Kreu Blog

Nëse dhimbja e PDK-së do të ishte e vërtetë, ajo do ta dinte edhe se ku është urgjenca

Drini.us
-
0
Nëse dhimbja e PDK-së do të ishte e vërtetë, ajo do ta dinte edhe se ku është urgjenca
Lirim Gashi, Prishtinë
____
Nëse udhëheqja e PDK-së do të ndiente vërtet dhimbje për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin, para së gjithash do të duhej t’i rendiste në mënyrë logjike prioritetet e veta politike dhe juridike.
Sepse këtu po përzihen dy çështje që, nga pikëpamja juridike, nuk janë e njëjta gjë: ligji është një çështje, ndërsa aktgjykimi konkret gjyqësor është një çështje krejt tjetër.
Ndryshimi ose shfuqizimi i ligjit që rregullon veprimtarinë e Dhomave të Specializuara është çështje e pushtetit legjislativ dhe e rendit juridik për të ardhmen. Me këtë ndryshohet ose shfuqizohet kuadri juridik mbi bazën e të cilit funksionon një institucion.
Aktgjykimi, ndërkaq, është një vendim konkret gjyqësor. Ai nuk e humb automatikisht fuqinë juridike vetëm pse një ligj është ndryshuar ose shfuqizuar. Kundër një aktgjykimi konkret ekzistojnë mjetet përkatëse juridike, procedurat përkatëse dhe afatet e përcaktuara me ligj. Këto afate nuk pezullohen vetëm pse një parti politike vendos të zhvillojë një fushatë zgjedhore për ndryshimin ose shfuqizimin e një ligji.
Pikërisht këtë duhet t’ua shpjegojë PDK-ja qytetarëve:
Çfarë synon të arrijë juridikisht me ndryshimin ose shfuqizimin e ligjit dhe çfarë synon të arrijë përmes ushtrimit të mjeteve juridike kundër aktgjykimeve konkrete?
Sepse njëra nuk mund të zëvendësojë tjetrën.
Edhe roli i Presidentit duhet të shihet brenda së njëjtës logjikë juridike dhe jo të keqpërdoret si argument absolut politik.
Sipas nenit 80 të Kushtetutës së Kosovës, një ligj i miratuar nga Kuvendi i nënshtrohet procedurës së shpalljes së përcaktuar me Kushtetutë. Presidenti mund ta kthejë ligjin një herë në Kuvend për rishqyrtim, brenda tetë ditësh. Nëse Presidenti nuk merr vendim brenda këtij afati, ligji konsiderohet i shpallur. Nëse Kuvendi e miraton përsëri ligjin e kthyer me shumicën e kërkuar, edhe atëherë konsiderohet i shpallur.
Prandaj, nga pikëpamja juridike, nuk është e saktë të thuhet se pa Presidentin e shtetit një ligj i tillë është automatikisht i pamundur.
Por pikërisht këtu shtrohet pyetja më e rëndësishme:
Pse PDK-ja nuk e përqendron vëmendjen e saj te ajo që është juridikisht urgjente për katër njerëzit për të cilët pretendon se po lufton?
Pyetjet janë të thjeshta:
Cilat hapa konkretë juridikë i ka ndërmarrë PDK-ja për t’i mbështetur mbrojtjet e Thaçit, Veselit, Krasniqit dhe Selimit në ushtrimin e mjeteve të tyre juridike?
