Kreu Blog

O Gani Geci, o burrë i rrallë!

Drini.us
-
0
_____
(Lirim Gashi, Prizren)
Kan være et bilde av tekst
O Gani Geci, o burrë i rrallë,
bëhu truproja jonë, se kemi ra në hall!
Mue dhe bacit Halil, dy burrave pa faj,
disa kopila po na teshin k…asnjë herë pa u ndalë!
Pastaj, kur po lodhen duke e bërë namin,
po i nxjerrin mindilat e po e nisin vajin.
Po na shajnë gjithë ditën, po na bëjnë hata,
e mbrëmjeve po qajnë: “Ah, ç’na gjeti neve, o vlla!”
Prandaj, o Gani, mbaje derën hapur,
se cirku ka nisur
dhe klounët nga qielli në tokë kanë zbritur.
Kur t’na teshin k…, ti thuaju: “Mjaft!”
e kur nisin të qajnë — jepjua nga një mindil falas!
Hahahaha! 😂

Kush po “depërton” në Dardani?

Drini.us
-
0
Kush po “depërton” në Dardani?

Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë

Nga “STOP”-i te “Kosova ka me na pa sherrin”
Pas shkrimit tim “A po përgatitet në Kosovë një revolucion islamik?”, disa pyetje nuk më duken më vetëm teorike.
Përkundrazi, disa deklarata publike të bëra ndër vite po kërkojnë një përgjigje shumë më të qartë.
Na qenka thënë:
“Nuk lejojmë më tej me depërtuar!”
Mirë.
Por këtu lind pyetja e parë, krejt shqip:
Kush po depërton?
Se shqiptarët nuk po depërtojnë askund!
Ne nuk jemi pushtues të Dardanisë.
Nuk kemi ardhur dje në Kosovë me valixhe.
Nuk kemi ardhur nga ndonjë provincë e largët e Perandorisë Osmane.
Ne jemi këtu. Në vendin tonë. Në Dardaninë tonë.
Dhe nuk kemi ndonjë plan për të “depërtuar” askund.
Kemi vetëm një kërkesë shumë të thjeshtë:
Të jemi shqiptarë.
Të flasim shqip.
Të ruajmë gjuhën, kulturën, doket dhe zakonet tona.
Të mbrojmë identitetin tonë.
Dhe, për ata që e zgjedhin, të kthehen edhe në besimin e të parëve.
Nëse kjo quhet “depërtim”, atëherë kemi një problem serioz me fjalorin.
Sepse shqiptari që kërkon të jetë shqiptar në vendin e vet nuk është ai që po depërton.
Dhe pastaj kemi edhe “STOP”-in.
STOP kujt?
Kush është ai që duhet të ndalet?
Ai që kërkon të ruajë identitetin shqiptar?
Ai që kërkon të kthehet në besimin e të parëve?
Ai që nuk pranon që çdo kritikë ndaj islamizmit politik të shpallet automatikisht “islamofobi”?
Apo ndoshta “STOP”-i është vendosur pikërisht përpara derës së asaj kalaje ku, sipas kësaj logjike, xhamia është kështjellë dhe xhemati është ushtri?
Nëse është kështu, atëherë pyetja bëhet edhe më interesante:
Kështjellë kundër kujt?
Ushtri kundër kujt?
Dhe kush po kërkon të hyjë brenda?
Sepse shqiptarët nuk po kërkojnë ta pushtojnë xhaminë.
Po kërkojnë vetëm që xhamia të mos e pushtojë identitetin shqiptar.
Dhe pastaj vjen deklarata tjetër, edhe më e rëndë, e atribuuar Naim Tërnavës:
“Ose bëhet si thonë ne, ose Kosova ka me na pa sherrin.”
Këtu, sinqerisht, duhet ta lëmë pak ironinë mënjanë.
Sepse pyetja nuk është më fetare.
Është qytetare dhe kushtetuese:
Kush janë “NE”?
Dhe çfarë do të thotë:
“Bëhet si thonë NE”?
Kosova është Republikë.
Nuk është pronë e një partie.
Nuk është pronë e një krahine.
Nuk është pronë e një feje.
Dhe, me gjithë respektin për çdo institucion fetar, asnjë bashkësi fetare nuk është mbi Republikën dhe Kushtetutën e saj.
Prandaj do të ishte mirë që dikush t’ua shpjegojë shqiptarëve këtë “NE”.
Sepse nëse “NE” nënkupton Bashkësinë Islame, atëherë kemi një pyetje institucionale.
Nëse “NE” nënkupton një lëvizje politike, kemi një pyetje tjetër.
Nëse nënkupton një projekt ideologjik, kemi një pyetje edhe më serioze.
Por nëse “NE” nënkupton se Kosova duhet të bëhet siç thotë një grup fetar, atëherë nuk jemi më duke diskutuar për lirinë e besimit.
Jemi duke diskutuar për pushtetin.
Dhe këtu fillon edhe paradoksi më i madh.
Nga njëra anë thuhet:
“Nuk lejojmë të depërtohet më tej.”
Nga ana tjetër, simbolet kombëtare dhe simbolika e UÇK-së po vendosen në hapësira fetare.
Pra, kush po depërton te kush?
Mos vallë kemi arritur në një pikë ku flamuri shqiptar duhet të hyjë në xhami për t’i dëshmuar xhamisë se është shqiptar?
Kjo do të ishte një risi historike!
Sepse flamuri ynë nuk ka nevojë për pagëzim të dytë.
As UÇK-ja nuk ka nevojë për një biografi të re fetare.
UÇK-ja ishte shqiptare.
Lufta e saj ishte çlirimtare.
Flamuri ishte shqiptar.
Kaq.
Nuk ka nevojë të prodhojmë një version të ri ku historia kombëtare futet në hapësirën fetare dhe pastaj përdoret për t’i dhënë legjitimitet politik një institucioni fetar.
Sepse kjo do të ishte pikërisht ajo që duhet ta shqyrtojmë me shumë kujdes:
A po afrohet feja me kombin për ta respektuar kombin, apo po afrohet me të për ta përvetësuar simbolikisht?
Dhe këtu “Top Sekreti 1”, “Top Sekreti 2”, rasti Sheholli, deklaratat publike, “STOP”-i dhe vendimet e fundit për simbolet në minare nuk duhen parë domosdoshmërisht si prova të një plani të vetëm.
Por janë mjaftueshëm për të ngritur një pyetje publike:
A kemi përpara vetëm një seri rastësish, apo po shohim copëza të një mozaiku më të madh?
Unë nuk po them se në Kosovë po përgatitet një Gardë Revolucionare e Iranit.
As nuk po them se po krijohet Hezbollahu shqiptar.
Por kur shfaqen gjuhë për “ushtri”, “kështjella”, “mosdepërtim”, “STOP”, “ne vendosim”, e mbi të gjitha paralajmërime se “Kosova ka me na pa sherrin”, atëherë është detyrë e qytetarit të pyesë:
Ku mbaron feja dhe ku fillon politika?
Sepse sot mund të jetë vetëm një fjalë.
Nesër mund të jetë një simbol.
Pasnesër një organizim.
Dhe një ditë dikush mund të na thotë:
“Tash bëhet si themi NE.”
Jo, faleminderit!
Kosova nuk është themeluar mbi formulën:
“Bëhet si themi NE.”
Kosova është ndërtuar mbi lirinë, pluralizmin, Kushtetutën dhe të drejtën e secilit të besojë ose të mos besojë.
Prandaj, edhe një herë:
Mos e ngatërroni lirinë e fesë me lirinë për ta bërë fenë pushtet politik.
Mos e ngatërroni shqiptarin që kërkon identitetin e vet me një “depërtues”.
Mos e quani islamofob atë që pyet se ku po shkon politika e islamizmit.
Dhe, mbi të gjitha, mos i kërkoni shqiptarit të kërkojë leje për të qenë shqiptar.
Sepse në Dardani, shqiptarët nuk kanë ardhur për të depërtuar.
Kanë ardhur vetëm për të kujtuar se kanë qenë këtu.
Dhe ndoshta pikërisht kjo është ajo që disa “kështjella” kanë filluar ta quajnë “depërtim”.

Çfarë mësova duke ecur nëpër jetë?

