Kreu Blog

Andon Zako Çajupi, “idioti” i Milazim Krasniqit

Drini.us
-
1
Andon Zako Çajupi, “idioti” i Milazim Krasniqit

Luan – Asllan Dibrani, Gjermani

AKADEMIKU MILAZIM KRASNIQI E QUAN “IDIOT” POETIN ANTON ZAKO ÇAJUPIN

Ka deklarata që harrohen. Ka edhe deklarata që mbeten gjatë, sepse sa herë rilexohen, aq më shumë lind pyetja: si mund të thuhet kjo nga një akademik?

Milazim Krasniqi e cilësoi si “idiote” një poezi të Andon Zako Çajupit, sepse rilindasi shqiptar kishte shkruar ashpër kundër Perandorisë Osmane. Deklarata është e dokumentuar publikisht.

Dhe pikërisht këtu nis absurdi.

Çajupi jetonte e shkruante në kohën e Rilindjes Kombëtare, kur shqiptarët kërkonin gjuhë, shkollë, identitet dhe liri. Por, sipas kësaj logjike, poeti duhej të mendonte jo për realitetin që kishte para syve, por për marrëdhëniet diplomatike që do të ekzistonin një shekull më vonë.

Po çfarë duhej të bënte Çajupi?

Të ndalte penën?

Të ngrihej nga varri dhe të hapte kalendarin e vitit 2014, kur kishte dekada që kishte vdekur?

Të pyeste ndonjë profesor të së ardhmes:

“A guxoj ta kritikoj pushtuesin tim, apo mos po ju prish diplomacinë pas njëqind vjetësh?”

Këtu ironia bëhet pothuajse më e fortë se realiteti.

Sepse po ta ndjekim këtë logjikë deri në fund, atëherë duhet të hapim një komision disiplinor për gjithë Rilindjen Kombëtare.

Naimi në hetim.

Samiu në hetim.

Çajupi në bankën e të akuzuarve.

Rilindasit nën vëzhgim.

Dhe akuza kryesore:

“Kanë folur keq për pushtuesin!”

Mbase, sipas kësaj mendësie, nesër duhet t’u kërkojmë edhe falje perandorive që na sunduan, sepse poetët tanë paskan përdorur gjuhë tepër të ashpër.

Kjo nuk është më kritikë letrare.

Kjo është akrobaci historike.

Çajupi po fliste për realitetin osman të kohës së vet, jo për Turqinë moderne të një shekulli më vonë. Ai shkruante si rilindas, në një periudhë kur shqiptarët po luftonin për ndërgjegje kombëtare dhe emancipim.

Prandaj pyetja është e thjeshtë:

A është “idiote” poezia, apo është problematik leximi që ia heq poezisë historinë?

Nga një akademik pritet pikërisht ajo që pritet më pak nga një komentues i rastit: kontekst, maturi, argument dhe përgjegjësi për fjalën.

Sepse titulli akademik nuk është mburojë kundër gabimit.

As grada nuk ia ndërron datën historisë.

As mikrofoni nuk e bën automatikisht argumentin të mençur.

Mund të kesh titull para emrit, libra në raft, podium në universitet dhe kamerë përpara — por nëse i kërkon një rilindasi llogari pse kritikoi pushtetin që sundonte në kohën e tij, atëherë ke hyrë në një debat ku poeti i vdekur mund të dalë më bashkëkohor se profesori i gjallë.

Dhe këtu satira bëhet therëse.

Çajupi nuk ka nevojë të mbrohet nga Milazim Krasniqi.

Çajupi e ka dhënë provimin e vet para historisë.

Pyetja është nëse Milazim Krasniqi e ka dhënë provimin para Çajupit.

Sepse historia ka një zakon të keq për ata që e lexojnë shtrembër:

nuk trembet nga titujt akademikë.

Ajo nuk pyet sa grada ke.

Pyet vetëm:

A e kuptove kohën për të cilën po flet?

Dhe kur përgjigjja nuk bind, ndodh ajo që është ndoshta ironia më e rëndë e gjithë kësaj historie:

Çajupi, i vdekur prej dekadash, ende del nga libri dhe ia mban akademikut ligjëratën.

Prandaj, para se një poet i Rilindjes të shpallet “idiot” përmes poezisë së tij, ndoshta duhet bërë gjëja më e thjeshtë:

të mbyllet mikrofoni, të hapet libri dhe të lexohet historia.

Sepse Çajupi nuk humbet asgjë nga një etiketë e tillë.

Por akademiku mund të humbasë shumë nga pesha e fjalës së vet.

Luan – Asllan Dibrani 

Të nderuar lexues, shpërndajeni këtë shkrim. Çështja nuk është feja e askujt, por mënyra se si islamizmi politik përpiqet ta lexojë historinë kombëtare përmes filtrit të vet ideologjik. Kur një rilindas si Çajupi, që shkroi kundër sundimit osman dhe për zgjimin kombëtar, shpallet “idiot” përmes poezisë së tij, atëherë problemi nuk është më vetëm letrar. Është përplasje mes kujtesës historike dhe një leximi ideologjik të së kaluarës. Rilindasit nuk duhet t’i lëmë në mëshirën e interpretimeve që ua zhbëjnë kontekstin, luftën dhe kohën ku jetuan. Shpërndajeni që debati të bëhet me libra, fakte dhe histori — jo me anatema ideologjike.

1982 / “Tirana, kryeqyteti me dyqind makina” — Dëshmia e pianistit norvegjez Kjell Bækkelund pas vizitës në Shqipëri

Drini.us
-
0
1982 / “Tirana, kryeqyteti me dyqind makina” — Dëshmia e pianistit norvegjez Kjell Bækkelund pas vizitës në Shqipëri

Samhold—Velgeren, e martë, 25 maj 1982, faqe n°4

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 20 Shtator 2026 

Gazeta norvegjeze “Samhold—Velgeren” ka botuar, të martën e 25 majit 1982, në faqen n°4, rrëfimin e pianistit të njohur norvegjez Kjell Bækkelund mbi vizitën e tij dhjetëditore asokohe në Shqipërinë komuniste, ku ishte ftuar për të dhënë një seri koncertesh në Tiranë. Në dëshminë e tij, ai përshkruan pritjen e jashtëzakonshme të publikut shqiptar, interesin për muzikën e Edvard Griegut (kompozitor dhe pianist i shquar norvegjez) dhe jetën kulturore të kryeqytetit, por edhe varfërinë, mungesën e automjeteve dhe izolimin e vendit nën regjimin e Enver Hoxhës. Bækkelund e konsideronte këtë kontakt kulturor me Perëndimin si një sinjal të mundshëm të dëshirës së Shqipërisë për të dalë nga izolimi. Aurenc Bebja e sjell këtë dëshmi të rrallë për lexuesin shqiptar përmes blogut të tij “Dars (Klos), Mat – Albania”. 

Vendi me një kryeqytet me dyqind makina

Nga Shqipëria e vetëizoluar, gazeta nuk ka në arkivin e saj asnjë fotografi. Në vend të saj, paraqesim personin e intervistuar – Kjell Bækkelund. — Burimi : Samhold—Velgeren, e martë, 25 maj 1982, faqe n°4

Nga Shqipëria e vetëizoluar, gazeta nuk ka në arkivin e saj asnjë fotografi. Në vend të saj, paraqesim personin e intervistuar – Kjell Bækkelund. — Burimi : Samhold—Velgeren, e martë, 25 maj 1982, faqe n°4

Me Kjell Bækkelund nga Drøbak në Shqipëri

Nga Torodd Kvaale 

— Duhet ta interpretoj atë që përjetova si një sinjal se Shqipëria dëshiron të dalë nga izolimi i saj kulturor, thotë Kjell Bækkelund, i sapokthyer nga qëndrimi i tij si artist i ftuar në kryeqytetin e vendit, Tiranë.

— Ndoshta ia vlen të vihet në dukje kjo, pas izolimit pothuajse të plotë që ka karakterizuar Republikën Popullore të Shqipërisë së Enver Hoxhës për kaq shumë kohë. Nuk e di pse më zgjodhën mua, por, sidoqoftë, jam artisti i parë interpretues nga Perëndimi që është ftuar të shfaqet atje. Dhe ishte e qartë se ekzistonte një dëshirë e fortë për kontakte më të afërta kulturore me disa vende perëndimore.

Gjithçka nisi, me sa duket, si një shaka. Një gazetë e pyeti Kjell Bækkelund—in nëse kishte ende njolla të bardha në hartën e tij, dhe ai u përgjigj se nuk kishte dhënë kurrë koncerte në Drøbak dhe në Shqipëri. Drøbak—u është një histori tjetër – por, sidoqoftë, erdhi një letër nga Ambasada shqiptare në Stokholm me një ftesë zyrtare për koncerte si artist i ftuar. U zhvilluan tri koncerte, pati radhë të gjata përpara sporteleve të biletave, sallat ishin plot dhe publiku ishte jashtëzakonisht i interesuar.

— Interesi për Edvard Grieg—un (kompozitor dhe pianist i shquar norvegjez) ishte jashtëzakonisht i madh, ndërsa njohja me muzikën e tij ishte befasuese dhe mbresëlënëse. Përsëri e përsëri, dhe kudo në botë, më habit fakti se Grieg—u është shumë më i njohur dhe më i dashur nga sa mendojmë ne në të vërtetë, thotë Kjell Bækkelund.

— Përveç kësaj, ata dëshironin muzikë tradicionale, klasike—romantike. Asnjë muzikë moderne eksperimentale në atë drejtim – por disa muzikantë treguan se njihnin edhe rrymat më të përparuara të muzikës. Dhe interesi për muzikën është shumë i madh. Për shembull, në Tiranë ka katër orkestra simfonike. Në Oslo kemi vetëm një, e cila madje nuk është e plotë. 

