Në foto është Shtëpia e Verdhë, një shtëpi fshati afër Burrelit në Shqipëri, e lakuar në raportet e Dick Marty-t dhe librat e Carla Del Ponte-s për pretendimet rreth trafikut të organeve pas luftës në Kosovë.
Flori Bruqi, Prishtinë
Ish anëtari i Këshillit të Europës,ish eurodeputeti zvicran Dick Marty (7 Janar 1945 – 28 Djetor 2023)në një raport të përgatitur për luftën e Dardanisë, hodhi akuza mjaft të rënda ndaj Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe ish kryeministrit-presidentit prof. Hashim Thaçi, i cili në atë kohë ishte drejtori politik i I Ushtrisë Çlirimtare të Dardanisë.
Në të vërtetë historia nis shumë vite më parë, pas disa denoncimeve të mbërritura në zyrat e UMNIK, ku thuhej se në disa zona të Shqipërisë ishin kryer eksperimente mjekësore me robër serb dhe shqiptarë kolaboracionistë ose ishin vrarë në varreza masive. Historia më pas vijoi me disa verifikime të kryera nga Shqipëria në Tribunalin e Hagës.
Por kjo ngjarje u rikthye në qendër të vëmendjes pas akuzave të kryera nga Carla Del Ponte, ish-kryeprokurorja e Hagës, në librin e saj “Gjuetia: Unë dhe kriminelët e luftës”. Sipas saj, këto krime nuk u hetuan dot asnjëherë, duke provokuar në këtë mënyrë Këshillin e Europës për të nisur hartimin e një raporti special.
Ky raport iu ngarkua Dick Marty-t, një prej anëtarëve të tij më pro serb. Misteri më i madh është me një shtëpi në Burrel, e quajtur “Shtëpia e verdhë”, e cila zë vendin dominues në raportin e Dick Marty-t.
Në një emisioni televiziv “Opinioni” para disa kohësh u fokusua te pyetja e prokurorit të Prokurorisë së Rrethit Gjyqësor Lushnje, Arben Dyla dhe një prej drejtuesve të Prokurorisë së Rrethit Gjyqësor Tiranë, Ardian Visha.
Më datën 4 Shkurt të vitit 2004, Arben Dyla, në detyrën e prokurorit të Matit, shoqëroi përfaqësuesit e Tribunalit të Hagës për të verifikuar “Shtëpinë e verdhë” në fshatin Rrip. I ftuar në emisionin “Opinion”, Arben Dyla tregoi se grupi i ekspertëve, i përbërë nga 12 persona, erdhi në Mat për të verifikuar nëse kjo Shtëpi kishte shërbyer si burg i UÇK-së.
Ai rrëfeu se Prokuroria e Burrelit nuk ishte në dijeni të pretendimeve për këtë shtëpi, e cila ishte në pronësi të Abdullah Katuçit. I pyetur nga prokurori Arben Dyla, pronarët mohuan të kishin lidhje me UÇK-në.
Prokurori tha se pretendimin që kjo shtëpi ishte përdorur për trafikim organesh e ka mësuar në librin e Carla Del Pontes“Gjuetia: Unë dhe kriminelët e luftës”, ndërkohë që nuk ishte përdorur nga asnjë familje kosovare.
Por në raportin e ish eurodeputetit Dick Marty-t pretendohet se në “Shtëpinë e verdhë” grupi i ekspertëve ka gjetur shiringa, pajisje mjekësore dhe një aparat për transfuzionin e gjakut, i cili ishte shumë i sofistikuar për t’u përdorur në këtë fshat.
Prokurori Dyla e mohoi në mënyrë kategorike, duke thënë se janë gjendur vetëm dy flakonë peniciline në mbeturinat e banesës. Pronarët shpjeguan se fshati nuk ka qendër shëndetësore, ndaj i blejnë ilaçet në farmaci dhe mjeku i kryen shërbimet në banesa.
Tribunalia e Hagës nuk kishte të drejtë të kryente asnjë veprim hetimor në Shqipëri, pasi verifikimi i takonte vetëm Prokurorisë së Rrethit Gjyqësor Mat. Përfaqësuesit kryen vetëm verifikime në Mat për rreth 11 orë. Ata kërkuan zhvarrosjen e trupave në varrezat që ndodheshin pranë “Shtëpisë së verdhë”, por kjo nuk ishte kompetencë e tyre, pasi nuk kishin ardhur për procedim penal.