Çfarë ka bërë konkretisht për t’u siguruar atyre që të mos humbet asnjë afat i përcaktuar me ligj për ushtrimin e një mjeti juridik?
Çfarë efekti konkret juridik pret PDK-ja nga ndryshimi ose shfuqizimi i ligjit në raport me aktgjykimet konkrete që tashmë janë nxjerrë?
Pse PDK-ja po përpiqet ta krijojë përshtypjen se Albin Kurti është pengesa kryesore juridike, kur aktgjykimet konkrete kundërshtohen përmes mjeteve përkatëse juridike dhe brenda procedurave gjyqësore të përcaktuara me ligj?
Dhe pyetja më e thjeshtë nga të gjitha:
Nëse kjo çështje është vërtet kaq urgjente për PDK-në, pse fushata e saj zgjedhore kundër Kurtit dëgjohet më shumë sesa veprimet konkrete juridike për mbrojtjen e të drejtave të Thaçit, Veselit, Krasniqit dhe Selimit?
Apo vërtet besoni se krerët e PDK-së janë aq naivë sa të mos e dinë se afatet e përcaktuara me ligj nuk i presin kalkulimet e tyre partiake?
Nëse PDK-ja vërtet konsideron se aktgjykimet kundër tyre janë të padrejta, atëherë energjia e saj duhet të përqendrohet te mbështetja e mbrojtjeve, respektimi i afateve të përcaktuara me ligj dhe shfrytëzimi i të gjitha mjeteve juridike që i ka në dispozicion.
Ligji mund të ndryshohet ose të shfuqizohet. Aktgjykimi, ndërkaq, mund të kundërshtohet vetëm përmes mjetit juridik përkatës.
Kaq i thjeshtë është ky dallim juridik.
Dhe pikërisht për këtë arsye është e vështirë të kuptohet pse PDK-ja vazhdon ta paraqesë njërën si zëvendësim për tjetrën.
Prandaj, strategjia e saj ngjan më shumë me një kalkulim politik sesa me një strategji serioze juridike. Sepse, në vend që të flasë për afate të përcaktuara me ligj, për mjete juridike dhe për procedura konkrete gjyqësore, ajo përpiqet ta zhvendosë të gjithë debatin te një fajtor politik me emrin, Albin Kurti.
Por qytetarët nuk janë të detyruar ta pranojnë këtë përmbysje të logjikës politike, juridike, etike dhe morale.
Ligji nuk është aktgjykim. Shfuqizimi i ligjit nuk është ankesë. Ndërsa fushata politike nuk është mjet juridik.
Nëse Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi janë vërtet kaq të rëndësishëm për PDK-në, atëherë le të tregojnë krerët e saj se çfarë kanë bërë konkretisht për ta.
Jo çfarë kanë thënë.
Jo kë e kanë akuzuar.
Por çfarë kanë bërë.
Sepse ai që ndërmerr hapa konkretë juridikë mund t’i tregojë veprimet e veta. Ai që nuk ka çfarë të tregojë, zakonisht e drejton gishtin nga dikush tjetër.
Në fund, qytetarët e Kosovës do të vendosin vetë se kush po lufton vërtet për këta njerëz dhe kush po e keqpërdor fatin e tyre si instrument politik.
Ndërsa ti, Lirim Mehmetaj, mund të lehësh tërë ditën si qen.
Por problemi nuk zgjidhet me zhurmën e lehjes.
Problemi është se as lehja më e zhurmshme nuk mund ta fshehë hipokrizinë dhe cinizmin tënd politik

