Kreu Blog

Pse, moj e mjera Dardani?

0
PSE, MOJ E MJERA DARDANI?
💔
Pse, moj e mjera Dardani po qanë ?
Sot dhe yjet janë veshur me të zeza.
Prapë një nëne iu nxanen diell e hanë,
E një fëmije sot iu venitë buzëqeshja.
_
Dardani, në Pejë sot u shua një jetë,
Sa jetima çdo ditë po të mbesin.
Sot prapë një bijë e mbulove në zi,
Edhe sa bija tjera duhet të vdesin .
_
Fol, moj e mjera Dardani,
Mos rri e heshtur, mos rri në gjumë,
Bijat tua po i mbulon dheu i zi ,
E drejtësia jote nuk duket askund.
_
Sa fëmijë mbetën pa përqafime ,
Sa lot do të derdhen mbi jastëk.
Kush ua kthen buzëqeshjen jetimëve,
Dhe ua shëron plagët që u dogjën flakë?
_
Arlinda, emri yt sot është dhimbje,
Që jetën ta morën me dhunë mizore.
Ti kërkove mbrojtje, nuk të dhanë siguri,
Kur do të jetë fundi i kësaj tragjedie njerzore ?
_
Zgjohuni, njerëz, se heshtja po na vret,
Po u vrahen biat nën dhunë dhe frikë.
Nënat s’duhet të largohet nga kjo jetë,
E fëmijët e saj s’duhet të mbesin jetimë.
_
Lamtumirë, Arlinda,ti u prefshë në paqe,
Uroj që shpirti yt të gjejë qetësi,
E ne bijat e gjalla ta ngremë zërin fort:
AS EDHE NJË GRUA MË TË MOS VISHET NË ZI!

A ka kuptim ta mundësh djallin serb, të punësohesh në ferrin serb dhe ta bindësh vetën se je engjëll serb

0
Ta mundësh djallin me metodat e tij mund të jetë e justifikueshme, por vetëm me një kusht: që pas fitores të mos fshihet një qëllim edhe më djallëzor.
Përndryshe, njeriu rrezikon të hyjë në histori si çlirimtar, por të dalë prej saj si djall me përvojë të pasur politike.
Sepse djalli nuk është kundër konkurrencës. Ai është vetëm kundër konkurrencës që mund t’ia rrëmbejë vendin e punës.
Nëse e mund me brirë, me bisht, me zjarr e me squfur, ndoshta madje do të ta ofrojë edhe një vend pune në administratën e ferrit.
Por, nëse e mund duke u shtirur si engjëll, do të të respektojë aq shumë, sa mund të të emërojë edhe drejtor të Departamentit për Mashtrimin e Njerëzimit.
Problemi lind kur djallin e vogël e mund një djall larg më i madh.
Populli brohoret, kamerat filmojnë, studentët festojnë, analistët e shpallin fitoren e demokracisë, ndërsa në ferr gjatë gjithë kohës përgatitet ceremonia e ndërrimit të drejtorit.
Djalli i vjetër i dorëzon çelësat. I riu e merr zyrën. Sekretarja mbetet e njëjta, dosjet nuk ndryshojnë, ndërsa torturat vazhdojnë sipas orarit të përcaktuar.
Ndryshon vetëm fotografia në mur.
Dhe pikërisht në atë çast, njerëzimi zbulon një filozofi të re politike: fitoren e vlerave engjëllore përmes metodave djallëzore.
Një zbulim i madh filozofik, që do ta bënte edhe vetë Djallin të ndihej i keqkuptuar.
Megjithatë, ferri serb fillon të bëhet i kuptueshëm për mua vetëm kur shoh se kë po e kremtojnë disa studentë si hero të demokracisë.
Nemanja Sharoviqin, të cilin e konsideroj si njërin prej përfaqësuesve më besnikë të interesave ruse në skenën politike serbe, disa studentë e presin sikur kryeengjëlli Mihail të ketë zbritur personalisht në Beograd për ta mundur të keqen me ndihmën e Moskës.
Nuk e di nëse engjëjt kanë filluar të punojnë për rusët apo rusët kanë hapur një sektor të posaçëm për prodhimin e engjëjve serbë.
Di vetëm se, nëse vazhdohet kështu, së shpejti do të na duhet ta themelojmë një komision parlamentar për ta dalluar aureolën nga antena për pranimin e udhëzimeve prej Moskës.
Ndoshta një komision i tillë do të themelohet pikërisht në Kosovën e Albin Kurtit.
Sepse në Serbi, kur një problem nuk mund të zgjidhet, zakonisht formohet një komision. Nëse as ai nuk e zgjidh problemin, themelohet një komision tjetër për të hetuar pse i pari ka dështuar.
Dhe kështu shteti zhytet në llucë, ndërsa demokracia hap vende të reja pune.
Por komedia ime fillon të bëhet e dhimbshme vetëm kur shoh se disa studentë janë të bindur që Aleksandar Vuçiqin e poshtërojnë duke e quajtur “shiptar”.
Këtu politika serbe arrin kulmin e saj artistik: presidenti, i cili do të duhej të jepte llogari për të gjitha të këqijat që kundërshtarët e tij ia atribuojnë, arrin të fshihet nga përgjegjësia pikërisht pas një fyerjeje të drejtuar kundër shqiptarëve.
Vuçiqi mund të përballet me akuza për korrupsion, për autoritarizëm, për manipulime, për keqpërdorim të institucioneve dhe për gjithçka tjetër që kundërshtarët e tij politikë ia vënë në barrë. Por mjafton që dikush ta quajë “shiptar” dhe të gjitha këto tema papritur shkojnë në pushim mjekësor.
Korrupsioni del për një cigare. Autoritarizmi shkon në tualet. Propaganda e fik mikrofonin. Institucionet i mbyllin dosjet. Ndërsa urrejtja etnike del në skenë, e përshëndetur me duartrokitje si ylli kryesor i mbrëmjes.
Vuçiqi, natyrisht, nuk ankohet. Përkundrazi, vështirë se do të mund të dëshironte kundërshtarë më të mirë.
Sepse nuk ka asgjë më të dobishme për një politikan që dëshiron t’i shmanget përgjegjësisë sesa kundërshtarët që merren me identitetin e tij të supozuar etnik, në vend që të merren me prejardhjen e vendimeve të tij politike.
Ta përfytyrojmë një hajdut të kapur me dorën në arkën e shtetit. Në vend që t’i kërkojnë llogari për paratë e zhdukura, kundërshtarët e tij fillojnë ta fyejnë për hundën, ngjyrën e flokëve dhe kombësinë që ia atribuojnë.
Hajduti, thellësisht i lënduar nga sulmi i padrejtë ndaj tipareve të tij fizike, thërret një konferencë për shtyp dhe flet për diskriminimin. Gazetarët e pyesin për të drejtat e njeriut. Organizatat Ndërkombëtare shprehin shqetësim. Në fund, hajduti largohet nga ndërtesa me dinjitetin e viktimës, ndërsa arka mbetet bosh.
Kjo nuk është më thjesht propagandë. Është një shërbim falas për mbrojtjen politike të të akuzuarit, i financuar nga marrëzia e paditësve të tij.
Vuçiqi e ka kuptuar prej kohësh të vërtetën që kundërshtarët e tij ende nuk e kanë mësuar: urrejtja ndaj shqiptarëve është një ombrellë e shkëlqyer, nën të cilën mund të fshihen të gjitha mëkatet e politikës serbe.
Nën atë ombrellë ka vend për korrupsionin, për mashtrimet, për keqpërdorimin e pushtetit dhe për të gjitha dështimet e tjera politike. Sapo fillon të bjerë shiu i përgjegjësisë, ombrella hapet vetvetiu.
Prandaj, kur studentët e quajnë Vuçiqin “shiptar”, mund të besojnë se po e poshtërojnë. Në të vërtetë, po ia dhurojnë një dhuratë politike: po e ndihmojnë që debatin për atë që ka bërë ta zëvendësojë me debatin për atë që të tjerët thonë për të.
Dhe kështu presidenti i shmanget dhënies së llogarisë, shqiptarët bëhen sërish shënjestër e urrejtjes, ndërsa studentët kthehen në shtëpi të bindur se kanë bërë revolucion.
Të gjithë janë të kënaqur, përveç së vërtetës, e cila në Serbi, me sa duket, nuk ka kartë anëtarësie në asnjë organizatë studentore.
Dhe tani mbërrijmë te pjesa më tragjike e kësaj historie: fitorja studentore.
Kë e kanë mundur, në të vërtetë, studentët?
Nëse e kanë mundur Vuçiqin duke e detyruar të përballet me përgjegjësinë e vet, duke i demaskuar manipulimet e tij dhe duke e detyruar të japë llogari para institucioneve, atëherë kjo është fitore e demokracisë.
Por, nëse fitorja e tyre përmblidhet në fyerjen e presidentit me një epitet përçmues për shqiptarët, ndërsa veprimet e tij politike mbeten në hije, atëherë ata nuk e kanë mundur Vuçiqin. Kanë fituar vetëm në disiplinën e vetësabotimit politik.
Vuçiqi përfiton publicitet falas, kundërshtarët e tij ia konfirmojnë rrëfimin për armiqtë e Serbisë, ndërsa shoqëria mbetet e burgosur në të njëjtin rreth paragjykimesh nacionaliste, prej të cilit gjoja po përpiqet të dalë.
Kjo është një fitore në të cilën fitimtari nuk e di çfarë ka pushtuar, i munduri nuk ka nevojë ta pranojë humbjen, ndërsa i vetmi që e di rezultatin paraprakisht është politikani që di ta shndërrojë urrejtjen e të tjerëve në mburojën e vet.
Një fitore e tillë nuk e rrëzon regjimin. Ajo e ndihmon të mbijetojë.
Pra, tragjedia nuk qëndron te fakti se populli serb nuk ka mundësi të qytetërohet. Tragjedia qëndron te fakti se, sa herë që i jepet një mundësi e tillë, një pjesë e shoqërisë garon se kush do të tregohet më pak i qytetëruar, duke e bindur veten se pikërisht kështu po e shpëton qytetërimin.
Ky është një talent i rrallë politik. Duhet një shkollë e tërë e mendimit politik për ta mundur shovinizmin me shovinizëm, manipulimin me vetëmashtim dhe autokratin duke ia dhuruar argumentet më të mira për të mbetur në pushtet edhe pa pushtet.
Në atë çast, edhe Djalli do të kishte arsye të mburrej me nxënësit e vet.
Po të ishte i zgjuar, do ta hapte një universitet në Beograd. Fakulteti i parë do të merrej me artin e mposhtjes së djallit përmes metodave djallëzore. I dyti do ta studionte shndërrimin e urrejtjes etnike në program politik. I treti do të përgatiste specialistë për shpalljen e çdo disfate morale si fitore historike.
Provimet do të ishin të lehta. Mjafton t’i urresh shqiptarët, ta madhërosh njeriun e gabuar dhe të jesh plotësisht i bindur se je në anën e engjëjve.
Diploma do të jepej automatikisht.
Dhe kështu Serbia do të vazhdojë të humbasë mundësitë për t’u bërë një shoqëri vërtet e qytetëruar, jo sepse nuk ka njerëz që duan ta rrëzojnë djallin, por sepse shumë prej tyre, sapo i shohin brirët, nuk pyesin se kujt i përkasin. Pyesin vetëm nëse mund t’i përdorin për ta goditur kundërshtarin politik.
Në fund të fundit, ferri nuk ka nevojë t’i mundë engjëjt.
I mjafton t’i bindë se brirët janë, në të vërtetë, aureola që ende nuk kanë mësuar të rriten në drejtimin e duhur.
Dhe kur një fitore e tillë festohet si triumf i demokracisë, Djallit nuk i duhet më as të sundojë.
I mjafton të jetë i sigurt se kundërshtarët e tij, në emër të luftës kundër tij, do të vazhdojnë ta bëjnë punën e tij.

Tragjedia e Arlindes, nuk është platformë për Islamin Politik!

0
Vrasja makabre e Arlinda Zekajt kërkon drejtësi, përgjegjësi institucionale dhe mbrojtje reale për gratë. Gëzim Kelmendi, kryetar i partisë Fjala, e përdor këtë tragjedi për të kërkuar përfshirjen e legjislacionit islam në sistemin juridik të Kosovës, ndërsa hoxhë Ernes Goga kërkon masa më të ashpra ligjore.
Të kërkosh drejtësi është legjitime. Ta kthesh dhimbjen e një familjeje në mjet për promovimin e një agjende fetare është instrumentalizim politik i tragjedisë.
Kanuni i Lekë Dukagjinit ishte një kod tradicional që, për shekuj me radhë, rregulloi jetën shoqërore të shqiptarëve dhe luajti rol në ruajtjen e rendit zakonor e të identitetit tonë. Përdorimi i Kanunit dhe i normave të tij si analogji për dhunën e sotme nuk përbën argument për zëvendësimin e rendit juridik demokratik me legjislacion fetar.
Problemi i Kosovës është zbatimi i ligjit, llogaridhënia institucionale dhe mbrojtja efektive e qytetarëve. Përgjigjja ndaj dhunës duhet të jetë drejtësi e barabartë, institucione funksionale dhe siguri për çdo grua.
Kjo është një nga mënyrat se si vepron islami politik: shfrytëzon tragjeditë dhe dështimet institucionale për të zgjeruar ndikimin e fesë në pushtet dhe në rendin juridik.
Kosova është shtet laik, demokratik dhe kushtetues. Shqiptarët kanë të drejtë të besojnë lirisht, ndërsa shteti ka detyrimin t’i trajtojë të gjithë qytetarët në mënyrë të barabartë, pavarësisht bindjeve fetare.
Gëzim Kelmendi dhe Ernes Goga duhet ta kuptojnë se Kosova ka rrugën e saj kushtetuese dhe evropiane. E ardhmja e saj duhet të ndërtohet mbi lirinë, barazinë dhe sundimin e ligjit, jo mbi imponimin e një rendi juridik fetar.
Arlinda meriton drejtësi. Gratë meritojnë siguri. Qytetarët meritojnë institucione që funksionojnë. Tragjeditë kërkojnë përgjegjësi dhe zgjidhje konkrete, jo shfrytëzim për agjenda politike fetare!
____
Ja mendimi antikushtetues i deputetit islamik-neoosmanli të Vetëvendosjes, Osman Musliut. Shih videon:
***
Vrasja e Arlindës na tregon që Kosova duhet të i hapë dyert për Legjislacionin Islam

Vrasja e grave në Kosovë është duke marrë përmasa gjithnjë e më të mëdha.
Ngjarja e fundit ku Arlinda Zekaj mbeti e vrarë nga kunati i saj, na ka tronditur të gjithëve.

