohet në mënyrë të arsyeshme dhe dinjitoze. Përndryshe, lind pyetja se sa koherent është organizimi me frymën e bashkëpunimit që synon të përçojë.
Po ashtu, aktivistët që nuk morën pjesë në këtë përvjetor nuk duhet të mbeten jashtë reflektimit. Mungesa e tyre mund të ketë arsye të ndryshme dhe nuk do të ishte e drejtë të nxirreshin përfundime pa i njohur ato. Megjithatë, një lëvizje e shëndoshë duhet të pyesë edhe veten nëse po arrin t’i mbajë aktivistët të lidhur me veprimtarinë, të motivuar dhe të përfshirë në vendimmarrje.
Tri vjet janë arsye për të festuar, por edhe kohë e mjaftueshme për të bërë një bilanc të ndershëm. Përvjetorët nuk duhet të shërbejnë vetëm për të numëruar vitet, por edhe për të vlerësuar punën, për të identifikuar mangësitë dhe për të përcaktuar drejtimin e ardhshëm.
Thirrja ime është për më shumë bashkërendim, transparencë, demokraci të brendshme dhe hapësirë për aktivistët; për më pak formalizëm ceremonial dhe më shumë përmbajtje organizative. Sepse një lëvizje nuk matet vetëm me numrin e pjesëmarrësve në një festë, por me aftësinë për t’i bërë ata pjesë të një misioni të përbashkët.
Aktivistët nuk duhet të jenë mysafirë në shtëpinë e tyre. Ata janë shtylla e saj.
Unë jam Mitrovicë, jam Shaljan, jam Deçan dhe mbi Deçan jam Dardan!
Kjo është më shumë se një shprehje e përkatësisë krahinore e historike. Është një thirrje për unitet, vetëdije dhe përgjegjësi ndaj identitetit tonë të përbashkët shqiptar.
Kauza është më e madhe se individi; identiteti është më i madh se organizata, ndërsa përgjegjësia për të ardhmen është e të gjithëve.

Aleksandr Dugin dhe “restoranti i kaosit” me fashistë, komunistë dhe fanatikë në të njejtën tryezë

Drini.us
-
0
Aleksandr Dugin dhe “restoranti i kaosit” me fashistë, komunistë dhe fanatikë në të njejtën tryezë
Lirim Gashi, Prishtinë
____
Aleksandar Dugini, ideologu rus i euroazianizmit, ëndërron një rend botëror në të cilin Rusia do të bëhej një nga qendrat kryesore të pushtetit, në kundërshtim me dominimin amerikan dhe me vlerat liberale të Perëndimit.
Rëndësia e tij nuk qëndron vetëm në teoritë për perandoritë e dikurshme, por sidomos në bindjen se Perëndimi liberal duhet ta humbasë jo vetëm ndikimin, por edhe besimin në vlerat e veta.
Dhe pikërisht këtu fillon tragjikomedia politike.
Në njërën anë qëndrojnë neonazistët dhe neofashistët, të cilët ëndërrojnë rikthimin e një rendi autoritar. Në anën tjetër janë disa rryma të së majtës radikale, që NATO-n dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës i konsiderojnë burimin kryesor të së keqes në botë.
Krahas tyre shfaqen nacionalistët që synojnë ta dobësojnë rendin evropian nga brenda, ndërsa ekstremistët islamistë përpiqen t’i minojnë shoqëritë demokratike përmes fanatizmit fetar.
Këta aktorë nuk mbrojnë të njëjtin program dhe as nuk përfytyrojnë të njëjtën shoqëri. Disa prej tyre nuk do të duronin as një javë nën regjimin që e dëshirojnë kundërshtarët e tyre ideologjikë.
E megjithatë, veprimtaria e tyre mund të prodhojë pasoja të ngjashme: thellimin e përçarjeve shoqërore, dobësimin e institucioneve demokratike dhe shembjen e besimit tek vlerat liberale.
Paradoksi bëhet edhe më i dukshëm kur vërejmë se sa rryma të ndryshme politike shprehin simpati për Donald Trumpin dhe Vladimir Putinin.
Disa e shohin Trumpin si simbol të revoltës kundër elitave liberale, disa të tjerë si mishërim të nacionalizmit dhe të pushtetit të udhëheqësit të fortë.
Putini, ndërkaq, paraqitet në qarqe të ndryshme politike si simbol i autoritetit dhe i sfidës ndaj rendit perëndimor.
Kjo nuk do të thotë se të gjithë simpatizantët e tyre janë ekstremistë, por tregon se sa lehtë mund ta gjejnë gjuhë të përbashkët grupet ideologjikisht të largëta, kur përballen me të njëjtin kundërshtar politik.
Viktor Orbáni, Robert Fico dhe Milorad Dodiku përfaqësojnë shembuj të ndryshëm të kësaj politike. Te ta, në forma të ndryshme, ndërthuren nacionalizmi, përplasjet me institucionet liberale dhe afërsia politike me Moskën. Ata nuk janë të njëjtë dhe as nuk veprojnë domosdoshmërisht për të njëjtat arsye. Megjithatë, qëndrimet e tyre tregojnë se si kundërshtimi i rendit liberal mund të përkojë me interesat gjeopolitike të Rusisë.
Pikërisht këtu ideologjia e Duginit takohet me strategjinë gjeopolitike ruse. Nuk është e nevojshme që një fashist francez, një nacionalist gjerman dhe një komunist perëndimor t’i lexojnë të njëjtat libra apo t’u binden të njëjtave urdhra.
Mjafton që, për arsye të ndryshme, ta dobësojnë të njëjtin kundërshtar.
Dugini e ofron një kornizë ideologjike për këtë përplasje:
Rusinë si alternativë ndaj Perëndimit liberal dhe një rend ndërkombëtar në të cilin fuqitë autoritare mund t’i sfidojnë vlerat demokratike.
Kjo, natyrisht, nuk dëshmon se Dugini i drejton personalisht këta aktorë, se Kremlini organizon çdo protestë apo se çdo kundërshtar i NATO-s është agjent rus.
Por ndihmon të kuptojmë pse Moska mund të përfitojë nga përçarjet që nuk i ka krijuar vetë dhe pse mund të përpiqet t’i thellojë ato përmes propagandës dhe operacioneve të ndikimit.
Ekzistojnë edhe shembuj konkretë të lidhjeve politike dhe financiare. Partia e Marine Le Penit në Francë mori në vitin 2014 një kredi prej rreth 9,4 milionë eurosh nga një bankë ruse.
Ky është një fakt që dëshmon një lidhje financiare, por që, në vetvete, nuk provon se Kremlini e kontrollon atë parti.
Ndërkaq, sipas raportimeve mediatike, Rinaldo Nazzaro, themeluesi i grupit neonazist amerikan The Base, jeton në Rusi. Pretendimet për lidhje të këtij grupi me shërbimet ruse, megjithatë, duhen dalluar nga faktet e konfirmuara.
As grupet ekstremiste islamiste nuk duhen shpallur aleate të Duginit pa prova. Megjithatë, urrejtja fetare, radikalizimi dhe përçarjet shoqërore mund të shndërrohen në mjete të operacioneve të ndikimit, që synojnë t’i vënë komunitetet kundër njëri-tjetrit. Një fuqi e huaj nuk ka nevojë ta shkaktojë çdo konflikt. Nganjëherë i mjafton të ndezë edhe më shumë armiqësinë që ekziston tashmë.
Një mësim të ngjashëm na jep edhe diplomacia ndërkombëtare e qeverisë izraelite, e cila mban marrëdhënie me aktorë politikë të orientimeve të ndryshme ideologjike, përfshirë disa forca të së djathtës ekstreme dhe parti nacionaliste fetare.
Marrëdhënie të tilla nuk nënkuptojnë automatikisht aleancë ideologjike. Shtetet shpesh u japin përparësi interesave të sigurisë, strategjisë dhe politikës, edhe kur partnerët e tyre mbrojnë pikëpamje që vështirë se mund të pajtohen me njëra-tjetrën.
Parimet mbrohen para publikut, ndërsa interesat negociohen pas dyerve të mbyllura.
Natyrisht, jo çdo protestues është ekstremist dhe jo çdo protestë është vepër e Moskës. Njerëzit dalin në rrugë edhe për arsye krejtësisht të drejta: kundër korrupsionit, varfërisë, padrejtësisë dhe abuzimit me pushtetin.
Do të ishte e pandershme t’i shpallnim të gjithë të pakënaqurit vegla të fuqive të huaja.
Por po aq e papërgjegjshme do të ishte ta shpërfillnim mundësinë që dikush ta shfrytëzojë pakënaqësinë e tyre të vërtetë për qëllimet e veta politike.
Ironia qëndron në faktin se njerëzit që pretendojnë se po e shpëtojnë kombin, klasën punëtore, fenë apo qytetërimin mund të kontribuojnë, secili në mënyrën e vet, në të njëjtin kaos.
Secili e mban flamurin e vet, secili e konsideron veten shpëtimtar dhe secili beson se armiku i vërtetë ndodhet diku tjetër.
Ndërkohë, institucionet dobësohen, shoqëritë përçahen dhe aftësia për dialog e marrëveshje zhduket dalëngadalë.
Dugini nuk është domosdoshmërisht dirigjenti i dëshmuar i çdo orkestre ekstremiste në Evropë.
Megjithatë, ideologjia e tij na ndihmon të kuptojmë pse një Evropë e përçarë mund t’i shërbejë vizionit gjeopolitik të Moskës.
Moska nuk ka nevojë t’u japë urdhra të gjithë atyre që e dobësojnë Evropën. Nganjëherë mjafton që ata ta bëjnë këtë punë vetë.
Sepse projekti më i suksesshëm i një fuqie të huaj nuk është gjithmonë t’i bindë kundërshtarët e saj të bëhen aleatë.
Nganjëherë mjafton t’i lërë të shkatërrojnë njëri-tjetrin, ndërsa secili prej tyre beson se pikërisht ai po e shpëton botën.

Fundi i një epoke dhe dilema e së ardhmes!

Drini.us
-
0
Fundi i një epoke dhe dilema e së ardhmes!

Florim Zeqa

Ekziston një rregull i shkruar i demokracisë, ai që i fiton zgjedhjet, i vetëm apo në koalicion duhet të qeverisë për katër vite rresht, por ekziston edhe një rregull tjetër e pashkruar, që nëse partia fituese nuk qeverisë mirë me vendin duhet të largohet me trysni opozitare apo popullore!