Muzika shqiptare pak e njohur në Perëndim

Në Perëndim, muzika shqiptare është pak e njohur. Vendi nuk ka asnjë kompozitor që të ketë fituar një publik përtej kufijve. Interesi sot është i orientuar fuqishëm drejt asaj kombëtare; kjo vlen veçanërisht për muzikën popullore dhe instrumentet popullore. E njëjta rëndësi e madhe i kushtohet, për shembull, veshjeve popullore dhe artit popullor.

Ky nacionalizëm – për të cilin mund të thuhen si gjëra pozitive, ashtu edhe negative – është dukshëm pjesë e përpjekjes për të ndërtuar vetëbesimin dhe një identitet shqiptar. Mos harroni se vendi ka një histori shumë të shkurtër si shtet i pavarur.

Kjell Bækkelund qëndroi në Shqipëri për dhjetë ditë dhe krijoi një përshtypje të fortë për atë se sa e prapambetur është vendi në shumë aspekte. Furnizimi me mallra është i varfër, simbolet e statusit të atij lloji me të cilat jemi mësuar ne nuk ekzistojnë dhe standardi i jetesës është i ulët.

— Sipas burimeve relativisht të besueshme, në Tiranë duhet të ketë 200 makina dhe, meqenëse dy prej tyre u vunë në dispozicionin tim, atëherë në qarkullim ishin gjithsej 198 makina. Shumë e pazakontë, shumë e qetë, pa gazra shkarkimi.

Në Shqipëri duhet të ketë pak më shumë se 200 kilometra hekurudhë, por rrjeti po zgjerohet. Përshtypja kryesore është ajo e një vendi bujqësor, ku gjithçka duket sikur koha ka ndalur për disa breza – por ekziston edhe industria : nafta, plehrat kimike, çimentoja, tekstilet – dhe Shqipëria është një vend eksportues sa i përket alkoolit dhe duhanit.

Investohet dukshëm në kulturë 

— Arsimi fillor tetëvjeçar u bë i detyrueshëm në vitin 1963. Ekzistojnë një sërë shkollash të larta dhe institutesh; Universiteti i Tiranës u themelua në vitin 1957. 

Një vizitë në Konservatorin (Liceun) e Muzikës tregoi se ai – sipas modelit kinez – ishte përfshirë në një kompleks që përfshinte gjithashtu qendra arsimore për aktorë, për punonjës të teatrit, për operën dhe për artet figurative. Sistemi ofron forma kontakti dhe bashkëpunimi përtej kufijve të fushave profesionale, të cilat mund të jenë padyshim nxitëse dhe pasuruese. 

Jeta teatrale lulëzon; vihen në skenë kryesisht klasikë të Evropës Perëndimore, por rreth teatrit të ri shtetëror ka lindur edhe një pjesë e letërsisë dramatike që merr tema nga historia shqiptare. Ibseni është mjaft i njohur – veprat e tij të mbledhura u botuan për herë të parë në shqip në vitin 1928.

Marrëdhëniet diplomatike 

Nga pikëpamja diplomatike, Republika Popullore e Shqipërisë nuk është aq e izoluar sa mendojnë shumë njerëz, thotë Bækkelund. Ambasada në Stokholm mbulon vendet nordike dhe Shqipëria ka marrëdhënie diplomatike me më shumë se 90 vende.

Përjashtim bëjnë dy superfuqitë, Bashkimi Sovjetik dhe Shtetet e Bashkuara, si dhe Anglia dhe Gjermania. Ka marrëdhënie të mira, për shembull, me Francën.

— Frëngjishtja, që prej kohësh dhe padyshim edhe sot, është gjuha e huaj më e zakonshme ndër shqiptarët.

Turizmi po zhvillohet, veçanërisht në plazhet përgjatë Adriatikut. Shqipëria dëshiron turizëm, por për momentin duket se preferon kryesisht udhëtimet në grup. Turizmi individual i përket ndoshta një të ardhmeje disi më të largët. Ka lidhje të mira ajrore me Tiranën dhe vendi ka kompaninë e vet ajrore.

Ka pasur njëfarë kontakti midis Norvegjisë dhe Shqipërisë. Një delegacion shqiptar i industrisë së naftës ka qenë në Oslo dhe Stavanger; delegacione norvegjeze shkuan atje kur Shqipëria, në vitet 1970, konsiderohej si një vend model nga shumë marksistë—leninistë në Perëndim…

— Pavarësisht nga kjo, izolimi është sigurisht gjëja më e dukshme. Prandaj mendoj se ka arsye për t’i përcjellë të gjitha sinjalet që tregojnë një dëshirë për të dalë nga izolimi i vetëzgjedhur, thotë Kjell Bækkelund.

I cili, meqë ra fjala, pret që së shpejti të rregullohet edhe çështja me Drøbak—un.