Enver Dugolli: UÇK-ja nuk është e PDK-së dhe e asnjë partie

Drini.us
-
0
Enver Dugolli: UÇK-ja nuk është e PDK-së dhe e asnjë partie
____
UÇK-ja nuk është e PDK-së dhe strukturave të saj. Nuk është e asnjë partie.
UÇK-ja është e popullit të Kosovës. Nuk përvetësohet, nuk privatizohet dhe nuk partizohet.
Sakrifica e dëshmorëve nuk mund të shndërrohet në kapital partiak dhe historia e përbashkët e popullit nuk mund të merret në pronësi nga askush.
Përplasjet politike dhe etja për pushtet nuk duhet të kalojnë në dhunë fizike, si në rastet e raportuara ndaj deputetit të LV-së, Dr. Fahrush Rexhepi, vëllait të dëshmorit të kombit; ndaj gazetarit Jeton Sopa, luftëtar dhe veteran i UÇK-së; apo ndaj të burgosurit politik Sami Kurteshi.
UÇK-ja është më e madhe se çdo parti, më e madhe se çdo pushtet dhe më e madhe se çdo interes partiak apo politik.
Mos e partizoni atë që i përket gjithë popullit!

Çka thithë Egzona Ademi dhe çka thithin tre krerët e opozitës sonë?

Drini.us
-
0
Çka thithë Egzona Ademi dhe çka thithin tre krerët e opozitës sonë?
Shkruen e knon: Lirim Patrioti
(Lirim Gashi, Prishtinë)
____
Në rrjetet sociale po qarkullon një videoincizim, në të cilin shihet kengëtarja Egzona Ademi duke i thithur njekohesisht tri k*ra dhe duke dëshmuar se është shumë më e zonja se Eli Fara.
Nëse u besojmë videoincizimeve që qarkullojnë në rrjetet sociale, Egzona Ademi e paska realizuar një performancë që, sipas standardeve të porno-estradës sonë muzikore, kërkon talent, përvojë dhe një kapacitet teknik jo fort të zakonshëm.
Dhe, natyrisht, menjëherë lind pyetja kombëtare:
Po krerët e opozitës sonë, çfarë thithin?
Sepse Egzona, të paktën, e di saktësisht se çfarë kërkon nga performanca e saj.
Kurse Bedri Hamza, Lumir Abdixhiku dhe Ardian Gjini kanë hyrë në një disiplinë shumë më të ndërlikuar:
thithjen politike.
Bedri Hamza e thith kohën me qetësinë e një llogaritari që sapo ka zbuluar se edhe kalendari mund të bëhet pjesë e koalicionit.
Lumir Abdixhiku e thith shpresën për marrëveshje me elegancën e një njeriu që e ka marrë fjalën “kompromis”, e ka vendosur mbi tavolinë dhe po pret që ajo vetë të bëhet marrëveshje.
Ndërsa Ardian Gjini e thith oksigjenin e sallës sa herë që përmendet fjala kompromis, me atë seriozitetin e njeriut që sapo ka dëgjuar se kompromisi nuk është një qytet në Evropë, por diçka që duhet bërë.
Dhe të tre bashkë kanë zhvilluar një teknikë vërtet të rrallë:
arrijnë ta thithin njëri-tjetrin politikisht, pa u afruar fare fizikisht.
Kjo është edhe më e vështirë.
Në fakt, është një disiplinë që nuk mësohet në asnjë akademi politike.
Duhet të kesh lindur me të.
Duhet të kesh talent.
Duhet të kesh përvojë.
Dhe mbi të gjitha, duhet të kesh një marrëdhënie shumë të veçantë me fjalën përgjegjësi.
Madje, sipas zhvillimeve të fundit, takimet politike ekzistojnë, deklaratat ekzistojnë, kamerat ekzistojnë, konferencat ekzistojnë, karriget ekzistojnë, tavolina ekziston…
Vetëm marrëveshja nuk ekziston.
Marrëveshja është bërë si një specie e rrallë politike.
Të gjithë flasin për të.
Askush nuk e ka parë.
Prandaj, nëse Egzona mund të quhet artiste e performancës, opozita jonë e meriton të radhitet në një kategori krejt të re:
në kategorinë e artistëve të thithjes së budallallëkut politik.
Marrëveshja vjen.
Ata e thithin.
Kuorumi vjen.
E thithin.
Koha kalon.
Edhe atë e thithin.
Premtimet vijnë.
I thithin.
Përgjegjësia afrohet.
E lënë jashtë.
Dhe kur në fund mbetet vetëm përgjegjësia…
papritur, askush nuk ka më gojë.
Këtu, më në fund, opozita dhe Egzona kanë diçka të përbashkët:
Të dyja palët dinë të bëjnë performancë.
Vetëm se Egzona e bën para kamerës.
Ndërsa opozita para popullit.
Dhe populli, për fat të keq, nuk mund ta ndërrojë kanalin.