Aty ky ndahet leku, fillon interesi

Në dekadat e fundit, në dy shtetet shqiptare (Kosovë dhe Shqipëri), ndërrimi i pushteteve nuk ka sjellë ndryshim të madh, në fakt ka ndodhur gjithmonë një riciklim i të njëjtit mentalitet qeverisës.

Pra, kemi pasur vetëm ndërrim të fytyrave dhe pozicioneve, por jo edhe të konceptit qeverisës. Secila qeveri ka vazhduar me avazin e vjetër të kapjes së institucioneve shtetërore me emërimin e militantëve partiakë dhe familjarëve në pozicionet kyqe të shtetit, me emërimin e njerëzve të paaftë në ministri dhe staf diplomatik, duke i shndërruar kështu pozitat në institucione publike në mjete për pasurim personal.

Politikanët nën petkun e patriotizmit derisa janë jashtë dyerve të pushtetit, flasin për kauza dhe parime, për drejtësi e barazi shoqërore. Por patriotizmi i tyre përfundon me ngritjen në fronin e pushtetit-aty marrin fund parimet dhe premtimet elektorale, pasi aty fillon të lëvizë paraja e pistë dhe privilegjet e tjera që iu sjellë pushteti korruptiv!

Pra, aty ky ndahet leku, fillon dhe përfundon interesi!

Pas ndërrimit të çdo pushteti është shtruar pyetja logjike nga qytetarët; “A do të vjedhin këta të rinjt sikurse ata paraprak?!

Fatkeqësisht, përgjigja gjithmonë ka dalë e njëjta, vahzdimësi e hajnisë dhe abuzim me kuletën e shtetit!

Pyetja më e shpeshtë e ditëve të fundit e qytetarëve në Shqipëri dhe Kosovë është e njëjtë, a do të ndërpritet ndonjëherë cikli i hajnisë në shtetet shqiptare dhe nga kush?!

Apo do të kalojnë edhe gjysëm shekuj të tjerë të hajnisë shtetërore?!

Apo ndoshta duhet të presim ndërrimin biologjik të gjeneratave që të shohim një mendësi tjetër qeverisëse ku (pu)shteti konsiderohet si përgjegjësi e jo mundësi për pasurim dhe përfitime personale?!

Çmimin e paaftësisë qeverisëse dhe të (keq)menaxhimit të pushtetit po e paguajnë çdo herë qytetarët e zakonshëm e jo familjarët e politikanëve!

Pas rrëzimit të Ramës, kush do ta merr pushtetin në Shqipëri?!

Protestat në Shqipëri po marrin përmasa alarmante. Rrëzimi i Qeverisë së Edi Ramës, edhe pse aspak punë e lehtë, nuk është i pamundur. Por, dilema mbetët e hapur, kush do ta marrë pushtetin dhe a do të ndryshojë realisht Shqipëria për të mirë?!

Kjo është dilema ‘hamletiane’ për shqiptarët! Ta rrëzosh një qeveri është vetëm pjesa e parë e lojës politike, kurse ndërtimi i një alternative të besueshme për qytetarët e zhgënjyer paraqet pjesën më të vështirë të lojes politike!

Fundi i një epoke qeverisëse e hapë rrugën për fillimin e një epoke të re përmes zgjedhjeve të lira dhe demokratike.

Por, dilema është, cila është alternativa që do ta pasoj qeverisjen aktuale!

Pasi, njëjtë sikurse pushteti, edhe opozita shqiptare përballet me sfidën e besueshmërisë qytetare dhe me nevojën për të dëshmuar se mund të ofrojë një alternative të re përtej zërit kundërshtues ndaj Edi Ramës.

Të paktën, deri më tani, nuk shihet në horizont një figurë kredibile dhe e besueshme politike e cila mund t’i bashkojë shumicën e pakënaqur të qytetarëve të Shqipërisë!

Një gjë tashmë është e sigurtë, pa një alternativë të re politike, përballja eventuale e partisë në pushtet me partitë aktuale opozitare në zgjedhje të jashtëzakonshme nuk do ta sjellin ndryshimin e duhur për Shqipërinë dhe as nuk do ta kthejnë shpresën për shqiptarët!

Shqipëria nuk ka nevojë vetëm të largojë një kryeministër, për më shumë se kaq, ka nevojë për institucione kredibile dhe funksionale, që ofrojnë drejtësi dhe barazi qytetare, arsim cilësor, mundësi për të rinjtë dhe mundësi që qytetarët të votojnë të lirë, të pandikuar dhe pa presion politik.

Shqipërisë i duhet një fillim i ri!

Një lidership i ri!

Një frymë e re!

Zoti e bekoftë Shqipërinë dhe shqiptarët!

Florim Zeqa, analist i pavarur politik

Kur përdhoset e shenjta, tronditet shpirti i kombit

Drini.us
-
0
Kur përdhoset e shenjta, tronditet shpirti i kombit
   Nga Frank Shkreli
____
Dy ngjarje të ditëve të fundit në Tiranë nuk mund të trajtohen si incidente të shkëputura nga njëra-tjetra. Ato duhen parë së bashku, sepse, përtej pamjeve tronditëse dhe lajmeve të çastit, kam drojë se zbulojnë një problem më të thellë të shoqërisë, të institucioneve dhe të kulturës demokratike të shqiptarëve.  Ajo që ndodhi ditët e fundit në Tiranë, fillimisht me heqjen dhe përdhosjen e flamurit të Selisë së Shenjtë në selinë e Nunciaturës Apostolike —Frank Shkreli: Protesta dhe diplomacia. Prova e shtetit të së drejtës | Gazeta Telegraf — dhe më pas me ndjekjen e protestuesve nga forcat e policisë deri në oborrin e Katedrales Ortodokse “Ngjallja e Krishtit”, nuk mund dhe nuk duhet të kalohen në heshtje.  Kur cenohet një institucion fetar, nuk cenohet vetëm një komunitet besimtarësh. Cenohet një vlerë e shoqërisë, një trashëgimi shpirtërore, një vlerë kombëtare dhe një parim themelor i bashkëjetesës demokratike dhe fetare që i dallon shqiptarët për këto vlera n mbarë botën. Këto dy ngjarje janë të ndryshme për nga rrethanat dhe përgjegjësitë. Por ato bashkohen në një pikë thelbësore: respekti për institucionet fetare, për dinjitetin njerëzor dhe për kufijtë që askush, qoftë protestues apo autoritet shtetëror, nuk duhet të kapërcejë.
Vetëm pak ditë pas incidentit në Nunciaturën Apostolike, një tjetër ngjarje tronditëse u regjistrua në Tiranë.  Më 19 tetor, gjatë protestave kundër qeverisë, forca policore ndoqën protestues deri në oborrin e Katedrales Ortodokse “Ngjallja e Krishtit”. Pamjet e publikuara shkaktuan shqetësim, ndërsa Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë reagoi duke kërkuar respektimin e vendeve të shenjta, të cilat nuk duhet të shndërrohen në hapësira përplasjeje dhe konflikti, raportuan disa burime mediatike shqiptare. Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqipërisë 21 hours ago 21h · REAGIM – Search — Policia ka detyrimin të ruajë rendin publik dhe të ndërhyjë kur kryhen vepra të dhunshme. Asnjë objekt kulti nuk mund të shndërrohet në strehë për të shmangur përgjegjësinë ligjore. Por ky detyrim nuk i jep policisë të drejtën të përdorë forcë pa kufi, pa kriter dhe pa respekt për rrethanat.  Ligji duhet të zbatohet edhe në pragun e një kishe, por as pragu i një kishe nuk duhet të bëhet vend ku harrohen kufijtë e ligjit.  Oborri i një katedraleje nuk është një shesh i zakonshëm për përplasje politike. Është pjesë e një hapësire të shenjtë, ku njerëzit shkojnë për t’u lutur, për të gjetur paqe dhe për të kërkuar ngushëllim shpirtëror.  Prandaj, ndjekja e protestuesve deri në atë hapësirë dhe çdo përdorim i mundshëm i tepruar i forcës atje kërkojnë një shqyrtim serioz e të paanshëm.   Nëse policia ka vepruar në kundërshtim me ligjin ose ka përdorur forcë joproporcionale, përgjegjësit duhet të identifikohen dhe të mbajnë përgjegjësi. Kjo nuk është kërkesë kundër policisë si institucion.  Është kërkesë për një polici profesionale, ligjore dhe të denjë për një shtet demokratik.  Nuk mund të dënohet dhuna e protestuesve dhe të heshtet për çdo tejkalim të mundshëm të forcës nga autoritetet. Një parim demokratik nuk mund të jetë i vlefshëm vetëm kur na leverdis politikisht.
Kishat dhe xhamitë nuk janë arena të të politikës. Siç theksova më lartë, Shqipëria ka një traditë të njohur të bashkëjetesës ndërfetare. Kjo traditë nuk është vetëm një shprehje e bukur për t’u përdorur në ceremonitë zyrtare, në fjalimet politike apo në takimet ndërkombëtare.  Ajo është një pasuri kombëtare që duhet mbrojtur çdo ditë.  Kisha Katolike, Kisha Ortodokse, Komuniteti Mysliman, ai Bektashi dhe bashkësitë e tjera fetare kanë vendin e tyre në historinë, kulturën dhe jetën shpirtërore të shqiptarëve.  Institucionet e tyre nuk janë pronë e një partie, e një qeverie apo e një grupi protestuesish. Ato janë hapësira besimi, lutjeje dhe shërbimi ndaj njerëzve.  Prandaj, askush nuk ka të drejtë t’i përdorë ato për të shprehur urrejtje politike, për të kryer akte vandalizmi apo për të shkelur dinjitetin e besimtarëve.  Po kështu, institucionet shtetërore kanë detyrimin t’i mbrojnë këto hapësira, jo t’i trajtojnë si një zgjatim të rrugës ku zhvillohen përplasjet politike.  Respekti për një institucion fetar nuk mund të varet nga fakti nëse ai është katolik, ortodoks, mysliman apo i një besimi tjetër. Nuk mund të varet as nga bindjet politike të njerëzve që ndodhen pranë tij.  Nëse mbrojmë shenjtërinë e një kishe, duhet të mbrojmë edhe shenjtërinë e një xhamie. Nëse dënojmë përdhosjen e flamurit të Vatikanit, duhet të dënojmë çdo përdhosje të simboleve të tjera fetare të shqiptarëve. Dhe nëse kërkojmë respekt për besimtarët, duhet të kërkojmë të njëjtin respekt për çdo qytetar, besimtar ose jo. Ky është kuptimi i vërtetë i barazisë dhe i bashkëjetesës ndërfetare.
Në rastin e Nunciaturës Apostolike, autorët e përdhosjes së flamurit duhet të identifikohen dhe të përgjigjen para ligjit.  Në rastin e Katedrales Ortodokse, duhet të sqarohen plotësisht rrethanat e ndërhyrjes policore, të verifikohet nëse është përdorur forcë e tepruar dhe të përcaktohet përgjegjësia e kujtdo që ka shkelur ligjin.  Këto nuk janë kërkesa kontradiktore. Përkundrazi, janë dy anë të së njëjtës kërkesë për drejtësi.  Shteti nuk mund të kërkojë respektimin e ligjit nga qytetarët, nëse vetë nuk garanton zbatimin e tij me paanshmëri. Protestuesit nuk mund të kërkojnë të drejtat e tyre duke shkelur të drejtat e të tjerëve. Policia nuk mund të kërkojë autoritetin e saj duke cenuar dinjitetin njerëzor. Dhe politika nuk mund të flasë për demokraci, ndërsa shoqëria përballet me skena dhune, frike dhe mosbesimi. Këtu qëndron prova e vërtetë për institucionet shqiptare, Jo në deklaratat e bukura, por në mënyrën se si vepron qeveria kur tensionet janë të larta në raste të tilla.  Prandaj, një flamur i përdhosur në një përfaqësi diplomatike dhe skena dhune në oborrin e një katedraleje nuk mund të trajtohen si ngjarje pa rëndësi për imazhin dhe standardet demokratike të vendit.
Nuk mjafton që autoritetet shqiptare të deklarojnë se mbrojnë liritë dhe të drejtat. Që të jenë të besueshëm, ato duhet ta provojnë këtë me veprime konkrete, me hetime të paanshme dhe me përgjegjësi të barabartë para ligjit.  Në të njëjtën kohë, edhe qytetarët duhet të kuptojnë se zemërimi politik nuk e justifikon shkatërrimin, fyerjen e besimit fetar apo dhunën ndaj institucioneve. Demokracia nuk është vetëm e drejta për të kundërshtuar. Ajo është edhe detyrimi për të respektuar të drejtat e të tjerëve.  Sot, Shqipëria ka nevojë për më shumë se reagime të çastit. Ka nevojë për një qëndrim të qartë të shtetit, të institucioneve fetare, të shoqërisë civile dhe të të gjithë qytetarëve që besojnë te demokracia.  Kërkohet mbrojtje konkrete për institucionet fetare dhe përfaqësitë diplomatike. Kërkohet hetim i paanshëm i akteve të vandalizmit dhe i çdo përdorimi të paligjshëm të forcës. Kërkohet respekt për të drejtën e protestës pa dhunë dhe për autoritetin e ligjit pa arbitraritet. Kërkohet, mbi të gjitha, që Shqipëria të mos lejojë se përplasjet politike të helmojnë marrëdhëniet ndërmjet qytetarëve dhe të cenojnë një nga pasuritë e saj më të çmuara: bashkëjetesën fetare.
Flamuri i Selisë së Shenjtë nuk duhet të përdhoset. Oborri i Katedrales Ortodokse nuk duhet të shndërrohet në arenë dhune. Xhamitë, kishat dhe çdo objekt tjetër kulti duhet të mbeten hapësira të mbrojtura të besimit dhe të paqes. Këto nuk janë kërkesa të një feje kundër një tjetre, as të një partie kundër një partie tjetër. Janë kërkesa të qytetarisë, të ndërgjegjes dhe të shtetit të së drejtës.  Një komb nuk tregon madhështinë e tij vetëm duke mbrojtur flamurin kombëtar. Ai e tregon edhe duke respektuar simbolet e të tjerëve, duke mbrojtur vendet e shenjta dhe duke mos lejuar që pushteti apo zemërimi politik të shkelin dinjitetin njerëzor.  Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë urrejtje, dhunë dhe përçarje. Ka nevojë për më shumë përgjegjësi, drejtësi dhe respekt të ndërsjellë. Sepse kur cenohet shenjtëria e vendeve të besimit, nuk vihet në provë vetëm feja. Vihet në provë vetë ndërgjegjja e kombit. Dhe një shoqëri që nuk di të mbrojë vendet e paqës, rrezikon të humbasë edhe paqën në vetvete.
Frank Shkreli
          ——————————————————————————–
Për ata që mund të jenë të interesuar të lexojnë shkrimet e2-3 muajve të fundit në lidhje me protestar dhe përgjegjësitë e klasës politike shqiotare të 35-viteve të kaluara:
* Ngjarjet e fundit në Tiranë nuk mund të kuptohen të shkëputura nga shqetësimet e ngritura më parë mbi gjendjen e demokracisë, respektimin e institucioneve dhe përgjegjësinë e klasës politike shqiptare. Për lexuesit që dëshirojnë të njihen më nga afër me qëndrimet dhe analizat e mia të mëparshme për këto çështje, më poshtë gjeni vetëm disa nga shkrimet e botuara gjatë muajve të fundit mbi këto çeshtje:  Frank Shkreli: Një thirrje për diasporën shqiptaro-amerikane, Shqipëria ka nevojë për zërin tonë | Gazeta Telegraf