Por, ku jemi ne si shoqëri?
Çka duhet të bëjnë institucionet ma shumë për mbrojtjen e gruas?

Legjislacioni aktual i Kosovës, por edhe vendeve tjera në rajon dhe BE, nuk i kushton shumë rëndësi shkaqeve që shpesh përfundojnë me vrasje, por ma shumë i kushton rëndësi pasojave që përfundojnë me vrasje.

Disa vende të zhvilluara në botë si SHBA-ja dhe Japonia, në legjislacionet e tyre aktuale, kanë inkorporuar edhe nene që burojnë nga Legjislacioni Islam, që rregullojnë disa çështje si psh. në fushën e drejtësisë.

Pse Legjislacioni Islam?

Ngase vetëm Legjislacioni Islam e trajton si duhet qenien njerëzore në përgjithësi, dhe gruan në veçanti.
Legjislacioni Islam paraqet mënyrën më të avancuar dhe më të përsosur në mbrojtjen e gruas në shoqërinë tonë por edhe në shoqëritë tjera.

Shoqëria jonë ende vuan nga mendësia patriarkale kanunore ( Kanuni i Lekë Dukagjinit).
Sipas Kanunit të Lekë Dukagjinit, gruaja nuk ka drejtë në trashëgimi, gruaja mund të rrihet dhe mund të vritet.
Dhe ja kështu edhe po ndodhë në vendin tonë.

Unë mendoj që është momenti i fundit që në legjislacionin e Kosovës të inkorporohen nene nga Legjislacioni Islam.
Në këtë mënyrë do të kemi ndryshime pozitive sa i përket mbrojtjes së gruas në shoqërinë tonë, por edhe ndryshime pozitive në fushat tjera.

Nuk do të japim pëlqimin për asnjë përparim të Serbisë në Bashkimin Europian, derisa ajo të mos i dorëzojë Sllovenisë të gjitha arkivat e UDB-ës

0
Në foto: Janez Jansha
____
Kryeministri i Sllovenisë Janez Jansha në Pallatin “Qigi” në Itali ,ndërsa takohej me kryeministren italiane Giorgia Meloni ,në Romë,  tha sot se do të mbështesë vendimin përfundimtar të autoriteteve të reja serbe për të përshpejtuar integrimin evropian, por se kushti kryesor do të jetë që Beogradi zyrtar të ofrojë të gjithë arkivin e UDB-ës që lidhet me Slloveninë.”Ne do ta mirëpresim vendimin përfundimtar të autoriteteve të reja serbe për të përshpejtuar negociatat për anëtarësim e Serbisë në Bashkimin Evropian. Por nuk do të japim pëlqimin për asnjë përparim derisa Serbia të mos i dorëzojë  Sllovenisë të gjitha arkivat e UDB-ës, Shërbimit të Sigurimit Shtetëror, Ushtrisë Popullore Jugosllave(KOS-it), Sekretariatit Federal për Punët e Brendshme dhe shërbimeve të tjera të mëparshme të RSFJ-së, të cilat lidhen me Slloveninë”, shkroi kryeministri sloven Janez Jansha në profilin e tij “X”. 

Në postimin e tij , Janez Jansha ndau tekstin e shkrimtarit Igor Omerza, i cili preku Komisioneren për Zgjerimin e BE-së Marta Kos, e cila e uroi fitoren e Listës së Studentëve në zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare në Serbi. 

Në llogarinë “X”, Omerza citoi deklaratën e Marta Kos  se “Dera e Serbisë për në BE është e hapur”, duke shtuar se arkivat nga periudha e ish-shtetit duhet të hapen së pari. 

Edhe Marta Kos,  foli me Srdanoviqin: “Jemi të gatshëm të mbështesim Qeverinë e re të Serbisë në rrugën e saj evropiane”

“Nuk do të isha shumë i emocionuar me këtë”, shkroi Omerza, autori i librit “Komesari”, në të cilin flet për rolin e Marta Kos-it  në ish-policinë sekrete jugosllave.

Përveç  Janëz Janshës, për zgjedhjet në Serbi sot foli edhe kryetari i bashkisë së Lubjanës, Zoran Janković, një mik i ngushtë i ish-presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiç, i cili e uroi Listën e Studentëve për fitoren e saj. 

Janković e uroi Serbinë “zhvillim të suksesshëm”, duke shtuar se pjesëmarrja e lartë në Serbi tregoi se ishte vërtet një festë e vërtetë e demokracisë serbe”

(Flori Bruqi, Prishtinë)

Dashuria e pathënë që jeton midis ëndrrës, dëshirës dhe mungesës, së poetës Lola Shehi

0


Kujtim Mateli, Tiranë

Poezia “S’ta kam thënë” e poetes Lola Shehit, e njohur për emocionin e zjarrtë dhe thellësinë e mendimit,  është një poezi e ndjenjës së fshehur, e dëshirës së parealizuar dhe e një dashurie që jeton më fuqishëm në hapësirën e ëndrrës sesa në realitet. Që në titull, poetja vendos përpara lexuesit një paradoks: “S’ta kam thënë”. Ajo që nuk është thënë bëhet pikërisht objekti i gjithë poezisë.

Titulli nuk është vetëm një pohim. Ai është çelësi i strukturës poetike. Poetja thotë se nuk e ka shprehur ndjenjën dhe, më tej, përsërit:

“Asnjëherë s’ta kam thënë
E sërish nuk do ta them”

Kjo përsëritje, që shfaqet në fillim të disa njësive poetike, funksionon si një refren. Por sa më shumë poetja deklaron se nuk do ta thotë, aq më shumë ajo e zbulon ndjenjën. Këtu qëndron një nga paradokset më të bukura të poezisë: heshtja bëhet mënyra më e fuqishme e rrëfimit.

Nga heshtja te rrëfimi i brendshëm

Poezia ndërtohet mbi një kundërvënie midis asaj që thuhet dhe asaj që fshihet. Subjekti lirik nuk i drejtohet drejtpërdrejt personit të dashur për t’i rrëfyer ndjenjën, ajo i drejtohet atij përmes një monologu të brendshëm.

Vargjet:

“Se sa ditë e sa netë të kam kërkuar,
Se përgjumshëm kam thërritur emrin tënd,
Se një dhimbje brenda dhimbjes më rri zgjuar.”

e zgjerojnë menjëherë hapësirën emocionale të poezisë. Kërkimi nuk është vetëm fizik. Ai është një kërkim i kujtesës, i dëshirës dhe i mungesës. Veçanërisht shprehja “një dhimbje brenda dhimbjes” krijon një intensifikim të ndjenjës: subjekti lirik nuk përjeton vetëm mungesën, por edhe vetëdijen se kjo mungesë nuk mund të shprehet.

Kështu, poezia nuk është thjesht poezi dashurie. Ajo është edhe poezi e konfliktit të brendshëm.

Ëndrra si hapësirë e dashurisë

Në strofën e dytë ndodh një kalim i rëndësishëm. Dashuria e fshehur në realitet gjen hapësirë në ëndërr:

“Se në ëndërr trup e shpirt m’i ke kallur,
Më ke puthur, më ke prekur atje lart buzë greminës
Dhe mëkatin buzë greminës s’e kemi ndalur.”

Ëndrra i jep subjektit lirik atë që realiteti nuk ia ka dhënë. Këtu poezia merr një ngarkesë të fortë erotike, por erotizmi nuk është i shkëputur nga gjendja shpirtërore: trupi dhe shpirti bashkohen.

Shprehja “buzë greminës” është një nga metaforat më të rëndësishme të poezisë. Ajo mund të lexohet si kufi midis dëshirës dhe frikës, midis mëkatit dhe kënaqësisë, midis vetëkontrollit dhe dorëzimit. Përsëritja e saj e përforcon këtë gjendje kufitare.

Kështu, “gremina” nuk është thjesht një vend i rrezikshëm; ajo bëhet metaforë e një ndjenje që e çon subjektin lirik deri në skajin e vetëpërmbajtjes.

Erotizmi si gjuhë poetike

Një nga veçoritë e poezisë është guximi për ta shprehur dëshirën trupore pa e shkëputur atë nga emocionet. Në strofën e tretë, ritmi ndryshon:

“Ke dihatur,
Ke djersitur,
E je shlodhur mbi lëndinë”

Tri foljet e shkurtra krijojnë një ritëm të menjëhershëm, fizik dhe të gjallë. Këtu vargu bëhet më i shkurtër, më i drejtpërdrejtë dhe më intensiv. Ndjenja nuk shpjegohet, ajo përjetohet përmes veprimit.

Edhe më tej:

“Etjen buzëve kemi shuar, kemi fjetur mbi qerpikë
Me shikim të përvëluar më ke djegur nën lëkurë.”

Këtu poetja përdor një figuracion të ndërtuar mbi shqisat: buzët, qerpikët, shikimi, lëkura, djegia. Dëshira bëhet e prekshme. Por pikërisht shprehja “më ke djegur nën lëkurë” e tejkalon kuptimin fizik dhe shndërrohet në metaforë të një ndjenje që është futur thellë në qenien e subjektit.

Pra, erotizmi i poezisë nuk qëndron vetëm në atë që tregohet, por në mënyrën se si dëshira fizike shndërrohet në përjetim shpirtëror.

Kontrasti midis kënaqësisë dhe dhimbjes

Poezia nuk qëndron vetëm te dëshira. Pas saj vjen menjëherë dhimbja. Kjo është arsyeja pse strofa e fundit është shumë e rëndësishme:

“Asnjëherë s’ta kam thënë,
Sa herë shtratin me lot shpirti e kam lagur
Dhe pastaj me zjarr ndjenje e kam tharë”

Këtu kemi një nga kontrastet më të bukura të poezisë: lot-zjarr, lagur-tharë, dhimbje-dëshirë.

Shtrati bëhet hapësira ku bashkohen dy realitete: ëndrra e dashurisë dhe vetmia pas saj. Lotët shprehin mungesën, ndërsa “zjarri i ndjenjës” tregon se dëshira vazhdon të jetojë.

Ky është një moment ku poezia bëhet veçanërisht njerëzore: pas intensitetit të ëndrrës vjen kthimi në realitet.

Figura e gruas dhe gjysmëshpirti

Në fund shfaqet një figurë tepër interesante:

“Si hajdute kam vrapuar, agimesh të pa zbardhur
Gjysmëshpirt, lënë ëndrrës
Gjysmëshpirt, me vete marrë.”

Metafora “si hajdute” është shumë domethënëse. Subjekti lirik duket sikur po vjedh nga nata disa çaste dashurie që nuk mund t’i ketë në dritën e ditës. “Agimet e pa zbardhur” e përforcojnë këtë ide: është ende nata, por ëndrra po përfundon dhe realiteti po afrohet.

Ndërsa përsëritja:

“Gjysmëshpirt…” e përmbledh gjendjen e subjektit. Ajo nuk largohet nga ëndrra e plotë dhe as nuk kthehet plotësisht në realitet. Mbetet e ndarë midis të dyjave. Është gjysmë në ëndërr dhe gjysmë në jetën e zgjuar.

Kjo është një nga figurat më të bukura psikologjike të poezisë.

Gjuha, ritmi dhe ndërtimi

Gjuha poetike është e drejtpërdrejtë, intime dhe e mbështetur fuqishëm te foljet. Kjo i jep poezisë lëvizje dhe e bën përjetimin të duket i çastit.

Veçanërisht efektive është ndërthurja e vargjeve të gjata me vargje shumë të shkurtra:

“Ke dihatur
Ke djersitur”

Këto vargje të shkurtra krijojnë një ritëm të prerë dhe intensifikojnë ndjesinë fizike. Në anën tjetër, vargjet më të gjata krijojnë hapësirën e rrëfimit dhe të reflektimit.

Përsëritja e formulës “Asnjëherë s’ta kam thënë / E sërish nuk do ta them” i jep poezisë unitet kompozicional. Ndërsa përsëritja e “Gjysmëshpirt” në fund e mbyll atë me një gjendje të paplotë, që përkon me vetë natyrën e dashurisë së përjetuar në ëndërr.

Vlera artistike

Forca e kësaj poezie qëndron në bashkimin e tri shtresave: dashurisë së fshehur, dëshirës trupore dhe dhimbjes shpirtërore. Asnjëra nuk qëndron e veçuar nga tjetra. Dëshira lind nga mungesa, ëndrra lind nga pamundësia, ndërsa dhimbja lind nga kthimi në realitet.

Poezia ka edhe një cilësi tjetër të rëndësishme: nuk e thotë gjithçka drejtpërdrejt. Edhe kur përdor një gjuhë të hapur, ajo ruan hapësirën e të pathënës. Pikërisht kjo e bën titullin të funksionojë deri në fund.

Në të vërtetë, poetja thotë shumëçka për atë që pretendon se “s’ta kam thënë”. Dhe ky është paradoksi artistik që e mban gjallë dhe i jep ritëm poezisë.

Nëse do ta përmblidhnim vlerën e saj në një formulë të vetme, mund të thoshim: “S’ta kam thënë” është një poezi ku heshtja bëhet rrëfim, ëndrra bëhet realitet i dytë, ndërsa dëshira dhe dhimbja bashkohen në një përjetim të vetëm poetik.

Kur policia dhe gjykata dështuan ta mbronin Arlindën, çfarë kuptimi do të kishte t’i thuhej se duhej të kishte ardhur te ju?