Nga Roveredo 1996, te “Me pranga e pa to”, në Pejë 2026

Drini.us
-
0
Nga Roveredo 1996, te “Me pranga e pa to”, në Pejë 2026
Sak Muji, Rugovë
____
NGA ROVEREDO 1996 TE “ME PRANGA E PA TO” NË PEJË 2026
Tridhjetë vjet më pas – kur vizatimet e burgut vazhdojnë t’i flasin Evropës për lirinë, vuajtjen dhe kujtesën
Nga Sak Muji – për portalin “Drini”
Ka ekspozita që mbyllen kur fiket drita e galerisë.
Por ka edhe ekspozita që nuk mbyllen kurrë.
Ato vazhdojnë të jetojnë në kujtesë, në fotografi, në një kasetë të vjetër, në një copë letër të dalë fshehurazi nga burgu, në fjalët e një shkrimtari, të një piktori, të një miku.
Dhe, mbi të gjitha, në ndërgjegjen e atyre që e dinë se arti ndonjëherë nuk lind nga komoditeti, por nga prangat.
E tillë ishte ekspozita që u hap më 21 janar 1996 në Art-Atelier të Roveredos, Zvicër, me vizatimet e Hydajet Hysenit dhe Sylë Mujaj – sot Sak Muji. Burimet e mëvonshme e dokumentojnë ekspozitën me titullin italian “Dietro le Ferrate” – “Mbrapa grilave”, të hapur nga 21 janari deri më 20 shkurt 1996.
Sot, tridhjetë vjet më vonë, kur i shikoj ato pamje, nuk shoh vetëm ekspozitën.
Shoh rininë tonë të mbetur në burgje.
Shoh fytyrat e shokëve.
Shoh Nishin.
Shoh letrën që duhej ruajtur si bukë.
Shoh lapsin që në qeli nuk ishte vetëm laps – ishte mënyra jonë për të mos lejuar që burgu të na merrte edhe shpirtin.
Një sallë ku u takuan Kosova dhe Evropa
Në hapjen e Roveredos morën pjesë njerëz të njohur të kulturës zvicerane, italiane dhe shqiptare: Mario Agliati, Ivo Soldini, maestro Ibrahim Kodra, Xhafer Shatri, Azem Shkreli, Ndue Sinishtaj, Francesco Enrico Macri, përfaqësues të organizatave humanitare dhe shumë artdashës.
Vetë videoja e asaj mbrëmjeje e ruan atmosferën.
Dhe aty, para veprave të burgut, thashë diçka që sot më duket edhe më e rëndë se atëherë:
“Në këto vizatime ka një jetë. Jo vetëm jetën time apo të dy autorëve, por jetën e mijëra njerëzve që kaluan nëpër burgjet e ish-Jugosllavisë.”
Kjo fjali ruhet në transkriptin e videos së hapjes.
Nuk po ekspozonim vetëm veten.
Po përpiqeshim t’i jepnim fytyrë një brezi të tërë.
Ibrahim Kodra: “Nga fundi i shpirtit”
Kur mori fjalën maestro Ibrahim Kodra, sallës iu dha një tjetër peshë.
Ai nuk i shikoi punimet vetëm për teknikën e lapsit.
Ai kërkoi njeriun që qëndronte prapa vijës.
Kodra tha se këto vizatime kishin rëndësi për atë që dëshironte të kuptonte çfarë ndodh brenda njeriut që vuan.
Për disa prej punimeve foli si për vepra lirike që kishin lindur “nga fundi i shpirtit”.
Pastaj dha një porosi që sot, pas tridhjetë vjetësh, tingëllon pothuajse si testament:
këto vizatime, tha ai, do të duhej të kishin fatin që një ditë të mblidheshin në një libër, sepse përmes tyre bota mund të shihte jetën dhe vuajtjen e njeriut të mbyllur për vite në burg.
Sot i them vetes:
Maestro, porosia jote ende jeton.
Dhe ndoshta tani ka ardhur koha që ajo të përmbushet deri në fund.
Mario Agliati dhe gërvishtja që bëhet liri
Një tjetër moment që nuk e harroj ishte fjala e shkrimtarit të njohur të Ticinos, Mario Agliati.
Ai tha se ishte i emocionuar nga veprat dhe, sidomos, nga vuajtja që qëndronte pas tyre.
Agliati bëri një udhëtim të jashtëzakonshëm në historinë evropiane.
Kujtoi artistë e shkrimtarë që kishin krijuar në burgje e kampe: Aldo Carpin, Giovannino Guareschin dhe Silvio Pellicon.
Për Pellicon tregoi se, kur në burg nuk kishte as letër e as laps, shkruante mbi tavolinën e qelisë, duke e gërvishtur sipërfaqen; kur nuk kishte më vend, e kruante përsëri për të vazhduar të shkruante.
Pikërisht aty gjendet për mua metafora e të gjithë ciklit tonë:
“SI GËRVISHTJE PËR LIRI”
Sepse edhe ne, kur vizatonim në burg, po bënim pikërisht këtë.
Po gërvishtnim murin e heshtjes.
Po thoshim:
Jam gjallë.
Ende mendoj.
Ende kujtoj.
Ende krijoj.
Ende dua lirinë.
“Dikur ishin italianët. Sot janë shqiptarët e Kosovës”
Mario Agliati nuk u ndal vetëm te arti.
Ai e lidhi Risorgimenton italian me rilindjen dhe përpjekjen shqiptare për liri.
Duke kujtuar se Roveredo kishte strehuar edhe më herët njerëz të përndjekur që kërkonin atdheun e tyre, ai tha:
“Dikur ishin italianët. Sot janë shqiptarët e Kosovës.”
Dhe pastaj e zgjeroi mendimin: lufta për liri nuk ishte vetëm çështje e një kombi.
Ajo ishte pjesë e përpjekjes universale të popujve që duan të rifitojnë lirinë “për veten dhe për të tjerët”.
Në atë sallë të vogël të Roveredos, Kosova nuk ishte më vetëm një emër në Ballkan.
Ishte një histori njerëzore që po hynte në ndërgjegjen evropiane përmes artit.
Bosnja sapo kishte dalë nga ferri
Duhet kujtuar edhe koha.
Janari i vitit 1996 vinte menjëherë pas përfundimit të luftës së Bosnjës.
Evropa sapo kishte parë Srebrenicën, kampet, dëbimet, vrasjet masive dhe dhunën seksuale sistematike.
Dhe në vetë hapjen e ekspozitës së Roveredos, një prej folësve e lidhi drejtpërdrejt përvojën e të burgosurve shqiptarë me tragjedinë e Bosnjës dhe me gjendjen që po rëndohej në Kosovë.
Ai theksoi se përvoja e një të burgosuri shqiptar nuk ishte vetëm histori personale, por pasqyrë e historisë së një kombi të tërë.
Prandaj Roveredo nuk ishte vetëm ekspozitë.
Ishte edhe paralajmërim.
Ne po i tregonim Evropës me laps atë që politika ende nuk po arrinte ta ndalte.
Tre vjet më vonë – 78 ditët që ndryshuan Kosovën
Më 24 mars 1999, NATO filloi Operacionin Allied Force kundër Republikës Federale të Jugosllavisë.
Fushata zgjati 78 ditë, deri më 10 qershor 1999. NATO e përshkruan vendimin e saj si ndërhyrje për të ndalur katastrofën humanitare, dhunën dhe politikën e spastrimit etnik në Kosovë.
Për ne shqiptarët e Kosovës, ato 78 ditë nuk ishin një abstraksion gjeopolitik.
Ishin ditë jete dhe vdekjeje.
Dhe pas tyre erdhi tërheqja e forcave ushtarake, policore e paramilitare jugosllave dhe serbe nga Kosova dhe vendosja e pranisë ndërkombëtare të sigurisë.
Krimet në Kosovë janë të dokumentuara në gjykata ndërkombëtare
Krimet e forcave serbe dhe jugosllave kundër shqiptarëve të Kosovës nuk janë vetëm kujtime familjare apo deklarata politike.
ICTY konstatoi një fushatë të gjerë dhune kundër popullsisë civile shqiptare të Kosovës, me dëbime masive, transferim të dhunshëm, vrasje, përndjekje, sulme seksuale dhe shkatërrim të objekteve fetare.
Pesë ish-zyrtarë të lartë serbë dhe jugosllavë u dënuan në vitin 2009; në procese të tjerë u dënuan edhe zyrtarë të tjerë për krime në Kosovë.
Kjo duhet thënë sa herë flasim për drejtësinë.
Sepse drejtësia nuk mund të ketë kujtesë selektive.
Fjala “gjenocid” dhe përgjegjësia ndaj dokumentit
Për shumë shqiptarë, përmasat e krimeve të kryera në Kosovë përshkruhen si gjenocid.
Dhimbja që qëndron pas kësaj fjale është reale.
Por, juridikisht, duhet bërë dallimi: deri më sot nuk ekziston një vendim ndërkombëtar që ta ketë shpallur Serbinë si shtet përgjegjëse për gjenocid në Kosovë.
Ekzistojnë, megjithatë, vendime gjyqësore ndërkombëtare që kanë konstatuar dhe dënuar krime kundër njerëzimit dhe krime lufte ndaj shqiptarëve të Kosovës.
Për mua kjo nuk e zvogëlon tragjedinë.
Përkundrazi: e bën edhe më të rëndësishme që çdo pretendim ta mbështesim në dokument, që askush të mos mund ta relativizojë atë që është provuar.
Roveredo 1996 – Pejë 2026
Dhe kështu kaluan tridhjetë vjet.
Në vitin 2026, veprat e burgut dolën përsëri para publikut, kësaj here në qytetin tim të Pejës, në ekspozitën:
“ME PRANGA E PA TO”
Kur i vendos pranë njëra-tjetrës këto dy data – Roveredo 1996 dhe Pejë 2026 – shoh një rrugë të tërë jete.
Në Roveredo ishim ish-të burgosur politikë dhe mërgimtarë që përpiqeshim t’i shpjegonim Evropës se çfarë po i ndodhte Kosovës.
Në Pejë, tridhjetë vjet më vonë, ato punime u kthyen në vendin prej nga kishte nisur historia jonë.
Atëherë nuk kishim shtet.
Sot kemi Republikën e Kosovës.
Dhe pikërisht për këtë sot përgjegjësia jonë është edhe më e madhe.
Vizatimet e burgut nuk janë pronë e harresës