Grupi i minerave të “Trepçës” në veri

Drini.us
-
0
Grupi i minerave të “Trepçës” në veri
Enver Ferati, Mitrovicë
____
Nje numer i madh e qytetareve te Kosoves nuk kane njohuri per minierat qe gjinden ne pjesen veriore të Kosoves.
Po i theksoi disa shenime elementare per keto miniera dhe flotacionin ne Leposaviq i cili eshte ndertuar ne vitin 1972 për përpuniminn e këtyre mineraleve. Te gjitha keto dhe xehet nga minera e Stantergut, Kishnices, Hajvalise dhe Artanes jane shkri ne Shkritoren dhe Rafinerinë e “Trepçës” ne Zveçan e cila eshte ndertuar ne vitin 1939 nga Anglezet.
Grupit verior te minierave te Pb, Zn dhe metaleve tjera i takojne:
Bello Bërdo, Crnac, Zhuta Perlina, Koporiq dhe Jellakce me Flotacionin ne Leposaviq me nje kapacitet vjetor te projektuar prej 350.000 t.
Pas luftes se II boterore prodhimi, nxjerrja e xeheve nga keto miniera ka fillue ne vitin 1949.
Grupi i ketyre minierave nuk ka punue ne vitet 2000 – 2004
Prodhimi ka filluar ne vitin 2005 para se gjithash ne minierat Crnac dhe Bello Bërdo me kapacitet te zvogluar.
1. Miniera Bello Bërdo.
Gjindet ne anen e djathte te lumit ‘‘Iber‘‘ dhe rruges regjionale Mitrovice – Jarinje – Rashke.
Dega e kompanise angleze ‘‘Kopaonik Mines Ltd‘‘ ka fillue kerkimet ne vitin 1927 kurse ne vitin 1936 prodhimin e rregullte se pari ne Bello Berdo, per transsport te xehes deri ne ne Leshak, eshte perdore teleferiku ne gjatesi 11.5 km. Nga Leshaku deri ne Flotacionin e Zvecanit xehja eshte transportuar permes hekurudhes.
Ne tetor te vitit 1941 pas kapitullimit te mbretnisë Jugosllave, menagjimin e ketyre minierave e ka marr kompanije gjermane ‘‘Mansfeld A.G.‘‘ deri ne tetor te vitit 1944
Prej vitit 2005 xehja nga miniera Bello Berdo deri ne Flotacion ne Leposaviq ne largesi prej 20 km. bartet me kamiona.
2. Miniera Crnac.
Gjindet rrenze maleve te ‘‘Rogoznes‘‘ ne anen e majte te lumit ‘‘Iber‘‘ ne mes te Mitrovices dhe Novi Pazari rreth 15 km larg nga rruga Mitrovice – Rashke.
Disa fshatera rreth minieres kryesisht kane qene me banore lokal – boshnjak, pasi qe Novi Pazari eshte shume afer.
Kerkimet gjeologjike ne kete ane kane bere anglezet ne vitet 1927-1934
Eksploatimi i rregullte ka fillue ne vitin 1968, xehja eshte barte me kamiona deri ne Flotacionin e Zveçanit ne vitet 1968 – 1972 pastaj ne Flotacionin e Leposaviqit nga viti 1972.
3. Miniera Zhuta Perla
Gjindet ne anen e djathte te Lumit Iber, dhe rruges Mitrovice – Rashke, kjo miniere tani nuk eshte aktive.
Eksploatimi i saj ka zgjate ne vitet 1971 – 1999 me nderprerje ne vitet 1989 – 1995 Xehja primare eshte barte me teleferik deri ne Flotacion me teleferik.
4. Mihja siperfaqesore Koporiq.
Gjindet poashtu ne anen e djathte te lumit “Iber” dhe rruges Mitrovice – Rashkë.
Eshte e vetmja mihje siperfaqesore e xehes se Pb dhe Zn e cila ka qene aktive ne vitet 1972 – 1991
Xehja primare eshte thermue ne mihje dhe me teleferik eshte barte deri ne Flotacionin e Leposaviqit, pas disa problemeve me teleferik xehja eshte barte pastaj me kamiona.
5. Miniera Jellakce
Eshte ne afersi prej cca 1400 m. ne lindje te minieres Zhuta Perlina, eshte nje miniere e vogel ne te cilen kerkimet jane bere ne vitet 1966 nga sherbimi gjeologjik i ‘‘Trepces‘‘.
Prodhimi ne te thuaja se nuk ka pase ndonje efekt te rendesishem.
Minierat kryesore ne pjesen veriore te Kosoves janë miniera Bello Bërdo dhe Crnac.
Ne keto miniera deri ne vitin 1990 ka pase edhe punetorë shqiptarë te fshatrave te Leposaviqit dhe Mitrovices.
Perfundim:
Në ditët e sotëme aktive janë vetëm minierat Bello Bërdo, Crnac dhe Flotacioni në Leposaviq.
Supozohet/vlerësohet se grupi i minierave në veri kanë resurse rreth 6-8 milion/t. xehe të Pb dhe Zn dhe në sasi më të vogël të mineraleve tjera, që i përcjellin këto dy minerale.
Nga viti 1949 deri ne vitin 1990 prodhimi I xehes ne keto minera ka qene: mbi 13.300.000 t. xehe Pb dhe Zn
1. Bello Bërdo, mbi 3.500.000 t. xehe Pb dhe Zn
2. Miniera Crnac, afer 6.800.000 t. xehe Pb dhe Zn
3. Miniera Zhuta Prla, 732.000 t. xehe Pb dhe Zn.
4. Miniera Koporiq, mbi 2.300.000 t. xehe Pb dhe Zn