0
Donikë, ti the se Arlinda është dashur të vinte në zyrën tuaj në Prishtinë për rastin e saj.
Por, Donikë, po të kishte ardhur Arlinda te ju, çfarë do të kishte ndodhur? A do ta kishin marrë në pyetje zyrtarët dhe do ta kishin pyetur pse kishte ardhur aty? Kur ajo do t’ua shpjegonte arsyen, a do t’i kishin thënë se nuk mund të takohej me ty dhe se duhej t’u drejtohej institucioneve të tjera, sepse kështu funksionojnë procedurat?
Kur policia dhe gjykata dështuan ta mbronin Arlindën, çfarë kuptimi do të kishte t’i thuhej se duhej të kishte ardhur te ju? A mendon se, po të kishte ardhur, dikush do ta kishte dëgjuar dhe do ta kishte ndihmuar realisht?
Problemi nuk është vetëm se ku duhej të shkonte Arlinda, por pse institucionet që kishin për detyrë ta mbronin nuk e bënë këtë.
Është e lehtë të thuhet se ajo është dashur të vinte në zyrën tuaj, por pyetja kryesore është: a do të kishte marrë ndihmën dhe mbrojtjen që i nevojitej? Kur një person nuk gjen mbrojtje te institucionet që duhet ta garantojnë atë, nuk mjafton t’i thuhet se duhej të kishte trokitur në një derë tjetër.
Por, Donikë, unë dua të të pyes sinqerisht: a mendon vërtet se është kaq e lehtë të hysh në zyrat e institucioneve dhe të takohesh me personat përgjegjës?
Unë po të flas nga përvoja ime personale. Ju mund të thoni se qytetarët duhet të vijnë në zyrat tuaja, se duhet të paraqesin shqetësimet e tyre dhe se dyert e institucioneve janë të hapura për ta. Por realiteti që kam përjetuar unë është krejt ndryshe.
e di sa e vështirë është të arrish deri te një zyrtar, te një deputet apo te një person që mban një pozitë të lartë institucionale? Qytetari nuk mund të hyjë lirshëm në zyrat tuaja dhe të takohet me ju apo me kryeministrin pa u ndalur fillimisht nga zyrtarët, pa iu bërë pyetje se kush është, pse ka ardhur dhe çfarë kërkon. Në fund, shpesh dëgjon përgjigjen se personi që kërkon nuk është aty ose nuk mund ta takojë.
Prandaj, para se të thuhet se Arlinda është dashur të vinte në zyrën tuaj, duhet të mendohet edhe për pengesat që një qytetar mund të hasë deri në atë takim. A do të lejohej ajo të hynte? A do të mund të takohej me ty? A do ta dëgjoje personalisht rastin e saj, apo do të përfundonte edhe ajo duke u kthyer pa marrë përgjigje?
Unë nuk po flas pa arsye. Po flas nga përvoja ime dhe nga vështirësitë që kam hasur gjatë përpjekjeve të mia për të kërkuar drejtësi dhe përgjegjësi institucionale.
Qytetarët nuk kanë nevojë vetëm për fjalë, udhëzime dhe adresa se ku duhet të drejtohen. Ata kanë nevojë të dëgjohen, të merren seriozisht dhe të marrin përgjigje konkrete për shqetësimet që paraqesin.
Unë po ta them hapur atë që kam përjetuar vetë. Nuk është e drejtë që barra e plotë t’u lihet qytetarëve, ndërsa institucionet të mjaftohen duke thënë se ata është dashur të vinin diku tjetër.
Përgjegjësia institucionale nuk fillon vetëm kur qytetari arrin të hyjë në zyrë. Ajo fillon kur institucionet sigurohen që qytetari të ketë mundësi reale të dëgjohet dhe që shqetësimet e tij të trajtohen me seriozitet.
Donikë, ka edhe diçka tjetër që dua ta them hapur: ju keni edhe këshilltarë brenda institucioneve, të cilët paguhen nga taksat e qytetarëve pikërisht për të kryer detyrat e tyre dhe për të ndihmuar në trajtimin e çështjeve që u paraqiten qytetarëve. Por, kur qytetarët kanë nevojë për ndihmë, ku janë këta këshilltarë? Pse nuk dalin për t’i takuar qytetarët, për t’i dëgjuar shqetësimet e tyre dhe për t’u dhënë përgjigje konkrete?
Nuk mund të thuhet vazhdimisht se qytetarët duhet të vijnë në zyra, ndërsa në praktikë ata përballen me pengesa dhe nuk arrijnë të takohen as me personat përgjegjës. Çfarë kuptimi ka të kesh këshilltarë, staf dhe zyra, nëse qytetari që kërkon ndihmë nuk arrin të dëgjohet?
Mjaft më me fjalë të bukura dhe me arsyetime që nuk përputhen me përvojën e qytetarëve. Mjaft me premtime pa rezultate dhe me fjalë që nuk shoqërohen me veprime konkrete.
Unë po flas nga përvoja ime dhe nuk pranoj që dikush të më tregojë se si funksionojnë institucionet, kur vetë jam përballur me vështirësitë e tyre. Nuk është e drejtë që qytetarit t’i kërkohet të trokasë në çdo derë, ndërsa askush të mos marrë përgjegjësi për ta dëgjuar.
Nëse këshilltarët paguhen për të qenë në shërbim të qytetarëve, atëherë duhet të jenë të gatshëm t’i dëgjojnë ata dhe të merren me shqetësimet që u paraqiten. Qytetarët nuk kërkojnë favore personale. Kërkojnë që institucionet dhe njerëzit që paguhen për të shërbyer të kryejnë detyrën e tyre.
Donikë, qytetarët kanë nevojë për vepra, jo për arsyetime. Lërini fjalët dhe tregojeni me veprime se jeni aty për qytetarët.
Donikë, Arlinda u vra dhe ky rast ngre pyetje të rënda për dështimin e shtetit dhe të institucioneve që kanë për detyrë t’i mbrojnë qytetarët. Kur një vajzë humb jetën dhe institucionet nuk arrijnë ta garantojnë mbrojtjen e saj, nuk mjafton që më vonë të thuhet se ajo është dashur të vinte në zyrën tuaj në Prishtinë.
Arlinda nuk mund të kthehet më. Prandaj, rasti i saj nuk duhet të përdoret vetëm për deklarata, por duhet të shërbejë për të kërkuar përgjegjësi dhe për të parandaluar që qytetarë të tjerë të mbeten pa mbrojtje.
Donikë, mos më thoni se Arlinda është dashur të vinte te ju pa e shpjeguar se si funksionojnë realisht dyert e institucioneve për qytetarët.
Ndërkohë, ju vazhdoni të punësoni njerëz dhe të mbani këshilltarë, por qytetarët vazhdojnë të kërkojnë dikë që t’i dëgjojë.
Mjaft me arsyetime dhe me fjalë që nuk shoqërohen me veprime. Qytetarët nuk kanë nevojë vetëm t’u tregoni se ku duhet të shkojnë. Kanë nevojë që dikush t’i dëgjojë, t’i marrë seriozisht dhe të veprojë para se të jetë tepër vonë.
Donikë, problemi është se ju sot dini të flisni bukur në Kuvend, të jepni deklarata dhe t’u tregoni qytetarëve se si duhet të funksionojnë institucionet. Por qytetarët nuk jetojnë me fjalët tuaja, por me realitetin që përballen çdo ditë.
Në Kuvend flisni për drejtësi, mbrojtje dhe të drejta të qytetarëve, por kur qytetari kërkon ndihmë, përballet me dyer të mbyllura dhe me arsyetime.
Prandaj, ju lutem, mos na i paraqitni gjërat ndryshe nga realiteti që e përjetojmë. Ne e dimë se sa vështirë është të arrish deri te një zyrtar, te një këshilltar apo te një person përgjegjës. E dimë se sa herë të duhet të shpjegosh pse ke ardhur dhe sa shpesh largohesh pa marrë përgjigje.
Arlinda nuk mund të kthehet më.
Mos i përdorni fjalët për ta mbuluar realitetin. Mos na flisni për dyer të hapura kur qytetarët përballen me pengesa. Dhe mos na flisni për mbrojtje kur njerëzit kërkojnë përgjigje për dështimet institucionale.
Nëse jeni aty për qytetarët, tregojeni me vepra. Sepse fjalët në Kuvend mund t’i dëgjojnë të gjithë, por përgjegjësinë institucionale duhet ta ndiejë çdo qytetar.Qytetarët nuk kanë nevojë për më shumë fjalime. Kanë nevojë për të vërtetën, drejtësinë dhe përgjegjësinë tuaj!
Donikë, duhet ta pranoni se gjatë qeverisjes së Albin Kurtit në Kosovë janë vrarë gra dhe se kjo është një çështje që kërkon përgjegjësi institucionale. Sipas shifrës që po përmend, bëhet fjalë për 23 gra të vrara. Çdo rast duhet të trajtohet me seriozitet dhe të shqyrtohet se çfarë kanë bërë institucionet për t’i mbrojtur këto gra.
Nuk mund të flisni vetëm për sukseset e qeverisjes, ndërsa kur ndodh një tragjedi, përgjegjësia të kalojë nga një institucion te tjetri. Qeveria, policia, prokuroria dhe gjykatat duhet të japin përgjigje për veprimet dhe mosveprimet e tyre, sipas përgjegjësive që kanë.
Arlinda nuk mund të kthehet më. Prandaj, nuk është e drejtë që sot të thuhet se ajo është dashur të vinte në zyrën tuaj, pa u diskutuar seriozisht se çfarë nuk funksionoi dhe nëse institucionet bënë gjithçka që duhej për ta mbrojtur.
Përgjegjësia nuk mund të shmanget me fjalime në Kuvend.
Nëse qeveria thotë se punon për qytetarët, atëherë mbrojtja e jetës së grave duhet të jetë përparësi konkrete, jo vetëm premtim politik. Çdo rast i dhunës ndaj grave duhet të hetohet, çdo ankesë të merret seriozisht dhe çdo dështim institucional të shqyrtohet.
Jeta e grave nuk duhet të bëhet temë vetëm pasi ato të vriten. Mbrojtja duhet të funksionojë para se të jetë tepër vonë. Qytetarët meritojnë të vërtetën, drejtësinë dhe përgjegjësinë e institucioneve.
Mjaft me fjalë, mjaft me arsyetime dhe mjaft me premtime pa rezultate.
Prandaj, Donikë, kërkoj publikisht që të ndërmerrni këto hapa konkretë:
Të kërkoni shqyrtimin e plotë të rastit të Arlindës dhe të bëhet e ditur se çfarë veprimesh kanë ndërmarrë institucionet përkatëse.
Të kërkoni që çdo dyshim për neglizhencë ose mosveprim institucional të hetohet në mënyrë të pavarur dhe të kërkohet përgjegjësi aty ku vërtetohet shkelja.
Të kërkoni transparencë për numrin e grave të vrara në Kosovë që nga ardhja e Albin Kurtit në postin e kryeministrit, me të dhëna zyrtare për periudhën përkatëse.
Të krijoni një mundësi reale që qytetarët të takohen me ju dhe këshilltarët tuaj, pa u penguar nga procedura që ua pamundësojnë paraqitjen e shqetësimeve.
Të kërkoni raportim publik për masat që janë marrë për mbrojtjen e grave që kanë raportuar dhunë dhe për mënyrën se si trajtohen ankesat ndaj institucioneve përgjegjëse.
Nuk kërkojmë favore personale. Kërkojmë drejtësi, transparencë dhe llogaridhënie.
Nëse institucionet kanë dështuar, qytetarët meritojnë ta dinë të vërtetën. Nëse ka pasur shkelje, përgjegjësit duhet të mbajnë përgjegjësi sipas ligjit.
Donikë, ju lutem, mos u mjaftoni me deklarata në Kuvend. Përdoreni pozitën tuaj për të kërkuar përgjigje konkrete, për të mbrojtur interesin publik dhe për të siguruar që asnjë qytetar të mos mbetet pa u dëgjuar.
Gratë kanë të drejtë të jetojnë të sigurta. Qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë llogari. Dhe institucionet kanë detyrim të veprojnë.

Kur fëmijëve të dëshmorëve dhe familjeve të luftës u mohohet mundësia e barabartë për shkollim, ku mbetët drejtësia?