Ato qindra vizatime nuk duhet të mbeten në kuti, bodrume apo vetëm në kujtesën e autorëve.
As këngët e burgut.
As letrat.
As poezitë.
As fotografitë.
As dëshmitë e të burgosurve politikë.
Ato janë pjesë e historisë së Kosovës dhe duhet të evidentohen, digjitalizohen, arkivohen, ekspozohen dhe ruhen si trashëgimi kulturore e historike.
Sepse një ditë ne nuk do të jemi.
Por vizatimi do të jetë.
Dhe një fëmijë që nuk ka lindur ende do të mund ta shikojë atë dhe të pyesë:
Kush ishte ky njeri?
Pse ishte i burgosur?
Pse vizatonte pas hekurave?
Çfarë kërkonte?
Dhe përgjigjja duhet të jetë:
Kërkonte liri.
Hagë 2026 – historia nuk duhet përzier
Në shtator 2026, Kosova u përball edhe me një aktgjykim tjetër të rëndë: Dhomat e Specializuara shpallën fajtorë në shkallë të parë Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Rexhep Selimin dhe Jakup Krasniqin për disa krime lufte.
Por ky proces trajton përgjegjësi penale individuale.
Nuk duhet të përdoret për të kriminalizuar kolektivisht UÇK-në ose luftën për çlirimin e Kosovës.
Po aq, krimet e dokumentuara të forcave serbe ndaj shqiptarëve nuk mund të përdoren për të mohuar përgjegjësinë individuale kur ajo provohet.
Këto dy të vërteta mund të qëndrojnë së bashku.
Drejtësia humb kuptimin nëse bëhet vetëm “drejtësia jonë” dhe “drejtësia e tyre”.
Një amanet prej Roveredos
Kur sot e dëgjoj përsëri zërin e Ibrahim Kodrës në atë filmim të vjetër, më duket sikur ai po flet për të ardhmen.
Ai kërkonte që këto vizatime të mos humbnin.
Që të botoheshin.
Që të shiheshin.
Që bota të kuptonte se çfarë ndodh brenda njeriut që vuan.
Kjo është arsyeja pse “ME PRANGA E PA TO” nuk duhet të jetë stacioni i fundit.
Do të dëshiroja që kjo ekspozitë të ecë:
nga Peja në Prishtinë,
nga Prishtina në Tiranë,
nga Kosova në Zvicër,
nga qyteti në qytet,
nga shteti në shtet,
dhe një ditë nga ekspozita e përkohshme në muzeun e përhershëm të kujtesës sonë.
Tridhjetë vjet më vonë
Roveredo – 1996.
Pejë – 2026.
Tridhjetë vjet.
Por kur e shikoj një vizatim të burgut, koha zhduket.
Përsëri dëgjoj derën metalike.
Përsëri shoh murin.
Përsëri shoh shokun përballë.
Përsëri shoh një copë të vogël letre.
Dhe kuptoj se ne, atëherë, pa e ditur, nuk po bënim vetëm art.
Po ruanim provën se kishim ekzistuar.
Dhe sot kam vetëm një lutje ndaj institucioneve, historianëve, muzeve, familjeve dhe brezit të ri:
Mos i lini këto dëshmi të vdesin pas nesh.
Sepse prangat ndryshken.
Burgjet një ditë shemben.
Regjimet përfundojnë.
Por një vijë e hedhur në letër nga një njeri që kërkon liri mund të jetojë shumë më gjatë se burgosësi i tij.
Ato gërvishtje të vogla mbi letër i mbijetuan grilave.
Dhe pas tridhjetë vjetësh ato ende flasin:
Për lirinë.
Për njeriun.
Për Kosovën.
Sak Muji
Ish-i burgosur politik
Bashkautor me Hydajet Hysenin i ekspozitës së Roveredos
Autor i ekspozitës “ME PRANGA E PA TO” – Pejë 2026
VIDEO-DOKUMENT: “Ekspozita ‘Psikologji nga burgjet Jugosllave’ – Roveredo”, me pamje dhe fjalime nga hapja e ekspozitës.
Shikojeni videon e plotë në YouTube : /
1,137 views 16 Apr 2012
Ekspozita “psikologji
nga burgjet Jugosllave”- Roveredo
U hap ekspozita e vizatimeve të Hydajet Hysenit dhe Sylë Mujajt
Të dielën e shkuar, më 21 janar, Në Roveredo të Tiçinos, në Galerinë Art-Atelier, u hap një ekspozitë e vizatimeve të ish-të burgosurve politikë Hydajet Hyseni e Syl Mujaj. –
-Në hapjen morën pjesë personalitete kulturore tiçineze dhe shqiptare, Në Roveredo të Tiçinos, në Galerinë Art-Atelierë, u hap ekspozita e pavarur e vizatimeve të Hydajet Hysenit dhe Syl Mujajt.
Në hapje të ekspozitë merrnin pjesë personalitete të larta kulturore dhe politike tiçineze si Mario Agliati, Ivo Soldini, përfaqësues të organizatës për ndihmë të huajve, dashamirë të artit dhe të çështjes shqiptare etj.
Merrte pjesë mjeshtri modernist i pikturës kubiste shqiptare në Itali, Zoti Ibrahim Kodra, personalitete arbëreshe si Francesco Enrico Macri etj.
Ishte i pranishëm edhe ministri i informatave në Republikën e Kosovës, Zoti Xhafer Shatri, poeti, shkrimtari e publicisti Azem Shkreli, krijues dhe artdashës nga diaspora etj.
Në hapje të ekspozitës folën dashamirë tiçinez të çështjes shqiptare dhe ata veç ekspozitë folën edhe për gjendjen e rëndë në Kosovë.
Xhafer Shatri përkujtoi se përcaktimi i luftëtarëve shqiptar për art dëshmon se në jemi përcaktuar për zgjedhje paqësore të Kosovës.
Zoti Ibrahim Kodra foli për ekspozitën duke përmendur vitet e kaluara në burg të autorëve, të cilët, sipas tij, e kanë përjetësuar këtë pjesë të jetës së tyre me teknikën artistike, që ata e kanë ditur.
Poeti Ndue Sinishtaj, pasi foli për artin përgjithësisht, theksoi se Serbia jo vetëm tash pengon zhvillimin e lirshëm të artit në Kosovë, por ajo edhe gjatë shekujve ka vjedhur, ka plaçkitur dhe ka shkatërruar krijime artistike shqiptare me qëllim që të humb gjurmët shqiptare në Kosovë.
Ekspozita e vizatimeve të Hydajet Hysenit dhe të Sylë Mujaj, e cila do të qëndrojë e hapur disa ditë, përfshin krijime artistike të këtyre dy autorëve gjatë kohës së qëndrimit të tyre në burgun e Nishit dhe më vonë.
Si të tilla, ato të punuar kryesisht me laps, syzhe kanë ditët e kaluara në qelitë e këtij burgu dhe preokupimet shpirtërore të këtyre të burgosurve, por dhe të shokëve të tyre.
Preokupimet, në këtë rast janë Kosova, familja, prindërit, por edhe ngjarjet e përjetuara në burg, si vizita e të afërmve etj.
Temë e punimeve të këtyre autorëve, sidomos e Syl Mujaj, janë edhe shokët më të vjetër të burgut: simboli i rezistencës kombëtare Adem Demaçi dhe ideologëve kombëtarë të lëvizjes sonë.
Në skicat e shumta, portretet e ndryshme, peizazhet, janë dhënë tablo nga jeta në Kosovën e pushtuar dhe në burgun ku autorët kaluan ditët e veta të rinisë.
Hapja e kësaj ekspozite u regjistrua në mjetet informative të këtij kantoni.
Pas hapjes së ekspozitës u dha një darkë ku pjesëmarrësit folën për Kosovën dhe për artin e zhvilluar atje në kushtet e pushtimit.
Binak Kelmendi /
***
RADIO 1 – PEJË | LINDA LIPA–GJAKOVA ME SAK MUJIN
“ME PRANGA E PA TO” – kur arti, burgu dhe kujtesa bëhen një
Më 5 gusht 2026, në Radio 1 – Pejë, pata një intervistë të veçantë me moderatoren Linda Lipa–Gjakova, kushtuar ekspozitës sime “ME PRANGA E PA TO – Arti që mbijetoi burgun 1981–1990”. Radio 1 dhe portali Njëshi e prezantuan ekspozitën si një dëshmi artistike të veprave të krijuara gjatë burgimit politik, të ekspozuara në Hamamin e Haxhi Beut në Pejë.
Por për mua kjo intervistë nuk ishte vetëm një bisedë për artin.
Përballë Lindës, kujtesa më çoi edhe te Riza Gjakova, shoku im i klasës, miku i rinisë dhe ish-bashkëshorti i Lindës, i cili sot është në amshim.
Prandaj kishte çaste kur emocioni ishte më i fortë se fjala.
Kur flasim për burgun, për vitet 1981–1990, për shokët, për rininë dhe për njerëzit që nuk janë më mes nesh, nuk mund të flasim vetëm me gjuhën e kronikës. Flasim edhe me zemër.
Riza Gjakova ishte pjesë e asaj kohe të rinisë sime. Sot kujtimi i tij u bë, në mënyrën e vet, pjesë edhe e kësaj bisede.
Ekspozita “ME PRANGA E PA TO” sjell para publikut 130 vepra arti, të organizuara në cikle artistike që lidhen me burgun politik, portretin, arkitekturën, kostumografinë, mozaikun dhe forma të tjera të krijimtarisë. Ajo u hap më 2 gusht dhe qëndron e hapur deri më 16 gusht 2026 në Hamamin e Haxhi Beut, çdo ditë nga ora 10:00 deri në 20:00.
Falënderoj nga zemra Linda Lipa–Gjakovën, Radio 1 dhe portalin Njëshi, që i dhanë hapësirë kësaj historie dhe këtij arti.
Dhe mbi të gjitha:
Për Riza Gjakovën – shokun tim të klasës, tash në amshim.
Njerëzit ikin, por kujtimet e tyre vazhdojnë të ecin me ne.
Qoftë i përjetshëm kujtimi i tij.
Sak Muji
Autor i ekspozitës “ME PRANGA E PA TO”
Pejë, gusht 2026
KODRA NE EKSPOZITËN "MBAS GRILASH", ROVEREDO 1996,.wmv
youtube.com
KODRA NE EKSPOZITËN “MBAS GRILASH”, ROVEREDO 1996,.wmv
Sak Muji
  