Refleksione letrare të Gjergj Jozef Kolës në 80 vjetorin e Nobelistes Elfriede Jelinek

Drini.us
-
0
Refleksione letrare të Gjergj Jozef Kolës në 80 vjetorin e Nobelistes Elfriede Jelinek

Gjergj Jozef Kola, Vjenë

REFLEKSIONE LETRARE NE 80 VJETORIN E NOBELISTES ELFRIEDE JELINEK 

1. Jelinek dhe Çmimi Nobel.

Elfriede Jelinek ia kushtoi jetën letërsisë dhe poezisë. Romanet e saj i kishin sjellë tashma nji njohje letrare ne rrethet e ndryshme, por kur Michael Haneke e përshtati për film romanin e saj me sfond autobiografik, «Pianistja», vepra e saj mbërriti te nji publik ndërkombëtar edhe ma i gjanë tuj i dhane famen e perbotshme. Filmi mori disa çmime në Kanë më 2001; më 2004, Jelinek fitoi dale ketij filmi edhe Çmimin Nobel për Letërsi.
Edhe ne Shqipni romani i Ismail Kadaresë, «Gjenerali i ushtrisë së vdekur», ishte përshtat ma pare për film. Mirëpo, ndërsa filmi i Hanekes triumfoi ndërkombëtarisht, ekranizimi i romanit të Kadaresë nuk arriti asnji sukses as monetar e as publicistik…

2. Jelinek dhe teatri.

Jelinek ishte dhe mbetet, edhe në moshën 80-vjeçare, para së gjithash dramaturge. Teatri qëndron në qendër të krijimtarisë së saj, ndërsa Kadare u shqua kryesisht si romancier dhe nuk i dha teatrit nji peshë të krahasueshme në veprën e vet.
Në Shqipni, ndërkaq, Shkodra ishte qysh në shekullin XIX kryeqyteti i teatrit, ndërsa në qytetet e tjera nji jetë teatrore e krahasueshme nisi me u zhvillue vetëm në vitet tridhjetë të shekullit XX.

3. Teatri i Shkodrës sot.

Sot, tradita teatrore e Shkodrës ka ra në harresë në nji masë të madhe. Veprat e dramaturgëve shkodrane as qe vihen në skenë, në kundërshtim me nji traditë ku autorët e qytetit kishin pothuejse vetvetiu vendin e tyne në repertor.
Njikohësisht, dramaturgët dhe regjisorët që kanë studiue jashtë vendit dhe kanë korrë sukses atje, përjashtohen. Në vend të tyne, u kthehen pjesëve të realizmit socialist dhe vazhdojnë me angazhue regjisorë pa formimin përkatës profesional, të dalun prej shkollave të punëtorëve të realsocializmit.
Ky, simbas meje, asht drejtimi i gabuem për teatrin dhe letërsinë, por, mjerisht, drejtimi i duhun për me ushqye struktura të mbylluna pushteti dhe korrupsionin.
“Koha fshin e harron, porse arti asnjihere…” shkruen nobelistja austriake Jelinek.

Më 20.10.2026 

“Antifa” dhe protestat në Shqipëri dhe Europë!

Drini.us
-
0
“Antifa” dhe protestat në Shqipëri dhe Europë!
Nga Kol M. Marku – Itali
____
Studiues, ish-ushtarak, Nënkolonel (R)

[Studim analitik, politik dhe i sigurisë kombëtare-19 tetor 2026].
_____
I. Shqipëria përballë një krize politike dhe institucionale
Ngjarjet e dhunshme të tetorit 2026 në Shqipëri kanë krijuar një situatë shqetësuese, e cila nuk mund të trajtohet thjesht si një përplasje ndërmjet qeverisë dhe opozitës. Përballë kemi një krizë më të gjerë, ku pakënaqësitë qytetare, interesat politike, aktet e dhunës dhe akuzat për ndërhyrje të huaj janë ndërthurur në një mënyrë që kërkon analizë serioze. Protestat, të nxitura fillimisht nga pakënaqësitë e studentëve dhe qytetarëve për arsimin, korrupsionin, papunësinë dhe mungesën e perspektivës ekonomike, u përshkallëzuan në përplasje me Policinë e Shtetit, sulme ndaj institucioneve, përdorim koktejsh molotov, zjarrvënie dhe dëmtime të pronës publike e private.
Por një pyetje mbetet themelore: Kush i organizoi aktet e dhunës dhe a ka pasur struktura politike ose interesa të jashtme që kanë synuar ta shndërrojnë pakënaqësinë qytetare në destabilizim institucional?
Kjo pyetje nuk mund të marrë përgjigje përmes akuzave politike, por vetëm nëpërmjet provave dhe hetimeve të pavarura.
Qeveria, nga ana tjetër, nuk mund të shmangë përgjegjësinë e saj për mosadresimin në kohë të pakënaqësive qytetare. Një protestë që zhvillohet për muaj me radhë është sinjal politik që kërkon përgjigje, jo vetëm administrim policor.
II. ANTIFA dhe akuzat për një operacion të drejtuar nga Rusia
Më 18 tetor 2026, në televizionin ABC News, avokati Idajet Beqiri bëri deklarata të rënda, duke pretenduar se protestat e dhunshme përbënin një agresion kundër Republikës së Shqipërisë.
Sipas tij, Rusia kishte dhënë më 2 tetor një urdhër për mobilizimin e strukturave të ANTIFA-s në Shqipëri, Spanjë, Portugali, Brazil dhe vende të tjera të europës. Ai identifikoi Arlind Qorin, Agron Shehajn dhe Adriatik Lapajn si përfaqësues të asaj që e quajti ANTIFA shqiptare, duke pretenduar gjithashtu financim nga Rusia dhe Serbia.
Çfarë është ANTIFA?
Historikisht, emërtimi lidhet me lëvizjet antifashiste gjermane të viteve 1930. Sot përdoret nga grupe të ndryshme antifashiste, anarkiste dhe të majta radikale.
Disa veprojnë në mënyrë paqësore, ndërsa grupe të caktuara militante janë përfshirë në veprime të dhunshme.
Në shtator 2025, presidenti amerikan Donald Trump e cilësoi ANTIFA-n organizatë terroriste të brendshme. Megjithatë, kjo masë amerikane nuk provon se ekziston një komandë e vetme ndërkombëtare që drejton të gjitha grupet antifashiste.