Prokurori Arben Dyla rrëfeu me detaje në studion e emisionit “Opinion” gjithçka ndodhi gjatë shoqërimit të përfaqësuesve të Tribunalit të Hagës. Sipas tij, pas këtyre verifikimeve, ekspertët thanë se nuk kishte as një provë që “Shtëpia e verdhë” kishte shërbyer si burg i UÇK-së.
Nga ana tjetër, familjarët u shprehën të shqetësuar për sjelljen e tyre dhe padrejtësinë që u është bërë. Familja Katuçi nuk e kupton pse gjenden të përfshirë në këtë histori të tejmbushur me fantazi.
Prokurori Arben Dyla tha se nuk kanë mbajtur asnjë procesverbal gjatë vizitës së ekspertëve, por pas publikimit të librit të Prokurorë Carla Del Pontes, nëpërmjet të cilit mësuan se verifikimi ishte kryer për trafikim organesh dhe femrash, hartoi një raport të detajuar mbi atë çfarë kishte ndodhur gjatë vizitës së tyre.
Prokurori Arben Dyla e përmbylli duke thënë nëse autoritetet shqiptare do të nisin një procedim penal.
“Nëse do të ketë dyshime të arsyeshme, të bazuara në prova, patjetër që edhe autoritetet shqiptare do të mund të nisin një procedim penal. Por në stadin aktual, ku as zonja Carla Del Ponte dhe as zoti Dic Marty nuk venë në dispozicion burimet e provave apo se çfarë provash kanë, më duket e vështirë që të fillohet një procedim penal vetëm me kaq”.
Gjithashtu në emisionin “Opinion” dëshmoi edhe ish-drejtori i Marrëdhënieve me Jashtë në Prokurorinë e Përgjithshme, Ardian Visha.
Ai rrëfeu se iu përgjigjën pozitivisht kërkesave të Tribunalit të Hagës dhe se u kërkuan kopjet autentike të akteve për të iniciuar një procedim të pavarur, nëse rezultatet do të ishin pozitive dhe do të kishin fakte për ta provuar.
Por nga përfaqësuesit u tha se nuk ishte produktuar asgjë nga aktiviteti investigativ i realizuar në Burrel. Si rrjedhojë, prokuroria mbylli praktikën dhe e arkivoi.
Kjo nuk ishte e vetmja kërkesë për këtë Shtëpi.
Prokurori serb I Beogradit për Krimet e Luftës i drejtoi Prokurorisë së Shqipërisë një kërkesë për ekzekutimin e të njëjtës letër-porosi në subjekt dhe në përmbajtje. Kjo letër-porosi u refuzua nga autoritetet shqiptare, por për prokurorin Visha do të ishte mirë të realizohej, pavarësisht shkaqeve ligjore dhe morale të refuzimit.
Sipas Vishës, raporti i Dick Marty-t nuk është një investigim i mirëfilltë procedurial, ndaj dhe nuk përmban prova. Mungesa e bashkëpunimit që theksoi ky i fundit, është një padrejtësi kundrejt autoriteteve shqiptare, pasi ka akte që e provojnë.
“Unë mendoj që përsa i përket institucioneve shqiptare, kazusi sado absurd në dukje, është vlerësuar si real dhe i mundshëm, përsa i takon përkushtimit institucional dhe bashkëpunimit të ofruar. Për sa kohë ky bashkëpunim dhe veçanërisht ekspertiza e drejtuesve të Hagës nuk provoi gjë për të iniciuar një procedim të pavarur tonë, është arkivuar. Por kjo nuk e privon prokurorinë serbe të kërkojë kryerjen e veprimeve në territorin shqiptar për të hedhur dritë mbi atë që pretendojnë”, shpjegoi Ardian Visha.