Forfatter
RADIO 1 – PEJË | LINDA LIPA–GJAKOVA ME SAK MUJIN
“ME PRANGA E PA TO” – kur arti, burgu dhe kujtesa bëhen një
Më 5 gusht 2026, në Radio 1 – Pejë, pata një intervistë të veçantë me moderatoren Linda Lipa–Gjakova, kushtuar ekspozitës sime “ME PRANGA E PA TO – Arti që mbijetoi burgun 1981–1990”. Radio 1 dhe portali Njëshi e prezantuan ekspozitën si një dëshmi artistike të veprave të krijuara gjatë burgimit politik, të ekspozuara në Hamamin e Haxhi Beut në Pejë.
Por për mua kjo intervistë nuk ishte vetëm një bisedë për artin.
Përballë Lindës, kujtesa më çoi edhe te Riza Gjakova, shoku im i klasës, miku i rinisë dhe ish-bashkëshorti i Lindës, i cili sot është në amshim.
Prandaj kishte çaste kur emocioni ishte më i fortë se fjala.
Kur flasim për burgun, për vitet 1981–1990, për shokët, për rininë dhe për njerëzit që nuk janë më mes nesh, nuk mund të flasim vetëm me gjuhën e kronikës. Flasim edhe me zemër.
Riza Gjakova ishte pjesë e asaj kohe të rinisë sime. Sot kujtimi i tij u bë, në mënyrën e vet, pjesë edhe e kësaj bisede.
Ekspozita “ME PRANGA E PA TO” sjell para publikut 130 vepra arti, të organizuara në cikle artistike që lidhen me burgun politik, portretin, arkitekturën, kostumografinë, mozaikun dhe forma të tjera të krijimtarisë. Ajo u hap më 2 gusht dhe qëndron e hapur deri më 16 gusht 2026 në Hamamin e Haxhi Beut, çdo ditë nga ora 10:00 deri në 20:00.
Falënderoj nga zemra Linda Lipa–Gjakovën, Radio 1 dhe portalin Njëshi, që i dhanë hapësirë kësaj historie dhe këtij arti.
Dhe mbi të gjitha:
Për Riza Gjakovën – shokun tim të klasës, tash në amshim.
Njerëzit ikin, por kujtimet e tyre vazhdojnë të ecin me ne.
Qoftë i përjetshëm kujtimi i tij.
Sak Muji
Autor i ekspozitës “ME PRANGA E PA TO”
Pejë, gusht 2026