III. Protestat e dhunshme në Europë dhe jashtë saj gjatë shtator-tetorit 2026
Pas mesit të Shtatorit dhe pas datës 2 tetor 2026 janë zhvilluar protesta të dhunshme në disa vende europiane, veçanërisht në Francë, Itali, Belgjikë dhe Shqipëri. Në Spanjë e Portugali ka pasur gjithashtu mobilizime të mëdha, por jo të gjitha janë shoqëruar me dhunë.
1. Franca – Paris, Lion, Marsejë dhe Lilë: Protestat filluan që në shtator dhe u përshkallëzuan më 17-18 tetor.
Janë raportuar zjarrvënie, plaçkitje, përplasje me policinë dhe mijëra ndalime. Më 19 tetor, Reuters raportoi rreth 2.400 arrestime gjatë trazirave.
2. Italia-Milano, Torino, Bolonja, Brescia dhe Bergamo: Përplasjet më serioze u regjistruan më 17-18 tetor. Në Milano pati thyerje vitrinash, zjarrvënie dhe sulme ndaj policisë. ANSA raportoi më 19 tetor se 271 persona ishin shoqëruar në komisariat dhe 14 efektivë ishin lënduar gjatë trazirave të së dielës. [ANSA.it]
3. Belgjika-Bruksel dhe Liège: Përplasje me policinë janë raportuar më 9 dhe 17 tetor. Janë përdorur gaz lotsjellës dhe mjete ujëhedhëse gjatë demonstratave kundër shkurtimeve buxhetore dhe rritjes së kostos së jetesës. [Euronews].
4. Portugalia – Lisbonë dhe Porto: Më 17-18 tetor u organizuan demonstrata dhe kampe proteste kundër krizës së banesave. Në Porto janë raportuar përplasje gjatë një dëbimi policor më herët gjatë javës.
Megjithatë, protestat nuk përshkruhen përgjithësisht si trazira të dhunshme në shkallën e Francës ose Italisë.
[EL PAÍS English].
5. Spanja – protestat për strehimin: Gjatë tetorit pati demonstrata për çmimet e larta të qirave dhe dëbimet nga banesat. [EL PAÍS English]
A ka lidhje kjo valë protestash me urdhrin e pretenduar rus të 2 tetorit? Provat nxjerrin një fakt shumë të rëndësishëm: jo të gjitha protestat filluan pas datës 2 tetor.
Në Francë, lëvizja studentore kishte nisur që në mesin e shtatorit. Më 2 tetor kishte tashmë përplasje në Lion. Prandaj, kronologjia franceze nuk mbështet pretendimin se e gjithë lëvizja filloi si rezultat i një urdhri të dhënë më 2 tetor. [Euronews].
Gjithashtu:
– Në Itali, përshkallëzimi kryesor u shënua më 17–18 tetor.
– Në Belgjikë, përplasje janë dokumentuar më 9 dhe 17 tetor.
– Në Greqi, studentët protestuan më 13 tetor kundër kostos së strehimit, por nuk ka prova për një kryengritje të dhunshme të ngjashme me Francën. Reuters Connect
– Në Brazil, më 18 tetor u zhvilluan manifestime elektorale në mbështetje të Lulës, por nuk ka prova që ato ishin operacione të dhunshme të ANTIFA-s. [UOL Notícias]. [AP News]
Përfundim: Përputhja kohore e protestave është reale, por deri më 19 tetor nuk gjendën prova të besueshme se Rusia dha më 2 tetor një urdhër të përbashkët për aktivizimin e ANTIFA-s në këto vende.
Nga dokumentacioni publik i shqyrtuar nuk rezulton i provuar ekzistimi i një strukture të organizuar ANTIFA në Shqipëri, të drejtuar nga Qori, Shehaj dhe Lapaj, apo e financuar nga Moska dhe Beogradi.
Po kështu, nuk është identifikuar ndonjë dokument autentik që të vërtetojë urdhrin e pretenduar rus të 2 tetorit.
Rusia mund të ketë interes të shfrytëzojë tensionet në një vend anëtar të NATO-s, dhe BE pasi ato po mbeshtesin luftën ne Ukrainë.
Nëse një akuzë e tillë është e bazuar në informacione të klasifikuara, u takon institucioneve kompetente të përcaktojnë çfarë mund të bëhet publike.
IV. Partia Demokratike dhe përfshirja e saj në protesta
Ndryshe nga pretendimet e paverifikuara për ANTIFA-n, përfshirja politike e Partisë Demokratike në protestat e tetorit është e dokumentuar. Më 13 tetor, kryetari i PD-së, Sali Berisha, u bëri thirrje demokratëve dhe qytetarëve t’u bashkoheshin studentëve në protestën e ditës pasardhëse.
Më 14 tetor, ai zhvilloi takime me drejtuesit e strukturave partiake, duke kërkuar mobilizim dhe mbështetje për protestuesit. Në ditët pasuese, PD vijoi thirrjet për pjesëmarrje dhe kërkesat për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.
Këto dokumente provojnë se opozita ndërmori veprimtari politike për zgjerimin e protestave dhe lidhjen e tyre me objektivin e saj për ndryshim qeveritar. Opozita ka të drejtë të mobilizojë qytetarët, të kërkojë dorëheqjen e qeverisë dhe zgjedhje të parakohshme.
Problemi lind nëse provohet se struktura ose individë të saj kanë organizuar, financuar, urdhëruar apo ndihmuar me vetëdije veprime të dhunshme. Megjithatë, përfshirja e saj politike dhe veprimet e disa personave gjatë protestave kërkojnë shqyrtim të veçantë.
V. Deklaratat e Berishës: paralajmërim politik apo gjuhë kërcënuese?
Një çështje me rëndësi lidhet me deklaratat e Sali Berishës.
Në shkurt 2026, ABC News publikoi një deklaratë në të cilën Berisha u kërkonte degëve të PD-së të kryenin rikonicjonin e selive të Partisë Socialiste në rrethe, duke paralajmëruar kundërpërgjigje ndaj sulmeve të mundshme mbi selitë e PD-së.
Në terminologjinë ushtarake, rikonicioni nënkupton zbulimin dhe njohjen paraprake të një objekti ose territori, përpara një veprimi të mundshëm. Në kontekstin e paralajmërimeve për veprime kundër selive të kundërshtarit politik, kjo gjuhë meriton vlerësim të kujdesshëm.
Një tjetër deklaratë e rëndësishme u bë më 15 tetor, kur Berisha i kërkoi Ramës dorëheqjen, duke iu referuar fatit të Ramiz Alisë dhe Nicolae Çausheskut, ish-diktatorit rumun të ekzekutuar në vitin 1989.
Përcaktimi i natyrës juridike të deklaratave u përket organeve të akuzës dhe institucioneve gjyqësore.
Por në situata tensionesh të larta, deklarata që evokojnë rrëzime të dhunshme regjimesh mund të ndikojnë në perceptimin e protestuesve dhe të rrisin rrezikun e përshkallëzimit.
Drejtuesit politikë kanë përgjegjësinë të përcaktojnë qartë kufirin ndërmjet protestës demokratike dhe përdorimit të dhunës.
VI. Incidenti i 18 tetorit në selinë e Partisë Demokratike
Një ndër zhvillimet më serioze ndodhi më 18 tetor. Report TV publikoi pamje të personave të maskuar në ambientet e selisë së PD-së. Policia deklaroi se persona të përfshirë në sulme me molotovë ndaj efektivëve ishin futur në ambientet e godinës. Deputetët demokratë Enno Bozdo dhe Belind Këlliçi kundërshtuan versionin policor, ndërsa Berisha deklaroi se partia do të mbronte protestuesit, veçanërisht të miturit.
Këto zhvillime ngrenë pyetje që kërkojnë përgjigje: A ishin personat e strehuar në selinë e PD-së disa nga autorët e sulmeve të dhunshme? A kishte dijeni drejtimi i partisë për veprimet e tyre? A është përdorur selia për strehim pas përleshjeve apo edhe për koordinimin e veprimeve? Pamjet filmike dhe deklaratat kundërshtuese nuk mjaftojnë për të përcaktuar përgjegjësinë e drejtuesve.
Megjithatë, përdorimi i ambienteve të një partie politike nga persona të dyshuar për akte të dhunshme është një rrethanë që meriton hetim të pavarur.
VII. Dhuna, arrestimet dhe kufijtë e përgjegjësisë
Reuters dhe Associated Press kanë dokumentuar sulme me gurë, molotovë, zjarrvënie, dëmtime të ndërtesave dhe përplasje të ashpra me policinë.
Më 16 tetor, agjencia EFE raportonte 127 persona të arrestuar në Tiranë, 244 të tjerë nën hetim dhe 16 të mitur midis të arrestuarve.
Më 18 tetor, Associated Press raportonte 167 arrestime dhe 132 punonjës policie të lënduar. Agjencia njoftonte gjithashtu se shtatë efektivë policie ishin pezulluar në kuadër të hetimeve për përdorim të tepruar të forcës.
Bilanci zyrtar i Policisë së Shtetit për protestat e tetorit 2026.Në deklaratën zyrtare të publikuar më 19 tetor 2026, Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Skënder Hita, bëri të ditur se gjatë protestave të dhunshme në disa qytete të Shqipërisë ishin arrestuar 167 persona dhe proceduar penalisht 388 të tjerë, gjithsej 555 shtetas ndaj të cilëve ishin ndërmarrë masa penale. Gjithashtu, sipas tij, ishin lënduar 132 punonjës policie dhe ishin pezulluar nga detyra shtatë efektivë, ndaj të cilëve kishin nisur hetime disiplinore për tejkalim të kompetencave dhe mosrespektim të proporcionalitetit.
Hita deklaroi gjithashtu se policia kishte evidentuar thirrje në rrjetet sociale, veçanërisht në Telegram, për sulme kundër efektivëve me mjete të forta, lëndë djegëse dhe plasëse.
Ai kërkoi distancimin e protestuesve paqësorë nga personat e përfshirë në dhunë. [Policia e Shtetit].
Këto të dhëna tregojnë përmasat e përshkallëzimit dhe shtrirjen e veprimeve hetimore, por arrestimi ose procedimi penal duhet të kalojë provën gjygjsore që që të përligjet.
Këto të dhëna kundërshtojnë pretendimin absolut se të gjithë personat e arrestuar ishin militantë mbi moshën 40 vjeç (siç pretendon Avokati I. Beqiri).
Nga pikëpamja e sigurisë, përdorimi i mjeteve zjarrvënëse dhe sulmet ndaj institucioneve mund të tregojnë koordinim ndërmjet individëve ose grupeve të caktuara. Prandaj, sulmet ndaj institucioneve duhen hetuar dhe ndëshkuar sipas ligjit.
VIII. Incidenti me marrëveshjen ushtarake Shqipëri-SHBA
Në akuzat e Idajet Beqirit përfshihet edhe Agron Shehaj, lidhur me incidentin e korrikut 2026 në Kuvend, kur ai mori një dokument konfidencial të lidhur me marrëveshjen e financimit ushtarak shqiptaro-amerikan.
Incidenti është raportuar publikisht dhe është shoqëruar me masa parlamentare. Çështja kërkon sqarimin e klasifikimit të dokumentit, kushteve të aksesit dhe mundësisë së kopjimit apo transmetimit të tij. Kjo është një problematikë e sigurisë së informacionit.
IX. Prania e pesë anijeve luftarake të NATO-s në Pashaliman dhe dyshimet mbi kohën e dislokimit
Më 17 tetor 2026, në Gjirin e Vlorës, pranë bazës detare të Pashalimanit, u raportua mbërritja e pesë anijeve ushtarake të vendeve të NATO-s, dy prej të cilave nga Turqia dhe Franca.
Sipas raportimeve, prania e tyre lidhej me një stërvitje të përbashkët të Aleancës dhe qëndrimi parashikohej deri më diten e sotme me 20 tetor.
Megjithatë, përkimi kohor i kësaj pranie ushtarake me përshkallëzimin e protestave në Shqipëri ka ngritur pyetje mbi natyrën, planifikimin dhe objektivat e stërvitjes.
A ishte kjo një veprimtari ushtarake e planifikuar më parë në kuadër të stërvitjeve të NATO-s, apo prania e anijeve lidhej edhe me zhvillimet e tensionuara të sigurisë së brendshme në Shqipëri?
Kjo pyetje merr rëndësi të veçantë në kushtet kur janë ngritur dyshime dhe pretendime se dislokimi i tyre mund të interpretohej si një sinjal mbështetjeje politike për qeverinë shqiptare.
Megjithatë, deri tani nuk janë paraqitur prova të verifikueshme që mbështesin një lidhje të tillë.
Për këtë arsye, nevojitet transparencë institucionale për të sqaruar qëllimin, kohën e planifikimit dhe karakterin e vërtetë të kësaj pranie ushtarake.
Nga informacionet publike të verifikuara nuk rezulton ndonjë provë se dislokimi i anijeve ishte përgjigje ndaj protestave, ose se NATO kishte planifikuar ndërhyrje në situatën e brendshme shqiptare.
Megjithatë, një sqarim zyrtar, mbi emërtimin, kohëzgjatjen dhe objektivat e stërvitjes do të ndihmonte në shmangien e spekulimeve.
X. Qëndrimi amerikan dhe përgjegjësia e institucioneve shqiptare
Në mesin e krizës, më 16 tetor 2026, u bë publik takimi i ambasadorit amerikan Eric Wendt me shefin e Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura, gjenerallejtënant Arben Kingji. Sipas informacionit të publikuar, takimi lidhej me bashkëpunimin ushtarak, modernizimin e Forcave të Armatosura dhe sigurinë kolektive.
Disa media ngritën dyshime se mund të ishte diskutuar edhe përdorimi i ushtrisë gjatë protestave, por kjo lidhje nuk është konfirmuar zyrtarisht.
Duhet kujtuar se ndërhyrja e Forcave të Armatosura për rivendosjen e rendit në kushte të jashtëzakonshme rregullohet nga Kushtetuta dhe nuk mund të vendoset mbi bazën e një takimi diplomatik.
Qëndrimi i shprehur publikisht nga Ambasada Amerikane ka theksuar të drejtën e protestës paqësore, dënimin e dhunës dhe nevojën për vetëpërmbajtje.
Në këto kushte, përgjegjësia e SHISH-it, Policisë së Shtetit, Prokurorisë dhe SPAK-ut, sipas kompetencave përkatëse, është e rëndësishme.
Duhet të hetohen autorët e sulmeve, burimet e mundshme të financimit, lidhjet organizative dhe çdo indicie serioze për ndërhyrje të huaj.
Njëkohësisht duhen hetuar edhe rastet e përdorimit të paligjshëm të forcës policore. Heshtja institucionale nuk duhet interpretuar automatikisht si bashkëpunim ose fshehje provash, por institucionet duhet të ofrojnë transparencën që lejon ligji.
XI. Përfundime të përgjithshme!
Nga analiza e materialeve të shqyrtuara dalin disa përfundime thelbësore.
Së pari, protestat kanë pasur shkaqe reale politike, ekonomike dhe shoqërore. Qeveria ka përgjegjësinë të analizojë pse pakënaqësitë e qytetarëve u grumbulluan dhe pse dialogu institucional nuk arriti të shmangte përshkallëzimin.
Së dyti, përfshirja e Partisë Demokratike në mobilizimin politik të protestave është e dokumentuar. Por përgjegjësia e saj për organizimin e akteve konkrete të dhunës duhet të provohet, nga organet kopetente.
Së treti, deklaratat kërcënuese dhe përdorimi i krahasimeve historike me rrëzime të dhunshme kërkojnë përgjegjësi politike dhe, kur ekzistojnë elementet ligjore, duhet vlerësim nga organet e drejtësisë.
Së katërti, incidenti i 18 tetorit në selinë e PD-së përbën një rrethanë konkrete që meriton hetim, veçanërisht për identifikimin e personave të maskuar dhe veprimeve që u atribuohen.
Së pesti, supozimat për një urdhër rus të 2 tetorit, financimin e ANTIFA-s shqiptare nga Rusia dhe Serbia, si dhe përfshirjen e Qorit, Shehajt dhe Lapajt, mbeten të paverifikuara me dokumentacionin publik të shqyrtuar (Akuzuar nga Beqiri).