Drini.us
-
1
Çfarë mësova duke ecur nëpër jetë?
Nga Ismet M. Hasani, Suedi
_____
Çfarë mësova duke ecur nëpër jetë? (6)
* Kur njoha botën më mirë, dhe më erdhi mbarë të hedh një shikim më të qetë të shpifësit e mi, atë kohë, kur pashë se me ç’shokë kisha të bëja, o Zot! Ngrita ballin dhe një krenari më mbuloi në zemër dhe atëherë pashë veten të madh, përballë rrumaducëve që më vinin rrotull, pashë sa meskinë ishin idetë e tyre, sa idiotë ishin personazhet e tyre dhe, duke u dridhur nga urrejtja, zotët e mi u bënë krenaria dhe urrejtja.
*Jeta është një sëmundje, e tërë bota është një spital ushtarësh, kurse vdekja është mjeku ynë.
*Jeta është një autor i madh: di të gjejë gjithmonë një finale të drejtë.
*Të luftosh me vetveten është lufta më e vështirë, ta fitosh atë, është fitorja më e bukura!
 Kur hedhim sytë majtas e djathas, shohim kaq shumë marrje nëpër këmbë të lirisë, kaq shumë prepotencë, lot e mjerime, sa nuk është e mundur të mos prekesh, po të jesh njeri i ndërshëm.
Në një vend ku mbretëron pshtjellimi, vendi i njerëzve të ndërshëm është në burg.
*
Planet e Ismet Hasanit për të ardhmen, çka lexuesit presin nga ju?
Sa i përket të ardhmes, po them këtë: Nuk kosniderohet njeri i mençur ai i cili para kohe parashef të ardhmen e vet.
E kaluara është tmerr.
Të djeshmen e kuptojmë nesër.
Secili mund ta planifikojë të ardhmën (jo parakohe), por vështirë që mund ta realizojë. Mendoj që më mirë të merremi me të tashmën sesa me të ardhmen, sepse: e kaluara është tmerr, të djeshmën e kuptojmë nesër, të ardhmen mund ta paramendojmë dhe mbetet vetëm si mendim e jo veprim.
Njeriu ka lindë për të jetuar sipas asaj që është përcaktuar me Ligjin e Jetës: të adhuroj Krijuesin dhe të bën verpa të mira. Po në qoftë se nuk bëjmë vepra të mira, bile të këqija jo se jo.
Kam “ëndërruar” që pleqërinë ta kaloj në një vend ku ka qetësi dhe ajo “ëndërr” m’u bë realitet. Askund tjetër nuk do e kisha më qetë sesa këtu në Suedi. Kam jetua 36 vite në Mitrovicë dhe shumë njerëz e dijnë që unë jam nga Mitrovica. Për Suedinë kam thënë se e kam Vendlindjen e dytë. I kam kushtuar poezi edhe vendlindjës sime edhe Suedisë. Kështu pra, mendoj që pjesën më të madhe të vitit ta kaloj këtu në Hässleholm, ku kam gruan dhe dy djemtë e mëdhenj me familjet e tyre. Kam 8 nipër e mbesa, prej të cilëve, 4 këtu në Suedi e 4 të tjerë, në Kosovë. Kënaqemi me ta, si këtu si kur të shkojmë atje. Edhe at ana duan shumë. Në Kosovë do shkoj gjatë verës dhe qëndroj së paku 2-3 muaj. Si këtu, si në Kosovë, unë terë kohën shkruaj, shkruaj, krijoj, ato krijime i qes në letër e mëpastaj i fus në kompjuter. I ruaj të gjitha. Edhe dorëshkrimet i ruaj.
Deri në vitin 2012 kam të botuara 3 libra.*1) Tash pres të dalin nga shtypi edhe 4 tituj: 1. Lahuta e Fishtës tek rapsodi Mustafë Hasani-Paci, 2. Si mësova për Imzot Nikollë Kaçorrin, 3. Ramush Haradinaj – legjendë e gjallë e Kosovës dhe 4. Poemen Adem Jashari – legjendë. Kam krijime të ndryshme  dhe material për së paku edhe 8 tituj botimi. Shpresoj se do të ju vie radha. Lexuesit e mi kanë se çfarë të lexojnë nga unë. Unë, ashtu siç jam, ashtu edhe shkruaj, krejt origjinal me të vërteta, e jo me gënjeshtra. Kam të  mbledhur literaturë të bollshme mbi At Gjergj Fishtën dhe Kryeveprën Lahuta e Malcis’. Do ta titulloj punimin: “Lahuta e Fishtës tek rapsodi Mustafë Hasani-Paci” Këtë punim ia kushtoj të madhit Gjergj Fishta në 70 vjetorin e kalimit në amshim dhe babait tim Mustafës,  në 30 vjetorin e vdekjës, i cili e ka dashtë shumë Fishtën, e ka mësuar atë, dhe që të gjitha 30 këngët nga ”Lahuta” i ka dijtë përmendësh. Lahutën e ka lexuar dhe mësuar përmendësh (1949/50) m’u në kohën kur “Fishta ka qenë i ndaluar” si në Shqipëri, Kosovë edhe kudo që ka shqiptarë, babi im “flente me Lahutën nën krye/jastëk”. Të gjitha këngët i këndonte me “ashk”, ama Kangën e Oso Kukës diçka veqantë, duke kënduar edhe aktronte në ato vargje ku prekin zemrat e njeriut me ndjenja patriotike. Vitet kalonin, pleqëria e bënte të veten, kështu që pat fillua t’i “harrojë” disa nga vargjet e Lahutës, e nuk e gjente Lahutën, e unë, për hatër të bäbës,  e mora të prof Ehat Prekazit në Mitrovicë (në v. 1974), dhe për hatër të babës u ula dhe e përshkrova krejt Kangën e Oso Kukës, kur shkoja në Pacaj e merrja fletorën me vete dhe kur të gjithë flenin, unë ia lexoja babait nga fletorja, e ai më thoshte: “Djali jem, vallahi q’eto e paska pas harrue, tash po më bjen n’mend!” dhe kështu e freskonte të menduarit. Eh,vakt o vakt!
*1) Tre libra e mi të botuar gjer në vitin 2013 janë:
  1. Antologjia letrare ”Shija e padurimit”, botuar në Bukuresht 2012, ku jemi të përfshirë 16 autorë – krijues, dhe atë
  1. Adnan Mehmeti
  2. Mariana Pândaru
  3. Theodor Damian
  4. Fehemi Kelmendi
  5. Cassian M Spiridon
  6. Mujë Buçpapaj
  7. Marius Chelaru
  8. Aurel Pop
  9. Mazllum Baraliu
  10. Doinga Drâgut
  11. Izet Shala
  12. Artur Silvestri
  13. Georgeta B. Zamfir
  14. Ismet Hasani
  15. Silva Tërnava dhe
  16. Sokol Demaku
pra, 8 krijuesë – autorë janë të nacionalitetit rumun ndërsa 8 të tjerë të nacionalitetit shqiptarë.
2. Libri i dytë me titull: ”Antologji poetike – vargu në përjetësi”, nga Aduard M. Dilo, botua në Bukuresht 2012, ku jemi të përfshirë 16 autorë-krijuesë shqiptarë, dhe atë:
  1. Shahadie Lohaj,
  2. Vangjush Ziko
  3. Ali M. Lajçi
  4. Silva Tërnava
  5. Kalosh Çeliku
  6. Rashit Gashi
  7. Ana Xh. Hoxha
  8. Arben Dulaj
  9. Ramadan Asllani
  10. Hasnije Beqiri
  11. Sadbere Gagica
  12. Ismet Hasani
  13. Jani M. Duda
  14. Altina Zeqiri
  15. Ramiz Kuqi dhe
  16. Eduard M. Dilo
*
3. Libri i tretë me titull: URTI POETIKE – poezi shqipe nga mërgimi, autor Ismet Hasani, Bukuresht 2012
__________________________
 http://tribunashqiptare.net/wp-content/uploads/2012/05/DSC_0079-300x200.jpg
 Ismet Hasani (në xhemper të kuq) duke shkruar, Borås- Suedi 2012
Po kthehëm prap të lexuesi im. Përveç asaj që theksova, mendoj që tërë krijimtarinë time të gjërtanishme ta përgatis për shtyp dhe brenda vitit të botoj disa tituj të ri. Për mua është një lehtësi e madhe se në Suedi e kemi Shoqatën e Shkrimtarëve, Artistve dhe Krijuesve Shqiptarë “Papa Klementi XI-të Albani” ku janë shumë shkrimtarë të mirëfillët: Hajdin Abazi, Riza Sheqiri, Hamit Gurguri, Fetah Bahtiri, Sokol Demaku, Hysen Ibrahimi, Ullmar Qvick, Astrit Gashi, Murat Koci, Sadullah Zendeli- Daja, e shumë të tjerë, të cilët i pëlqejnë krijimet e mia dhe pres që të më përkrahin dhe të më botohen tituj të ri.
*
Nëse do te kishe mundësinë te jepje ndihmësën tënde në realitetin që jetojmë ne shqiptarët pa marrë parasysh se ku, ku mendon konkretisht që duhet ndryshuar diçka për të mirë?
Çuditësirat e politikës së sotme shqiptare, me sa duket, kanë shijuar vetëm atmosferën e shijeve dhe veseve të ndotura të orijentalizmit dhe nuk e kanë ndjerë kurrë kthjelltësinë e kulturës perëndimore të ksaj plejade mendimtarësh. Né duhet ta përkrahim dhe duhet ta ndjekim me të gjitha përmasat përparimin në çdo degë të diturisë dhe të jetës, por tradicionalizmin duhet ta ruajmë me vetëdije të plotë si komb. Duam që breznitë e ardhshme ta endin jetën e tyre me elementet më bujarë të përvojës jetësore. Kush lakmon përtëritjen e shkëputun nga tradita, ai verbërisht përgatitet me marrë traditat e të huajit. Merret vesh, traditën e kuptueshme dinamikisht të rrahur në frymë të kohës, të pastruar nga ndryshku i paragjykimeve, që s’kanë të bëjnë me palcën e thjeshtë të brumit tonë fisnor.
Çka mendoni mbi gjendjen politike shqiptare në përgjithësi, parë në prizmin Shqipëri-Kosovë dhe trojet tjera shqiptare?
Në vazhdën e krijimeve të mia, bëjnë pjesë edhe ato mbi Kombin Shqiptarë. Gjër me tani kam publikuar vetëm dy: “Koha e tashme dhe e ardhmja e mirë e Kombit shqiptar” dhe “Kombi shqiptar synon Evropën”, ku kam shprehur opinionin tim dhe kam hasur në përkrahje, përmes letrave dhe komenteve të lexuesve. Por po theksoj edhe këtë:
Koha hapsinore vërtetë ka ecur përpara, por nga pikëpamja shoqërore, koha shqiptare ka mbetur në vend. Vetëdija kombëtare tek né shqiptarët është “zgjuar më vonë” sesa vetëdija e kombeve tjera. Kur “ata” nuk kanë bërë gjumë as natën, né kemi fjetur edhe ditën. Problemet shqiptare por rriten e po koklaviten, prandaj është e vështirë që të zgjidhen. Lufta ndërmjet gjeneratave, ka për të vazhduar deri në mbarim të botës, por lufta më e rrept, për brezin e ri shqiptar, është prapa portës dhe na pret të fillojmë. Kjo luftë dallon nga të tjerat, nga drejtimi që ajo ka kundër një armiku të padukshëm, por të rrezikshëm për shpirtin e kombit. Lufta e ardhshme është lufta e një mendjeje krijuese kundër një mendjeje destruktive, është lufta e një botëkuptimi drite, kundër një botëkuptimi errësire, është lufta për oksidentalizmin shqiptarë kundër orijentalizmit shqiptarë. Dy fronte armiqësore po e coptojnë sot zemrën e kombit tonë. Njerëzit e ditur, të ngritur intelektualisht e kombëtarisht, po bëjnë mirë që po i tregojnë brezit të ri, se ku gjënden shkaktarët e kësaj lufte. Këta njerëz konsiderohen “Mendjet e Ndritura të Kombit Shqiptar”.
Kombi shqiptar nuk do i kapërcen dot krizat ekonomike dhe psikolgjike pa përpjekjet e një elite intelektuale dhe inteligjente, e cila duhet të quhet “Mendjet e ndritura të Kombit Shqiptar”. Kjo elitë demokratike duhet të jetë laborator i kulturës, përparimit dhe qytetërimit të Kombit, andaj duhet të bëjë reforma thelbësore për liritë demokratike.
*
E lexoni mujoren kulturore letrare “Dituria” nga Borås, çfarë është mendimi i juaj për këtë revistë?
http://tribunashqiptare.net/wp-content/uploads/2012/05/DSC_0078-300x200.jpg
Ismet Hasani (në xhemper të kuq) në Borås, 2012