Përshtypje nga leximi i shkrimit të neotomanit Kim Mehmeti

Drini.us
-
0
Përshtypje nga leximi i shkrimit të neotomanit Kim Mehmeti

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë

KUR DYSHIMI BËHET AKUZË
Leximi i shkrimit të neootomanit Kim Mehmeti të lë përshtypjen e një analisti që ka një përgjigje për gjithçka, edhe atëherë kur faktet kërkojnë më shumë kujdes se retorikë.
Edhe formulimi se katër krerë të UÇK-së “jetën e flijuan për lirinë e popullit të vet” tingëllon si një elegji post mortem për njerëz që janë gjallë. Ironia këtu nuk është te jeta apo vdekja e tyre, por te përdorimi i një gjuhe funerale për njerëz ndaj të cilëve sapo është dhënë një vendim gjyqësor.
Po kështu, ta quash Gjykatën Speciale “krijesë monstrum” dhe vendimet e saj “monstruoze” është retorikë politike. Kritika ndaj një gjykate dhe ndaj një aktgjykimi është legjitime; por analiza juridike kërkon argumente, jo mbiemra.
Kur dyshimi bëhet akuzë
Sa për Lëvizjen e Deçanit, Kimi ka të drejtë të dyshojë. Le të dyshojë sa t’ia do dëshira. Por kur dyshimi shndërrohet në etiketën “antishqiptarë”, kemi kaluar nga pyetja te akuza.
Dallimi është elementar:
Dyshimi është pyetje. Akuza kërkon prova. Etiketa nuk është argument.
Prandaj, zoti Mehmeti, nëse ke prova se Lëvizja e Deçanit është “antishqiptare”, publikoji: dokumentin, veprimin, deklaratën ose faktin konkret.
Nëse nuk i ke, atëherë etiketa mbetet polemikë.
Sepse nuk mund të vlejë parimi: “Unë dyshoj, prandaj analizoj; ti dyshon, prandaj je antishqiptar.”
Dhe këtu vjen pyetja që lidhet drejtpërdrejt me islamin politik: pse ndaj një lëvizjeje që e ka bërë publike kritikën ndaj islamizmit politik përdoret kaq lehtë etiketa “antishqiptare”, ndërsa vetë islamizmi politik shpesh trajtohet me shumë më tepër kujdes gjuhësor?
Kjo nuk është akuzë ndaj Kimit se është “zëdhënës” i ndonjë ideologjie. Një pretendim i tillë do të kërkonte prova. Është një pyetje mbi kriterin e analizës dhe mbi standardin e përdorur ndaj palëve të ndryshme.
Sepse nëse kërkohet transparencë nga Lëvizja e Deçanit, transparenca duhet të jetë standard i përgjithshëm: për financimet, interesat, lobimet, qëndrimet dhe burimet e çdo aktori që hyn në këtë debat.
Në fund, një gjë duhet të jetë e qartë:
Dyshimi nuk është provë.
Akuza nuk është fakt.
Etiketa nuk është argument.
Dhe shqiptaria nuk është pronë private e askujt
Faktet flasin. Etiketat vetëm zhurmojnë.
E për pjesën tjetër, siç thotë populli:
“Katuni që duket, nuk don kallauz.”

UÇK-ja: Logjika universale e çlirimit dhe detyra jonë sot

Drini.us
-
0
UÇK-ja: Logjika universale e çlirimit dhe detyra jonë sot
Agim Vuniqi, Vashington
_____
Këtu është modeli i shabllonit të letrës që qytetarët mund ta plotësojnë me historitë e tyre personale. Ky model është hartuar në mënyrë që të jetë formal për gjykatën, por në të njëjtën kohë të mbartë mesazhin e fuqishëm dhe emocional të përjetimeve reale të popullit të Kosovës.
Ky shabllon është vendosur si bashkëngjitje direkt në fund të tekstit :
_____
Nga Bill of Rights te UÇK-ja: Logjika universale e çlirimit dhe detyra jonë sot
Historia globale dëshmon se liria dhe demokracia nuk janë produkte të vullnetit të mirë të pushtetit, por rezultat i rezistencës së organizuar. Në historinë perëndimore, kthesat e mëdha sociale filluan si protesta për to korrigjuar padrejtësitë strukturore. Karta e të Drejtave në SHBA (Bill of Rights) e vitit 1791 u plotësua përmes presioneve të vazhdueshme qytetare. Po ashtu, Amendamenti i 19-të në vitin 1920 që i dha grave të drejtën e votës, dhe Lëvizja për të Drejtat Civile e viteve 1950–1960 që i garantoi votën popullatës afro-amerikane përmes Aktit të të Drejtave të Votimit në vitin 1965, u realizuan vetëm pas dekadave të tëra marshimesh intensive. Protesta ka qenë gjithmonë hapi i parë dhe mjeti parësor i qytetarisë.
Megjithatë, kur një regjim kalon nga shtypja politike në dhunë sistematike dhe ekzistenciale, teoria politike dhe e drejta ndërkombëtare njohin të drejtën universale për vetëmbrojtje. Ky kalim paradigmash ndodhi në Kosovë pas vitit 1989, kur suprimimi i dhunshëm i autonomisë nga regjimi i Sllobodan Millosheviqit u pasua nga një politikë e egër segregacioniste. Mbi 100,000 punëtorë shqiptarë u dëbuan masovikisht nga puna, institucionet arsimore e shëndetësore u mbyllën dhe çnjerëzimi i një populli të tërë u shndërrua në strategji shtetërore. Kur nuk mbeti asnjë mjet tjetër ekzistence, rezistenca paqësore u detyrua të kalonte në fazën e vetëmbrojtjes së armatosur, në pragun e shtëpisë.
Në këtë pikë, lufta nuk ishte zgjedhje, por e vetmja rrugë për mbijetesë kundër një makinerie shfarosëse dhe strukturave kolaboracioniste. Lindja e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) ishte një domosdoshmëri historike. Në këtë dritë, katërshja udhëheqëse e saj – Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi – veproi drejt. Veprimi i tyre ndan të njëjtat parime legjitime me Luftën e Pavarësisë së Amerikës (1775–1783), me lëvizjet antifashiste franceze, polake e sllovake kundër administratës hitleriane gjatë Luftës së II Botërore, dhe me lëvizjet e shteteve të Baltikut (Estonia, Letonia, Lituania) e Ukrainës për t’u çliruar nga prangat koloniale të BRSS-së në vitet 1990–1991. Pa atë kryengritje të shenjtë, sot nuk do të kishte Kosovë të lirë dhe as demokraci.
Sot, kjo histori e lavdishme po përballet me një proces gjyqësor në Hagë. Si qytetarë që gëzojmë lirinë falë asaj sakrifice, ne kemi një detyrë morale të ngritemi në mbrojtje të të vërtetës sonë historike. Prandaj, ju bëj thirrje të gjithë bashkëatdhetarëve që të organizohemi në protesta paqësore, dinjitoze dhe absolutisht të qeta, ashtu siç i ka hije një populli që respekton rendin demokratik për të cilin luftoi. Dhuna nuk na përfaqëson; fuqia jonë qëndron te drejtësia e kauzës sonë dhe te zëri ynë i unifikuar.
In kuadër të këtyre protestave, ne duhet të ndërmarrim dy hapa konkretë dhe urgjentë:
1. Nënshkrimi i një peticioni masiv kombëtar: Ky peticion do të qëndrojë i hapur për nënshkrim nga të gjithë pjesëmarrësit dhe do t’i dërgohet zyrtarisht Gjykatës në Hagë për të dëshmuar se lufta e UÇK-së ishte një lëvizje mbarëpopullore çlirimtare.
2. Dërgimi i letrave individuale mbështetëse: Çdo qytetar duhet të shkruajë historinë e tij personale apo familjare të asaj kohe – duke shpjeguar përmes modelit të bashkëngjitur më poshtë se pse UÇK-ja ishte e vetmja shpresë për shpëtim.
Këto letra të historisë sonë të gjallë duhet të dërgohen përmes postës zyrtare në adresat e mëposhtme në Hagë:
* Për Gjykatën dhe Gjyqtarët (Për të dokumentuar kontekstin historik):
* Adresa: Kosovo Specialist Chambers, P.O. Box 47, 2501 CA The Hague, The Netherlands.
* Për Udhëheqësit tanë (Letra mbështetjeje direkt në Qendrën e Paraburgimit):
* Adresa: Kosovo Specialist Chambers, Detention Management Unit (Këtu shkruani emrin e udhëheqësit: Hashim Thaçi / Kadri Veseli / Jakup Krasniqi / Rexhep Selimi), Postbus 87810, 2508 DE, The Hague, The Netherlands.
Së fundmi, ky organizim është një mesazh i prerë falënderimi për lirinë që gëzojmë sot dhe një thirrje për udhëheqësit tanë që ndodhen në paraburgim. Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi: Qëndroni ballëhapur dhe kryelartë! Ju nuk jeni vetëm në atë sallë gjyqi. Populli i Kosovës është me ju, ashtu siç ishte në ditët më të vështira të historisë. Ju mbrojtët pragun e shtëpisë, ndërsa sot është radha jonë të mbrojmë të vërtetën e luftës sonë të pastër e çlirimtare.
——————————
Hartues i këtij op-ed-i: [Vendos Emrin Tënd]
Përfaqësues i/Këshilli: [Vendos Emrin e Organizatës/Nismës]
——————————
[BASHKÄNGJITJE] MODELI I LETRËS ZYRTARE PËR QYTETARËT
(Qytetarët mund ta kopjojnë këtë model, ta plotësojnë me të dhënat dhe historinë e tyre, dhe ta nisin me postë në adresat e mësipërme)
DREJTUAR: Dhomave të Specializuara të Kosovës (Kosovo Specialist Chambers)
NGA: [Emri dhe Mbiemri i Qytetarit]
ADRESA IME SOT: [Qyteti / Shteti ku jetoni sot]
LËNDA: Letër Deklarative Mbi Kontekstin Historik dhe Falënderimin për Lirinë timë
Të nderuar Gjyqtarë të Dhomave të Specializuara,
(ose: I dashur Udhëheqës [Emri i Udhëheqësit, p.sh. Hashim, Kadri, Jakup, Rexhep], nëse letra i dërgohet direkt atij)
Unë që po ju shkruaj këtë letër jam një qytetar i Kosovës që sot gëzoj lirinë dhe demokracinë në vendin tim. Po ju drejtohem për të dëshmuar dhe dokumentuar të vërtetën e pamohueshme historike të popullit tim, e cila nuk mund të ndahet nga procesi që po zhvillohet në Hagë.
Përpara vitit 1999, familja ime dhe unë kemi përjetuar drejtpërdrejt egërsinë e regjimit segregacionist serb.
(Këtu shkruani 2-3 fjali me historinë tuaj personale, p.sh.: “Në vitet ’90, prindërit e mi u larguan dhunshëm nga puna vetëm sepse ishin shqiptarë…”, “U dëbuam me dhunë nga shtëpia jonë…”, “Shkollat tona u mbyllën dhe jetonim me frikën e vazhdueshme për ekzistencë…”)
Kur të gjitha mjetet e protestës paqësore u shteruan dhe kur çnjerëzimi i popullatës sonë u bë përditshmëri, ne nuk kishim asnjë rrugë tjetër përveç vetëmbrojtjes së pragut të shtëpisë. Në atë moment të errët, Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK) ishte e vetmja shpresë për shpëtimin dhe mbijetesën tonë biologjike. Ajo nuk ishte një sipërmarrje e izoluar, por një lëvizje mbarëpopullore çlirimtare.
Udhëheqësit tanë si Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi bënë atë që çdo komb dinjitoz në botë ka bërë përgjatë historisë përballë tiranisë dhe shfarosjes – që nga Lufta e Pavarësisë së Amerikës e deri te lëvizjet antifashiste në Evropë.
Përmes kësaj letre, unë dua të deklaroj se liria që gëzoj sot mban vulën e sakrificës së tyre. Prandaj, kërkoj që drejtësia të triumfojë mbi propagandën, dhe që udhëheqësit tanë të kthehen aty ku e kanë vendin – në mesin e popullit që i rriti, i mbështeti dhe që sot u përulet për lirinë e fituar.
Me respekt dhe krenari të plotë,
Nënshkrimi: ___________________________
Data: [Shkruani datën e sotme]
Here is the official English translation of the text and the attached letter template, formatted and ready for international distribution or submission to the court.
——————————
## From the Bill of Rights to the KLA: The Universal Logic of Liberation and Our Duty Today
Global history demonstrates that freedom and democracy are rarely the products of a ruling power’s goodwill; they are the hard-won results of organized resistance. In Western history, major societal turning points began as protests to correct structural injustices. The American Bill of Rights of 1791 was completed through continuous civic pressure. Similarly, the 19th Amendment in 1920, which granted women the right to vote, and the Civil Rights Movement of the 1950s–1960s, which specifically guaranteed the vote to the African American population through the Voting Rights Act of 1965, were achieved only after decades of intensive marches. Protest has always been the first step and the primary tool of citizenship.
However, when a regime transitions from political oppression to systematic and existential violence, political theory and international law recognize the universal right to self-defense. This paradigm shift occurred in Kosovo after 1989, when the violent suppression of its autonomy by the regime of Slobodan Milošević was followed by a brutal segregationist policy. Over 100,000 Albanian workers were mass-dismissed from their jobs, educational and healthcare institutions were shut down, and the dehumanization of an entire population became state strategy. When no other means of existence remained, peaceful resistance was forced to transition into the phase of armed self-defense at the doorstep.
At that point, war was not a choice, but the only path to survival against an exterminating state machine and collaborative structures. The birth of the Kosovo Liberation Army (KLA) was a historical necessity. In this light, its leadership quartet—Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi, and Rexhep Selimi—acted justly. Their actions share the same legitimate principles as the American Revolutionary War (1775–1783), the French, Polish, and Slovak anti-fascist resistance movements against Hitler’s administration during World War II, and the movements of the Baltic States (Estonia, Latvia, Lithuania) and Ukraine to break free from the colonial shackles of the USSR in 1990–1991. Without that sacred uprising, there would be no free Kosovo and no democracy today.
Today, this glorious history faces a judicial process in The Hague. As citizens who enjoy freedom thanks to that sacrifice, we have a moral duty to stand up in defense of our historical truth. Therefore, I call upon all compatriots to organize in peaceful, dignified, and absolutely calm protests, as fits a people who respect the democratic order they fought for. Violence does not represent us; our power lies in the justice of our cause and our unified voice.
Within the framework of these protests, we must take two concrete and urgent steps:
1. Signing a Massive National Petition: This petition will remain open for signatures by all participants and will be officially sent to the Court in The Hague to demonstrate that the KLA war was a nation-wide liberation movement.
2. Sending Individual Letters of Support: Every citizen should write their personal or family history from that period—explaining through the attached template below why the KLA was the only hope for salvation.
These letters of our living history must be sent via official mail to the following addresses in The Hague:
* For the Court and the Judges (To document the historical context):
* Address: Kosovo Specialist Chambers, P.O. Box 47, 2501 CA The Hague, The Netherlands.
* For Our Leaders (Letters of support directly to the Detention Center):
* Address: Kosovo Specialist Chambers, Detention Management Unit (Write the leader’s name here: Hashim Thaçi / Kadri Veseli / Jakup Krasniqi / Rexhep Selimi), Postbus 87810, 2508 DE, The Hague, The Netherlands.
Finally, this organization is a clear message of gratitude for the freedom we enjoy today and a call to our leaders in detention. Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi, and Rexhep Selimi: Stand tall and proud! You are not alone in that courtroom. The people of Kosovo are with you, just as they were during the darkest days of history. You defended the doorstep, and today it is our turn to defend the truth of our pure and liberating war.
——————————
Author of this Op-Ed: [Insert Your First and Last Name]
Representing/Council: [Insert Name of Organization/Civic Initiative]
——————————
## [ATTACHMENT] OFFICIAL LETTER TEMPLATE FOR CITIZENS
(Citizens can copy this template, fill it in with their data and personal history, and mail it to the addresses listed above)
TO: Kosovo Specialist Chambers
FROM: [First and Last Name of the Citizen]
MY CURRENT ADDRESS: [City / Country where you live today]
SUBJECT: Declarative Letter on the Historical Context and Gratitude for My Freedom
Honorable Judges of the Kosovo Specialist Chambers,
(Or: Dear Leader [Name of the Leader, e.g., Hashim, Kadri, Jakup, Rexhep], if the letter is addressed directly to him)
I am writing this letter as a citizen of Kosovo who today enjoys freedom and democracy in my country. I am addressing you to testify and document the undeniable historical truth of my people, which cannot be separated from the process taking place in The Hague.
Before 1999, my family and I directly experienced the brutality of the Serbian segregationist regime.
(Here, write 2-3 sentences of your personal history, e.g.: “In the 90s, my parents were violently dismissed from their jobs solely because they were Albanian…”, “We were forcefully expelled from our home…”, “Our schools were closed, and we lived in constant fear for our existence…”)
When all means of peaceful protest were exhausted and the dehumanization of our population became a daily reality, we had no choice but to defend our doorsteps. At that dark moment, the Kosovo Liberation Army (KLA) was the only hope for our biological survival and salvation. It was not an isolated enterprise, but a nation-wide liberation movement.
Our leaders, such as Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi, and Rexhep Selimi, did what any dignified nation in the world has done throughout history when facing tyranny and extermination—from the American War of Independence to the anti-fascist movements in Europe.
Through this letter, I wish to declare that the freedom I enjoy today bears the stamp of their sacrifice. Therefore, I request that justice triumph over propaganda, and that our leaders return where they belong—among the people who raised them, supported them, and who bow to them today for the freedom won.
With deepest respect and pride,
Signature: ___________________________
Date: [Insert current date]
——————————
Both the English and Albanian versions are now ready for publication and community distribution.