A është Islami vërtetë religjion agresiv dhe i rrëzikshëm

Drini.us
-
0
A është Islami vërtetë religjion agresiv dhe i rrëzikshëm
Katedrala ”Shën Nëna Tereze” – Prishtinë
   
Ismet Hasani, Suedi
____                   
A është Islami vërtetë religjion agresiv dhe i rrëzikshëm (pjesa 7)
VËSHTRIM RRETH KUR’ANIT
Kur’ani eshte fjale e pakonkurrence e Allahut. Ai, nepermjet te besueshmit Xhibril, i eshte shpallur vules se pejgambereve, eshte shkruar ne Mus-hafe, i transmetuar ne menyren me te besueshme (tevaturen) deri te ne, leximi i tij eshte ibadet, fillon me suren “El Fatiha” dhe perfundon me suren “En Nas”.
Burim i Kur’anit eshte Allahu. Muhammedi ishte transmetues i fjales se Allahut.
Shpallja-vahji ishte mjet bisede ndermjet Allahut dhe te derguarit te Tij, Muhammedit.
Ne ceshtjen e shpalljes nuk merr pjese mendja e njeriut, por si kusht per ta pranuar
ate, ajo nuk mbetet manash, asaj i mbetet per detyre qe me vone ta perpunoje
ligjshmerine e shpalljes.
Feja islame prej fillimit themelohet me vahjin e Zotit xh.sh., te cilin ia shpalli te
derguarit te vet, e ai, me urdherin e Zotit ua kumtoi njerezve. Derisa themelimi i fese islame vjen thjesht prej Zotit dhe mendja e njeriut nuk ka te perzier ne te, e as fjala e ndonje forumi njerezish, perpilimi i ligjshmerise se saj nuk ka kurrfare te mete e as kurrnje gabim.
Mendja e individit dhe e bashkesise si kusht per vertetimin e besimit te vet dhe
si veprim produktiv per lartesimin e moralit, eshte e obliguar te veproje sipas udhezimeve te shpalljes.
Veçori e Kur’anit është:
– nuk eshte veper e perpiluar prej mendjes se njeriut,
– eshte i shqiptuar me fjale,
– eshte i shprehur ne gjuhen arabe,
– i eshte shpallur vules se pejgambereve, dhe
– ne menyren me te besueshme eshte i percjellur deri te ne.
Muhammedi e pranoi Kur’anin me ndermjetesimin e engjellit Xhibril, te cilin Zoti
e quan ne fjalen e vet “Emine” – besnik i vahjit e thote: “Ate (Kur’anin) e solli ne
zemren tende shpirti besnik per te qene ti nga pejgamberet (Shuara: 193-194).
Meleku Xhibril Kur’anin e pranoi prej Zotit dhe fjalet e Zotit ia lexoi Muhammedit, i cili ia mesoi ymmetit te vet Xhibrilit pra, nuk i takoi tjeter vetem se transmetimi dhe kumtimi i fjales se Allahut tek Muhammedi.
Per sa i perket faktit se vete teksti i fjales se Kur’-anit eshte fjale e Allahut dhe se
ai e shpalli, flet edhe ky ajet: “S’ka dyshim se ti je duke pranuar Kur’anin nga vete i Urti, i Dijshmi”. (En Neml: 6)
Mendimi i atyre,te diet interpretuan thashethemet kinseXhibrili ia solli Muhammedit vetem kuptimin e Kur’anit, e Muhammedi e shprehu me gjuhen e vet arabe, eshte i gabuar ashtu sic eshte i gabuar edhe mendimi tjeter sipas te cilit, Allahu e frymezoi Xhibrilin vetem me kuptimet e Kur’anit, kurse shprehja me fjale eshte e Xhibrilit.