Po! Revista “Dituria” që botohet nga Shoqata Kulturore Shqiptare “Migjeni” në Båros(Boros) më dërgohet rregullisht nga Kryeredaktori prof Sokol Demaku, të cilit i jam shumë mirënjohës. Në këtë revistë kam lexuar me vëmendje të përqëndruar krijime të mirëfillëta të shkrimtarëve e publicistëve, që konsiderohen emra të mëdhenj të letrave shqipe, qofshin ata nga Diaspora, Kosova, Shqipëria, Maqedonia, Bullgaria, Rumania e shumë shtete tjera. Kjo revistë në fillim m’u është dukur “e vogël”, por mësova shpejt se ato që botohën në té janë me vlerë të lartë, janë “gurë xhevahir – brilantë” që rrallë ku tjetër i gjen. Mendoja: athua do më vjen radha edhe mua të publikoj dicka këtu, dhe papritur më erdhi një letër nga po ky njeri që po më interviston, pra, prof Sokol Demaku – Kryeredaktor, përmes së cilës më hapë derën për bashkëpunim, me c’rast e falënderova shumë. Nuk shkoi shumë kohë dhe prapë letër nga prof Sokol Demaku, përmes së cilës më fëton në Takimin me rastin e 5 vjetorit të themelimit të SHKSH “Migjeni”, 5 vjetorit të daljës së revistës “Dituria” dhe 4 vjetorit të hapjës se radios në gjuhën shqipe “Dituria”, takim ky që u mbajt në Båros më 14 prill 2012, ku ishin të fëtuar shumë mysafirë nga Shqipëria, Kosova, Norvegjia, Suedia e më gjerë, në mesin e të cilëve edhe shkrimtarët e publicistët nga Tirana – prof dr Murat Gecaj dhe prof Viron Kona, albanologu – suedezi Ullmar Qvick dhe struktura politiko-shtetërore të Komunës Båros. Në këtë takim, të cilin e kishte organizuar shkëlqyer prof Sokol Demaku me familjën e tij, z. Bahtir Latifi etj. u promovua libri i autorit prof Fetah Bahtiri me titull:”Miku i madh i shqiptarëve Ullmar Qvick” (Ulmar Kvik). C’te them tjetër për prof Sokolin, pos: i ndershmi të nderon.
*
Përveç artit të të shkruarit, ekonmomisë si profesion i juaj, punës së mësuesit si e kalon kohën e lirë Ismeti?
Unë jam lindur e rritur në një fshat me lumë dhe përplot gjelbërim. Poashtu gjatë verës “kemi dalë në bjeshkë” me bagëti, në Bjeshkët e Nemuna, në fakt Bjeshkët e Bekuara, aty afër Gjeravicës (2 656 m). Dua të them se natyrën e kam dashur dhe e dua shumë. Kjo deshirë m’u plotësua edhe me emgrimin tim në Suedi: vend me plotë gjelbërim, më plotë liqenj, me plotë male e kodra, si në bjeshkët tona. Këtu zakonisht zgjohëm herët, i hapi dritarët, të hyjë flladi i natyrës suedeze dhe bëj ushtrime fizike, bëj një tush derisa bashkëshortja e përgatitë cajin, apo kafenë. Në ndërkohë e kyqi kompjuterin dhe duke pirë kafenë, hapi në intërnet”të rejat nga gazetat ditore”, qoftë në gjuhën shqipe, suedeze etj, të cilat i kamë të regjistruar në “favoritë”. Poashtu shiqoj arrijtjën e letrave nga miqt e mi. Pas mëngjesit, dal nëpër natyrë, soditi natyrën, kënaqëm me bukuritë e natyrës, ku për së paku një orë edhe frymëzohëm. Zakonisht mbaj me vete letër dhe laps, dhe shënoj. Kthehëm dhe vazhdoj në se më ka ngel “dicka pa lexuar nga shtypi ditorë” dhe “përgjigjëm në letrat miqve”. Në se më ka pëlquer ndonjë kolumne/artikul nga ndonjë gazetë ditore e kopjoj dhe e fus në “dokument” e ruaj. Në se kam shënuar “diçka” në natyrë, prej letrës e shkruaj në kompjuter. Paraditëja “më kalon” duke lexuar e shkruar. Në ndonjë “pauzë të vockël” e marr filxhanin me kafe me vete dhe dal në ballkon, edhe e pijë kafenë edhe pushoj pak. Nuk lejoj të më kalon “në monotoni” asgjë, nga se e di së gjërat e përsëritura shpesh, të bëhën të mërzitëshme. Unë lexoj dhe shkruaj “gjëra të larmishme” dhe nuk ndjej lodhje. Nëse “e shoh” që më ka lodhur leximi apo të shkruarit, e luaj “ndonjë parti shah” aty në kompjuter dhe çlodhëm, pa marrë parasysh se a fitoj apo humbi. Lojën e shahut e kam hobi, por jo me e tepruar, jo me humbur shumë kohë në lojë. Më shumë luaj shah kur shkoi për pushime në Kosovë, aty takoj “shokët e vjetër”, dhe pasi nuk ka organizim për lojën e shahut, kryesisht luajmë nëpër kafe-çajtore, me metodën “kush humbë çohet!” dhe ulet tjetri. Në rast të lojës “remi- baras” e lëshon lojën ai që gjatë lojës i ka pasë figurat e bardha. Aty, në ato kafe-çajtore I kalojmë nga disa orë, por jo me humbë aq tepër kohë. Meqenë se në Suedi është e ndaluar piraja e duhanit nedhe në locale të mbyllura, nepër këto kafe-çajtorët në Kosovë pihet duhani dhe tymi po më pëngon shumë, prandaj edhe nuk po muj të qëndroj gjatë. E di që koha është gjëja më e vlefshme për njeriun. Poashtu e di së njeriu gjatë jetës se vet “nuk ka kohë për të humbur”, prandaj duhet shfrytëzuar kohën, sepse bashkë me kohën kalon edhe jeta. Të vazhdoj edhe pak me “orarin e ditës”: Drekën e ha/ngrëni në kohën e caktuar dhe pas drekës prapë shetitje e soditje nëpër natyrë, minimum një orë, prapë frymëzim për “diçka”. Kthehëm dhe zakonisht flejë një orë pas dreke. Pas gjumit të pasdrekës, duke pirë kafenë “i hy prapë punës” sipas rrethanave që janë krijuar… Në mbrëmje praktikoj një shetitje dhe dëshira ime është që të më vijnë mysafirë, ose të shkoj diku “me ndejtë”, por nuk kam dëshirë të rrijë gjatë, e këtë ua dëshiroj edhe mysafirëve të mi, sepse edhe koha e natës duhet shfrytëzuar për “diçka të mirë”. Prej kanaleve televizive ndjek emisionet e RTK-së, “nyheter/të rejat në tv-në suedeze, dhe më ëndje shiqoj boks, futboll, tenis, ciklizëm, gara extreme me motora në kanalin “Eurospsort”, por jo pa kufi. Për mua faktori kohë është evident. Edhe unë jam njeri, e njeriu “nuk ka kohë për të humbur!” Zakonisht bie në gjumë para orës 24. Para gjumit bëj lutje që të më falën gabimet eventuale të bëra gjatë ditës, ua fali atyrë që më kanë shqetësuar apo sjell ndonjë “telashe” dhe bëj lutje për gjumë të rehatshëm gjatë natës dhe që në mëngjes të zgjohëm i kthjellët i vullnetshëm për jetë dhe për punë. Kështu zakonisht është “koha ime e punës” dhe “koha ime e lirë”. Unë jam 68 vjeçar (jam i lindur në v. 1945), që 3 vite jam në pension, por ndjehëm mirë nga shëndeti, dhe lutëm që të “më dëgjon shëndeti” edhe ndonjë vit dhe dëshrioj që vdekja të më gjen në Vendlindje, të qetë e të lumtur për veprat qëllimmira që po ua lë atyre që jetojnë tash dhe atyre që do jetojnë edhe pas meje.
Unë zakonisht them: fundi i jetës nuk është vdekja, fundi i jetës janë veprat. Andaj, lum ai njeri që vdes me nder e në qetësi, e pas vetes lën vepra të mira. Por edhe në se vdes në mërgim, të cilin e konsideroj vendlindjen time të dytë, i porosis fëmijtë që të më varrosin në Vendlindje – në Kosovë, aty pranë varreve të prindërve dhe vëllezërve të mi. Edhe në se trupi dhe eshtrat më mbesin këtu, shpirti do shkoi atje.
*
Çka ju bën të lumtur dhe çka ju mundon më së shumti në jetë?
E vërteta, liria dhe virtyti, janë tri gjëra për të cilat duhet ta duam jetën. Me virtyt nënkuptohën të gjitha vetitë dhe cilësitë e mira që duhet t’i poseodjë një njeri.Tri gjëra tjera janë të vështira në jetë: të shohësh, të dëgjosh dhe të heshtësh.Mendoj që e thashë atë që duhet. Por po e shtoj edhe pak. Të lumtur më bën e vërteta dhe e drejta. Prandaj porosis: thuaje të vërtetën, edhe kur ajo është në dëmin tënd!Më mundon gënjeshtra. Andaj porosis: mos gënje, edhe nëse nga ajo gënjeshtër ke ndonjë dobi/fitim! Ai që të gënjen, është në gjendje më t’i bërë të gjitha të këqijat. Gënjeshtarët shndrrohen në hipokritë. Në se nuk dini së cilët janë hipokritët dhe cila është hipokrizia, ja unë po ua bëj të ditur. Hipokritët bëjnë punë dhe veprime, që janë edhe më të fshehta se sa gjurma e bubrrecit të zi në rrasë natën e errët! Kjo është e tmerrshme. Dhe né ata i quajmë njerëz. Në botë ka vetëm dy lloj njeriu: njeri dhe jonjeri. Me e quajtë njeriu “shtazë” e ofendon shtazën, nga se atë që e bën njeriu, shtaza nuk do e bënte.
Në jetë qëndrojnë vetëm dy rrugë: njëra të shpie/con kah ideali, kah qëllimi; tjetra të shpie ka shkatërrimi, kah humbja – kah vdekja. Tjetër rrugë nuk ka.
*
Po të keni mundësi të zgjidhni, ku do jetonit sot?
Asnjëherë nuk duhet të kërkosh përgjigjen në pyetjën: C’bëri Atdhéu për mua?, por të gjëndesh i përgatitur mirë e mirë dhe të japësh përgjigjën në pyetjën: C’bëre ti për Atdhéun? Vendlindje nuk e kemi vetëm vendin ku kemi lindur e jemi rritur, por edhe atë vend ku jetojmë të barabartë, ku afrohemi e lidhemi me nacionalitetet tjera, pa marrë parasysh racën, ngjyrën, prejardhjën, historinë, gjuhën, kulturën, traditën…Sa më shumë që afrohen e lidhen popujt ndërmjet veti, aq më shumë largohen dallimet midis tyre. Kam lindur në fshat, ku edhe jam rritur. Përveqse shkollës fillore-tetëvjecare, që e kam mbaruar në fshat, shkollën e mesme dhe ato universitare i kam vijuar dhe mbaruar në qytetin e Gjakovës, të Prishtinës dhe atë të Zagrebit, në të cilat kam jetuar gjatë kohës së shkollimit. Plotë 36 vite kam jetuar në Mitrovicë, ku kam themeluar marrëdhenie pune, kam krijuar familje, ku kam shumë shokë e miq. Në vitin 2004 emigrova në Suedi, ku dhe jetoj me Lejeqëndrim Përmanent.
 Në se është në pyetje vdekja, kam mësuar së vetëm engjujve e profetëve ju vie vdekja aty ku ata dëshirojnë, ndërkaq njerëzve të rendomtë jo. Por, njeriu i zakonshëm mund të zgjedhë vet se ku do të jetojë. E unë? Sikur t’i kisha vetëm disa nga kushtët që i kam këtu, kohën e pleqërisë, do të jetoja në Kosovë, në vendlindjen time, në Kosovën e lirë. Po theksoj se në poezinë time kushtuar nënës, veç tjerash kam shkruar:
Tash fëmijve të mi,
Ua lë amanet!
Mos më leni të vdes në vetmi,
Mos më leni të vdes në Kurbet!
N]e qoftë se eshtërat më mbesin këtu,
Shpirti do më shkojë atje (në Kosovë).
Por, e them: edhe nëse trupi dhe eshtërat më mbesin këtu, shpirti do më shkoi atje (në Kosovë).
Liria është ushqim i shpirtit dhe i mëndjes. Atje ku s’ka liri, shpirti dhe mëndja vyshken si bima pa ujë.
Liria i jep kuptim e gjallëri jetës.
Vetëm me te shpërthejnë të gjihta aftësitë e forcat pozitive që e çojnë shoqërinë njerëzore drejt majave më të larta të artit, shkencës dhe përparimit të mendimit njerëzor.
Për fund, po them edhe këtë:
  1. Filozofi Friedrich Nietzsche shkruante në librin e pambaruar “Vullneti për pushtet” qysh në vitin 1906:
“Kam fatin që kam gjetur, pas mijra vjetësh aberacioni dhe konfuzioni, rrugën që të çon te një “jo” dhe te një “po”.
Unë ju mësoj që ti thoni “jo” gjithçkaje që ju bën të dobët, që ju ezauron.
Unë ju mësoj që t’i thoni “po”çdo gjëje që të jep forcë, që grumbullon forcë, që justifikon ndjenjën e forcës.”
*
  1. Patrioti i Madh i Gjithëshqiptarísë, Hasan Prishtina, ka thënë:
”Na luftojmë e ndoshta nuk e gëzojmë (lirinë), por ata që vinë mbas nesh, kanë me i gjet shejet tona”.
“Luftën dhe kundërshtimin ndaj copëtimit do ta ndaloj vetëm kur të çlirohet dhe të bashkohet kombi im.”
    “Dhe, para se gjithash, ruhuni nga mallkimi i historisë dhe mos e harroni atë kur të jepni mendimin tuaj!”
“Mue n’idenë teme patriotike nuk ka mujtë as nuk do të mujë me më shtrue ari i të tanë botës, por as mënia (inati) e të tanë armiqve! Ka me më shtrue vetëm vdekja!   (Hasan Prishtina)
                                               