0
SKANDAL QË NUK DUHET TË KALOJË NË HESHTJE! 
____
Sërish hapen thirrjet për bursa studentore nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës. Pesë skema bursash, mijëra euro mbështetje financiare dhe premtime për zhvillimin e të rinjve, për arsimimin e tyre dhe për një të ardhme më të mirë. Në njoftimet zyrtare flitet për motivimin e rinisë, për barazi në arsim dhe për investimin në kuadro të reja. Por përtej fjalëve të bukura dhe deklaratave institucionale, shtrohet një pyetje që nuk mund dhe nuk duhet të mbetet pa përgjigje: Ku janë fëmijët e dëshmorëve të UÇK-së, fëmijët e veteranëve, të invalidëve të luftës dhe të familjeve të personave të zhdukur gjatë luftës në Kosovë, kur bëhet fjalë për mbështetjen e tyre në arsim?
A mund të flasim për drejtësi shoqërore, për barazi dhe për respekt institucional, nëse një kategori e të rinjve që vijnë nga familjet e prekura drejtpërdrejt nga lufta ndihen të lënë anash në një çështje kaq jetike siç është arsimimi?
A mund të flasim për sakrificën e dëshmorëve vetëm në përvjetorë, në akademi përkujtimore dhe para kamerave, ndërsa kur fëmijët e tyre kanë nevojë për përkrahje konkrete për të vazhduar studimet, institucionet nuk u japin përgjigjet që presin?
Dëshmorët nuk dhanë jetën që fëmijët e tyre të mbeteshin vetëm përballë vështirësive. Ata luftuan për liri, dinjitet dhe një të ardhme më të mirë për brezat që do të vinin.
Sot, këta breza kanë ëndrra, synime dhe ambicie. Disa dëshirojnë të bëhen mjekë, të tjerë mësues, inxhinierë, juristë, shkencëtarë e profesionistë të fushave të ndryshme. Por për shumë familje, rruga drejt universitetit nuk është vetëm çështje vullneti dhe talenti. Ajo shoqërohet edhe me barrën e shpenzimeve për studime, libra, banim, transport dhe nevoja të përditshme.
Pikërisht në këto momente duhet të dëshmohet përgjegjësia e shtetit. Jo vetëm me fjalë, por me politika të drejta, me mbështetje konkrete dhe me mundësi të barabarta për të gjithë.
Është e dhimbshme kur shoqëria i kujton familjet e dëshmorëve vetëm në ditët e përkujtimit, por harron se jeta e tyre vazhdon edhe ditën tjetër, edhe muajin tjetër, edhe kur kamerat largohen dhe fjalimet përfundojnë. Fëmijët rriten, përballen me sfida, hyjnë në universitete dhe përpiqen të ndërtojnë të ardhmen e tyre. Nevojat e tyre nuk përfundojnë me ceremonitë zyrtare.
Po kështu, pasojat e luftës nuk kanë përfunduar për familjet e veteranëve, invalidëve të luftës dhe personave të zhdukur. Për shumë prej tyre, pasiguria ekonomike dhe barra emocionale vazhdojnë të jenë pjesë e përditshmërisë. Përkrahja në arsim nuk duhet të shihet si privilegj, por si një mundësi për t’u dhënë të rinjve hapësirën që meritojnë për të ecur përpara.
Arsimi nuk duhet të jetë një rrugë ku fëmijët e familjeve të dëmtuara nga lufta ndihen të harruar. Ai duhet të jetë ura që u mundëson atyre të ndërtojnë një të ardhme me dinjitet.
Ministria e Arsimit dhe Shkencës, si institucioni përgjegjës për politikat arsimore, duhet të japë përgjigje të qarta për mënyrën se si janë hartuar këto skema bursash, cilat kategori përfitojnë, cilat janë kriteret e përzgjedhjes dhe çfarë mundësish konkrete ekzistojnë për studentët nga familjet e dëshmorëve, veteranëve, invalidëve të luftës dhe personave të zhdukur.
Nëse këto kategori nuk përfshihen në skema të veçanta, atëherë duhet të hapet një diskutim serioz për nevojën e krijimit të mekanizmave të posaçëm të mbështetjes, duke respektuar ligjin, meritën akademike dhe parimin e mundësive të barabarta.
Nuk po kërkohet që dikujt t’i merret e drejta për t’ia dhënë dikujt tjetër. Nuk po kërkohet që studentët të ndahen në më të vlefshëm dhe më pak të vlefshëm. Përkundrazi, po kërkohet që institucionet të shohin realitetin e çdo familjeje, të njohin nevojat e atyre që përballen me vështirësi të veçanta dhe të ndërtojnë politika që nuk lënë askënd pas.
Drejtësia nuk arrihet duke i harruar disa për t’i ndihmuar të tjerët. Drejtësia arrihet kur secilit i jepet mundësia të ecë përpara dhe kur nevojat e veçanta trajtohen me përgjegjësi.
Sot, Ministria shpall pesë skema bursash dhe flet për investimin në të ardhmen e vendit. Por e ardhmja e Kosovës nuk ndërtohet vetëm me studentët që përfitojnë nga këto skema. Ajo ndërtohet edhe me ata që presin një mundësi, me ata që përpiqen të vazhdojnë studimet pavarësisht vështirësive dhe me ata që ndihen të anashkaluar nga politikat publike.
Prandaj, kërkojmë transparencë të plotë, sqarime institucionale dhe një shqyrtim serioz të mundësive për mbështetjen e studentëve nga familjet e dëshmorëve të UÇK-së, veteranëve, invalidëve të luftës dhe familjeve të personave të zhdukur.
Kërkojmë që këto çështje të mos trajtohen vetëm si tema për deklarata publike, por si përgjegjësi që kërkojnë zgjidhje konkrete.
Kërkojmë që askush të mos mbetet pa mundësi arsimimi për shkak të vështirësive ekonomike. Kërkojmë që kontributi dhe pasojat e luftës të merren parasysh në hartimin e politikave mbështetëse, në përputhje me ligjin dhe me parimet e barazisë.
Dhe mbi të gjitha, kërkojmë që institucionet të dëgjojnë zërin e këtyre familjeve, jo vetëm kur është koha për përkujtim, por edhe kur është koha për vendime që ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e fëmijëve të tyre.
Sepse një diplomë e fituar me mund, një ëndërr e realizuar dhe një i ri që arrin të ndërtojë jetën e vet janë gjithashtu dëshmi e një shoqërie që nuk i harron rrënjët e saj.
Kosova nuk duhet t’i kujtojë dëshmorët vetëm me emra në pllaka përkujtimore. Ajo duhet ta dëshmojë respektin edhe përmes kujdesit ndaj familjeve të tyre dhe përmes mundësive që u krijon brezave të rinj.
Nuk mjafton të thuhet se sakrifica e tyre nuk do të harrohet. Kjo duhet të dëshmohet edhe në politikat publike, në vendimet institucionale dhe në mundësitë që u ofrohen fëmijëve të tyre.
Fëmijët e dëshmorëve nuk kërkojnë mëshirë. Kërkojnë dinjitet, mundësi të barabarta dhe institucione që i dëgjojnë. Familjet e veteranëve, invalidëve të luftës dhe personave të zhdukur nuk kërkojnë fjalë boshe. Kërkojnë përgjegjësi dhe zgjidhje.
Sot është koha që Ministria e Arsimit dhe Shkencës të japë përgjigje të qarta dhe të tregojë se si do të sigurojë që asnjë student të mos mbetet pa mbështetjen e nevojshme vetëm sepse vjen nga një familje që ka përjetuar pasojat e luftës.
Liria është fituar me sakrificë. E ardhmja ndërtohet me arsim. Drejtësia dëshmohet me vepra.
Dhe nëse vërtet dëshirojmë një Kosovë të drejtë, atëherë nuk duhet të lejojmë që fëmijët e atyre që sakrifikuan për këtë vend të ndihen të harruar pikërisht atëherë kur kanë më shumë nevojë për përkrahje.
RESPEKT PËR DËSHMORËT E UÇK-së!
RESPEKT PËR FAMILJET E DËSHMORËVE, VETERANËT, INVALIDËT E LUFTËS DHE FAMILJET E PERSONAVE TË ZHDUKUR!
ARSIM DHE MUNDËSI TË BARABARTA PËR ÇDO STUDENT!
Drejtësia nuk duhet të mbetet vetëm fjalë në deklarata. Ajo duhet të shihet në jetën e njerëzve.
MINISTËR I ARSIMIT, DIL PUBLIKISHT DHE PRANO PËRGJEGJËSINË!
Sot, kur shpallen pesë skema të bursave studentore dhe flitet për barazi, drejtësi e mbështetje për të rinjtë, lind një pyetje që kërkon përgjigje urgjente: KU MBETËN FËMIJËT E DËSHMORËVE TË UÇK-së, VETERANËVE, INVALIDËVE TË LUFTËS DHE FAMILJEVE TË PERSONAVE TË ZHDUKUR?
Ministër, a e kupton sa e rëndë është për një familje të dëshmorit të shohë se institucionet flasin për të ardhmen e rinisë, ndërsa ajo kërkon përgjigje për mundësitë arsimore të fëmijëve të saj?
A e kupton se pas çdo fëmije të dëshmorit qëndron një histori sakrifice, pas çdo familjeje të veteranit qëndrojnë vite të tëra përballjeje me vështirësitë dhe pas çdo familjeje të personave të zhdukur qëndron një plagë që ende nuk është mbyllur?
Ministër, arsimi nuk është vetëm deklaratë në konferenca për media. Arsimi është përgjegjësi, është drejtësi dhe është mundësi për të ardhmen!
Nëse në këto skema nuk janë paraparë mundësi të posaçme për fëmijët e kategorive të luftës, dil publikisht dhe shpjego pse. Nëse këta studentë janë lënë jashtë mbështetjes së veçantë, trego çfarë do të bëjë ministria për ta dhe kur do të ndërmerren hapa konkretë.
Mos lejo që sakrifica e prindërve të tyre të përmendet vetëm në ditë përkujtimore, ndërsa nevojat e fëmijëve të tyre të mbeten pa përgjigje.
Fëmijët e UÇK-së nuk kërkojnë mëshirë. Kërkojnë mundësi, dinjitet dhe trajtim të drejtë!
Nuk po kërkojmë që të drejtat e një studenti të mohohen për t’ia dhënë një tjetri. Po kërkojmë që shteti të mos i harrojë familjet që bartin pasojat e luftës dhe që, krahas meritës akademike, të shqyrtojë edhe nevojat e tyre për mbështetje.
Sot është koha për përgjigje, jo për heshtje. Është koha për përgjegjësi, jo për fjalë të bukura.
MINISTËR, DIL PUBLIKISHT!
Shpjegoju prindërve, studentëve dhe gjithë qytetarëve se çfarë vendi zënë fëmijët e dëshmorëve, veteranëve, invalidëve të luftës dhe familjeve të personave të zhdukur në politikat e bursave studentore.
Nëse ka pasur mangësi në hartimin e këtyre skemave, pranoje dhe ndërmerr hapa për t’i korrigjuar. Nëse kriteret ekzistuese ofrojnë mundësi për këta studentë, bëji ato të qarta dhe transparente.
Kosova nuk mund të ndërtojë një të ardhme të drejtë duke i lënë familjet e saj të luftës me ndjenjën se janë harruar.
Respekti për dëshmorët nuk dëshmohet vetëm me fjalë. Ai dëshmohet edhe me përgjegjësi institucionale dhe me kujdes për brezat që lanë pas.
DREJTËSI NË ARSIM!
DINJITET PËR FËMIJËT E DËSHMORËVE!
PËRGJEGJËSI NGA MINISTRIA E ARSIMIT!
KJO ÇËSHTJE KËRKON PËRGJIGJE. HESHTJA NUK ËSHTË ZGJIDHJE!
Anuk ju vjen turp kur merrni vendime të gabuara, pa menduar për pasojat që ato ua sjellin fëmijëve të dëshmorëve dhe familjeve të kategorive të luftës?
Është e lehtë të publikohen njoftime për bursa dhe të flitet për mbështetjen e të rinjve. Por përgjegjësia e vërtetë dëshmohet me vendime të drejta, me transparencë dhe me kujdes për të gjithë ata që kanë nevojë për mbështetjen e shtetit.
Kush e mori këtë vendim që fëmijët e dëshmorëve të UÇK-së, veteranëve, invalidëve të luftës dhe familjeve të personave të zhdukur të mbeten pa një skemë të posaçme mbështetjeje për bursa studentore?
Kush mban përgjegjësi për këtë mungesë dhe kush do të japë përgjigje para këtyre familjeve?
Ministri i Arsimit duhet të dalë publikisht dhe të sqarojë pse këto kategori nuk janë përfshirë në një skemë të veçantë bursash, nëse vërtet janë lënë jashtë kritereve.
Fëmijët e atyre që sakrifikuan për lirinë e Kosovës meritojnë përgjigje, dinjitet dhe mundësi të barabarta për arsimim.
Mos i kujtoni familjet e dëshmorëve vetëm në ditë përkujtimore, por dëshmojeni respektin edhe me vepra!
Ky është një turp për Ministrinë e Arsimit! Është e papranueshme që fëmijët e dëshmorëve të UÇK-së, veteranëve, invalidëve të luftës dhe familjeve të personave të zhdukur të mos trajtohen me kujdesin dhe përkrahjen që meritojnë.
Si mund të flitet për drejtësi, barazi dhe mbështetje për rininë, kur këto familje kërkojnë përgjigje për mundësitë e arsimimit të fëmijëve të tyre?
Fëmijët e UÇK-së nuk kërkojnë mëshirë, por dinjitet, drejtësi dhe mundësi të barabarta!
Ministria e Arsimit duhet të japë sqarime publike për kriteret e bursave dhe të tregojë se çfarë mbështetjeje ofrohet për këto kategori. Sakrifica e dëshmorëve nuk duhet të kujtohet vetëm me fjalë, por edhe me vepra konkrete.
Respekti për ata që sakrifikuan për lirinë e Kosovës duhet të dëshmohet edhe përmes kujdesit ndaj fëmijëve dhe familjeve të tyre. Heshtja nuk është përgjigje, ndërsa drejtësia në arsim duhet të jetë përgjegjësi e çdo institucioni!
KËRKESAT TONA JANË TË QARTA:
1. Transparencë e plotë për kriteret dhe përfituesit e skemave të bursave studentore.
2. Sqarim publik për mundësitë që kanë studentët nga familjet e dëshmorëve, veteranëve, invalidëve të luftës dhe familjeve të personave të zhdukur për të përfituar nga këto skema.
3. Shqyrtim serioz i mundësisë së krijimit të mekanizmave të posaçëm mbështetës për studentët nga familjet e prekura nga lufta, në përputhje me ligjin dhe parimin e mundësive të barabarta.
4. Përgjigje institucionale për shqetësimet e këtyre familjeve dhe masa konkrete për të parandaluar që vështirësitë ekonomike të bëhen pengesë për arsimimin.
5. Përgjegjësi dhe llogaridhënie nga Ministria e Arsimit për mënyrën se si hartohen dhe zbatohen politikat e mbështetjes studentore.
Këto kërkesa nuk janë privilegj për askënd. Janë thirrje për drejtësi, transparencë dhe përgjegjësi ndaj qytetarëve.
Një shtet i drejtë nuk i harron familjet që kanë përjetuar pasojat e luftës. Një shtet i përgjegjshëm i dëgjon shqetësimet e tyre dhe kërkon zgjidhje që respektojnë ligjin, meritën akademike dhe nevojat reale të studentëve.
Liria është fituar me sakrificë. E ardhmja ndërtohet me arsim. Drejtësia dëshmohet me vepra.
Nëse vërtet dëshirojmë një Kosovë të drejtë, duhet të sigurohemi që çdo i ri të ketë mundësi të ndërtojë të ardhmen e vet me dinjitet dhe që asnjë familje të mos ndihet e harruar nga institucionet.
KJO ÇËSHTJE KËRKON PËRGJIGJE. HESHTJA NUK ËSHTË ZGJIDHJE!

Shteti i Dardanisë e vrau Arlinda Zekajn nga Vitomirica

0

Flori Bruqi, nga vendi i ngjarjës (Vitomiricë,26.10.2026)

Me një letër drejtuar prokurores në Pejë, ajo kishte kërkuar urgjentisht marrjen e masave ndaj atyre që siç ka shkruar ajo, kishin dështuar t’i përmbushin detyrat e tyre, në mbrojtjen e jetës së saj.

“Kërkoj urgjentisht marrjen e masave ndaj të gjithë zyrtarëve që kanë dështuar rëndë në përmbushjen e detyrave të tyre, duke bartur përgjegjësinë të njëri-tjetri, e kështu duke lejuar që pasojat dhe rreziku për jetën time të vazhdojnë. Kërkoj ekzekutimin e menjëhershëm të urdhrit gjyqësor dhe hapjen e hetimeve ndaj të gjithë zyrtarëve të përfshirë, duke filluar nga QPS-ja”, thuhet në letër.

Viktima tutje kishte shkruar se uron që institucionet përgjegjëse të mos detyrohen të japin llogari vetëm pasi të jetë marrë jeta e saj, derisa letrën e dërguar e kishte quajtur “shpresën e saj të fundit”.

“Kjo është shpresa ime e fundit. Uroj që të mos vijë dita kur ju dhe institucionet përgjegjëse të detyroheni të jepni llogari vetëm pasi të jetë marrë jeta ime. Tani po e kuptoj pse ka kaq shumë vrasje! Gruaja me ligj në dorë po e vritka gruan – jo burri. E dhimbshme deri në asht”, përfundon letra.

Gjithashtu sipas Policisë, ditën kur u vra në orën 19:00 në Stacionin Policor në Pejë viktima kishte njoftuar për dhunë në familje, ku ishte arrestuar bashkëshorti i saj e ishte ndaluar më pas për 48 orë. E më vonë, sipas njoftimit, viktima “me vullnetin e saj” ishte dërguar në shtëpinë e saj në Vitomericë. Rreth orës 21:10 Policia ishte njoftuar se e njëjta ishte gjetur pa shenja jete.

I dyshuar për vrasjen është kunati i saj, i cili sipas Policisë është ende në arrati. Viktima thuhet se ka vdekur pas goditjeve me mjet të fortë.

E pas publikimit të letrës së viktimës në media, në orët e para të së hënës ka reaguar Prokuroria Themelore në Pejë. 

Prokuroria ka njoftuar se më 22 tetor, “kryeprokurorja e kësaj prokurorie kishte pranuar një parashtresë nga e ndjera A.Z., përmes së cilës ajo kishte kërkuar ndërmarrjen urgjente të veprimeve ndaj zyrtarëve të institucioneve përgjegjëse, duke pretenduar se ata kishin dështuar në përmbushjen e detyrave zyrtare gjatë trajtimit të rastit të saj, përfshirë edhe ekzekutimin e një vendimi gjyqësor”.