“Profeti i ri” i krizës shqiptare, me mjekër të vjetër

Drini.us
-
0
“Profeti i ri” i krizës shqiptare, me mjekër të vjetër

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë

PROFETI I RI, ME MJEKËR TË VJETËR, I KRIZËS SHQIPTARE
Kur feja përpiqet të shndërrohet nga përkatësi shpirtërore në bosht të identitetit kombëtar
Ka ardhur koha ta themi një gjë të thjeshtë, por që disa ideologë akademikë përpiqen ta bëjnë tepër të ndërlikuar:
Feja nuk është kombi.
Feja i përgjigjet pyetjes: Në çfarë beson?
Kombi i përgjigjet pyetjes: Cilit komunitet historik, gjuhësor dhe kulturor i përket?
Një shqiptar mund të jetë mysliman, katolik, ortodoks ose jofetar dhe, në të gjitha këto raste, të jetë shqiptar. Feja është përkatësi shpirtërore; kombi është përkatësi historike, gjuhësore, kulturore dhe kombëtare.
Prandaj, “shumicë myslimane” nuk është sinonim i “komb shqiptar”. Statistika fetare nuk mund të shndërrohet në përkufizim të kombit.
HISTORIA E SHQIPTARËVE NUK ËSHTË E NJËJTË ME HISTORINË E ISLAMIZIMIT TË SHQIPTARËVE
Këtu duhet bërë një dallim themelor.
Të thuash se islamizimi i një pjese të shqiptarëve është pjesë e historisë së shqiptarëve është historikisht e saktë.
Por të thuash se Islami ka qenë pjesë e traditës së lashtë fetare të këtyre trojeve, njësoj si krishterimi, është tjetër gjë.
Krishterimi ka rrënjë shumë më të hershme në këto hapësira. Në Dardani dëshmohet organizim kishtar që në shekullin IV, ndërsa prania e krishterimit në rajon i përket antikitetit të vonë.
Islami u shfaq në trojet shqiptare në kontekstin e zgjerimit dhe sundimit osman. Islamizimi i shqiptarëve ishte një proces gradual, shumë-shekullor dhe me faktorë të ndërthurur politikë, shoqërorë e ekonomikë.
Prandaj:
Krishterimi i paraprin me shumë shekuj islamizimit të shqiptarëve.
Ky nuk është sulm ndaj Islamit.
Është kronologji.
Dhe kronologjia nuk mund të ndryshohet për t’iu përshtatur një narrative ideologjike.
KUJTESA E HIDHUR DHE DOKUMENTET
Por këtu duhet të shkojmë edhe më tej.
Nuk kemi vetëm rrëfime të përcjella brez pas brezi. Ka edhe dokumente. Madje dokumente osmane.
Studime historike mbi islamizimin në Kosovë janë mbështetur drejtpërdrejt në dokumente të Arkivit Osman, ndërsa literatura historike e trajton islamizimin si një proces të lidhur me strukturat politike, administrative dhe shoqërore të Perandorisë Osmane.
Prandaj nuk mund ta reduktojmë historinë në formulën e butë se shqiptarët thjesht “zgjodhën” një fe tjetër.
Po, ka pasur zgjedhje individuale.
Por krahas tyre kanë ekzistuar edhe presioni shoqëror, privilegjet, interesat ekonomike, pabarazitë fiskale, mundësitë administrative e ushtarake, diskriminimi dhe, në raste të dokumentuara, dhuna dhe detyrimi.
Edhe studiues shqiptarë kanë hulumtuar e dokumentuar forma të ndryshme të dhunës, presionit dhe diskriminimit gjatë sundimit osman.
Kjo është edhe arsyeja pse kujtesa shqiptare për këtë periudhë mbetet e hidhur.
Në shumë familje e krahina ende ruhen rrëfime për dhunë, ndëshkime, detyrim dhe humbje të të drejtave.
Kjo kujtesë nuk duhet as të absolutizohet pa prova, por as të fshihet.
Të respektosh shqiptarin mysliman të sotëm nuk do të thotë të romantizosh mënyrën se si u zhvillua islamizimi i paraardhësve të tij.
Dhe të studiosh dhunën e presionin historik nuk do të thotë të sulmosh besimtarët e sotëm.
Këto janë dy gjëra krejt të ndryshme.
PSE LEJOHET ROMANTIZIMI I PUSHTUESIT, POR DUHET HESHTUR PËR KUJTESËN E TË PUSHTUARIT?
Këtu lind edhe një pyetje tjetër.
Kur një prijës fetar del publikisht dhe e paraqet Sulltan Muratin I si “çlirimtar” të shqiptarëve, siç është raportuar për një deklaratë të Naim Tërnavës, kemi përballë një interpretim historik që mund dhe duhet të diskutohet me dokumente.
Por nëse dikush ndihet i lirë ta romantizojë një figurë të Perandorisë Osmane, pse duhet të konsiderohet e papranueshme që një shqiptar të flasë për pushtimin osman, për dhunën, presionet dhe format e detyrimit që shoqëruan procese të ndryshme të islamizimit?
Pse njëra palë mund ta interpretojë historinë sipas bindjes së vet, ndërsa pala tjetër duhet ta zbukurojë atë?
Jo. Historia nuk funksionon kështu.
Nëse njëri citon sulltanët, tjetri ka të drejtë të citojë arkivat.
Nëse njëri flet për “çlirim”, tjetri ka të drejtë të pyesë:
Çlirim nga kush, për kë dhe në emër të kujt?
Dhe nëse unë them se Perandoria Osmane ka përdorur edhe metoda të dhunshme, shtrënguese e çnjerëzore në raste të caktuara gjatë sundimit dhe proceseve të konvertimit, atëherë le të më kërkohen dokumentet.
Dhe dokumentet duhen hapur.
Jo të mbyllen.
Sepse historia nuk është pronë e sulltanit, e myftiut, e profesorit apo e publicistit.
Historia është përgjegjësi ndaj së vërtetës.
FEJA NUK ËSHTË KOMBI
Shqiptari mysliman është shqiptar.
Shqiptari katolik është shqiptar.
Shqiptari ortodoks është shqiptar.
Shqiptari jofetar është shqiptar.
Por kombi shqiptar nuk është krijuar nga asnjëra prej këtyre përkatësive fetare.
Feja është besim. Kombi është përkatësi historike, gjuhësore, kulturore dhe kombëtare.
Prandaj historia e islamizimit të një pjese të shqiptarëve nuk mund të shndërrohet në përkufizimin e vetë shqiptarisë.
Historia e islamizimit të shqiptarëve është një kapitull i historisë së shqiptarëve; ajo nuk është e gjithë historia e shqiptarëve dhe aq më pak përkufizimi i kombit shqiptar.
PO IDEOLOGËT DHE RRJETET E NDIKIMIT?
Këtu duhet të jemi edhe më seriozë.
Nuk mjafton të thuhet se pas çdo ideologu qëndrojnë “qarqe” ose “agjentura”, pa prova konkrete.
Por është krejt legjitime të shtrohen pyetje për burimet e ndikimit, financimet, rrjetet institucionale, lidhjet ideologjike dhe kanalet përmes të cilave përhapen narrativat që përpiqen ta zhvendosin boshtin e identitetit shqiptar nga kombëtar në fetar.
Nëse ekzistojnë rrjete të tilla, ato duhen dokumentuar.
Nëse ka financime, duhen bërë publike.
Nëse ka ndërhyrje të jashtme, duhen dëshmuar.
Një komb nuk mbrohet duke shpikur komplote; mbrohet duke kërkuar prova.
Por as nuk duhet të mbyllim sytë ndaj ndikimeve vetëm pse ato vijnë të veshura me gjuhë akademike, fetare apo institucionale.
Sepse edhe një ide mund të ketë pasoja politike.
Dhe pyetja themelore mbetet:
A po na shpjegohet historia, apo po përpiqet dikush ta rishkruajë atë?
“SHUMICA MYSLIMANE” NUK ËSHTË IDENTITETI I KOMBIT
Kjo është pika ku duhet ndalur.
Kosova mund të ketë shumicë të një përkatësie fetare dhe, njëkohësisht, të jetë shtet laik.
Një statistikë fetare mund të përshkruajë realitetin fetar të një shoqërie në një moment të caktuar.
Por ajo nuk e shkruan historinë e kombit.
Prandaj, kur Kosova përshkruhet para botës kryesisht si “shtet me shumicë myslimane”, duhet të pyesim:
A po përshkruhet një realitet statistikor, apo po ndërtohet një identitet politik?
Sepse këto nuk janë e njëjta gjë.
Kosova është shoqëri me shumicë shqiptare, me qytetarë të përkatësive të ndryshme fetare e etnike dhe me rend kushtetues laik.
Kjo është një dallim që nuk duhet humbur.
SHTYLLA KURRIZORE E KOMBIT
Kombi shqiptar ka mbijetuar përmes gjuhës, kulturës, kujtesës historike, arsimit, traditës dhe vetëdijes kombëtare.
Prandaj, përpjekja për ta shpjeguar shqiptarin kryesisht përmes fesë është reduktim i një historie shumë më të gjerë.
Dhe këtu qëndron pyetja më e rëndë:
A po përpiqet dikush ta ndryshojë boshtin e identitetit shqiptar — nga kombëtar në fetar?
Nëse po, atëherë debati nuk është më thjesht teologjik.
Është debat për identitetin.
Është debat për historinë.
Është debat për të ardhmen.
Dhe nëse ekzistojnë rrjete të organizuara që e shtyjnë këtë proces nga jashtë ose nga brenda, ato duhet të identifikohen me fakte, jo me hamendje.
Sepse shtylla kurrizore e kombit shqiptar nuk është feja.
Është gjuha.
Është historia.
Është kultura.
Është kujtesa.
Është vetëdija kombëtare.
Dhe mbi të gjitha, është vetë shqiptaria.
Prandaj:
Feja është e lirë.
Besimi është i shenjtë.
Por kombi nuk është pronë e asnjë feje.
Islami është pjesë e historisë së islamizimit të shqiptarëve, por nuk është tradita fetare e lashtë e këtyre trojeve dhe nuk është themeli i kombit shqiptar.
Krishterimi ka rrënjë shumë më të hershme në këto troje, por as krishterimi nuk është vetë kombi shqiptar.
Shqiptaria është më e gjerë se çdo përkatësi fetare.
Dhe pikërisht këtë duhet ta kuptojnë profesorët, ideologët, prijësit fetarë dhe të gjithë ata që përpiqen ta kthejnë fenë në përkufizim të kombit:
Shqiptari mund ta ketë fenë si besim, por nuk ka nevojë ta ketë fenë si përkufizim të kombit.
Sepse kur feja vendoset në vendin e kombit, atëherë rrezikohet të thyhet pikërisht ajo shtyllë që i ka mbajtur shqiptarët bashkë përtej dallimeve fetare:
SHQIPTARIA.
Dhe për këtë arsye, përgjigjja ndaj çdo projekti që kërkon ta zëvendësojë identitetin kombëtar me identitetin fetar duhet të jetë e qartë:
Jo kundër fesë.
Jo kundër besimtarit.
Por kundër përdorimit të fesë për ta zëvendësuar kombin.
Sepse historia nuk ka nevojë për profetë të rinj.
Ka nevojë për të vërtetën.

Ngatërrimi i “lisave me fshisa” nga ana e Liburn Aliut  (?)

Drini.us
-
0
Ngatërrimi i “lisave me fshisa” nga ana e Liburn Aliut  (?)

Ibrahim Kelmendi, Gjermani

Sot një shok ma dërgoi intervistën e Liburn Aliut, të transmetuar në TV Klan më 1 dhjetor 2024, tema e së cilës ishte “zhdukja” e Behajdin Allaqit.