 F  u   n   d

Mëmëdheu, sipas Hajro Limajt

Drini.us
-
0
Mëmëdheu, sipas Hajro Limajt

Hajro Limaj, Tiranë

MËMËDHEU

                                                                                POLITIKA

1. BARAZIA PARA LIGJIT.
HEQIA E IMUNITETET PER  TE GJITHA NIVELET POLITIKE DHE SHTETRORE
2. ZGJEDHJA E DEPUTETËVE DIREKT NGA ELEKTORATI DHE ANULLIMI I LISTAVE TE MBYLLURA.
3. SHKURTIMI I NUMURI TE DEPUTETËVE NGA 140 NË 80 .
4. SHKURTIMI I QEVERISË NGA 15 NË 10 MINISTRI.
5. NJË  PERSONALITET MUND TË ZGJIDHET VETËM DY HERË KRYEMINISTËR.
6. PRESIDENTI  DHE ANTARËT E GJYKATËS KUSHTETUESE TE ZGJIDHEN ME REFERNDUM POPULLOR.

EKONOMIA

1. RIKTHIMI I TË GJITHË PASURISË NËN DHE MBITOKSORE  PASURI SHTETRORE ME MENAXHIMIN E QEVERISË.
2. ANULLIMIN E TË GJITHA PËRFITIMEVE NGA LIGJI INVESTIMEVE STRATEGJIKE DHE PAKETËS SË MALEVE .
3. ANULLIMI I TË GJITHA MARREVESHJEVE ME TË HUAJT QË CËNOJNË  SOVRANITETIN,TËRSINË TERRITORIALE,MUZEUMALE DHE HISTORIKE.

TRAJTIMI.

1. PENSIONI MINIMAL NË FSHAT NGA 106 NE 350 EURO.
2. PENSIONI  MINIMAL NË QYTET  450 EURO.
3. MBËSHTETIA SOCIALE 300 EURO

 

                                                PËR KËTË :

1. PAGA MAKSIMALE NË SHTET DO TË ZBRES NË 3 500 EURO
2. DEPUTETËVE DO TU HIQET CDO PAGESË  TJETER SI PAGESA PËR MBLEDHJET E KOMISIONEVE,TELEFONIT,KARBURANTIT ETJ.
3. SUPLIMENTI I AUTORITETEVE NË PENSION NUK DO TË JETË MË SHUMË SE 900 EURO NË MUAJ.
4. DO TË ANULLOHEN PLOTËSISHT PENSIONET E POSACME.
5. DO TË NDALOHET PËRDORIMI I  UDHETIMEVE AJRORE CHARTER.

GJYQËSORI

NJË CËSHTJE GJYQËSORE DO PERFUNDOJE PER 2O MUAJ .
8 MUAJ NË SHKALLËN E PARË+ 8 MUAJ NË APEL DHE 4 NE GJYKATËN E LARTË.

 ARSIMI SHTETEROR

RRITJA CILËSORE DHE PA ASNJË LLOJ PAGESE NGA KLASA E PARË NË FUND TË UNIVERSITETIT.

SHËNDETËSIA

PËRSOJA E INFRASTRUKTURËS DHE NIVELIT TË MJEKIMIT  PA ASNJE LLOJ PAGESE.
RRITJA E CILËSISË  DHE  RIMBURSIMIT TE HILACEVE  NE 90 %.

______

  • Nga Instituti i Sigurisë Kombëtare në Tiranë

Ditari i Jakup Krasniqit, librat e shkruera për luftën, autobiografitë, shkresat postare, telefonatat), konsiderohen nga prokuroria si prova të “ngrira në kohë”

Drini.us
-
0
Ditari i Jakup Krasniqit, librat e shkruera për luftën, autobiografitë, shkresat postare, telefonatat), konsiderohen nga prokuroria si prova të “ngrira në kohë”
Agim Vuniqi, Vashington
____
Dokumentet e shkruara në atë kohë (komunikatat, Ditari i Jakup Krasniqit, librat e shkruera për luftën, autobiografitë, shkresat postare, telefonatat) konsiderohen nga prokuroria si prova të “ngrira në kohë”
Në procesin gjyqësore që lidhet me krime lufte ose çështje politike dhe historike (siç janë, për shembull, gjykimet në Tribunalin e Hages apo në Dhomat e Specializuara për Kosovën), komunikatat e shkruara, ditaret dhe librat e botuar kanë shërbyer shpesh si shtyllat kryesore të argumenteve të prokurorisë. Prokurorët mbështeten fort në këto materiale për disa arsye kyçe:
Vërtetimi i strukturës komanduese: Komunikatat zyrtare dhe librat e botuar nga vetë protagonistët shpesh përdoren për të treguar nëse ka pasur një hierarki të qartë dhe kush kishte autoritet mbi ushtarët në terren. Qëllimi dhe plani (Mens Rea-guilty mind): Ditaret personale dhe shkrimet publike ndihmojnë prokurorët të dokumentojnë gjendjen mendore, synimet apo planet e përbashkëta të të akuzuarve në kohën kur kanë ndodhur ngjarjet.
Dëshmi kohore të pandryshueshme: Për dallim nga dëshmitarët okularë, të cilët mund të ndryshojnë dëshmitë ose të harrojnë detaje pas shumë vitesh, dokumentet e shkruara në atë kohë konsiderohen nga prokuroria si prova të “ngrira në kohë”.
Nga ana tjetër, ekipet e mbrojtjes në këto gjykime zakonisht argumentojnë se këto materiale (sidomos librat dhe komunikatat) shpesh përmbajnë elemente propagande, ekzagjerime për qëllime të moralit të luftës ose interpretime politike, dhe jo patjetër pasqyrim të saktë të realitetit apo të ngjarjeve në terren.