Nga ana tjetër, përkthyesi i Tribunalit të Hagës, Artan Grubi tha se ishte i vetmi shqiptar i punësuar në grupin e ekspertëve. Me përgjegjësinë më të madhe ai theksoi se Lulzim Basha nuk ishte pjesë e këtij grupi ekspertësh. Grubi nuk pranoi të përgjigjej përsa i përket materialeve të gjetura në “Shtëpinë e verdhë”.
“Unë vura re një dallim mes përshtypjeve të hetuesve të kualifikuar të Tribunalit të Hagës dhe mjekëve ligjorë. Nuk do të doja të flisja për detajet se çfarë është hetuar apo gjetur aty sepse nuk më takon mua të flas për këtë çështje. Por gjithnjë iu referoj në deklaratat zyrtare të Tribunalit të Hagës, të hetimit të UNMIK-ut apo të EULEX-it, që e kanë përfunduar hetimin rreth të ashtuquajturës ‘shtëpi e verdhë’, në lidhje me pretendimet. Deklarata është dhënë më 27 Maj 2010, e ka dhënë hetuesi i këtij rasti, që i kishte të gjitha materialet. Në atë deklaratë, të dhënë për BBC, ai thotë që nuk ka dëshmitarë, nuk ka dëshmi”, tregoi përkthyesi.
Në pjesën e tretë emisioni “Opinion” transmetoi një përmbledhje të intervistës së kryeministrit të Kosovës dhe ish liderit politik të Ushtrisë Çlirimtare, prof.Hashim Thaçi, ku flet për akuzat e Dick Marty, për çkaa Tribunali I Hagës I dënoi çlirimtarëet e Daradanisë më 81 vjet burg.
Prishtinë,9/21/2026
______________
Ish-diplomati Bosch: Ne e detyruam Thaçin t’ia vendoste vetes lakun në fyt, ndihem shumë keq
Ish-diplomati Robert Bosh, i cili ishte ambasador i Holandës në Kosovë në kohën e formimit të Gjykatës Speciale, është treguar shumë i ashpër me vendimin e kësaj gjykate ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Ai në një intervistë për Radio Dukagjinin ka akuzuar Dhomat e Specializuara se po kërkojnë vetëm kënaqjen e serbëve, duke marrë gjithashtu përgjegjësinë që i takon në krijimin e kësaj gjykate.
Boschi ka thënë se institucionet e Kosovës u detyruan ta krijojnë këtë gjykatë, duke besuar në një drejtësi që nuk erdhi.
Intervista e plotë:
Zotëri ambasador, cili është reagimi juaj ndaj vendimit të Gjykatës Speciale kundër katër ish krerëve të UÇK-së?
Bosch: Nuk mund të them më shumë se jam tërësisht i shokuar, nuk e kam pritur këtë, pas të gjithë dëshmitarëve si Wesley Clark, James Rubin, Christopher Hill, gjithë këtyre njerëzve me profil të lartë që ishin aty, që thanë se nuk kishte strukturë në UÇK, prandaj Thaçi nuk mund të mbahet përgjegjës për atë që mund të bëjë dikush në terren. Nëse kjo injorohet tërësisht, nënkupton se diçka nuk është në rregull me gjyqtarët e prokurorët. Mendoj se është ekstremisht ofenduese. Nëse ju si një gjyqtar apo prokuror budalla, e them këtë me respekt, del kundër mendimit të këtyre njerëzve të nivelit të lartë, të cilët s’ke mundësi as t’i fusësh në kalendar, si guxoni ta bëni këtë. Jam shumë i merzitur sepse ata ose janë tërësisht budallenjë, ose janë të këqinj, dhe këtë e bëjnë me dashje për t’i kënaqur serbët. Kjo nuk është normale, është abnormale.
Jam gjithashtu i inatosur me përgjigjen e Bashkimit Evropian. Ata sigurisht nuk mund ta dënojnë këtë vendim, por të thonë se janë shumë të kënaqur me qasjen e drejtë dhe të balancuar të kësaj gjykate, totalisht e panevojshme të thuhet, pasi nuk ishte ashtu. Ishte e pabalancuar, dhe e padrejtë. Nuk e di çfarë të bëj. Sigurisht do të ketë apel, por kjo nënkupton se këta njerëz të gjorë do të duhet të vazhdojnë të qëndrojnë në burg edhe më gjatë. Veçanërisht për Thaçin, por edhe për të tjerët, këta njerëz që nuk kanë bërë asgjë të gabuar, ata po tentonin ta çlironin vendin e tyre.