Mendimet e tilla nuk kane mbeshtetje ne kurrfare fakti, ngase jane ne kundershtim me Kur’anin, me synnetin dhe me ixhmain, nuk kane ndonje vlere e as ndonje peshe.
Mendimet e tilla me teperjane gracke e futur ne literaturen e myslimaneve, perndryshe si do te mund tejete Kur’ani mrekulli kur shqiptimi i tij tejete prej Muhammedit ose prej Xhibrilit? Mandej, si mund t’i mveshet Allahut si fjale e Tij, kur ai nuk eshte i Tij?! E ne Kur’an qarte thuhet: „Deri sa te degjoje fjalet e Allahut.” (Tevbe: 6).
Kur’ani fjale e Allahut, leximi i te cilit eshte ibadet, Muhammedit iu shpall kur
ishte ne moshen dyzetvjecare dhe per here te pare u njoftua se Zoti e kishte zgjedhur dhe e kishte caktuar pejgamber. Prej atij momenti e deri kur kaloi ne fqinjesi te Allahut, ajo periudhe e jetes quhet periudha e vahjit, shpalljes, revelates (risales), e cila zgjati gati njezet e tre vjet.
Vahji dhe menyra e pranimit
Shprehja “Vahj” e gjuhes arabe ka disa kuptime. Ne disa raste ka kuptimin:
frymezim me anen e te cilit njeriu frymezohet per ndonje pune ose per ndonje veprim.
Mund te kete edhe kuptimin: ngacmim, kur njeriu nga ndonje faktor i jashtem
ngacmohet ne zemer. Ne disa raste perdoret edhe ne kuptimin e instinktit, sic eshte fjala per bleten ose dikca tjeter.
Njerezit jane frymezuar dhe frymezohen per dika, por shpall j a e Kur’anit nuk
i takon kesaj menyre te frymezimit, menyra e shpalljes se Kur’anit eshte e vecante.
Ne Kur’an eshte thene qarte: “Nuk ka asnje njeri qe Allahu t’i kete folur ndryshe
pervec menyres se frymezimit, ose pas ndonje perdeje, ose t’i dergoje te derguar (melek), e ai me lejen e Tij t’i shpalle ate qe Ai deshiron”. (Shura: 51).
Allahu ne Kur’an theksoi ate qe e deshiron dhe qe e kerkon prej krijesave te veta,
por kush do te pranoje prej Allahut ate qe e tha? Njeriu nuk ka mundesi, sepse ai
eshte edhe qenie organike, pergatitja e tij e ben ate te paafte qe te pranoje fjalet
drejtperdrejt prej Allahut.
Madheria e Allahut eshte fuqi aq e larte sa qe prej krijesave askush nuk eshte ne
gjendje te dij’e te pershkruaj. Per lartesine dhe fuqine e Tij, mesojme vetem nepermjet fjales se Tij, me te cilen Ai e pershkruan veten.
Njeriu, si fuqi e dobet, nuk eshte ne gjendje te vere kontakt me ate fuqi aq te larte
te Zotit, ai nuk mund t’i afrohet fuqise se larte edhe te pranoje ate qe Ajo e shpreh theksuara.
Nese i afrohet fuqise se larte, e dobeta do te shkaterrohej. Zoti e di ate, prandaj ne fjalen e vet thote se njeriu nuk mund t’i pranoje prej Tij fjalet vetem ne këtë menyrë.
( v a z h d o n )