A tejkalojë kompetencat Prokuroria ndërkombëtare duke ndërruar akuzën nga Raporty i Dick Martyt në NPK

Drini.us
-
0
A tejkalojë kompetencat Prokuroria ndërkombëtare duke ndërruar akuzën nga Raporty i Dick Martyt në NPK
Agim Vuniqi, Vashington
____
Përgjegjësia për ndryshimin e kahjes së Gjykatës Speciale—nga një hetim specifik për trafikim organesh në një gjykim të gjerë për strukturën komanduese të UÇK-së—nuk mund t’i lihet një aktori të vetëm. Ky “spin” juridik dhe politik ishte rezultat i një kombinimi të faktorëve vendorë dhe ndërkombëtarë, ku secila palë luajti rolin e vet, vlerësuar sipas vendimeve të asaj kohe dhe situatës aktuale:
1. Prokuroria Ndërkombëtare (Fajtori Kryesor Juridik)
Zyra e Prokurorit të Specializuar mban përgjegjësinë kryesore për formulimin e aktakuzës. Pasi nuk gjeti prova për akuzën fillestare të Dick Marty-t (trafikimin e organeve), prokuroria nuk e mbylli rastin. Përkundrazi, ajo përdori doktrinën shumë të gjerë të Ndërmarrjes së Përbashkët Kriminale (NPK) për të ndërtuar një kornizë të re akuzash për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Ishte strategji e pastër e prokurorisë që të mos dështonte kapitulli i gjykatës, duke zgjeruar rrjetën e hetimeve ndaj krerëve të UÇK-së.
2. Kuvendi i Kosovës dhe Udhëheqësit e Atëhershëm (Fajtori Politik)
Në gusht të vitit 2015, Kuvendi i Kosovës, nën një presion të jashtëzakonshëm diplomatik (veçanërisht nga SHBA dhe BE), miratoi amendamentet kushtetuese dhe ligjin që themeloi Gjykatën Speciale.
Gabimi strategjik: Ligji u shkrua në atë mënyrë që i dha gjykatës mandat të trajtonte çdo pretendim që “rrodhi” ose kishte lidhje me Raportin e Dick Marty-t, dhe jo vetëm çështjen e organeve. [
Udhëheqësit e atëhershëm politikë (përfshirë vetë Thaçin dhe Veselin lobuan te deputetët për ta votuar këtë ligj, me argumentin se nëse nuk e bënte Kosova, këtë gjykatë do ta themelonte Këshilli i Sigurimit i OKB-së (ku Rusia do të kishte ndikim të plotë). Ky vendim politik i la duart e lira prokurorisë ndërkombëtare.
3. Bashkësia Ndërkombëtare dhe EULEX-i (Fajtori Gjeopolitik)
BE-ja dhe misioni [EULEX](https://www.eulex-kosovo.eu/) kishin dështuar për vite me radhë të mbronin dëshmitarët në Kosovë dhe të ngrinin një sistem të besueshëm të drejtësisë për krimet e rënda. Për shkak të këtij dështimi të tyre vendor, ata insistuan që gjykata e re të zhvendosej tërësisht në Hagë dhe të menaxhohej ekskluzivisht nga ndërkombëtarët. Presioni ndërkombëtar ishte i njëanshëm: ata donin të pastronin pretendimet e raportit të Këshillit të Evropës për të ruajtur imazhin e investimit të tyre në Kosovë, duke anashkaluar faktin që Serbia nuk po dorëzonte kriminelët e saj të luftës.
4. Mbrojtja (Nuk ka faj për këtë “Spin”)
Ekipet e mbrojtjes së të akuzuarve nuk mund të fajësohen për ndryshimin e kahjes së gjykatës. Kur avokatët morën lëndët në dorëim, korniza ligjore dhe aktakuza ishin tashmë të përcaktuara. Avokatët nuk kishin fuqi ligjore të ndryshonin statutin e gjykatës të votuar nga Kuvendi. Strategjia e mbrojtjes u detyrua të përshtatej në rrëzimin e tezës së prokurorisë për “strukturën komanduese vertikale”. Edhe pse pas një procesi të gjatë u arrit të rrëzoheshin akuzat për krime kundër njerëzimit (pasi nuk u provua sulmi sistematik ndaj civilëve), Gjykata Speciale përfundimisht i shpalli ata fajtori për krime lufte që ndërlidheshin me qendrat e ndalimit, duke dhënë dënime të rënda.
Ky “spin” ishte një dështim kolektiv i politikës kosovare që pranoi një kornizë ligjore të disavantazhshme nën presion, dhe një oportunizëm juridik i Prokurorisë Ndërkombëtare, e cila pasi dështoi të vërtetonte pretekstin fillestar (trafikimin e organeve), ndryshoi strategjinë për të siguruar dënime me çdo kusht mbi bazën e përgjegjësisë komanduese.

Vendimi i 16 shtatorit – thikë pas shpine pavarësisë së Kosovës

Drini.us
-
1
Vendimi i 16 shtatorit – thikë pas shpine pavarësisë së Kosovës

Bardhyl Mahmuti, Zvicër

Reagimet e shumta në të katër anët e botës ndaj vendimit të 16 shtatorit, ka nxitur sajuesit dhe instrumentet e tyre të përpiqen të manipulojnë me opinionin publik, duke fshehur qëllimin e vërtetë të aktgjykimit: dënimin e luftës çlirimtare dhe pavarësinë e Kosovës. 

Kështu prokurorja Kimberly West deklaroi se gjoja “ZPS-ja nuk ka ndjekur penalisht Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës, as luftën e bërë për pavarësinë e Kosovës.” Bisht pas saj, publicistë, analistë dhe lloj-lloj individësh përpiqen të shesin gënjeshtrën e paketuar se aktgjykimi ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit vendosi përgjegjësi penale individuale dhe nuk e kriminalizon synimin për pavarësinë e Kosovës. 

Le t’i marrim gjërat një nga një: 

  1. Në pikën 75 të përmbledhjes së asaj që u lexua gjatë shqiptimit të aktgjykimit thuhet: “Trupi Gjykues konstatoi se të katër të akuzuarit dhe persona të tjerë në udhëheqjen e UÇK-së, përfshirë ata që pretendohet se janë anëtarë të NKP-së, kishin dy objektiva: pavarësinë e Kosovës dhe vendosjen e kontrollit politik dhe institucional mbi atë që shpresonin se do të ishte një Kosovë e pavarur. Këto objektiva synohej të realizoheshin me anë të mjeteve ushtarake, politike dhe të tjera. Trupi Gjykues nuk e gjykoi të nevojshme të përcaktonte nëse këto dy objektiva ishin, në vetvete, kriminale apo të paligjshme.” (Nënvizimi im).                                                                                                         Nuk e di nëse ndonjë trup tjetër gjykues do të dinte ta formulonte mohimin e jurisprudencës ndërkombëtare për çështjen e pavarësisë së Kosovës dhe vendosjes së kontrollit politik, në mënyrë më perfide, sesa arsyetimi se “Trupi Gjykues nuk e gjykoi të nevojshme të përcaktonte nëse këto dy objektiva ishin, në vetvete, kriminale apo të paligjshme.” 

    Jurisprudenca ndërkombëtare rreth ligjshmërisë së pavarësisë së Kosovës 

    Më 8 tetor 2008, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së miratoi rezolutën, përmes së cilës kërkoi që Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë të japë mendim konsultativ lidhur me shpalljen e Pavarësisë së Kosovës. Konkretisht, kësaj gjykate iu kërkua që t’i përgjigjej pyetjes: “A është në pajtim me të drejtën ndërkombëtare shpallja e njëanshme e Pavarësisë së Kosovës nga institucionet e përkohshme të vetëqeverisjes së Kosovës?”. 

    Të nesërmen, më 9 tetor, kërkesa iu dërgua kryetarit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë. 

    Më 22 korrik të vitit 2010, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GJND në vijim të tekstit) shpalli vendimin. 

    Fillimisht GJND-ja e shqyrtoi aktin e shpalljes së Pavarësisë së Kosovës në raport me të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

    Në argumentimin e vet rreth kësaj çështjeje, GJND-ja solli faktet, se “shpalljet e pavarësive ishin të shpeshta gjatë shekujve XVIII, XIX dhe XX, të cilat shpesh u shoqëruan me reagime të ashpra të shteteve nga të cilat ndaheshin. Disa prej këtyre shpalljeve rezultuan me krijimin e shteteve të reja, ndërsa disa të tjera jo. Në përgjithësi, në praktikën e shteteve, shpallja e pavarësisë së një shteti nuk konsiderohet si shkelje e së drejtës ndërkombëtare. Përkundrazi, nga praktika e shteteve të kësaj periudhe del qartazi, se e drejta ndërkombëtare nuk i ndaloi assesi shpalljet e pavarësive”. 

    Në të njëjtin paragraf, GJND-ja sjell shembullin e krijimit të shumë shteteve të reja gjatë periudhës së dytë të shekullit XX dhe thekson: “E drejta ndërkombëtare kishte ndryshuar shumë, sidomos në raport me vetëvendosjen e popujve të shtypur, të dominuar dhe të shfrytëzuar”. 

    Përveç këtyre rasteve, që lidhen me periudhën e antikolonializmit, GJND-ja përmend edhe faktin e krijimit të shteteve jashtë këtij konteksti historik. “Dhe nga tërë praktika e shteteve, nuk del një rregull e re e së drejtës ndërkombëtare, që do ta ndalonte shpalljen e pavarësisë”. 

    GJND-ja u përgjigjet edhe atyre që pohojnë, se gjoja “ndalimi i shpalljes së pavarësive përfshihet në parimin e integritetit territorial të shteteve”. Sa i përket kësaj çështjeje, GJND-ja theksoi se në rastet kur Këshilli i Sigurimit i OKB-së i kishte dënuar shpalljet e pavarësive të vendeve të caktuara, “këtë e kishte bërë jo për arsye se ato ishin shpallur të pavarura në mënyrë të njëanshme, por për shkak të përdorimit të dhunës apo të shkeljeve të rënda të normave të së drejtës së përgjithshme ndërkombëtare”.                                                                                         

    Pasi shqyrtoi të gjitha argumentet që kishin të bënin me këtë aspekt të kërkesës së shtruar në emër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së dhe duke konstatuar se e drejta e përgjithshme ndërkombëtare nuk përmbante asnjë pengesë për të shpallur pavarësinë, GJND-ja shpalli përfundimin e vet: “deklarata e Pavarësisë së Kosovës, e datës 17 shkurt 2008, nuk e ka shkelur të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare”. 