Nëse disa nga njerëzit e tyre kanë bërë diçka gabim, ata nuk janë përgjegjës për këtë. Unë isha vet i përfshirë në këtë çështje si ndërmjetësues mes Ministrisë së Jashtme dhe asaj të Mbrojtjes, dhe gjatë sesioneve informuese gjithmonë është thënë se UÇK janë “me çizme në tokë“, por komunikimi është i vështirë pasi nuk ka strukturë. Nëse kjo po thuhet nga të gjithë, nga të gjithë që ishin të përfshirë dhe nga të gjithë që kanë marrë mundimin për ta hulumtuar çështjen, e dijnë se kjo është e vërtetë. Si mundeni ju si gjykatës dhe prokurorë ta neglizhoni tërësisht këtë? Kjo është e vërteta. Siç e thashë, ka diçka tmerrësisht, tmerrësisht të gabuar me këtë vendim. Ndoshta ata po duan ta destabilizojnë vendin tuaj.
Çfarë prisni nga procesi i Apelit?
Bosch: Problemi sigurisht është se do të jenë përsëri njerëzit e njëjtë, andaj nuk pres shumë. Mendoj se pasi presidenti Trump ndërhyn në çdo çështje, duhet të ndërhyjë edhe këtu, sepse kjo ka shkuar shumë larg. Rama e ka provuar këtë më parë, shumë njerëz kanë thënë se kjo Gjykatë duhet të ndalet. E patë siç thuhej në fillim: Kjo është Gjykata e Kosovës. Ata nuk i ndjekin ligjet e Kosovës, nuk kanë njerëz të Kosovës, ka vetëm amerikanë në panelin e gjykatësve dhe prokurorëve, çfarë Kosove ka këtu? Duke shikuar prapa, ishte një vendim i gabuar, për të cilin edhe unë jam përgjegjës.
Unë i thashë Thaçit atëherë: Mos u brengos, do të jesh i lirë shumë shpejt, do të lirohesh në mungesë provash, dhe i shkreti i vendosi vetes lakun në fyt. Tani i thonë e bëre vet, vet e kërkove. Jo nuk e kanë kërkuar, janë detyruar ta bëjnë këtë nga njerëz si unë. Ndihem shumë keq për këtë, por ai ishte urdhri që unë morra nga Haga, dhe pasi isha ambasador, më duhej ta përmbushja. Jozyrtarisht e kam bërë të qartë se nuk pajtohesha. Kjo është një gjë e keqe për vendin, për drejtësinë në përgjithësi, dhe të vetmit që po festojnë me gëzim të madh janë njerëzit në Serbi, ku kriminelët e luftës janë në Qeveri apo në krye të ushtrisë duke qeshur. Ata duhej të ishin në burg më shumë se çdokush tjetër.
Çfarë ndikimi mendoni se vendimi i Dhomave të Specializuara mund të ketë për Kosovën?
Bosch: I shikova lajmet holandeze, dhe ato vetëm përsërisin atë që thotë gjykata dhe bëjnë gjoja se kjo është një gjykatë normale, dhe kjo është negative. Nëse besoni se ish presidenti dhe ish kryeministri Thaçi ishte përgjegjës për 63 vrasje, tortura e gjëra të tjera, kjo është shumë keq. Sigurisht kjo nuk është e vërtetë, por e jep një përshtypje të keqe dhe të padrejtë. Duhet të ketë marrëdhënie me publikun, rritje të imazhit publik, avokim për këtë kauzë. Dhe sigurisht, referojuni të gjithë këtyre njerëzve të nivelit të lartë që janë në mbështetje të tyre dhe kanë folur për pafajësinë e tyre. Është ofenduese pasi gjykata në një mënyrë i quajti gënjeshtarë, nuk u interesoi çfarë patën për të thënë dhe nuk iu besoi. Kjo është shumë e keqe.
Më respekt, Flori Bruqi
PRESIDENT TRUMP, VIZITONI KOSOVËN! Ejani në shtëpinë tuaj të dytë!