“Me qëllim të vlerësimit të pretendimeve në aspektin e përgjegjësisë penale, në drejtim të veprës penale ‘Keqpërdorimi i pozitës apo autoritetit zyrtar’, parashtresa u regjistrua për trajtim nga prokurori kompetent. Njëkohësisht, ajo iu përcoll për trajtim urgjent autoriteteve përkatëse institucionale, përfshirë Drejtorinë Rajonale të Policisë në Pejë, Gjykatën Themelore në Pejë, Drejtorinë për Mirëqenie Sociale dhe Qendrën për Punë Sociale, me kërkesën që të shqyrtohen pretendimet dhe të verifikohen lëshimet e mundshme apo veprimet e zyrtarëve përkatës, brenda kompetencave të tyre institucionale”, thuhet në sqarimin e Prokurorisë.

Sa i përket ekzekutimit të vendimit gjyqësor, i cili kishte të bënte me shfrytëzimin e barabartë të shtëpisë, Prokuroria ka njoftuar se ky vendim ishte ekzekutuar nga prokurorja kujdestare, në bashkëpunim me Policinë e Kosovës.

Lidhur me rastin ka pasur reagime nga ku është kërkuar dorëheqje dhe llogaridhënie nga personat kompetent në organet të cilat konsideroheshin që mund ta mbronin jetën e viktimës.

Prokuroria në Pejë: Janë iniciuar hetime ndaj zyrtarëve të përmendur në parashtresën e Arlinda Zekajt

Zëdhënësi i Prokurorisë Themelore në Pejë, Shkodran Nikçi, ka thënë se janë iniciuar hetime ndaj zyrtarëve të përmendur nga Arlinda Zekaj. Siç ka thënë ai viktima në një parashtresë ka pretenduar se një zinxhir zyrtarësh e kishin neglizhuar rastin e saj.

Nikçi në një konferencë për media ka bërë të ditur se parashtresa ishte pranuar nga kryeprokurorja. Në paragrafin e parë, Zekaj kishte ngritur pretendime për neglizhencë institucionale, për të cilat, sipas tij, janë iniciuar hetime.

Duke folur për pjesën tjetër të parashtresës, ai ka thënë se viktimës i ishte njohur e drejta e shfrytëzimit të pronës. Sipas Nikçit, vendimi gjyqësor përfshinte edhe urdhrin që bashkëshorti të mos i afrohej brenda distancës prej 2 metrash.

Ai ka deklaruar se vendimi ishte ekzekutuar të enjten, në praninë e policisë, ndërsa disa orë më vonë kishte ndodhur një konflikt.

Sipas zëdhënësit të Prokurorisë, viktimës i ishte kërkuar të mos shkonte në atë shtëpi, pasi mund t’i rrezikohej siguria.

Nikçi ka shtuar se ishin ftuar edhe 2 vëllezërit e saj, që ta bindnin të qëndronte në shtëpinë e tyre derisa të gjendej një zgjidhje.

Arlinda Zekaj u vra mbrëmjen e së dielës në Vitomiricë të Pejës. I dyshuar për vrasjen është kunati i saj, i cili, sipas informacioneve të bëra publike, ndodhet ende në arrati.

Vetëm tri ditë para vrasjes, më 22 tetor, Zekaj kishte dorëzuar një parashtresë drejtuar kryeprokurores së Prokurorisë Themelore në Pejë, përmes së cilës kishte kërkuar marrjen e masave urgjente ndaj zyrtarëve të institucioneve përgjegjëse, duke pretenduar se ata nuk i kishin përmbushur detyrat e tyre zyrtare.

Në letrën që mban vulën e pranimit të datës 22 tetor, ajo kishte paralajmëruar për rrezikun me të cilin përballej dhe kishte shprehur shqetësimin se institucionet mund të reagonin vetëm pasi të merrej një jetë njerëzore./KP

QIKA me aksion simbolik, mbishkrimi “Shteti e vrau Arlindën” vendoset në ndërtesën e Qeverisë

Organizata QIKA ka realizuar një aksion simbolik para ndërtesës së Qeverisë së Kosovës, duke kërkuar përgjegjësi institucionale për vrasjen e Arlinda Zekajt.

Aktivite të kësaj organizatë kanë vendosur mbishkrimin “Shteti e vrau Arlindën” në hyrje të ndërtesës së Qeverisë, ndërsa kanë hedhur ngjyrë të kuqe në shkallët e ndërtesës, siç kanë thënë si simbol i jetëve të humbura dhe i përgjegjësisë që, sipas tyre, duhet të mbajë shteti.

Përfaqësuesja e QIKA-s, Blenda Asllani, ka thënë se Arlinda Zekaj kishte ndjekur procedurat ligjore për të kërkuar mbrojtje, por, pavarësisht kësaj, nuk ishte arritur të parandalohej vrasja e saj.

“Arlinda Zekaj kërkoi mbrojtje nga shteti. Ajo iu drejtua institucioneve, ndoqi procedurat ligjore, siguroi urdhër mbrojtjeje dhe paralajmëroi qartë për rrezikun që i kanosej. Institucionet ishin të njoftuara. Rreziku ishte i dokumentuar. Megjithatë, pak minuta më vonë, Arlindën e vranë”, tha ajo.

Asllani ka ngritur pikëpyetje për efektivitetin e mekanizmave institucionalë për mbrojtjen e grave nga dhuna, duke theksuar se ndjekja e procedurave ligjore nuk duhet të mbetet pa rezultat.

“Shteti u kërkon grave ta denoncojnë dhunën, t’i dokumentojnë kërcënimet, të kërkojnë urdhra mbrojtjeje dhe t’u besojnë institucioneve. Por çfarë vlere kanë këto procedura kur një grua mund t’i ndjekë të gjitha dhe, megjithatë, të vritet?”, tha ajo.

Ajo ka kërkuar hetimin e të gjitha hallkave institucionale përgjegjëse, duke theksuar se askush nuk duhet t’i shmanget llogaridhënies përmes procedurave apo kompetencave institucionale.

“Vrasja e Arlindës është pasojë e një shteti që i braktis gratë përballë dhunës, edhe kur ato kërkojnë ndihmë dhe paralajmërojnë për rrezikun që u kanoset. Të gjitha hallkat institucionale përgjegjëse duhet të hetohen. Askush nuk mund të fshihet pas procedurave dhe kompetencave për t’iu shmangur përgjegjësisë”, tha Asllani.

Ajo ka kërkuar gjithashtu që të gjithë personat, veprimet apo mosveprimet e të cilëve mund të kenë kontribuar në dështimin për ta mbrojtur Arlindën, të hetohen dhe të mbajnë përgjegjësi para drejtësisë.

“Të gjithë ata që, përmes veprimeve apo mosveprimeve të tyre, kontribuuan në dështimin për ta mbrojtur Arlindën, duhet të hetohen dhe të mbajnë përgjegjësi para drejtësisë”, tha ajo.

Duke shpjeguar simbolikën e aksionit, Asllani ka thënë se ngjyra e kuqe e hedhur në shkallët e Qeverisë përfaqëson një akuzë dhe një kujtesë për jetët e humbura, si dhe për përgjegjësinë institucionale.

“Ngjyra e kuqe që hodhëm sot në shkallët e Qeverisë është akuzë. Është kujtesë e jetëve të humbura dhe e përgjegjësisë që shteti duhet të mbajë”, tha ajo./EkonomiaOnline

Policia e shpall në kërkim të dyshuarin për vrasjen e Arlinda Zekajt

Policia e Kosovës e ka shpallur në kërkim Albert (Sylejman) Sylaj i dyshuar për vrasjen e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës.

Përmes publikimit të një fotografie të të dyshuarit, Policia ka kërkuar bashkëpunim me qytetarët për gjetjen e të dyshuarit.

“Policia e Kosovës kërkon nga qytetarët e Republikës së Kosovës që kushdo që ka informacion për vendndodhjen e personit të dyshuar, të lajmërojë Policinë e Kosovës apo të lajmërohet në stacionin më të afërt policor”, thuhet në njoftim.

Prokuroria: Viktima kishte urdhërmbrojtje për gjashtë muaj – “ajo kishte kërkuar të kthehej në shtëpi te djali”

Prokuroria Themelore në Pejë ka reaguar edhe njëherë lidhur me vrasjen e Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës, duke njoftuar për siç thuhet në komunikatë, veprimet që ka ndërmarrë kryeprokurorja e kësaj Prokurorie dhe prokurorët e shtetit pas pranimit të kërkesës së viktimës dhe gjatë trajtimit të rasteve të raportuara më parë.

Në komunikatë thuhet se dy ditë para vrasjes së saj, më 23 tetor, kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të tani të ndjerës, J.S., për veprën penale të kanosjes në kuadër të marrëdhënies familjare. Ndërkaq më 16 tetor, disa ditë para ngritjes së aktakuzës,  Gjykata kishte nxjerrë një vendim përmes të cilit ishte urdhëruar që ish-bashkëshorti i tani të ndjerës ta lejonte atë të kthehej dhe ta shfrytëzonte shtëpinë e përbashkët. Po ashtu, ishte lëshuar urdhër mbrojtjeje për një periudhë gjashtëmujore, i cili kishte hyrë në fuqi menjëherë.

“Sipas vendimit gjyqësor, zbatimi i urdhrit dhe njoftimi i Gjykatës për zbatimin e tij apo për pengesat eventuale ishin përgjegjësi e Policisë së Kosovës”, thuhet në komunikatë.

Bëhet e ditur se në ditën kur viktima kishte kërkuar zbatimin e urdhrit dhe kthimin në shtëpinë e përbashkët, Policia e Kosovës e kishte njoftuar prokurorin kujdestar për rrethanat e rastit. Pas vlerësimit të situatës dhe të rrezikut të mundshëm për sigurinë e saj, thuhet se prokurori i shtetit kishte vlerësuar se kthimi i menjëhershëm në shtëpinë e përbashkët mund të paraqiste rrezik për jetën dhe sigurinë e viktimës.

“Me qëllim të mbrojtjes së saj, prokurori kishte kontaktuar familjarët e viktimës, përkatësisht vëllezërit e saj, të cilët ishin ftuar në stacionin policor dhe ishin njoftuar për rrethanat e rastit.  Pavarësisht insistimit të viktimës për t’u kthyer në shtëpinë e përbashkët, prokurori i shtetit, duke marrë parasysh rrethanat e paraqitura dhe rrezikun e mundshëm, kishte udhëzuar që ajo të dërgohej në shtëpinë e vëllezërve të saj”, thuhet në njoftim.

Me kërkesën e shprehur të viktimës, në komunikatë thuhet se prokurori i shtetit dhe hetuesit policorë, në praninë e saj dhe të familjarëve, kishin përpiluar një shkresë zyrtare në të cilën ishin paraqitur arsyet përse ishte vlerësuar e nevojshme që ajo të qëndronte te vëllezërit e saj.

Pas bisedimeve, thuhet se viktima kishte pranuar të shkonte te familjarët, por kishte kërkuar që të nesërmen të shoqërohej nga një patrullë policore për t’u kthyer në shtëpinë e përbashkët.

Po atë natë, prokurori i shtetit, së bashku me hetuesit e rastit, kishte bërë vlerësimin profesional të nivelit të rrezikut dhe të masave të nevojshme të sigurisë. Si rezultat, ishte vendosur që, gjatë kthimit të planifikuar të viktimës në shtëpinë e përbashkët, një patrullë policore të qëndronte në afërsi të shtëpisë.

“Për këto rrethana ishte përpiluar procesverbali i datës 22 tetor 2026. Prokurori i rastit kishte kërkuar që përmes së njëjtës shkresë të njoftohej edhe gjyqtari i çështjes që kishte nxjerrë vendimin për shfrytëzimin e shtëpisë së përbashkët nga bashkëshortët”, thuhet në njoftim.

Theksohet se pasi kryeprokurorja pasi kishte pranuar kërkesën nga Zekaj ku ishte ankuar për mënyrën e trajtimit të rasteve të mëparshme, kishte kërkuar që me urgjencë të vlerësohej situata në mënyrë që sipas saj “të verifikoheshin pretendimet për lëshime eventuale dhe të ndërmerreshin veprimet brenda përgjegjësive ligjore të secilit institucion”.

Prokuroria ka sqaruar se natën kritike, më 25 tetor 2026, në orën 19:48, Policia e Kosovës kishte kontaktuar prokurorin kujdestar të Departamentit të Përgjithshëm lidhur me një rast të dyshuar të dhunës në familje, i cili kishte ndodhur në shtëpinë e tani të ndjerës.

Në stacionin policor ishin shoqëruar ish-bashkëshorti i saj, J.S., dhe viktima. Në lidhje me rastin ishte iniciuar procedurë për veprën penale të mospërfilljes së gjykatës, ndërsa J.S. ishte ndaluar për 48 orë.

Gjatë trajtimit të rastit, Prokuroria thotë se viktimës i ishte ofruar mundësia për të shkuar në një strehimore, por ajo kishte refuzuar, duke kërkuar të kthehej në shtëpinë e përbashkët, ku ndodhej djali i saj dhe pasuria e saj.

Pas kësaj, viktima ishte shoqëruar nga një patrullë policore për në shtëpi, rreth orës 21:00. Pak minuta pas kthimit të saj, prokurori kujdestar ishte njoftuar se ajo ishte goditur me një mjet të fortë brenda shtëpisë nga kunati i saj, A.S., i dyshuar në këtë rast.

Pas marrjes së njoftimit, në vendin e ngjarjes kishin dalë njësitë përkatëse të Policisë së Kosovës, Kryeprokurorja e Prokurorisë Themelore në Pejë dhe prokurorja kujdestare e Departamentit për Krime të Rënda, me qëllim të përcjelljes nga afër të situatës dhe ndërmarrjes së veprimeve fillestare hetimore në vendin e ngjarjes.

Prokuroria njofton gjithashtu se, më 23 tetor 2026, kishte ngritur aktakuzë ndaj ish-bashkëshortit të tani të ndjerës, J.S., për veprën penale të kanosjes në kuadër të marrëdhënies familjare.

Prokuroria Themelore në Pejë deklaron se pretendimet e paraqitura nga tani e ndjera Arlinda Zekaj në kërkesën e saj janë trajtuar me seriozitet dhe se Kryeprokurorja ka ndërmarrë veprime për adresimin e tyre te institucionet kompetente, si dhe ka iniciuar rast për hetimin e veprimeve ose mosveprimeve të mundshme të personave zyrtarë.