    Në vijim të vendimit të GJND-së, paragrafi 85-121, shqyrtohet përputhshmëria e aktit të shpalljes së Pavarësisë së Kosovës me Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit dhe me Kornizën Kushtetuese të Kosovës. 

    GJND-ja përsëriti faktin, se Rezoluta 1244 përbënte bazën juridike të vendosjes në Kosovë të misionit civil ndërkombëtar, UNMIK-u, dhe atij të sigurisë, KFOR-i, që kishin për qëllim krijimin e kushteve të sigurisë së nevojshme, mbikëqyrjen e procesit të krijimit të institucioneve të përkohshme të vetëqeverisjes autonome dhe demokratike, duke pritur një zgjidhje politike (Rezoluta 1244, paragrafi 11). Përmbajtja e Rezolutës 1244 dëshmon se Këshilli i Sigurimit nuk e përcaktonte statusin final të Kosovës dhe kjo rezolutë nuk përmbante asnjë pengesë për të shpallur pavarësinë më 17 shkurt 2008. 

    Për këtë arsye, “gjykata doli në përfundimin, se rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit nuk paraqiste pengesë që autorët e deklaratës së 17 shkurtit 2008 ta shpallin Pavarësinë e Kosovës nga Republika e Serbisë dhe, rrjedhimisht, deklarata e pavarësisë nuk e ka shkelur rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit”.                     

    Në fund të vendimit të vet, GJND-ja trajton përputhshmërinë e aktit të shpalljes së Pavarësisë me Kornizën Kushtetuese të Kosovës. Për këtë çështje, ajo sjell faktet e përmendura nga Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara në raportin4 e tij, se “në zgjedhjet e 17 nëntorit 2007, të cilat u cilësuan nga të gjithë vëzhguesit ndërkombëtarë si të drejta dhe demokratike, Kosova krijoi institucionet e saj qendrore dhe lokale”. 

    Kuvendi i Kosovës, i krijuar në seancat e 4 dhe 9 janarit 2008, hodhi bazën legjitime dhe “autorët që shpallën Pavarësinë e Kosovës nuk e kanë shkelur Kornizën Kushtetuese të Kosovës”. 

    Pra, duke u mbështetur tek argumentet e trajtuara dhe të ekspozuara në 121 paragrafë, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë shpalli vendimin e vet: 

     “Akti i miratimit të deklaratës së Pavarësisë së Kosovës, më 17 shkurt 2008, nuk e ka shkelur as të drejtën e përgjithshme ndërkombëtare, as Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit dhe as Kornizën Kushtetuese të Kosovës. Prandaj, miratimi i kësaj deklarate nuk ka bërë shkeljen e asnjë rregulle të aplikueshme të së drejtës ndërkombëtare”. 

    Të vetëdijshëm se në disa raste që përmenden në vendimin  e GJND-së Këshilli i Sigurimit i OKB-së i kishte dënuar shpalljet e pavarësive të vendeve të caktuara, “jo për arsye se ato ishin shpallur të pavarura në mënyrë të njëanshme, por për shkak të përdorimit të dhunës apo të shkeljeve të rënda të normave të së drejtës së përgjithshme ndërkombëtare”, në pikën 80 të përmbledhjes së asaj që u lexua gjatë shqiptimit të aktgjykimit thuhet:                 

    Nuk janë qëllimet të cilat të akuzuarit u përpoqën të arrinin ato që i bënë veprimet e tyre kriminale. Janë mjetet me të cilat ata u përpoqën t’i realizonin ato qëllime, veçanërisht arrestimi, ndalimi, keqtrajtimi dhe vrasja sistematike e atyre që të akuzuarit i konsideronin apo i cilësonin si kundërshtarë. 

    Prandaj pretendimi i Çarls L. Smith III, Kryegjykatës, gjykatësit Kristof Barte, Ginel Metro, Fergal Gejnor dhe gjykatësve rezervë të Trupit Gjykues se gjoja “nuk e kanë parë të nevojshme të përcaktonin nëse qëllimi për pavarësinë e Kosovës ishte në vetvete kriminal apo i paligjshëm” është mohim i jurisprudencës ndërkombëtare rreth kësaj çështjeje dhe përpjekje për të krijuar precedent që mund të shërbejë për të dënuar shpalljet e pavarësisë së Kosovës, “për shkak të përdorimit të dhunës apo të shkeljeve të rënda të normave të së drejtës së përgjithshme ndërkombëtare”  

    Jurisprudenca ndërkombëtare rreth vendosjes së kontrollit politik 

    Çështja e vendosjes së kontrollit politik  u shqyrtua në rastin e Këshillit Revolucionar të Forcave të Armatosura të Sierra Leones. 

    Me kërkesë të qeverisë së Sierra Leones, më 14 gusht 2000, Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi Rezolutën 1315 për themelimin e Gjykatës Speciale, për të gjykuar krimet kundër.                                                                                 

    njerëzimit dhe shkeljet e rënda të së Drejtës Humanitare Ndërkombëtare, që ishin bërë në këtë shtet që nga muaji nëntor 1996. 

    Në aktakuzën kundër rebelëve të Këshillit Revolucionar të Forcave të Armatosura që përmbysën regjimin e presidentit Ahmad Tejan Kabbah, në vitin 1997, prokurori i cilësoi si “Ndërmarrje kriminale e përbashkët”, me arsyetim se “kanë dashur të vendosin pushtetin e tyre politik dhe kontrollin mbi tërë territorin e Sierra Leones, sidomos në zonat ku ishin minierat e diamantit”. Mirëpo, në aktvendimin përfundimtar, gjykata hodhi poshtë pretendimet e prokurorit për t’i cilësuar si pjesëtarë të një “Ndërmarrjeje kriminale të përbashkët” dhe solli vendimin se, “marrja e pushtetit politik dhe vendosja e kontrollit mbi tërë territorin e Sierra Leones, sidomos në zonat ku ishin minierat e diamantit, nuk përbën qëllim kriminal sipas statutit të Gjykatës Ndërkombëtare. Në të Drejtën Ndërkombëtare nuk ekziston asnjë normë që ndalon kryengritjen”. 

    Disa vite përpara se të ngrinte aktakuzë kundër pjesëtarëve të UÇK-së, Carla Del Ponte ishte në dijeni të rrjedhave të procesit gjyqësor në Gjykatën Speciale të Sierra Leones dhe të dështimit të plotë që përjetoi prokurori, i cili u përpoq të përdorte konceptin “Ndërmarrje kriminale e përbashkët” në aktakuzën kundër rebelëve të Këshillit Revolucionar të Forcave të Armatosura në atë shtet. Në vend që të kishte parasysh jurisprudencën e kësaj gjykate, ajo u përpoq të përdorte të njëjtin koncept kundër pjesëtarëve të UÇK-së. 

    Në aktakuzat kundër Fatmir Limajt, Haradin Balajt, Isak Musliut, Ramush Haradinajt, Lahi Brahimajt dhe Idriz Balajt, përfshirja nga ana e Carla Del Ponte-s e terminologjisë së përdorur nga Shërbimi Sekret i Serbisë në funksion të shtrembërimit të qëllimit politik të luftës çlirimtare, e bën ish-Prokuroren e Përgjithshme të Gjykatës Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë pjesë të Ndërmarrjes së përbashkët, që synonte kriminalizimin e projektit politik të çlirimit të Kosovës. Mirëpo përpjekja e kësaj Ndërmarrjeje të përbashkët për të kriminalizuar luftën tonë dështoi, sepse: në të dy proceset gjyqësore të lartpërmendura, vendimet përfundimtare shpallën pafajësinë e plotë të Fatmir Limajt dhe Ramush Haradinajt dhe e hodhën poshtë si të pabazuar pretendimin për ta prezantuar UÇK-në si “Ndërmarrje kriminale e përbashkët”. 

    Në dy procese gjyqësore në Gjykatës Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, u hodh poshtë përpjekja për të shtrembëruar qëllimin e projektit politik të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.  

    Prandaj pretendimi i Çarls L. Smith III, Kryegjykatës, gjykatësit Kristof Barte, Ginel Metro, Fergal Gejnor dhe gjykatësve rezervë të Trupit Gjykues se gjoja “nuk e kanë parë të nevojshme të përcaktonin nëse qëllimi për të vendosur kontrollin politik dhe institucional mbi atë që shpresonin se do të ishte një Kosovë e pavarur ishte në vetvete kriminal apo i paligjshëm” është mohim i jurisprudencës ndërkombëtare rreth kësaj çështjeje dhe përpjekje për të krijuar precedent që mund të shërbejë për të përkufizuar ndryshe natyrën e luftës sonë çlirimtare.

    Pikërisht për këto arsye, përtej tragjedisë individuale dhe familjare që po përjetojnë qe gjashtë vite Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli dhe Rexhep Selimi, vendimi i 16 shtatorit i ka ngulur thikën luftës çlirimtare të popullit shqiptar të Kosovës dhe pavarësisë së shtetit të Kosovës.

    Përballë kësaj situate me rreziqe të mëdha, konsensusi i përgjithshëm politik, shoqëror dhe mbarëkombëtar është DOMOSDOSHMËRI.