Recension i Prof. Dr. Kolë Krasniqit për librin e Gjergj – Bajram Kabashit, “Shqiptarët në luftë me Islamin Global”

Drini.us
-
0
Recension i Prof. Dr. Kolë Krasniqit për librin e Gjergj – Bajram Kabashit, “Shqiptarët në luftë me Islamin Global”

Analizë e Prof. Dr. Kolë Krasniqi

Vepra «Shqiptarët në luftë me Islamin Global» e Gjergj–Bajram Kabashit paraqet një përmbledhje të gjerë publicistike mbi raportet ndërmjet identitetit kombëtar shqiptar, besimit fetar, ndikimeve të jashtme dhe orientimit politik e kulturor të shoqërisë shqiptare.

Libri ka vlerë si një dëshmi e madhe për një angazhimi të vazhdueshëm në debatin publik.

Autori ndërthur artikuj të datuar, komente, intervista, kujtime personale, dokumente dhe materiale të marra nga mediat. Në libër e kemi kronologjinë e islamizimit të kombit, qysh mendon autori, që nga paslufta. Ditëpërditë e javë për javë. Ngjarjet përcillen hap pas hapi!

Prandaj, kjo ishte edhe arsyeja që në shtatorin e vitit 2006 e hapi portalin Drini (tash www.drini.us), që ta luftonte islamizimin e kombit për interesat e huaja antishqiptare, me shokët e shoqet e tij të shumëta. Pra, në bazë të teksteve të tij, analizave të shumëta, raporteve etj, ai nuk është kundër ndonjë religjioni, por është që përkatësia religjioze, cilado që të jetë ajo, apo jopërkatësia ndaj asnjë religjioni, t’i nënshtrohen në mënyrë rigoroze interesave të kombit.

Kjo përbërje përcakton edhe natyrën e veprës: një korpus publicistik me karakter polemik dhe dokumentues. Në librin e tij një vend të madh zë edhe interpretimi i fakteve historike dhe mënyra se si Perandoria Osmane, për shembull, e përhapi Islamin. Këtu autori sjell fakte historike, e nuk shkruan sipas ndonjë hamendësimi. Sidoqoftë, vlerësimi i saj duhet të mbështetet në këtë profil, duke dalluar dëshminë dhe qëndrimin personal nga përfundimet që kërkojnë një metodologji të mirëfilltë shkencore.

Për këtë arsye autori nuk i ikë historisë, kësaj “mësuesje të jetës”, por flet e dëshmon duke u bazuar në gjurmët e dëshmitë e saj.

Qoftë nën pushtimin e Perandorisë Osmane, të Serbisë apo tjetrit.

Boshti i librit të Gjergj – Bajram Kabashit është shqetësimi i autorit se përkatësia fetare mund të instrumentalizohet për ta dobësuar identitetin kombëtar dhe për ta zhvendosur orientimin e shqiptarëve nga hapësira evropiane. Kjo mund të shihet qartë nga lexuesit. Në këtë kuadër trajtohen financimet e jashtme të institucioneve fetare, ndërtimi i objekteve të kultit, arsimi, përdorimi elektoral i fesë, radikalizimi dhe pjesëmarrja e qytetarëve në konflikte të huaja. Autori e lidh këtë shqetësim me kujtesën e sundimit osman, politikat serbe ndaj shqiptarëve dhe përvojën e Kosovës pas vitit 1999.

Një nga vlerat e veprës është ruajtja e një materiali të shpërndarë në kohë dhe në media të ndryshme. Artikujt e datuar mundësojnë ndjekjen e zhvillimit të qëndrimeve të autorit dhe të debatit ku ai ka marrë pjesë. Dëshmitë autobiografike, përvoja e gazetarisë dhe jeta në diasporë i japin tekstit një zë të dallueshëm. Këto materiale mund të jenë të dobishme për studiuesit e publicistikës, të ligjërimit publik dhe të marrëdhënieve ndërmjet fesë e identitetit.

Dhe për ekspertët e sigurisë kombëtare e ndërkombëtare, pasi ky libër afron një tablo të plotë se si edhe pa e ditur iu nënshtruam agjendave të huaja që synojnë të na zhbëjnë si kulturë e histori, e të na i përvetësojnë territoret, si në të kaluarën jo aq të largët.

Libri ngre edhe çështje që meritojnë vëmendje institucionale dhe hulumtim të dokumentuar: transparencën e financimeve, përgjegjësinë e arsimit për formimin kritik, mbrojtjen e lirisë së mendimit dhe kundërshtimin e dhunës në emër të ideologjisë. Materialet për sulmet ndaj shkrimtarëve dhe për presionet ndaj autorëve e vendosin lirinë e shprehjes në një kontekst konkret. Rrëfimet për ndryshimin e besimit, ndërkaq, dokumentojnë përvoja personale që duhen trajtuar me respekt për autonominë e individit.