Së gjashti, institucionet shqiptare duhet të mbrojnë rendin kushtetues pa cenuar të drejtat demokratike. Dhuna e protestuesve dhe përdorimi i paligjshëm i forcës nga policia duhet të hetohen me të njëjtat kërkesa për prova dhe përgjegjësi individuale.
Në përfundim, Shqipëria nuk ka nevojë as për një qeveri që e konsideron çdo kundërshtar armik të shtetit, as për një opozitë që mund ta shohë dhunën si instrument të luftës politike.
Shqipëria ka nevojë për institucione që zbatojnë ligjin, për një drejtësi të pavarur, për media që verifikojnë dhe për një klasë politike që kupton se pushteti nuk mund të merret ose të mbahet përmes dhunës.
Një qeveri që shtyp protestën paqësore cenon demokracinë. Një opozitë që nxit apo organizon dhunë kundër institucioneve cenon po atë demokraci.
Asnjëra nuk mund të justifikohet me gabimet e tjetrës.
Mbi të gjitha, siguria kombëtare nuk mbrohet duke shpallur fajtorë pa prova. Ajo mbrohet duke zbuluar të vërtetën dhe duke vënë përpara ligjit cilindo që organizon, financon ose kryen veprime kriminale, pavarësisht përkatësisë politike.
Shteti nuk është pronë e qeverisë, opozitës apo e ndonjë grupi militant. Ai është institucioni i përbashkët i qytetarëve shqiptarë dhe duhet t’u shërbejë atyre.
________________
SHENIME /BURIMET/ BIBLIOGRAFIA
2. Reuters, “Banks, Buildings Burn as Albania’s Capital Tirana Erupts into Student Violence,” 14 tetor 2026, https://www.reuters.com/…/fire-breaks-out-albanias…/.
3. ABC News Albania, “Protesta në Tiranë është agresion kundër Republikës, Beqiri: Antifa shqiptare është Qori, Shehaj dhe Lapaj! Janë bashkë!”, 18 tetor 2026, https://abcnews.al/protesta-ne-tirane-eshte-agresion…/.
4. The White House, “Designating Antifa as a Domestic Terrorist Organization,” urdhër ekzekutiv, 22 shtator 2025, https://www.whitehouse.gov/…/designating-antifa-as-a…/.
5. Partia Demokratike e Shqipërisë, “Berisha: ‘Padrino’ Edvin Kristaq Koleka sot tejkaloi dhunën e Ramiz Alisë ndaj studentëve në dhjetor ’90,” 13 tetor 2026, https://pd.al/berisha-padrino-edvin-kristaq-koleka-sot…/.
6. ABC News Albania, “Berisha, thirrje të hapur për luftë/Kërkon sulm ndaj selive të PS, asnjë reagim nga agjencitë e ligjit,” 21 shkurt 2026. Raportim mbi deklaratën për selitë partiake.
7. Partia Demokratike e Shqipërisë, “Berisha ultimatum Ramës: Jep dorëheqjen! Zgjidh fatin e Ramiz Alisë, dhe jo të Çausheskut,” 15 tetor 2026. Deklaratë zyrtare e kryetarit të PD-së.
8. Report TV, “Protestuesit e maskuar strehohen në PD, sulm me molotovë policëve! Berisha e pranon: Do gjejnë mbrojtje te ne,” 18 tetor 2026, https://report-tv.al/…/protestuesit-e-maskuar-fshihen….
9. Agencia EFE, “Albanian Students Continue to Pressure the Government,” 16 tetor 2026, https://efe.com/…/albanian-students-continue-to…/
10. Associated Press, “Riots in Tirana Enter a Fifth Day as Albania’s Anti-Government Protests Escalate,” 18 tetor 2026, https://apnews.com/article/9f0ce30c446aa9f273068b98d9f40b14.
11. Republika e Shqipërisë, Kodi Penal, ligji nr. 7895, datë 27 janar 1995, me ndryshime, dispozitat për veprimet kundër rendit kushtetues; dhe Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë, neni 173.
12. Reuters, “Albanian PM Says Protests Pose Threat to EU Membership, Not Government,” 18 tetor 2026, https://www.reuters.com/…/albanian-pm-says-mass…/.
13. Fusnota 12. Periskopi, “Five NATO Warships Land in Orikum,” 17 tetor 2026, https://periskopi.com/en/2026/10/nato-warships-land-orikum. Shih gjithashtu NATO, “NATO Allies Test Drone Defences at Sea,” 1 tetor 2026, https://www.nato.int/…/nato-allies-test-drone-defences…. Burimi i NATO-s dokumenton stërvitje detare në Mesdhe, por nuk konfirmon drejtpërdrejt se anijet e raportuara në Pashaliman ishin pjesë e së njëjtës stërvitje.
14. Policia e Shtetit, “Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Drejtues Madhor Skender Hita, konferencë për median,” 19 tetor 2026. Deklarata e plotë zyrtare.
15. Reuters, “Milan Police Clash with Protesters on Second Day of Unrest,” 18 tetor 2026. Reuters.
16. ANSA, “14 Police Officers Injured in Clashes with Rioting Youths in Milan,” 19 tetor 2026. ANSA.
17. Le Monde, “Manifestations du 17 octobre: à Paris et dans les grandes villes de France,” 17 tetor 2026. Le Monde.fr
18. 4. Euronews, “Protesters Clash with Police in Belgium as Demonstrations Turn Violent across Europe,” 17 tetor 2026. Euronews
19. El País, “A Generation Takes to the Streets: Young Europeans Refuse to Accept a Future Stacked against Them,” 19 tetor 2026. EL PAÍS English
20. Euronews, “Des blocages aux violences: ce qui pousse les élèves français à manifester,” 5 tetor 2026. Euronews

Shih videon:

Facebook

Shqipëria nuk është pronë e politikanëve

Drini.us
-
0
Shqipëria nuk është pronë e politikanëve
Nga: Xhemil Zeqiri

____

Një qeveri e përkohshme njëvjeçare, një Kushtetutë që mbron qytetarin dhe fundi i pa- ndëshkueshmërisë politike
Analizë dhe propozim për një marrëveshje të re shtetërore në Shqipëri
Hyrje: Deri kur do të mbetemi peng të të njëjtëve liderë?!
Mjerë Shqipëria, nëse pas më shumë se tri dekadash tranzicion politik, qytetarët vazhdojnë të detyrohen të zgjedhin mes të njëjtëve emra, të njëjtave parti dhe të njëjtave premtime.
Shqipëria ka kaluar kriza të rënda ekonomike, politike, ushtarake dhe institucionale. Ka përjetuar shembjen e skemave piramidale në vitin 1997, trazirat dhe dhunën që pasuan, si dhe ngjarje të rënda si tragjedinë e Gërdecit, me ç’rast u vranë 26 qytetarë dhe u plagosën shumë të tjerë, pastaj vrasjen e katër protestuesve në një demonstratë më 21 janar 2011, gjatë qeverisjes së Sali Berishës.
Edi Rama dhe PSSH, të gjitha këto krime të Saliut & Co i kaloi në heshtje, e fali kriminelin Sali Berisha?!!!
Ndërkohë, pas shumë vitesh në pushtet, Edi Rama dhe Partia Socialiste përballen me kritika të vazhdueshme për hajninë (korrupsionin), keq qeverisjen, transparencën dhe besimin e qytetarëve te institucionet.
Përballë kësaj historie, pyetja nuk duhet të jetë vetëm se kush do ta fitojë betejën e ardhshme politike.
Pyetja duhet të jetë: si mund ta ndërtojmë një shtet ku asnjë politikan të mos jetë mbi ligjin dhe ku asnjë parti të mos e trajtojë pushtetin si pronë të vetën?
• Problemi i Shqipërisë nuk zgjidhet duke zëvendësuar një udhëheqës me një tjetër, sivëlla siamez politik.
Udhëheqësit duhet të zgjidhen duke ndryshuar rregullat që u japin atyre mundësi të mbajnë pushtetin duke krijuar institucione të sigurta që mbrojnë interesin e qytetarëve.
1. Berisha dhe Rama: dy histori politike, një pyetje për përgjegjësinë?!
Sali Berisha dhe Partia Demokratike duhet të japin përgjigje për trashëgiminë e tyre politike, përfshirë krizën e vitit 1997 dhe përgjegjësitë që lidhen me ngjarjet e 21 janarit 2011 dhe me Gërdecin 15 mars 2008
Edi Rama dhe Partia Socialiste duhet të japin përgjigje për rezultatet e këqija të qeverisjes së tyre, për akuzat për hajni, për keqpërforim të fondeve publike, për transparencën e vendimmarrjes dhe për funksionimin e institucioneve.
Njëra palë nuk mund të përdorë gabimet e tjetrës, për të shmangur llogaridhënien.
Nëse Berisha akuzon Ramën për hajni, kjo nuk i heq përgjegjësitë, që lidhen me qeverisjen e tij të mëparshme. Në të njëjtën mënyrë, nëse Rama i referohet së kaluarës së Berishës, kjo nuk e përjashton qeverinë e tij nga detyrimi për të dhënë llogari.
Përgjegjësia politike nuk zhduket me kalimin e kohës, ndërsa përgjegjësia penale duhet të përcaktohet nga drejtësia, mbi bazën e provave dhe ligjit.
Për këtë arsye, Shqipëria ka nevojë për një mekanizëm të besueshëm që të garantojë se asnjë çështje e rëndë nuk harrohet për arsye politike dhe se asnjë akuzë nuk përdoret për hakmarrje ndaj kundërshtarëve.
2. A po e përdorin Rama dhe Berisha njëri-tjetrin politikisht?
Një shqetësim i veçantë që dëgjohet në debatet politike shqiptare është se “përplasja” dinake e vazhdueshme mes Ramës dhe Berishës, mund të përfundojë duke u shërbyer të dy kampeve.
Kur çdo debat përqendrohet te njëri lider ose te tjetri, çështjet themelore të qytetarëve rrezikojnë të mbeten në plan të dytë: punësimi, emigracioni, arsimi, shëndetësia, prona, drejtësia dhe kostoja e jetesës.
Kjo ngre dyshimin se polarizimi politik mund të ruajë dominimin e të njëjtave struktura dhe të vështirësojë daljen e alternativave të reja.
Por, duhet të bëjmë një dallim të rëndësishëm: pretendimi se dy udhëheqësit e zhytur në turpe dhe krime; janë në koordinim të fshehtë, kjo kërkon prova konkrete. Nuk mjafton vetëm fakti që kundërshtimi mes tyre vazhdon prej vitesh. Një argument i fuqishëm padyshim është heshtja nga Drejtësia, vazhdimi i qëndrimit në politikë edhe pas veprave të rënda penale të akcilit politikan.
Ajo që duhet të kërkojmë është transparenca e vendimeve, shqyrtimi i marrëveshjeve politike dhe ekonomike, kontrolli i financimit të partive dhe hetimi i çdo shkeljeje të dyshuar.
Qytetarët nuk duhet të detyrohen të zgjedhin mes dy kampeve që akuzojnë njëri-tjetrin, ndërsa problemet e shtetit mbeten pa zgjidhje.
3. Alternativa: një qeveri e përkohshme me mandat njëvjeçar.
Nëse kriza politike e bën të pamundur rikthimin e besimit përmes mekanizmave të zakonshëm, një alternativë që mund të diskutohet është krijimi i një qeverie të përkohshme me mandat dymbëdhjetëmujor.
Kjo qeveri nuk duhet të jetë as qeveri e Berishës, as qeveri e Ramës dhe as një instrument për t’i hapur rrugë një partie tjetër që të marrë kontrollin e institucioneve.
Ajo duhet të mbështetet në një marrëveshje publike, me detyra të kufizuara, afate të matshme dhe mekanizma të pavarur kontrolli.
Detyrat kryesore duhet të jenë:
• Rishikimi i legjislacionit që mund të cenojë të drejtat e qytetarëve ose interesin publik.
• Përgatitja e reformave kushtetuese dhe institucionale.
• Forcimi i luftës kundër korrupsionit dhe konfliktit të interesit.
• Kontrolli dhe transparenca e kontratave, koncesioneve dhe tenderëve publikë.
• Rishikimi ligjor i vendimeve që ngrenë dyshime për dëmtimin e pasurisë publike.
• Krijimi i kushteve të barabarta për konkurrencën politike.
• Përgatitja e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme brenda mandatit të përcaktuar.
Mandati duhet të jetë i kufizuar dhe të mos zgjatet për interesat e qeverisë së përkohshme. Ajo, duhet të raportojë periodikisht para publikut dhe institucioneve kompetente.
Krijimi i një qeverie të tillë duhet të bëhet përmes procedurave kushtetuese. Ajo nuk mund të zëvendësojë Kuvendin, të anashkalojë gjykatat apo të marrë kompetenca që nuk ia njeh ligji.
Një vit për të përgatitur reforma dhe zgjedhje të besueshme, jo një vit për të krijuar një pushtet të ri.
4. Ekspertët të rishikojnë Kushtetutën dhe ligjet.
Një qeveri e përkohshme nuk duhet të punojë vetëm me politikanët që kanë qenë pjesë e sistemit ekzistues. Ajo duhet të mbështetet në ekspertizën e profesionistëve të pavarur.
Për këtë qëllim, duhet të ngrihet një komision me juristë kushtetues, ekspertë të së drejtës publike, ekonomistë, specialistë të administratës shtetërore, ekspertë të financave publike dhe përfaqësues të shoqërisë civile.
Komisioni duhet të shqyrtojë:
• Nëse Kushtetuta përmban boshllëqe që lejojnë përqëndrimin e tepërt të pushtetit.
• Nëse ligjet për zgjedhjet dhe financimin e partive garantojnë konkurrencë të drejtë.
• Nëse mekanizmat e kontrollit parlamentar dhe institucional funksionojnë siç duhet.
• Nëse ka ligje që krijojnë privilegje të pajustifikuara ose konflikte interesi.
• Nëse mbrojtja e pronës publike dhe pasurive strategjike është e mjaftueshme.
• Nëse qytetarët kanë mekanizma efektivë për të kërkuar llogari nga institucionet.
Çdo propozim duhet të shoqërohet me arsyetim juridik, vlerësim të ndikimit ekonomik dhe konsultim publik.
Kushtetuta nuk duhet të ndryshohet për t’i shërbyer një shumice të përkohshme. Ajo, duhet të garantojë ekuilibër pushtetesh, mbrojtje të të drejtave dhe institucione që nuk varen nga vullneti i një lideri.
Ndryshimet kushtetuese duhet të miratohen vetëm sipas procedurave përkatëse dhe me garancitë demokratike që ato kërkojnë.
5. Të rishikohen vendimet e Kuvendit që mund të kenë dëmtuar interesin shtetëror.
Gjatë viteve, Kuvendi ka miratuar ligje dhe vendime me pasoja të rëndësishme për ekonominë, pronën publike, territorin dhe administrimin e pasurive kombëtare.
Disa vendime mund të jenë të debatueshme politikisht; të tjera mund të ngrenë dyshime për shkelje ligjore, konflikt interesi ose dëm ekonomik.
Prandaj, duhet të krijohet një proces i rregullt për shqyrtimin e vendimeve që paraqesin rrezik të dokumentuar për interesin publik.
Ky proces duhet të identifikojë:
1. Çfarë vendimi është marrë dhe nga cili institucion.
2. Cilat procedura ligjore janë ndjekur.
3. Kush ka përfituar dhe cilat janë detyrimet e palëve.
4. Nëse ka pasur konflikt interesi apo mungesë transparence.
5. Nëse vendimi ka shkaktuar dëm ekonomik ose cenim të të drejtave.
6. Cilat janë rrugët ligjore për korrigjim, shfuqizim, dëmshpërblim ose hetim, kur ka bazë për to.
Asnjë vendim nuk duhet të shpallet i paligjshëm, vetëm sepse kundërshtohet nga një parti. Po kështu, asnjë vendim nuk duhet të jetë i paprekshëm nga kontrolli gjyqësor apo kushtetues kur ekzistojnë baza ligjore për shqyrtim.
Interesi shtetëror nuk është interesi i një partie. Është interesi i qytetarëve dhe i brezave që vijnë.
6. Mbrojtja e territorit dhe e pasurive kombëtare.
Toka, bregdeti, pyjet, ujërat, pasuritë natyrore dhe pronat publike nuk duhet të trajtohen si mjete për përfitime personale apo partiake.
Çdo marrëveshje që prek pasuritë strategjike duhet të jetë transparente, e kontrollueshme dhe në përputhje me ligjin.
Kur lindin dyshime për tjetërsim të paligjshëm të pronës publike, favorizim të investitorëve ose cenim të interesit kombëtar, institucionet duhet të bëjnë publike dokumentet që mund të publikohen ligjërisht dhe të kryejnë verifikimet përkatëse.
Duhet të bëhet edhe një dallim juridik: shitja ose dhënia me qira e një prone publike nuk është e njëjta gjë me transferimin e sovranitetit territorial. Pretendimet për shitje territoresh kërkojnë prova konkrete dhe shqyrtim të marrëveshjeve përkatëse.
Qytetarët kanë të drejtë të dinë se çfarë jepet, kujt i jepet, për sa kohë, me çfarë përfitimi publik dhe në bazë të cilit ligj.
Një qeveri e përkohshme mund të nisë auditime dhe rishikime të pavarura, por çdo kontratë duhet trajtuar sipas ligjit dhe të drejtave që mund të kenë palët e treta.
7. Asnjë kryeministër të mos drejtojë më shumë se dy mandate.
Pushteti duhet të ketë kufij kohorë dhe institucionalë.
Një reformë që meriton debat është kufizimi i mandatit të kryeministrit në jo më shumë se dy mandate gjithsej.
Qëllimi nuk është të ndalohet pjesëmarrja politike e një individi, por të parandalohet përqëndrimi afatgjatë i pushtetit ekzekutiv te i njëjti person.
Kjo kërkon një rregull të qartë kushtetues, që të përcaktojë mënyrën e numërimit të mandateve dhe të mos lejojë shmangien e kufizimit përmes ndërprerjeve artificiale apo ndryshimeve të emërtimit të funksionit.
Rregulli duhet të vlejë për të gjithë, pavarësisht nëse kryeministri vjen nga PS-ja, PD-ja apo një forcë tjetër politike.
Asnjë individ nuk është më i rëndësishëm se institucionet e shtetit.
8. Barazi për të gjitha partitë dhe financim proporcional
Për të pasur zgjedhje të besueshme, partitë duhet të konkurrojnë mbi rregulla të njëjta.
Partia në pushtet nuk duhet të ketë avantazh të padrejtë nga përdorimi i administratës, fondeve publike ose institucioneve shtetërore.
Financimi publik i partive duhet të jetë transparent dhe të ndahet sipas një formule të përcaktuar me ligj. Një model mund të përfshijë një pjesë bazë për partitë që plotësojnë kriteret ligjore dhe një pjesë proporcionale sipas rezultateve elektorale.
Duhet të ketë gjithashtu kufij për donacionet dhe shpenzimet, deklarim të burimeve të financimit dhe auditime të pavarura.
Barazia nuk kërkon domosdoshmërisht shuma identike për çdo parti. Ajo kërkon rregulla të njëjta, transparencë dhe mundësi reale për të konkurruar.
Partitë e reja nuk duhet të përballen me pengesa të padrejta, ndërsa partitë ekzistuese duhet të japin llogari për çdo fond që marrin.
9. Kush ka kryer krime të rënda duhet të përballet me ligjin.
Një shtet demokratik nuk mund të lejojë që politika të bëhet strehë kundër drejtësisë.
Duhet të forcohen rregullat që përcaktojnë papajtueshmërinë dhe kufizimet e kandidimit për personat e dënuar përfundimisht për korrupsion të rëndë, krim të organizuar dhe vepra të tjera të rënda që lidhen me ushtrimin e funksioneve publike.
Edhe veprat kundër sigurisë dhe pavarësisë së shtetit duhet të trajtohen sipas përkufizimeve të qarta ligjore.
Por, askush nuk duhet të përjashtohet nga kandidimi vetëm sepse akuzohet nga kundërshtarët politikë. Kufizimet duhet të jenë proporcionale, të mbështeten në ligj dhe të respektojnë procesin e rregullt gjyqësor dhe të drejtën e ankimit.
Këto rregulla duhet të zbatohen pa dallim për kryeministrat, ministrat, deputetët dhe drejtuesit e partive.
Jo hakmarrje politike dhe jo imunitet nga drejtësia: vetëm ligj, prova dhe përgjegjësi.
10. Protestat duhet t’u përkasin qytetarëve.
Kur studentët dhe qytetarët dalin në rrugë për të kërkuar drejtësi, arsim më të mirë, transparencë dhe përgjegjësi, kërkesat e tyre nuk duhet të përvetësohen nga partitë.
Opozita ka të drejtë të mbështesë protestat dhe qytetarët kanë të drejtë të protestojnë paqësisht. Por protestuesit duhet të jenë të lirë të përcaktojnë vetë objektivat e tyre.
Asnjë parti nuk duhet të pretendojë se ka pronësinë mbi pakënaqësinë qytetare.
Nëse protesta kërkon reforma, atëherë partitë duhet të përgjigjen me propozime konkrete dhe të pranojnë kontrollin publik mbi veprimet e tyre.
Dhuna nuk duhet të zëvendësojë debatin, ndërsa kritikat politike nuk duhet të përdoren për të shmangur përgjegjësinë ligjore.
11. Një kontratë e re politike për Shqipërinë
Propozimet e mësipërme mund të bashkohen në një kontratë të re politike me shtatë shtylla:
1. Qeveri e përkohshme me mandat njëvjeçar dhe objektiva të matshëm.
2. Komision ekspertësh të pavarur për rishikimin e Kushtetutës dhe ligjeve.
3. Kontroll i vendimeve dhe kontratave që mund të kenë dëmtuar interesin publik.
4. Mbrojtje ligjore e territorit, pronës publike dhe pasurive strategjike.
5. Kufizim kushtetues i mandatit të kryeministrit në maksimumi dy mandate.
6. Barazi elektorale dhe financim transparent e proporcional për partitë.
7. Kufizime ligjore për ushtrimin e funksioneve publike nga personat e dënuar përfundimisht për krime të rënda.
Kjo kontratë duhet të hartohet me konsultim publik, ekspertizë profesionale dhe respektim të Kushtetutës.
Qeveria e përkohshme nuk duhet të ketë pushtet të pakufizuar për të ndryshuar gjithçka. Përkundrazi, ajo duhet të krijojë procedura që e bëjnë shtetin më të kontrollueshëm dhe pushtetin më të kufizuar.
Përfundim: Shqipëria mbi partitë.
Shqipëria, nuk ka nevojë vetëm për një kryeministër të ri. Ka nevojë për një sistem ku kryeministri nuk mund të bëjë çfarë të dojë, ku opozita nuk mund ta përdorë të kaluarën si mburojë dhe ku asnjë parti nuk mund të kontrollojë shtetin për interesat e veta.
Rama, duhet të japë llogari për qeverisjen e tij. Berisha, duhet të përballet me pyetjet dhe përgjegjësitë që lidhen me qeverisjen e tij. Të njëjtat standarde duhet të vlejnë për çdo udhëheqës që vjen pas tyre.
Nëse ekziston koordinim i fshehtë mes kundërshtarëve politikë, kjo duhet të provohet. Por, edhe pa një marrëveshje të tillë, qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë që vendimet, financat dhe përgjegjësitë e të dy kampeve të shqyrtohen pa standarde të dyfishta.
Qeveria e përkohshme njëvjeçare është një propozim që duhet të debatohet seriozisht, me garanci ligjore dhe me një rrugë të qartë drejt zgjedhjeve të lira.
Reforma kushtetuese, barazia politike, mbrojtja e pasurive publike dhe përgjegjësia ligjore duhet të jenë pjesë e një procesi demokratik, jo instrumente për të ndëshkuar kundërshtarin.
Asnjë lider përgjithmonë.
Asnjë parti mbi shtetin.
Asnjë pasuri publike pa transparencë.
Asnjë akuzë pa prova.
Asnjë krim pa përgjegjësi ligjore.
Shqipëria nuk është pronë e Ramës, e Berishës apo e ndonjë partie tjetër.
Shqipëria, u përket qytetarëve të saj. Dhe shteti duhet t’u shërbejë atyre, jo t’i përdorë ata për të mbajtur pushtetin.
Kopenhagë, 20. 10. 2026