Mos të humbim kohë me apelin

Drini.us
-
0
Mos të humbim kohë me apelin

Fehmi Ajvazi, Prishtinë 

Opinion
( …Nëse për këtë janë dakord ish presidenti Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli dhe Rexhep Selimi )
Qysh në vitin 2006, kryegjykatësja e Tribunalit për ish Jugosllavinë, zonja fragjile Karla del Ponte, botoi një antilibër denigrues për luftën e UÇK-së dhe drejtuesit e saj. Dy vite më vonë, më 2008, një ish prokurorë që i urrente edhe intimisht shqiptarët ( në vitin 1996 në një intervistë në shtypin italian, shqiptaret i etiketonte si mafioz, tregtarë narkotikësh, falcifikatorë, trafikant), me emrin dhe mbiemrin Dick Marti zbriti në Prishtinë me një agjendë misterioze. Erdhi sërish më 2009, dhe askush nuk u mor me te: pse Marti po vinte, çka i interesonte, me kend takohej, ku takohej, ç’bënte etj. Një vit më vonë, ai tronditi Kosovën dhe kombin shqiptarë, skandalizoi të drejten ndërkombëtare ( atë natyrore/zakonore dhe juridike/ ligjore), dhe hodhi në trans mediat dhe opinionin: më 16 tetor, 2010, Marti e bêri publik një raport bizar: atë lidhur me trafikim të organeve të njerëzve nga UÇK.
Mediat dhe publicistët e quajtën “raporti i Dick Martit” sepse, nuk dinin si ti vënin emër, sigël, titull…?
Pastaj, më 25 janar 2011, Asambleja e Këshillit të Evropës e miratoi ( i dha dritên jeshile) raportin e Martit i cili, kishte braktisur profesionin e prokurorit dhe tani, ishte parlamentar i këshillit. Për rreth pesë vite, raporti mori premisat e thella të tregimit të “thesit të shkyer me pupla”. Por më në fund, nën trysninë e erërave të forta propagandistiko – agjenturore, pasojë e raportit qe, miratimi nën presion Gjykatës Speciale të Kosovës.
Presioni në vitin 2015 për formimin e kësaj gjykate, ishe jo bizar, por barbarë…!
Pastaj, historia shënon një kaos në vitin 2016 të largimit të mbi 150, 000 kosovarëve, dhe për çudi, mes për mes shtetit të Serbisë. Mes të ikurve, edhe kush ishte…? Pse po iknin, ku po shkonin, kush do ti priste…? Gjykata ishte e Kosovës, dhe ajo u pranua me kompromis: të mos ishte gjykatë e OKB- së. Madje, as gjykatësit të mos ishin kosovarë por, ndërkombëtarë.
Në kontekst, dikush e urdhëroi ndalimin e presidentit Thaçi i cili, po udhëtonte zyrtarisht në Uashington. E ktheu prapa, ndonêse ai do të takohej me presidentin Tramp, dhe jo me një taksist ! Po udhëtonte pêr në Shtëpinë e Bardhë dhe, jo në Bronx ! Kush kishte kaç shumê autoritet – forcë ta bënte një gjë të këtillë ? Kurrê su mor vesh.
Pastaj, atij iu ndërpre mandati. Gjykata Speciale e Kosovês, arrestoi presidentin e shtetit të vet, ndonëse Thaçi, shkoi vullnetarishr nê Hagê. Atje, u burgosen edhe tre persona tjerê. Po, kush ishin dje kêta tê katêrtit ? As me pak e as më shumê: ishin strukturat kryesore tê UÇK- sê.
Ndërsa, akuza e Dick Martit ishte hequr për të akuzuarit sepse, s’ mund të verifikohej/provohej as nga senati Romak, ajo ishte zhvendosur/zëvendësuar me akuza penale tê vrasjeve, torturave dhe keqpëdorimeve gjatë luftës. Krejt po harrojmêbqë Marti, ishte synuar të likuidohej nga shêrbimi sekret serb. Dihet se pse ! I shkreti Marti, e tha vet pêrmes një zhgënjimi të thellê se, ishte ibrrezikuar nga Beogradi. Sa nuk tha: kam gabuar…Pastaj, shyqyr zotit, vdiq natyrshêm.
Vit pas viti, kemi pa një komedi gjyqësore që përballë një dosje – akuzë prej rreth 30, 000 faqe, siç është thënë në opinion, 70% është marrë në Beograd, ose têrthorazi nga dëshmitarë spekulant, nga koluare e kafene, nga raporte, fejtone, komente, analiza mediale etj. Këtë fakt, e ka pranuar edhe gjykata. Në anën tjetêr, kemi pa mos respektim të procedurave, mos pêrputhje të pêrmbajtjeve akuzative, fshehje të dëshmitarëve me qëllim, mungesë totalen të provave, shkelje të të drejtave etj.
Po ashtu, kemi pa vazhdimisht presione politike të Trêndafiloves, rrjedhje tê qêllimshme të materialeve komprometuese, ndërhyrje nga Beogradi, pa mundêsit të avokatëve per ta realizuar punên e tyre, injorimin zyrtar te tyre, presionet e zêdhënëses Maria Zaharovês, të Llavrovit etj. Në kontekst, gjykata është kthyer në një “kafene” Baseli të luftês së dytë botêrore apo, në një gjykatë të korruptuar në Meksiko.
Smiti i parë u largua duke lënë prapa dyshime të thella rreth kêtyre historive, dhe Smiti tjetêr edhi nga llozha e skandaleve pikêrisht aty ku kishte qenê mê patë. Erdhi si kryesori: pikêrisht, ai qê dikur në Eulex, në cilësine e gjyqtarit, i kishte quajtur ushtarët e UÇK- sê kashë…!
Çfarë duhet të kishim pritur nga kjo gjykatë, paraprakisht politike ? Çfarê duhej të kishim pritur nga një panel i manipuluar ? Dhe, në fund të fundit, çfarê duhet të kishim pritur nga ky gjyqtar si Smiti me autoritet tê pêrbaltur, i cili me lehtësi të dukshme dhe urrejtje dinake, lexoi/shqiptoi dênime drakonike pêr katershen nê krye me presidentin Thaçi ? Asgjê, zero pritje. Andaj, krejt çfarê kemi pêr të thënë pêr te, është lutja jonê që të mos e vras shêrbimi sekret serb, e të na e lê neve pastaj…?
Tani, akti ka ndodhur. Akti skandaloz, pa prova, i pa arsyetuar juridikisht/ penalisht.
Dëmi është bërë nga Smit, si dikur nga Dick Marti. Dhe, s’ ka kush ta riparojë !
Sot, jemi futur në kurth dhe, nuk dim si t’ia bëjmê ! Ka gjithëfar ide e propozime. Por, zyrtarisht, çeshtja mund të shkoj në Apel. Mirë shumë. Me të drejtë. Por në këtê rast, nëse veç pak kthehemi prapa, madje qysh gjatë lufte, pas lufte, e deri një ditë para 16 shtatorit, kurrë nuk është ndalur propaganda, denigrimi, fushata, inkuzicioni special, ndaj UÇK-së, dhe ndaj njërit specifikisht: Hashim Thaçit. Pêr çudi, lufta speciale ndaj tij, ka qenë si një uragan i pafund: vendore, serbe, regjionale, evropiane, italiane, ruse, gjermane etj. Kjo betejë, ruajti intensitetin e goditjeve nga fillimi, deri në fund.
Në kontekst, ka shumë çka të thuhet, por gjykoj qartë se ankesa në Apel, pritja e pêrgjigjes, dhe sidomos gjasat pêr njê vendimn lirimi të të dënuarêve nuk janê aspak të sigurta. Mendoj se ankesa/ pritja në apel, mund të bëhet vetëm nëse pêr këtë janë dakord: Thaçi, Kadriu, baci Jakup, dhe Rexha. Nê të kundêrten, është alternativë rruga e zhbërjes/ mbylljes së gjykatês nga organet e Kosovês, ashtu siç, edhe është formuar. Nëse, Kosova nuk ka kapacitete ta zhbëjë gjykatën speciale, Kryeministri i Kosovês z. Kurti së bashku me Kryeministrin e Shqipërisë z. Rama, utgjentisht të zbresin në Uashington dhe të takohen me presidentin Donald Tramp për të kërkuar mbështetje të SHBA- s në procesin e zhbërjen e kësaj gjykate.

Kërkesat ultimative për largimin e dikujt nga Qeveria, apo etiketimi i njerëzve si “spiunë” apo “tradhtarë”, nuk i shërbejnë ndonjë qëllimi të mirë

Drini.us
-
0
Kërkesat ultimative për largimin e dikujt nga Qeveria, apo etiketimi i njerëzve si “spiunë” apo “tradhtarë”, nuk i shërbejnë ndonjë qëllimi të mirë
Enver Dugolli, Prishtinë
___
Zhvillimet e fundit rreth protestave nuk po përputhen plotësisht me frymën dhe qëllimin me të cilin u bënë thirrjet fillestare për një mobilizim gjithëpopullor.
Në një situatë kaq të ndjeshme, duhet të jemi veçanërisht të kujdesshëm me mënyrën se si shprehemi dhe me kërkesat që adresojmë. Diskutimet dhe protestat janë pjesë e një shoqërie demokratike, por ato duhet të na ndihmojnë të gjejmë zgjidhje dhe jo të krijojnë ndasi të reja.
Kërkesat ultimative për largimin e dikujt nga Qeveria, e aq më tepër etiketimi i njerëzve si “spiunë” apo “tradhtarë”, nuk i shërbejnë ndonjë qëllimi të mirë. Përkundrazi, mund të krijojnë hapësirë për përçarje dhe ndërhyrje të faktorëve që nuk i dëshirojnë të mirën Kosovës.

Verdikti i Hagës dhe drejtësia që kërkon Kosova

Drini.us
-
0
Verdikti i Hagës dhe drejtësia që kërkon Kosova

Prof. Dr. Sabri Tahiri, Gjilan

Nga e drejta për të gjykuar krimet te e drejta për të kërkuar drejtësi të plotë
Verdikti i 16 shtatorit 2026 i Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj katër ish-drejtuesve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës – Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi – ka hapur një debat të madh juridik, politik dhe shoqëror në Kosovë. Gjykata i shpalli fajtorë për krime lufte që lidhen me ndalim/arrestim arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje, duke i dënuar përkatësisht me 25, 18, 13 dhe 25 vjet burgim. Në të njëjtën kohë, ata u shpallën të pafajshëm për akuzat për krime kundër njerëzimit.
Ky fakt është veçanërisht i rëndësishëm. Ai tregon se vetë trupi gjykues nuk e pranoi të gjithë tezën e Prokurorisë dhe nuk konsideroi të provuar  dyshimin për ekzistencën e një sulmi të gjerë ose sistematik ndaj popullsisë civile.
Pyetja më serioze është: a janë provuar përtej dyshimit të arsyeshëm, me prova konkrete dhe të individualizuara, përgjegjësitë e secilit prej katër të dënuarve për secilin prej krimeve për të cilat katërshja në fjalë janë shpallur fajtorë?
Kosova duhet ta kujtojë një fakt të rëndësishëm: Dhomat e Specializuara nuk u krijuan pa pjesëmarrjen e institucioneve të Kosovës. Kuvendi i Kosovës, me votën e deputetëve, miratoi ndryshimet kushtetuese dhe bazën ligjore që mundësuan krijimin e këtij mekanizmi në vitin 2015.
Kjo ishte dëshmi se Kosova pranoi parimin se krimet individuale duhet të hetohen dhe të gjykohen, nëse për to ekzistojnë prova.
Por pranimi i një gjykate nuk do të thotë heqje dorë nga e drejta për ta analizuar dhe kritikuar një aktgjykim. Përkundrazi, respektimi i drejtësisë nënkupton edhe të drejtën për të kërkuar transparencë, arsyetim bindës dhe standarde të njëjta për të gjithë.