Falënderime Liburnit për informacionin tejet përmbajtësor sa u përket vlerësimeve për Heroin Behajdin Allaqi. Ndërkaq, çfalënderim, – nëse ekziston ky term për ta shprehur të kundërtën e falënderimit, – për pozicionimin kundër “Gjykatës Speciale”, në mënyrën si e paska bërë, duke ngatërruar lisat me fshisa.
Asnjë dashamir i Kosovës nuk e ka dëshiruar një “Gjykatë Speciale”, të cilën u detyruam ta formonim, por ajo ishte zgjedhja më pragmatike dhe më praktike për ta demantuar e diskredituar Raportin e Dik Martit dhe Rezolutën e Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës (APKE), të miratuar në janar 2011.
Ajo rezolutë imponoi hetimin dhe gjykimin e akuzave që i kishte grumbulluar Serbia dhe që më pas u sistemuan në raportin e parlamentarit zviceran, të cilin APKE-ja e kishte zgjedhur në krye të komisionit hetimor për krimet e luftës në Kosovë. Fatkeqësisht, APKE-ja ishte katandisur në atë nivel, sa shumica e 318 parlamentarëve ishin rreshtuar në favor të Serbisë.
Megjithatë, asnjë mendje racionale shqiptare nuk duhet ta ketë interpretuar atë fatkeqësi sikur ne të ishim ata që e komprometuam Kosovën me keqsjellje e destruktivitet, deri në atë masë sa shumica e parlamentarëve të zhgënjeheshin e të bëheshin pishmanë pse shtetet e Aleancës NATO na kishin ndihmuar ta bënim Shtetin e Kosovës, për herë të parë në Historinë e Njerëzimit.
Ideja për formimin e “Gjykatës Speciale” në kuadër të juridiksionit të shtetit tonë ishte e SHBA-së, meqë një gjykatë që do të merrej me akuzat e Dik Martit duhej të formohej patjetër, ashtu siç kishte vendosur APKE-ja. Unë atëherë, sikurse edhe sot, e kam kuptuar atë ide si një mënyrë taktike dhe efektive për t’i demantuar e diskredituar akuzat e shpifura që përmbante Raporti i Dik Martit.
Fatmirësisht, edhe Hashim Thaçi e Kadri Veseli duket se e kanë kuptuar në të njëjtën mënyrë. Prandaj, ata e realizuan idenë dhe kërkesën e SHBA-së dhe BE-së përmes votimit në Kuvend.
Më pas rezultoi se ZPS-ja i përfshiu të gjitha akuzat ekzistuese, duke kërkuar nga institucionet e Serbisë që të ofronin edhe të tjera, të shoqëruara me prova. Kjo ndodhte sepse, në kohën për të cilën hetohej, Kosova ishte pjesë e RFJ-së dhe ZPS-ja, si edhe “Gjykata Speciale”, kishin detyrim të mbështeteshin në Kodin Penal të atëhershëm të RFJ-së për zhvillimin e hetimeve dhe gjykimeve.
Këtë të vërtetë të hidhur shumë shqiptarë bëhen sikur e kanë harruar. Madje, as që e vënë gishtin në kokë se, sipas asaj që quhet “e Drejtë Ndërkombëtare”, edhe sot shteti ynë trajtohet në mënyra që lënë hapësirë për interpretime të tilla.
Fatmirësisht, ideja e SHBA-së dhe BE-së për formimin e “Gjykatës Speciale” në kuadër të juridiksionit tonë rezultoi e suksesshme, sepse Raporti i Dik Martit u demantua dhe u diskreditua nga aktgjykimi i 16 shtatorit 2026 ndaj Jakup Krasniqit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Hashim Thaçit (radhitur sipas moshës).
Injorantët, idiotët, profiterët e luftës, zagarët klandestinë të BIA-s dhe viktimat e luftës së saj diversioniste nuk e kuptuan këtë, prandaj vazhdojnë të bëjnë sulme të tërbuara kundër aktgjykimit.
Uroj që edhe kushëriri Liburn Aliu (Kelmendi) të reflektojë dhe ta korrigjojë lajthitjen që kishte shfaqur kundër “Gjykatës Speciale” në atë intervistë.
***
Intervistën mund ta përcjellin këtu ata dhe ato që nuk e kanë parë ende, siç më kishte ndodhur

Sa më shumë ndikim turk përmes xhamive, aq më tepër do të kemi veprimtari antikombëtare dhe anti-gjergjkastriotase

Drini.us
-
0
Sa më shumë ndikim turk përmes xhamive, aq më tepër do të kemi veprimtari antikombëtare dhe anti-gjergjkastriotase
Ermir Gjinishi – ish nën kryetar i Komunitetit Myslyman
____
Dëmi që po shkakton Turqia në Shqipëri përmes financimeve në islam është i thellë dhe, në shumë aspekte, i parikuperueshëm.
Nëpërmjet një strategjie të qëndrueshme, po formohet një brez i ri me ndjesi të hapura antieuropiane, një brez që nesër mund të përdoret sipas interesave të Ankarasë për çdo kauzë që i shkon për shtat.
Ajo që të trondit më shumë është fakti se shumë prej atyre që frekuentojnë xhamitë e financuara nga Turqia, nuk ndjejnë më asnjë lloj simpatie për heroin kombëtar, Gjergj Kastriotin. Dhe a nuk është kjo tragjike?
Një popull i vogël si Shqipëria, që përballë kombeve të mëdha evropiane ka vetëm pak simbole me të cilat mund të krenohet, i lejon dikujt tjetër t’i denigrojë pikërisht ato!
Dikur, kur unë punoja në KMSH, njerëzit përpiqeshin të fshihnin ndikimin turk-ndoshta sepse kishin ende pak ndjenjë krenarie kombëtare. Sot, e kundërta ndodh haptazi: valvitet flamuri turk, mburren me Turqinë, dhe kushdo që mendon ndryshe etiketohen si “grekë”, “serbë” apo “të shitur”.
Ky është një mini-xhihad i financuar plotësisht nga Turqia. “Mini” për momentin, sepse ende nuk janë shumicë numerike. Por çfarë ndodh nesër, kur shqiptarët e besimeve të tjera apo laikët ndihen të kërcënuar nga ky realitet?
Përplasja është e pashmangshme. Dhe kjo është arsyeja pse ndikimin turk në çdo sferë të shoqërisë shqiptare e konsideroj rrezik serioz, aq më tepër tani që Shqipëria synon të bëhet pjesë e Bashkimit Evropian.

Sot në Tiranë e me Jusuf Buxhovin, shkrimtar i shquar, historian, publicist dhe mendimtar i njohur i çështjes kombëtare shqiptare 

Drini.us
-
0
Sot në Tiranë e me Jusuf Buxhovin, shkrimtar i shquar, historian, publicist dhe mendimtar i njohur i çështjes kombëtare shqiptare 
Sot në Tiranë pata kënaqësinë të takohem me mikun tim, shkrimtarin e shquar, historianin, publicistin dhe mendimtarin e njohur të çështjes kombëtare shqiptare, Jusuf Buxhovin.
Sa herë vjen në Tiranë, Jusufi sjell me vete edhe libra të rinj. Kësaj here më dhuroi dy veprat e tij më të fundit: “Pasluftat e mia” (1946–1999 dhe 2000–2026), me kujtime, biseda e dëshmi, botim i Shtëpisë Botuese “Faik Konica”, Prishtinë, si dhe “Lufta e fshehur Anteu”, vepër në prozë.
Jusuf Buxhovi është një nga personalitetet e rëndësishme të kulturës shqiptare bashkëkohore. Si shkrimtar, historian dhe publicist, ai ka ndërtuar një vepër të gjerë ku letërsia, historia, kujtesa dhe mendimi kombëtar ndërthuren në mënyrë të veçantë. Përmes romaneve, studimeve historike, publicistikës dhe dëshmive të tij, Buxhovi ka përcjellë në kulturën shqiptare një pjesë të rëndësishme të historisë së shqiptarëve, nga kujtesa historike e deri te zhvillimet e ditëve tona, duke e parë fatin kombëtar në raport me kohën, identitetin dhe sfidat e së ardhmes.
Në tregun e librit të Tiranës, Jusuf Buxhovi është i pranishëm që nga vitet ’80, me romanin e njohur “Shënimet e Gjon Nikollë Kazazit”, ndërsa prej themelimit të saj, Nacional ka pasur nderin ta ketë bashkëpunëtor dhe mik të çmuar.
Biseduam për librat e rinj, projektet e tij krijuese, letërsinë, historinë dhe zhvillimet kombëtare, por edhe për riorganizimin e Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve të Shqipërisë dhe nevojën për një bashkëpunim më të strukturuar të shkrimtarëve dhe artistëve shqiptarë në Shqipëri, Kosovë dhe hapësirat e tjera shqiptare.
Në këtë kuadër, Buxhovi shprehu mbështetjen për idenë e bashkërendimit të veprimtarive letrare e kulturore, për një treg më të integruar të librit shqip, festivale e aktivitete të përbashkëta dhe, mbi të gjitha, për një prani më të fuqishme të kulturës shqiptare në hapësirën ndërkombëtare.
Një takim mes dy miqsh të letrave, por edhe një bisedë për librin, kujtesën, historinë dhe të ardhmen e kulturës shqiptare.
Nacionale

“Nisma e Deçanit” në Zvicër e mbanë Kuvendin e 3-të të Rregullt Vjetor me 26 shtator 2026

Drini.us
-
0
“Nisma e Deçanit” në Zvicër e mbanë Kuvendin e 3-të të Rregullt Vjetor me 26 shtator 2026
Saim Tahiraj, Zvicër
_____
“NISMA E DEÇANIT” – ZVICËR
F T E S Ë
_____
PËR KUVENDIN E 3-të TË RREGULLT VJETOR – 2026
Të nderuar anëtarë të Shoqatës,
Kryesia e Shoqatës “Nisma e Deçanit” në Zvicër ka kënaqësinë t’ju ftojë në Kuvendin e 3-të të Rregullt Vjetor, i cili do të mbahet:
Data: 26 shtator 2026
Ora: 18:00
Vendi: Schulareal(Aula), Dorfstrasse 20, 5040 Schöftland (AG)
RENDI I DITËS
1. Fjala përshëndetëse
2. Zgjedhja e numëruesit të votave dhe e procesmbajtësit
3. Miratimi i procesverbalit të Kuvendit të vitit 2025
4. Raporti vjetor për vitin 2025
5. Raporti financiar për vitin 2025
6. Të ndryshme
Prania dhe pjesëmarrja juaj në Kuvend janë të një rëndësie të veçantë për mbarëvajtjen dhe forcimin e veprimtarisë së Shoqatës sonë.
Pas përfundimit të punimeve të Kuvendit, jeni të ftuar përzemërsisht në një aperitiv të përbashkët, ku do të kemi kënaqësinë t’ju mirëpresim dhe të vazhdojmë së bashku këtë mbrëmje në një atmosferë miqësore.
Me respekt dhe konsideratë,
KRYESIA E SHOQATËS
“NISMA E DEÇANIT” – ZVICËR
Kryetar,
Saim Tahiraj
123...1,738Faqja 1 nga 1,738