“Prokuroria shpreh keqardhje të thellë për humbjen tragjike të jetës së Arlinda Zekajt dhe shpreh ngushëllimet më të sinqerta për familjen e saj. Në të njëjtën kohë, Prokuroria thekson rëndësinë e një hetimi të plotë, objektiv dhe profesional për zbardhjen e të gjitha rrethanave të këtij rasti dhe vlerësimin e përgjegjësive eventuale të të gjithë personave të përfshirë. Policia e Kosovës është duke ndërmarrë veprime për lokalizimin dhe arrestimin e personit të dyshuar, i cili ende nuk është arrestuar”, thuhet në njoftim.

Kuvendi sot mban seancë të jashtëzakonshme për rastin e vrasjes së Arlinda Zekajt

Shefja e Grupit Parlamentar të Vetëvendosjes Arbërie Nagavci ka thënë se sot në orën 16:00 Kuvendi i Kosovës do të mbajë seancë të jashtëzakonshme për rastin e vrasjes së Arlinda Zekajt. 

Nagavci në një deklarim për media pas mbledhjes së Kryesisë së Kuvendit ka thënë se personat të cilët nuk kanë vepruar në këtë rast duhet të hetohen dhe të mbahen përgjegjës.

Zekaj u vra të dielën në mbrëmje në Vitomiricë të Pejës dhe i dyshuar për rastin është kunati i saj i cili ende gjendet në arrati. 

Thirret protestë kombëtare pas vrasjes së Arlinda Zekajt

Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist ka thirrur protestë kombëtare për të mërkurën, në orën 16:00, pas vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës.

Në një njoftim për media, bëhet e ditur se protesta “Vrasja e grave të trajtohet si urgjencë kombëtare” do të mbahet në sheshin “Zahir Pajaziti”.

Tutje, në thirrjen për protestë thuhet se kjo javë është thirrja e fundit për revoltë kombëtare për ta mbrojtur jetën e grave në Kosovë.

“Duhet t’i lëmë shtëpitë, punët, klasat e mësimit për t’i mbushur sheshet e dyert e institucioneve që po shpërfillin totalisht jetën dhe sigurinë e grave cep më cep Kosovës. Nuk mund të vazhdojmë të jetojmë një normalitet të sforcuar kur gratë po dhunohen, rrihen e edhe vriten para syve tanë”, thuhet në njoftim.

Tutje, thuhet se vrasja me sëpatë e një gruaje nga kunati është alarmi për luftën që u është shpallur grave.

Kolektivi për Mendim dhe Veprim Feminist ka deklaruar se Arlinda Zekaj e kishte lutur për ndihmë një shtet që, sipas tij, është shndërruar për vite me radhë në bashkëdoras në vrasjen e grave.

“Sikurse rastet e tjera të femicidit, kjo vrasje ishte paralajmëruar nga e ndjera, e cila e kishte lutur për ndihmë një shtet që është shndërruar për vite me radhë në bashkëdoras në vrasjen e grave. Arlinda Zekaj u vra me ndërmjetësimin e shtetit, i cili nuk u beson grave, i përbuz, i neglizhon ato dhe vazhdon t’i shohë ato kryesisht si prona të burrave. Na është treguar vazhdimisht që ky shtet nuk është edhe shtet për gratë. Na është treguar po ashtu që kjo shoqëri i urren dhe i dhunon gratë deri t’ua marrë frymën e fundit. Ne e kemi mësuar këtë përgjakshëm. E kemi mësuar dhunshëm se ne luftën tonë duhet ta bëjmë në disa fronte, si kundrejt shoqërisë patriarkale, ashtu edhe ndaj patriarkisë shtetërore që po na mban nën frikë, terror e dhunë, e disa prej nesh edhe po ua merr jetën me sakicë, plumb a grushte”, thuhet në njoftim.

Në thirrje thuhet se nga e mërkura e në ditët e tjera do të dalin rrugëve dhe do të bllokojnë çdo institucion.

“Andaj, të mërkurën, të enjten, të premten e ditët në vijim, ne do të dalim rrugëve e do të bllokojmë institucione, sepse është momenti i fundit që ky shtet të japë llogari. Nisemi prej sheshit Zahir Pajaziti, te Ministria e Drejtësisë, Këshilli Prokurorial i Kosovës, Këshilli Gjyqësor i Kosovës, Policia e deri te Qeveria. Kërkojmë organizim e solidarizim kombëtar. Për siguri e liri për gratë e gjalla e drejtësi për gratë e vrara. Na u bashkoni”, thuhet në njoftim.

Gashi paralajmëron masa “nëse konstatohet neglizhencë nga zyrtarët përgjegjës” në rastin e vrasjes në Pejë

Kryeprokurori i Shtetit, Zejnulla Gashi ka kërkuar raport për trajtimin e rasteve të Arlinda Zekajt dhe ka autorizuar analizimin e veprimeve institucionale lidhur me këtë rast. 

Në një njoftim për media thet se nëse konstatohen shkelje të ligjit, neglizhencë apo mosveprime nga ana e zyrtarëve përgjegjës, do të ndërmerren masat përkatëse ligjore dhe do të kërkohet përgjegjësi për secilën shkelje të evidentuar

Tutje në njoftim thuhet se Gashi ka ndërmarrë veprime për të shqyrtuar trajtimin institucional të rasteve të raportuara nga e ndjera Zekaj, e cila u vra të dielën në Vitomiricë të Pejës dhe i dyshuar për rastin është kunati i saj. 

“Kryeprokurori i Shtetit ka autorizuar koordinatorin nacional për rastet e dhunës në familje që të analizojë të gjitha veprimet e ndërmarra në trajtimin e rasteve, në të cilat viktimë ka qenë e ndjera Arlinda Zekaj”, thuhet në njoftim. 

Po ashtu, nga Kryeprokurorja e Prokurorisë Themelore në Pejë, Lumturije Vuçetaj, thuhet se është kërkuar raport i detajuar me shkrim lidhur me kronologjinë e trajtimit të rasteve të së ndjerës, duke përfshirë identitetin e personave të raportuar dhe cilësimin juridik të rasteve; të dhënat për prokurorët kujdestarë dhe prokurorët që i kanë trajtuar rastet; veprimet procedurale të ndërmarra dhe kohën e ndërmarrjes së tyre; vendimet e nxjerra dhe arsyetimin përkatës; vlerësimin e rrezikut dhe masat e kërkuara ose të ndërmarra për mbrojtjen e viktimës; komunikimin me Policinë e Kosovës dhe institucionet e tjera relevante; si dhe trajtimin e shkresës së viktimës të datës 22.10.2026 dhe çdo informacion tjetër me rëndësi për vlerësimin e plotë të veprimeve të Prokurorisë.

Gjithashtu, Inspektoratit Policor të Kosovës thuhet se i është kërkuar që, në kuadër të kompetencave të tij ligjore, të ndërmarrë veprimet përkatëse hetimore dhe verifikuese lidhur me trajtimin e të gjitha rasteve të raportuara nga e ndjera në Policinë e Kosovës.

“Këto veprime përfshijnë shqyrtimin e mënyrës së pranimit, evidentimit, vlerësimit dhe trajtimit të raportimeve të saj, si dhe të veprimeve të ndërmarra nga zyrtarët policorë, me qëllim të vlerësimit të ligjshmërisë së tyre dhe identifikimit të përgjegjësisë eventuale individuale dhe institucionale”, thuhet në njoftim.

Tutje thuhet se pas pranimit dhe analizimit të dokumentacionit dhe raporteve përkatëse, do të ndërmerren të gjitha veprimet e nevojshme ligjore dhe institucionale, në përputhje me kompetencat përkatëse.

“Në rast se konstatohen shkelje të ligjit, neglizhencë apo mosveprime nga ana e zyrtarëve përgjegjës, do të ndërmerren masat përkatëse ligjore dhe do të kërkohet përgjegjësi për secilën shkelje të evidentuar, pa asnjë tolerim ndaj përgjegjësisë institucionale apo individuale”, thuhet në njoftim.

VV-ja nis mbledhjen e nënshkrimeve për seancë të jashtëzakonshme pas vrasjes së Arlinda Zekajt

Shefja e Grupit Parlamentar të Lëvizjes Vetëvendosje, Arbërie Nagavci, ka njoftuar se janë duke mbledhur nënshkrimet për thirrjen e një seance të jashtëzakonshme në Kuvendin e Kosovës për ditën e sotme, pas vrasjes së një gruaje një Vitomiricë  të Pejës.

Ajo përmes një postimi në Facebook ka shkruar se si hap të parë do të kërkojnë themelimin e një komisioni hetimor parlamentar për të hetuar të gjithë zinxhirin e përgjegjësisë në këtë rast dhe për të zbardhur veprimet dhe mosveprimet e institucioneve.

“Vrasja e gruas në Vitomiricë të Pejës, e cila tri ditë më parë kishte paralajmëruar institucionet për rrezikun ndaj jetës së saj, është një tragjedi që kërkon drejtësi dhe përgjegjësi institucionale”, ka shkruar ajo.

Nagavci ka shkruar se Arlinda Zeka kërkoi ndihmë dhe mbrojtje, por përfundoi e vrarë. 

“Asnjë grua nuk duhet ta humbasë jetën pasi u është drejtuar institucioneve për mbrojtje. Përgjegjësia matet me aftësinë për ta parandaluar dhunën dhe për të reaguar me kohë. Çdo veprim dhe mosveprim duhet të hetohet dhe askush nuk duhet t’i shmanget përgjegjësisë”, ka shkruar ajo. 

Shiroka-Pula: Rrethanat në të cilat ndodhi vrasja në Pejë kërkojnë hetim urgjent e të paanshëm

Presidentja Justina Shiroka – Pula ka thënë se rrethanat në të cilat ndodhi vrasja e Arlinda Zekajt nga Peja kërkojnë hetim urgjent, të plotë dhe të paanshëm.

Ajo ka kërkuar nga organet kompetente që të hetojnë me përparësi jo vetëm rrethanat e vrasjes dhe përgjegjësinë penale të personave të dyshuar, por edhe trajtimin e kërkesave të viktimës dhe veprimet e secilit institucion që kishte detyrimin ligjor ta mbronte.

“Duhet të sqarohet nëse janë ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme për vlerësimin e rrezikut dhe mbrojtjen e saj. Çdo sinjal për rrezik, çdo kërkesë për ndihmë dhe çdo ankesë ndaj mosveprimit institucional duhet të trajtohet me seriozitetin maksimal. Mbrojtja e jetës dhe sigurisë së qytetarëve është detyrim i panegociueshëm i institucioneve”, ka shkruar Shirka-Pula.

Ajo u ka bërë thirrje institucioneve të drejtësisë që të veprojnë me urgjencë, profesionalizëm dhe paanshmëri, në mënyrë që siç ka shkruar, çdo rrethanë e këtij rasti të hetohet dhe drejtësia të vihet në vend.

“Asnjë grua nuk duhet të mbetet e pambrojtur pasi kërkon ndihmë nga institucionet e shtetit. Siguria dhe dinjiteti i çdo gruaje duhet të trajtohen si përgjegjësi themelore institucionale, ndaj çdo dyshim për dështim në përmbushjen e kësaj përgjegjësie duhet të marrë përgjigje të qartë. U shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes së viktimës dhe të gjithë të afërmve të saj. Mbrojtja e jetës së grave është detyrim i panegociueshëm, ndaj nuk ka kompromis kur ajo vihet në rrezik”, ka shkruar Shiroka-Pula.

Sipas Policisë vrasja e Arlinda Zekajt ka ndodhur të dielën në Vitomiricë të Pejës, ndërsa i dyshuar është kunati i viktimës. I dyshuari ndodhet në arrati, ndërsa viktima dyshohet se është vrarë pas goditjeve me një mjet të fortë.

Haxhiu kërkon hetim të plotë për vrasjen Arlinda Zekajt

Kryetarja e Kuvendit Albulena Haxhiu, ka kërkuar hetim të plotë për rastin e vrasjes së Arlinda Zekajt në Vitomiricë të Pejës.

Ajo ka thënë se hetimi duhet të shkojë përtej vrasjes dhe të përfshijë mënyrën se si janë trajtuar denoncimet e saj, si është vlerësuar rreziku dhe çfarë masash janë ndërmarrë për mbrojtjen e saj.

“Arlinda u vra pak minuta pasi ishte kthyer në shtëpi nga stacioni policor, ku kishte denoncuar dhunën në familje. Tri ditë më parë, ajo i kishte shkruar Prokurorisë në Pejë: ‘Uroj që të mos vijë dita kur ju dhe institucionet përgjegjëse të detyroheni të jepni llogari vetëm pasi të jetë marrë jeta ime’. Këto rrethana kërkojnë hetim të plotë. Kur një femicid ndodh pasi viktima ka kërkuar mbrojtje, hetimi duhet të shkojë përtej vrasjes dhe të përfshijë mënyrën se si janë trajtuar denoncimet e saj, si është vlerësuar rreziku dhe çfarë masash janë ndërmarrë për mbrojtjen e saj. Duhet të sqarohet çdo veprim dhe mosveprim i mundshëm institucional dhe, aty ku vërtetohen shkelje, të përcaktohet përgjegjësia përkatëse”, ka shkruar Haxhiu.

Ajo ka thënë se në kuadër të përgjegjësive mbikëqyrëse të Kuvendit, do të kërkojë që komisionet përkatëse parlamentare të shqyrtojnë funksionimin e mekanizmave për mbrojtjen nga dhuna në familje dhe parandalimin e femicidit, me theks të veçantë te vlerësimi i rrezikut dhe bashkërendimi ndërinstitucional. 

“Është përgjegjësia jonë të sigurohemi që ligjet që miratojmë të zbatohen dhe që mangësitë të trajtohen para se të kushtojnë jetë të tjera”, ka shkruar Haxhiu. 

Haxhiu për rastin ka folur edhe në një deklarim për media pas mbledhjes së Kryesisë së Kuvendit. 

Ajo ka thënë se vrasja e Arlinda Zekajt është alarm për shoqërinë. 

Sipas saj nuk mjaftojnë vetëm ligjet, por se ato duhet edhe të zbatohen nga institucionet përgjegjëse. 

 Haxhiu ka thënë se “Vetë institucionet e drejtësisë dhunuesin po e shndërrojnë në vrasës”.

“Veprimet institucionale në kuptim të adresimit te mekanizmave … i kemi ndërmarrë me kohë. Nuk janë ndërmarrë asnjëherë më shumë veprime për të mbrojtur gratë … problemet që ne i kemi janë se ligjet dhe mekanizmat nuk zbatohen”, është shprehur Haxhiu.

Ajo ka thënë se femicidi duhet të trjetohet me vigjilencë.

Gjini: Nëse kjo vrasje kalon pa arrestime e shkarkime, institucionet s’janë më mbrojtëse të ligjit

Ardian Gjini ka thënë se nëse kjo vrasje kalon pa arrestime, pa shkarkime dhe pa dorëheqje të menjëhershme të atyre që e injoruan alarmin e saj, atëherë institucionet nuk janë më mbrojtëse të ligjit, por spektatore të krimit.