Former Kosovo President Hashim Thaci attends his war crimes trial in The Hague, Netherlands April 3, 2023. Koen van Weel/Pool via REUTERS

Lufta e UÇK-së dhe përgjegjësia individuale
Kosova e viteve 1998–1999 nuk ishte një shtet normal në paqe. Ishte një shoqëri nën represion, dëbime, vrasje, djegie të fshatrave dhe deportime masive. UÇK-ja ishte një formacion gueril pa një zingjir të mirëfillt komandues që vepronte në kushte të jashtëzakonshme, me mungesë armësh, municioni, ushqimi dhe pa një sërë strukturash të konsoliduara administrative e ushtarake.
Kjo rrethanë nuk mund të përdoret për të justifikuar torturën, vrasjen apo keqtrajtimin e një personi të pafajshëm.
Por as rrethanat e jashtëzakonshme të luftës nuk duhet të përdoren për të ndërtuar automatikisht përgjegjësi penale të udhëheqësve politikë e ushtarakë pa provuar lidhjen konkrete të secilit prej tyre me veprat konkrete.
Nëse një person ishte ndaluar sepse dyshohej për spiunazh ose bashkëpunim me strukturat serbe, duhet të provohet veçmas nëse ndalimi ishte arbitrar, çfarë i është bërë atij personi, kush e ka kryer veprën, kush e ka urdhëruar dhe çfarë dinte apo kontrollonte secili prej katër drejtuesve.
Dyshimi për bashkëpunim me armikun nuk është provë për krimin e kryer ndaj të dyshuarit; por ekzistenca e një krimi nuk është as vetvetiu provë e përgjegjësisë së një udhëheqësi.
Në këtë analizë nuk mund të anashkalohet raporti i Dick Marty-t në Këshillin e Evropës i vitit 2011, i cili ngriti pretendime shumë të rënda për trajtim çnjerëzor, vende të fshehta ndalimi dhe trafikim organesh, duke i lidhur këto pretendime me pjesëtarë të UÇK-së.
Raporti pati ndikim të madh politik dhe institucional dhe u bë pjesë e rëndësishme e rrugës që çoi te krijimi i mekanizmave të mëvonshëm të drejtësisë. Por duhet bërë një dallim themelor: raporti i Marty-t nuk ishte aktgjykim gjyqësor dhe pretendimet e tij nuk mund të konsiderohen automatikisht si fakte të provuara penalisht.
Prandaj pyetja legjitime është: sa prej narrativës fillestare të ngritur mbi këto pretendime u shndërrua më vonë në prova të verifikueshme dhe sa prej saj u dobësua ose nuk u provua?
Kjo pyetje është edhe më e rëndësishme sot, kur Gjykata Speciale ka dënuar katër ish-drejtues të UÇK-së për disa krime lufte, por nuk ka pranuar të gjitha akuzat e Prokurorisë.
Një drejtësi e besueshme nuk duhet të nisë nga përfundimi dhe pastaj të kërkojë vetëm prova që e mbështesin atë. Në hetimin e krimeve duhet të shqyrtohen edhe hipotezat alternative.
Pas luftës, Kosova ishte në një gjendje jashtëzakonisht të brishtë. Strukturat institucionale ende nuk ishin konsoliduar, shërbimet serbe kishin përvojë të gjatë operative dhe shoqëria shqiptare ishte e ndarë politikisht ndërmjet forcave të rezistencës paqësore dhe atyre që kishin dalë nga lufta.
Në këtë rrethanë, nuk mund të përjashtohet paraprakisht mundësia që shërbime të huaja të kenë shfrytëzuar përçarjet shqiptare për të nxitur mosbesim dhe konflikte të brendshme.
Kjo nuk është provë se një shërbim serb ka kryer një krim të caktuar. Por është një hipotezë që duhet të hetohet në çdo rast ku ekzistojnë indicie për të.
Rasti “Panda” – një mësim për autorësinë e krimeve
Një shembull domethënës është rasti “Panda” në Pejë, ku më 14 dhjetor 1998 u vranë gjashtë të rinj serbë.
Për vite me radhë krimi u paraqit si një akt i shqiptarëve. Por më vonë vetë Aleksandar Vuçiq deklaroi se nuk kishte prova se autorët ishin shqiptarë dhe kërkoi që rasti të ndriçohej. Në vitin 2025 Vuk Drašković deklaroi publikisht se, sipas informatave që kishte, vrasjet gjatë dhe pas luftës në Kosovë ishin kryer nga  UDB-ja serbe dhe shërbimet sekrete prezente në Kosovë me qëllim që t’u atribuoheshin shqiptarëve dhe të përçajnë ata mes veti.
Kjo deklaratë e Draškovićit nuk është në vetvete provë gjyqësore përfundimtare dhe autorësia e rastit duhet të përcaktohet nga hetimet dhe provat. Por ajo ka rëndësi si dëshmi publike e një ish-zyrtari të lartë serb që pretendon se ka pasur informacione për mënyrën se si ishin kryer krimet.
Rasti “Panda” na mëson një parim të rëndësishëm:
Një version fillestar i një krimi, edhe kur përsëritet për vite, nuk bëhet domosdoshmërisht e vërtetë pa u provuar autorësia.
Edhe vrasjet politike të shqiptarëve pas luftës kërkojnë një hetim të plotë dhe të paanshëm. Në shoqërinë kosovare ka ekzistuar prej vitesh bindja se disa prej tyre mund të kenë qenë pjesë e një strategjie për të thelluar përçarjen ndërmjet shqiptarëve.
Sipas kësaj hipoteze, vrasja e një personi nga njëra anë politike do t’i atribuohej palës tjetër, duke prodhuar hakmarrje, akuza dhe armiqësi të reja.
Kjo hipotezë nuk mund të shpallet si fakt pa prova. Por, po aq, nuk duhet të përjashtohet pa hetim vetëm sepse një version tjetër është bërë më i njohur politikisht.
Nëse një shërbim i huaj do të kishte synuar destabilizimin e Kosovës, një mekanizëm i tillë do të ishte jashtëzakonisht efektiv:
vrasje → akuzë → hakmarrje → polarizim → përçarje.
Pyetja themelore për aktgjykimin
Nëse Prokuroria ka ndërtuar tezën se ekzistonte një ndërmarrje e përbashkët kriminale në të cilën katër drejtuesit kishin përgjegjësi për krimet e kryera ndaj personave të konsideruar kundërshtarë, atëherë duhet të shqyrtohet me rigorozitet çdo hallkë të këtij argumenti:
Kush dha urdhrin? Kush e kreu veprën? Kush e dinte? Kush kishte kontroll? Cila është prova konkrete që lidh secilin prej katër të dënuarve me veprën konkrete?
Dhe një pyetje tjetër është po aq e rëndësishme:
A janë shqyrtuar me të njëjtin seriozitet hipotezat alternative për autorësinë dhe motivin e krimeve?
Sidomos në një periudhë lufte dhe paslufte, kur ekzistonin spiunazhi, infiltrimi, dezinformimi dhe interesat e shërbimeve të huaja, kjo nuk është pyetje propagandistike. Është pyetje e metodës së hetimit.
Drejtësia duhet të jetë e njëjtë për të gjithë
Kosova duhet të jetë e gatshme të përballet me çdo krim të kryer nga shqiptarët gjatë dhe pas luftës. Viktimat shqiptare, serbe, rome dhe të çdo përkatësie tjetër kanë të drejtë të njëjtë për drejtësi.
Por drejtësia nuk mund të funksionojë me standarde të ndryshme.
Nëse një krim është kryer nga pjesëtarë të UÇK-së, autorët duhet të përgjigjen.
Nëse është kryer nga struktura serbe, edhe ato duhet të përgjigjen.
Nëse është kryer nga individë për motive politike apo kriminale, edhe ata duhet të përgjigjen.
Dhe nëse një krim është manipuluar që t’i atribuohet një pale tjetër, edhe kjo duhet të zbulohet.
Lufta çlirimtare e një populli dhe krimet individuale të kryera gjatë një lufte mund të jenë dy realitete të ndryshme. Njëri nuk e anulon tjetrin.
Kosova e pranoi Gjykatën Speciale sepse besoi se drejtësia duhet të kërkohet edhe kur ajo është e dhimbshme. Prandaj sot duhet të kërkojmë të njëjtën gjë: drejtësi të plotë, të paanshme dhe të bazuar vetëm në prova.
Verdikti i 16 shtatorit 2026 është i shkallës së parë dhe do të jetë objekt i procedurave të apelit. Për këtë arsye, debati nuk duhet të përfundojë me duartrokitje ose zemërim. Ai duhet të vazhdojë mbi prova, argumente dhe standarde juridike.
Katër ish-drejtuesit e UÇK-së nuk duhet të mbrohen vetëm sepse kanë qenë drejtues të luftës.
Por as nuk duhet të dënohen vetëm sepse kanë qenë drejtues të saj.


Përgjegjësia penale është individuale. Prova duhet të jetë konkrete. Dyshimi duhet të provohet. Hipotezat alternative duhet të shqyrtohen. Dhe drejtësia duhet të jetë e njëjtë për viktimën shqiptar, serb, rom apo për cilindo tjetër, pavarësisht se kush është autori i dyshuar.
Kosova nuk ka nevojë për drejtësi që hakmerret.
Kosova ka nevojë për drejtësi që ndriçon të vërtetën.
Dhe e vërteta e luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës nuk duhet të shkruhet as nga propaganda e Beogradit, as nga propaganda shqiptare, por nga provat, dokumentet dhe historia e verifikueshme.
Kosova fuqishëm kundërshton dhe proteston kundër padrejtësisë së madhe që i është bërë më 16. Shtator 2026 nga Gjykata Speciale në Hagë, dhe me ngulm kërkon drejtësi për çlirimtarët e vet: Zotin Hashim Thaçin, Zotin Kadri Veselin, Zotin Jakup Krasniqin dhe Zotin Rexhep Selimi.

Më 18 shtator 2026

123...1,737Faqja 1 nga 1,737