Veproni e mos rrini duarkryq para fanatizmit religjioz

Drini.us
-
0
Veproni e mos rrini duarkryq para fanatizmit religjioz
Një imam, përballë flamurit më të urryer religjioz të ISIS-it, pjellës së shovenizmit religjioz të “Vëllazërisë Myslimane”, nga e cila vazhdojnë të frymëzohen organizatat terroriste islamike, sidomos me famëzeza Al Kaeda e Osama bin Laden
Lirim Gashi, Prishtinë
____
MOS RRINI DUARKRYQ PËRBALLË FANATIZMIT FETAR DHE POLITIK — VEPRONI!
Çdo postim që nxit urrejtje, çdo mesazh që përhap intolerancë dhe çdo propagandë që synon ta helmojë shoqërinë duhet të përballet me reagimin e qytetarëve të ndërgjegjshëm.
Heshtja nuk e çarmatos fanatizmin; reagimi i organizuar, argumenti i fortë dhe përgjegjësia qytetare ia kufizojnë hapësirën.
Prandaj, veproni: denonconi, dokumentoni, raportoni dhe demaskoni çdo përmbajtje që nxit urrejtje.
Mos e shpërndani verbërisht propagandën, as për ta kritikuar, kur kjo vetëm sa ia shton shtrirjen. Ruani provat, përdorni mekanizmat e raportimit të platformave dhe, kur ka kërcënime konkrete ose nxitje të dhunës, drejtojuni institucioneve kompetente.
Mos lejoni që frika, indiferenca apo komoditeti personal t’ua lënë hapësirën publike atyre që kërkojnë ta zëvendësojnë arsyen me dogmën dhe bashkëjetesën me urrejtjen. Organizoni diskutime publike, mbështetni edukimin kritik, kërkoni përgjegjësi nga institucionet dhe ngrini zërin sa herë që liria keqpërdoret për të cenuar dinjitetin e të tjerëve.
Historia e Kosovës na mëson se liria nuk u fitua nga pritja pasive. Ajo u arrit përmes qëndresës dhe sakrificës së popullit shqiptar, luftës çlirimtare dhe mbështetjes vendimtare ndërkombëtare, veçanërisht të Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe aleatëve të tyre në NATO, si dhe përkrahjes së gjerë evropiane. Ky kapitull historik na ngarkon me detyrimin që lirinë e fituar ta mbrojmë përmes demokracisë, dijes, drejtësisë dhe institucioneve të forta.
Por le ta bëjmë të qartë: lufta kundër fanatizmit nuk është luftë kundër një populli, një feje apo një identiteti. Është luftë kundër ideve dhe veprimeve që nxisin urrejtje, që e justifikojnë dhunën dhe që i mohojnë të drejtat e njeriut.
Nuk kemi nevojë për linçim, kërcënime apo hakmarrje; kemi nevojë për qytetari aktive, argumente të pakundërshtueshme dhe zbatim të barabartë të ligjit.
THIRRJE PËR VEPRIM
Mos heshtni:
Reagoni publikisht ndaj propagandës së urrejtjes me fakte dhe argumente.
“Raportoni: denonconi postimet dhe profilet që shkelin rregullat e platformave ose ligjin.
-Edukoni:
Mësojini fëmijët dhe të rinjtë të mendojnë në mënyrë kritike dhe të mos bien pre e manipulimit.
-Organizohuni:
Ndërtoni iniciativa qytetare që promovojnë kulturën, dijen, tolerancën dhe identitetin kombëtar demokratik.
– Kërkoni përgjegjësi: Mos lejoni që institucionet ta trajtojnë nxitjen e urrejtjes si një çështje të parëndësishme.
Shqiptarë, atdhetarizmi nuk është vetëm kujtimi i së kaluarës; është përgjegjësia për të ardhmen.
Mos ua lini fanatikëve të drejtën për ta përcaktuar se çfarë është kombi, çfarë është morali dhe kush e meriton të jetojë i lirë.
Le ta mbrojmë Kosovën me mendje të kthjellët, me kulturë të thellë, me institucione të drejta dhe me guxim qytetar. Le ta nderojmë sakrificën e atyre që luftuan për lirinë, duke mos lejuar që ajo të shndërrohet në terren për urrejtje, manipulim dhe autoritarizëm.
DENONCONI URREJTJEN. DEMASKOJENI PROPAGANDËN. MBROJENI LIRINË. EDUKONI BREZAT. KËRKONI LLOGARI.
Asnjë hapësirë publike nuk duhet t’i dorëzohet urrejtjes. Asnjë shoqëri e lirë nuk duhet të heshtë përballë fanatizmit. Dhe asnjë atdhetar nuk duhet të harrojë se mbrojtja e kombit fillon me mbrojtjen e dinjitetit, arsyes dhe lirisë së tij.
123...1,781Faqja 1 nga 1,781