Në një postim në Facebook ka shkruar se tetë gra të vrara brenda këtij viti, janë tetë dëshmi që sistemi i drejtësisë në vend nuk e mbron askënd.

“’Uroj që të mos jepni llogari vetëm pasi të jetë marrë jeta ime’. Kjo fjali nuk u shkrua si letër. Kjo fjali u shkrua si testament. Arlinda Zekaj e kishte kuptuar saktësisht. Tetë gra të vrarë brenda vitit janë tetë dëshmi se sistemi ynë nuk mbron askënd. Këtu po flasim për një shtet që thjesht nuk ekziston për njerëzit e vet”, ka shkruar ai.

Gjini ka thënë se nëse kjo vrasje kalon pa arrestime, pa shkarkime dhe pa dorëheqje të menjëhershme të atyre që e injoruan alarmin e saj, atëherë institucionet nuk janë më mbrojtëse të ligjit, por spektatore të krimit.

“Ngushëllimet më të sinqerta familjes së Arlindës dhe të gjithë atyre që e njohën”, ka shkruar ai.

Deputeti i Aleancës, Ramush Haradinaj ka kërkuar përgjegjësi nga organet e drejtësisë për vrasjen e Arlinda Zekajt në Vitomericë të Pejës.

Ai përmes një postimi në Facebook ka shkruar se rastet e vrasjeve po ndodhin shpesh në Kosovë, duke shtuar se është tejkaluar çdo limit njerëzor.

“Është urgjencë që gjërat të marrin kahje ndryshe. Vrasjet duhet të ndalen, shoqëria duhet të reflektojë, ndërkaq drejtësia ta kryejë punën e saj dhe të ashpërsohet në këtë drejtim. Mbi të gjitha, është jetike që organet kompetente të japin përgjegjësi të plotë për çdo neglizhencë apo dështim në mbrojtjen e jetës së qytetarëve.  Ngushëllime familjes që humbi më të dashurën e tyre”, thuhet në njoftim.

Abdixhiku për vrasjen në Pejë: Kërkojmë llogari, përgjegjësia duhet të ketë emër e mbiemër

9 o. më parë / 26 tet 2026 08:39

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, ka kërkuar hetim të plotë dhe të pavarur të rastit të vrasjes së Arlinda Zekajt në Pejë.

Në një postim në Facebook ai ka shkruar se secili zyrtar e institucion që e ka trajtuar kërkesën e Arlindës duhet të japë llogari për veprimet që ka ndërmarrë dhe detyrimet e papërmbushura.

Sipas tij, përgjegjësia për vrasjen e saj duhet të ketë emër dhe mbiemër.

“Arlinda kërkoi të jetonte. Kërkoi mbrojtje nga shteti. Tri ditë para se të vritej, e paralajmëroi Prokurorinë për rrezikun ndaj jetës së saj. Sot, letra e saj është këtu. Arlinda nuk është më. Ajo u vra mbrëmë. Është e padurueshme të lexosh fjalët e një gruaje që kërkon ndihmë, teksa ndjenë pafuqinë e zanit të saj. Ato fjalë godasin secilin prej nesh, si prind, si vëlla, si fëmijë, si bashkëqytetar. Një grua kishte frikë për jetë dhe u la vet”, ka shkruar ai.

Abdixhiku ka thënë se viktimës i detyroheshin t’i ofronin mbrojtje sa ishte gjallë, por pasi ajo nuk iu ofrua, tani i detyrohen të vendosin drejtësi për vrasjen e saj.

“Për këtë rast LDK kërkon hetim të plotë dhe të pavarur të çdo veprimi e mosveprimi në mbrojtje të saj. Secili zyrtar e institucion që e ka trajtuar kërkesën e Arlindës duhet të japë llogari për veprimet që ka ndërmarrë dhe detyrimet që ka lënë pa përmbushur. Përgjegjësia duhet të ketë emër e mbiemër. Ngushëllimet më të sinqerta familjes së Arlindës. Asaj i detyroheshim mbrojtje sa ishte gjallë. Për të gjallë, mbrojtje nuk pati! Tani i detyrohemi drejtësi; me gjithë zhvlerësimin paralajmërues që në letër na e dha. Dhe çdo gruaje tjetër që sot jeton me frikë, i detyrohemi veprim. Sot, para se një tjetër kërkesë për ndihmë të na mbetet në duar si dëshmi e një jete që nuk e mbrojtëm”, ka shkruar ai.

Çitaku për vrasjen e Arlinda Zekajt në Pejë: Llogaridhënie e dorëheqje nga ata që kishin detyrë ta mbronin

Ushtruesja e detyrës së kryetares së Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), deputetja Vlora Çitaku, ka thënë se për vrasjen e Arlinda Zekajt në Pejë duhet të kërkohet llogaridhënie dhe dorëheqje, “nga secili në zinxhirin e përgjegjësive, roli dhe veprimet e të cilit duhet të shqyrtohen”.

“Kërkohen llogaridhënie dhe dorëheqje. Nga ata që kishin detyrë ta mbronin”, ka theksuar Çitaku.
Ajo ka thënë se jeta e një gruaje nuk mund të jetë çmimi i indiferencës, neglizhencës apo dështimit institucional. 

“Tetë gra. Tetë jetë të humbura. Familje të shkatërruara. Dhe pyetja që nuk mund të shmanget: kush mban përgjegjësi? Konferencat, seminaret, ligjet dhe strategjitë mbeten vetëm një copë letër, nëse nuk shoqërohen me veprime konkrete, me mbrojtje reale për gratë në rrezik dhe me përgjegjësi për ata që dështojnë t’i mbrojnë”, ka shkruar Çitaku në Facebook.

Sipas Policisë vrasja e Arlinda Zekajt ka ndodhur të dielën në Vitomiricë të Pejës, ndërsa i dyshuar është kunati i viktimës. I dyshuari ndodhet në arrati, ndërsa viktima dyshohet se është vrarë pas goditjeve me një mjet të fortë(sopatë).

Ndryshimi politik në Serbi: Shpresë për një Ballkan të qetë apo vetëm ndërrim pushteti?

0

Arif Ejupi, Gjenevë

Pa njohjen e së kaluarës, pa drejtësi për viktimat dhe pa normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, pajtimi i qëndrueshëm në Ballkan mbetet një sfidë e madhe.

Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026 në Serbi kanë shënuar një kthesë të rëndësishme politike. Fitorja e lëvizjes së mbështetur nga studentët dhe humbja e koalicionit të Aleksandar Vuçiqit kanë krijuar një realitet të ri, jo vetëm për qytetarët e Serbisë, por edhe për vëzhguesit e zhvillimeve politike në gjithë Ballkanin.

Sipas rezultateve paraprake të publikuara më 26 tetor 2026, Lista Studentore ka marrë 52,73 për qind të votave, ndërsa koalicioni i Aleksandar Vuçiqit 39,15 për qind.

Por përtej numrave dhe rezultateve zgjedhore, shtrohet një pyetje shumë më e rëndësishme:

A do të ndryshojë vetëm qeveria, apo do të ndryshojë edhe filozofia politike e shtetit serb?

Për popujt që kanë përjetuar luftëra, dëbime, humbje njerëzore dhe tensione ndëretnike, kjo pyetje ka rëndësi të veçantë.

Ndryshimi i pushtetit mund të krijojë shpresë. Megjithatë, vetëm ndryshimi rrënjësor i politikave mund ta kthejë atë shpresë në realitet.

Lëvizja studentore në Serbi ka dëshmuar një mobilizim të fuqishëm qytetar. Kërkesat për institucione më demokratike, përgjegjësi publike dhe luftë kundër korrupsionit mund të hapin një kapitull të ri në jetën politike të vendit.

Por demokratizimi i një shteti nuk mund të matet vetëm me marrëdhënien që qeveria ndërton me qytetarët e vet.

Ai duhet të reflektohet edhe në marrëdhëniet me fqinjët, në respektimin e pakicave kombëtare dhe në gatishmërinë për t’u përballur me të kaluarën.

Pikërisht këtu qëndron prova e madhe për udhëheqjen e ardhshme të Serbisë.

Nëse brezi i ri arrin të ndryshojë strukturat e pushtetit, por trashëgon pa ndryshime retorikën nacionaliste, mosbesimin dhe konfliktet e së kaluarës, atëherë për rajonin ky ndryshim rrezikon të mbetet kryesisht formal.

Nga ana tjetër, nëse kjo energji demokratike shndërrohet në një kulturë të re politike, atëherë mund të krijohen mundësi reale për marrëdhënie më të mira ndërmjet popujve.

Ballkani nuk ka nevojë vetëm për politikanë të rinj. Ai ka nevojë për një mendësi të re politike.

Kosova – prova më e rëndësishme e ndryshimit

Marrëdhëniet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës mbeten ndër çështjet më të ndjeshme të stabilitetit rajonal.

Kosova ka shpallur pavarësinë më 17 shkurt 2008 dhe është njohur nga një numër i madh shtetesh, ndërsa Serbia vazhdon ta kundërshtojë pavarësinë e saj.

Në këtë kontekst, njohja e Kosovës nga një qeveri e ardhshme serbe do të ishte një vendim historik dhe një hap i rëndësishëm drejt ndryshimit të marrëdhënieve ndërmjet dy vendeve.

Natyrisht, një vendim i tillë përballet me pengesa politike dhe me qëndrime të ndryshme brenda shoqërisë serbe.

Megjithatë, edhe përpara një njohjeje formale, ekzistojnë hapa konkretë që mund të ndërmerren: zbatimi i marrëveshjeve, respektimi i institucioneve dhe i sigurisë së qytetarëve, shmangia e kërcënimeve dhe ndërtimi i bashkëpunimit praktik.

Një marrëdhënie e qëndrueshme kërkon respektimin e të drejtave të shqiptarëve në Serbi, por edhe të drejtave të komunitetit serb dhe komuniteteve të tjera në Kosovë.

Paqja nuk mund të ndërtohet duke cenuar dinjitetin e një populli për të siguruar dinjitetin e një tjetri.

Përballja me të kaluarën dhe përgjegjësia për krimet

Një ndër pengesat më të mëdha për pajtimin mbetet trashëgimia e luftërave të viteve nëntëdhjetë.

Në Kosovë, krimet e kryera gjatë luftës së viteve 1998–1999 kanë lënë plagë të thella.

Gjykata Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë ka dokumentuar krime kundër njerëzimit dhe krime lufte të kryera nga forcat jugosllave dhe serbe kundër popullsisë civile shqiptare. Për disa prej këtyre krimeve janë dënuar edhe ish-zyrtarë të lartë politikë, ushtarakë dhe policorë.

Përgjegjësia penale është individuale, ndërsa përgjegjësia institucionale për njohjen e së vërtetës dhe për të mos lejuar përsëritjen e krimeve është çështje tjetër.

Një kërkimfalje zyrtare, e sinqertë dhe e shoqëruar me veprime konkrete, mund të kishte një vlerë të madhe morale dhe politike.

Kurse debati për cilësimin juridik të krimeve, përfshirë edhe faktet për gjenocid, duhet të zhvillohet mbi prova dhe standarde të së drejtës ndërkombëtare, pa relativizuar në asnjë mënyrë vuajtjet e viktimave.

Një shtet nuk e humbet dinjitetin kur pranon përgjegjësinë për padrejtësitë. Përkundrazi, mund ta forcojë besueshmërinë e tij duke treguar se është i gatshëm të mbrojë të vërtetën dhe drejtësinë.

Personat e zhdukur – plaga që vazhdon të jetë e hapur

Në qendër të çdo përpjekjeje për pajtim duhet të vendoset çështja e personave të zhdukur gjatë luftës.

Edhe pas më shumë se një çerek shekulli, shumë familje vazhdojnë të mos e dinë fatin e më të dashurve të tyre.

Për këto familje, lufta nuk ka përfunduar plotësisht.

Një nënë që pret lajmin për djalin e saj, një fëmijë që është rritur pa e ditur ku ndodhet babai, apo një familje që nuk ka një varr ku të vendosë lule, përballen çdo ditë me pasojat e asaj tragjedie.

Kjo është arsyeja pse qeveria e ardhshme në Serbi do të duhej ta trajtonte zbardhjen e fatit të personave të zhdukur si përparësi humanitare.

Hapja dhe vënia në dispozicion e dokumenteve përkatëse nga arkivat shtetërore, ushtarake, policore dhe të shërbimeve të sigurisë, në përputhje me procedurat hetimore, mund të ndihmojë në zbulimin e informacioneve për vendndodhjen e personave të zhdukur dhe të varrezave të mundshme.

Në maj të vitit 2023, Kosova dhe Serbia miratuan një deklaratë për personat e zhdukur në kuadër të dialogut të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. Kjo krijon një bazë konkrete për bashkëpunim.

Por deklaratat duhet të shoqërohen me rezultate të prekshme, me shkëmbim informacionesh, qasje në dokumente dhe bashkëpunim të plotë me institucionet përgjegjëse dhe organizatat ndërkombëtare.

Familjet kanë të drejtë të dinë të vërtetën. Kjo e drejtë nuk duhet të jetë peng i negociatave politike.

Integrimi evropian kërkon ndryshim të qëndrueshëm

Serbia ka shprehur prej kohësh synimin për anëtarësim në Bashkimin Evropian.

Por rruga drejt Evropës nuk është vetëm proces ekonomik apo administrativ.

Ajo përfshin sundimin e ligjit, funksionimin e institucioneve demokratike, respektimin e të drejtave të njeriut dhe ndërtimin e marrëdhënieve të mira fqinjësore.

Normalizimi i marrëdhënieve me Kosovën është pjesë e rëndësishme e këtij procesi.

Marrëveshja e Brukselit e vitit 2023 dhe aneksi i zbatimit i dakorduar në Ohër përmbajnë detyrime që të dyja palët duhet t’i përmbushin.

Qeveria e ardhshme serbe do të ketë mundësinë të tregojë nëse orientimi evropian është vetëm një deklarim diplomatik apo një angazhim që reflektohet edhe në praktikë.

Bashkëpunimi rajonal nuk kërkon harresë historike. Përkundrazi, ai kërkon njohjen e së kaluarës dhe ndërtimin e garancive që tragjeditë të mos përsëriten.

Historia e Ballkanit është e mbushur me periudha bashkëjetese, por edhe me konflikte që kanë lënë pasoja të rënda.

Shumë njerëz janë larguar nga vendlindjet e tyre dhe kanë ndërtuar jetë të reja në Zvicër, Gjermani, Austri dhe vende të tjera evropiane. Edhe pse jetojnë larg, ata vazhdojnë të ndjekin zhvillimet në vendet e origjinës.

Interesimi i tyre nuk lidhet domosdoshmërisht me përkatësinë partiake. Shpesh ai buron nga një dëshirë e thjeshtë njerëzore: që brezat e ardhshëm të mos përjetojnë pasigurinë, frikën dhe tragjeditë e së kaluarës.

Në këtë kuptim, ndryshimet politike në Serbi nuk janë vetëm çështje e brendshme serbe. Politikat e saj ndaj Kosovës dhe fqinjëve kanë ndikim të drejtpërdrejtë në klimën e sigurisë dhe besimit në rajon.

Pajtimi kërkon përpjekje të të gjitha shoqërive. Ai nuk mund të ndërtohet mbi urrejtje kolektive, por mbi përgjegjësi, drejtësi dhe respekt të ndërsjellë.

Fitorja e një lëvizjeje të re politike mund të hapë një kapitull të ri në historinë e Serbisë.

Por për të kuptuar përmbajtjen e këtij kapitulli, duhet të priten veprimet e institucioneve të reja.

A do të vazhdojë Serbia me politikat e mëparshme ndaj Kosovës, apo do të kërkojë një marrëdhënie tjetër?

A do të krijojë kushte më të mira për shqiptarët e Luginës së Preshevës?

A do të marrë hapa të besueshëm për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur?

A do të kontribuojë në zbutjen e tensioneve ndëretnike në Ballkan?

Përgjigjet ndaj këtyre pyetjeve do të tregojnë se sa i thellë është ndryshimi politik.

Njohja e Kosovës, përballja me krimet e së kaluarës, kërkimi i faljes dhe bashkëpunimi për personat e zhdukur do të përbënin hapa të rëndësishëm drejt një marrëdhënieje të re.

Ballkani nuk mund ta ndryshojë të kaluarën, por mund të vendosë se çfarë të ardhmeje do të ndërtojë.

Dhe ndoshta mesazhi më njerëzor i gjithë këtij diskutimi është ky:

Le të jetë brezi i ri ai që trashëgon kujtesën e historisë, por jo urrejtjen e saj.

Më 26 tetor 2026

Dom Prekë Nreshvashaj, meshtari që u bë shpresë dhe shpëtim për mijëra shqiptarë anti-komunistë

Frank Shkreli: 20 VJET MË PARË U NDA NGA KJO JETË DOM PREKË NDREVASHAJ ...Nga Frank Shkreli
____
Ai nuk ishte vetëm një meshtar katolik, por edhe një mbrojtës i mijëra shqiptarëve të arratisur nga persekutimi komunist, të cilëve u ndihmoi të gjenin lirinë dhe një jetë të re në Perëndim. Në disa shkrime të mia të mëparshme, kam dëshmuar edhe përvojën dhe mirënjohjen personale ndaj tij. Frank Shkreli: Si e kujtoj unë Dom Prekë Ndrevashaj. Në 20-vjetorin e kalimit të tij në amshim | Gazeta Telegraf  — Fillimisht, Dom Prekë Ndrevashaj kishte vendosur t’i shërbente Zotit në altar, por rrethanat e detyruan të shndërronte jetën në një altar të vërtetë të dashurisë për njeriun, për Atdheun dhe për lirinë. Emri i tij nuk duhet të kujtohet vetëm në përvjetorët e vdekjes, (1 tetor, 2004), dhe as vetëm në hapësirat e Kishës Katolike apo të komunitetit shqiptaro-amerikan. Ai meriton një vend të veçantë në kujtesën kombëtare, sepse vepra e tij lidhet me fatin e mijëra shqiptarëve, të cilët, në një nga periudhat më të errëta të historisë moderne, u detyruan të braktisnin vendlindjen nga komunizmi për të shpëtuar jetën në kërkim të lirisë.
Dom Prekë Ndrevashaj nuk u premtoi refugjatëve shqiptarë një jetë të lehtë. Ai bëri diçka shumë më të rëndësishme. U dha shpresë kur ishin të dëshpëruar, u qëndroi pranë kur ndiheshin të braktisur dhe luftoi që ata të mos ktheheshin në duart e regjimeve diktatoriale prej të cilëve kishin ikur.  Për mijëra shqiptarë, ai nuk ishte thjesht një meshtar. Ai ishte mbrojtës, ndërmjetësues, këshilltar, mik dhe, në shumë raste, njeriu tek i cili varej shpresa për një të ardhme të lirë për ta dha familjet e tyre.  Një jetë e sprovuar nga persekutimi — Dom Prekë Ndrevashaj lindi më 24 qershor 1928, në Brashtë të Shoshit, në Dukagjin, në një familje të njohur për urti dhe trimëri. Që në rini, jeta e tij u përball me trazirat dhe dhunën që shoqëruan vendosjen e regjimit komunist në Shqipëri.  Ai kishte zgjedhur rrugën e meshtarisë, të dijes dhe të shërbimit ndaj njerëzve. Por diktatura komuniste nuk u linte hapësirë të lirë atyre që besonin në Zot, te dinjiteti njerëzor dhe te e drejta për të jetuar pa frikë.  Ashtu si shumë klerikë dhe intelektualë shqiptarë, edhe Dom Preka u përball me persekutimin nga regjimi komunist i Enver Hoxhës. U burgos dhe, gjatë transferimit drejt Shkodrës, arriti të shpëtonte nga duart e atyre që e mbanin të lidhur. Më pas u largua nga Shqipëria dhe kaloi në trojet shqiptare nën ish-Jugosllavi, përpara se të vazhdonte rrugën drejt Italisë. Por as arratisja dhe as mërgimi nuk ia shuan dashurinë për Atdheun. Përkundrazi, vuajtjet që kishte përjetuar e bënë edhe më të ndjeshëm ndaj fatit të bashkatdhetarëve që përballeshin me të njëjtën dramë. Në Romë, ai përfundoi studimet teologjike dhe u shugurua meshtar më 1961.  Prej asaj kohe, shërbimi i tij fetar u ndërthur ngushtë me një mision të madh njerëzor e kombëtar, me ndihmën ndaj shqiptarëve të arratisur.
Në kampet e refugjatëve, ai u bë zëri i shqiptarëve pa zë dhe pa ndihmë.  Në vitet e pas Luftës së Dytë Botërore, shumë shqiptarë u detyruan të largoheshin nga Shqipëria komuniste dhe nga trojet shqiptare nën ish-Jugosllavi. Disa iknin për t’i shpëtuar burgut dhe persekutimit politik. Të tjerë largoheshin për shkak të presioneve, dhunës dhe mungesës së lirive themelore. Familje të tëra përfundonin në Itali, në kampe refugjatësh, pa siguri për të ardhmen dhe pa ditur nëse do të mund të ndërtonin ndonjëherë një jetë të re. Për shumë prej tyre, pritja ishte e gjatë dhe e mundimshme.  Ata nuk kishin nevojë vetëm për ushqim, strehim dhe dokumente. Kishin nevojë për dikë që t’i dëgjonte, t’i kuptonte dhe të luftonte për të drejtat e tyre.  Pikërisht këtu spikati roli i Dom Prekës.  Në kuadër të veprimtarisë së tij për refugjatët, ai u bë një ndërmjetësues i rëndësishëm mes shqiptarëve të arratisur nga komunizmi dhe institucioneve ndërkombëtare që merreshin me strehimin dhe zhvendosjen e tyre. Ai i vizitonte refugjatët të shpërndarë nepër vende të ndryshme të Italisë, interesohej për gjendjen e tyre, i ndihmonte në përgatitjen e dokumentacionit dhe siguronte që ata të kishin mundësinë të vendoseshin në vende të lira, kryesisht, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Sipas dëshmive të botuara për veprimtarinë e tij, ndihma e tij kontribuoi që mijëra shqiptarë të gjenin strehim dhe një fillim të ri në Perëndim. Përmasat e kësaj vepre nuk mund të maten vetëm me numra. Pas çdo refugjati që largohej nga kampi drejt një jete të re, qëndronte një histori vuajtjeje, një familje e shpëtuar nga pasiguria dhe një e ardhme që më në fund mund të ndërtohej në liri. Dom Prekë Ndrevashaj e kuptonte këtë më mirë se shumë të tjerë, sepse edhe ai vetë e kishte njohur dhimbjen e mërgimit.   Pa dallim feje, krahine apo bindjeje — një nga tiparet më të çmuara të Dom Prekës ishte se ai i shihte refugjatët para së gjithash si shqiptarë dhe si qenie njerëzore që kishin nevojë për ndihmë.  Ai nuk pyeste nga cila krahinë vinin. Nuk e bënte dallimin fetar kusht për përkrahjen e tij. Nuk i ndante shqiptarët sipas prejardhjes apo vendit ku kishin lindur.  Për të, dhimbja e një shqiptari ishte dhimbja e një vëllai. Në një kohë kur regjimet komuniste përdornin frikën, përçarjen dhe kontrollin për të nënshtruar njerëzit, Dom Preka dëshmoi se solidariteti kombëtar nuk ishte një parullë, por një detyrim moral që duhej zbatuar në jetën e përditshme.  Ai ishte meshtar katolik, por humanizmi i tij kapërcente kufijtë e bashkësisë fetare. Ai e shihte shërbimin ndaj njeriut si pjesë të pandashme të besimit dhe dashurinë për kombin si një përgjegjësi që nuk mund të kufizohej brenda mureve të kishës. Kjo është një nga arsyet pse kujtimi i tij u përket të gjithë shqiptarëve.
Nga Roma në Detroit: misioni vazhdoi. Në vitet 1970, Dom Preka u vendos në Detroit të Miçiganit, ku vazhdoi shërbimin ndaj komunitetit shqiptar. Atje themeloi famullinë dhe kishën “Zoja Pajtore e Shqiptarëve”, e cila u bë një pikë e rëndësishme takimi për shqiptarët katolikë, por edhe një vatër e jetës kulturore e kombëtare të mërgatës. Kisha nuk ishte vetëm një vend lutjeje. Ajo ishte dhe mbetet një hapësirë ku shqiptarët ruajnë gjuhën, kujtojnë traditat, përcjellin trashëgiminë te brezat e rinj dhe gjejnë mbështetje në jetën e tyre në Amerikë.  Dom Preka e kuptonte se mërgimi nuk ishte vetëm largësi fizike nga atdheu. Ishte edhe rreziku i humbjes së lidhjeve me gjuhën, kulturën dhe kujtesën kombëtare. Prandaj, krahas shërbimit fetar, ai punoi për të ruajtur edhe identitetin shqiptar dhe për të forcuar solidaritetin mes bashkatdhetarëve në Shtetet e Bashkuara. Ai ishte gjithashtu poet dhe përkthyes. Bashkëpunoi me revistën Shêjzat të Ernest Koliqit dhe la dorëshkrime me vlerë, ndër të cilat, përkthime fetare në gegërishten e pasur të vendlindjes së tij. Kështu, figura e tij nuk kufizohet vetëm te veprimtaria humanitare dhe fetare. Po, ao ishte një meshtar,, por edhe atdhetar, intelektual dhe veprimtar i mërgatës, që u përpoq t’i shërbente popullit të vet në disa fusha të jetës.
Komuniteti shqitaro-amerikan, por jo vetëm, i ka Dom Prekë Ndrevashajt njl borxh moral. Kur kujtojmë historinë e komunizmit dhe të pasojave të tij mbi shqiptarët, shpesh dhe me të drejtë, përqendrohemi te burgjet, kampet e internimit, pushkatimet, persekutimi fetar dhe shkatërrimi i institucioneve kombëtare. Të gjitha këto janë pjesë thelbësore të kujtesës historike ndër shqiptarët. Por duhet të kujtojmë edhe ata që, përtej kufijve të atdheut, u përpoqën të shpëtonin shqiptarët nga pasojat e këtij persekutimi. Dom Prekë Ndrevashaj ishte njëri prej tyre. Ai nuk mundi ta ndryshonte i vetëm historinë e një epoke të tërë. Por, përmes punës së tij, ndihmoi që shumë jetë të ndryshonin drejtim: nga frika te shpresa, nga pasiguria te siguria, nga kampet e refugjatëve te mundësia për të jetuar në liri. Kjo është arsyeja pse vepra e tij meriton të dokumentohet, të studiohet dhe t’u përcillet brezave të rinj.
Në vend të përfundimit: mirënjohja që nuk shuhet. Dom Prekë Ndrevashaj ndërroi jetë në Shkodër më 1 tetor 2004, larg vendit ku kishte kaluar një pjesë të madhe të jetës së tij në mërgim, por pranë tokës që e deshi deri në fund të jetës së tij. Ai u kthye në Atdhe, të cilin rrethanat e historisë së komunizmit e kishin detyruar ta linte. Dhe në tokën shqiptare gjeti prehjen e fundit. Por vepra e tij nuk mbaroi me jetën fizike.  Ajo vazhdon në kujtimet e njerëzve që ndihmoi, në familjet që ndërtuan një jetë të re në Amerikë, në fëmijët dhe nipërit e atyre refugjatëve që gjetën lirinë në Perëndim dhe në komunitetin shqiptaro-amerikan, të cilit ai i shërbeu me përkushtim. Për mua dhe për shumë bashkatdhetarë të tjerë, Dom Preka do të mbetet gjithmonë njeriu që nuk na la vetëm në ditët e pasigurisë. Ai për ne ishte meshtari që e shndërroi besimin në vepër dhe atdhetarinë në shërbim konkret ndaj bashk-kombasve të vet. Në historinë shqiptare ka burra që luftuan me armë për lirinë e Atdheut. Ka të tjerë që e mbrojtën atë me penë, me dije dhe me sakrifica. Dom Prekë Ndrevashaj i shërbeu lirisë edhe në një mënyrë tjetër: duke ndihmuar mijpra shqiptarët që të shpëtonin nga persekutimi komunist sllavo-aziatik dhe të jetonin si njerëz të lirë. Ai nuk i shpëtoi shqiptarët duke u premtuar një atdhe të ri. Por i ndihmoi ata të gjenin lirinë, pa ua hequr nga zemra Atdheun e vjetër. Ky është kujtimi që duhet të ruajmë për Dom Prekë Ndrevashajn. Ky është borxhi ynë i mirënjohjes ndaj tij. I përjetshëm qoftë kujtimi i Dom Prekë Ndrevashajt!
Frank Shkreli
Dom Prekë Ndrevashaj, i pari majtas me një grup mërgimtarësh shqiptarë në San Biaggio, Itali, maj, 1968. Me të, në rend të parë dallohet Mr. Mckeever (Markivi) siç e thirrnin shqiptarët, irlandez me origjinë, Shefi i zyrës POA për mërgimtarë në Romë dhe Ndoc Vulaj. Në qendër të fotos, rapsodi popullor, Pjetër Çup Qafa duke kënduar me çifteli.