Pjesa tjetër e zgjeron veprën përmes intervistave me studiues, publicistë dhe veprimtarë. Të gjithë janë personalitete që autori i ka mendiuar si njohës të thelluar të temës. Bashkëbisedimet me Nusha Zhubën dhe Mark Palnikajn nxisin interesimin për burimet arkivore. Intervista me Dom Nikë Ukgjinin sjell materiale për trashëgiminë kulturore dhe ruajtjen e monumenteve. Rrëfimet e Tim Shkupit, Jusuf Buxhovit, Ibrahim Kelmendit e të Luljeta Pulës, materialet për Lëvizjen e Deçanit dhe bashkëbisedimi me Loris Castriotin , e lidhin temën e identitetit me kujtesën familjare, diasporën dhe zgjedhjet individuale.

Vëmendje të veçantë meritojnë përgjigjet e Sadri Ramabajës dhe disa formulime të Lirim Gashit dhe të të tjerëve, si të shkrimtarit Muharrem Blakaj, Mevi Rafunës, Afrim Musliut, Reshit Lalës, Qazim Namanit, Vesel Lekajt, Loris Castriotas, Lulzim Pecit, Abedin Sutajt, Don Shan Zefit e të shumë të tjerëve. Ato dallojnë besimin nga përdorimi i tij politik dhe e lidhin qëndrueshmërinë kombëtare me arsimin, institucionet dhe kulturën qytetare. Ramabaja kundërshton shprehimisht përgjithësimin e të gjitha bashkësive islame si «shoqëri paralele».

Këto përgjigje krijojnë hapësirë për ballafaqim argumentesh brenda librit dhe e bëjnë më të dukshëm dallimin ndërmjet pyetjeve polemike të autorit dhe gjykimit të të intervistuarit.

Megjithatë, problemi kryesor konceptual i librit është përdorimi jo gjithmonë i diferencuar i termave «Islam», «islamizim», «islam politik», «radikalizëm» dhe «terrorizëm». Praktikimi i besimit, një projekt politik me referenca fetare dhe një veprimtari e dhunshme përfaqësojnë dukuri të ndryshme.

Megjithëse autori nuk mendon fare për “luftën”, por për debatin tjetër, pasi tashmë nuk kemi më “islam tradicional”, të izoluar, apo të “ruajtur për ne” nga Serbia prej vitit 1912 deri në pjesën e parë të Qershorit 1999, kur përfundoj pushtimi serb i Kosovës, por që tash ndeshemi për ditë me “Islamin Global”.

Një çështje tjetër është lidhja ndërmjet përkatësisë kombëtare dhe asaj fetare. Në disa shkrime, identiteti shqiptar paraqitet si i papajtueshëm me identitetin mysliman, apo ndoshta autori ka menduar parasëgjithash mospajtimi me Islamin Global,  ndërsa kalimi në krishterim vlerësohet si përmbushje kombëtare. Ky qëndrim krijon tension me mbrojtjen e laicitetit dhe të lirisë së ndërgjegjes. Pavarësisht faktit se autori jep shpjegime historike rreth kësaj. Argumenti për ruajtjen e identitetit shqiptar bëhet më bindës kur gjuha, kujtesa historike, kultura dhe përgjegjësia qytetare trajtohen si vlera të përbashkëta, pavarësisht zgjedhjes fetare të individit.

Rrëfimet për konvertimin kanë vlerë si dëshmi të zgjedhjeve personale. Megjithatë, nga një përvojë individuale nuk mund të nxirret domosdoshmëria e një zgjedhjeje të vetme për të gjithë kombin. I njëjti standard respekti duhet të zbatohet ndaj personit që ndryshon fenë, ndaj atij që e ruan atë dhe ndaj atij që nuk ka besim fetar.

Kjo vlen edhe për materialet historike. Referimi te arkivat është një pikënisje e vlefshme, por përfundimet duhen shoqëruar me dokumentet përkatëse, shenjat arkivore dhe shpjegimin e kontekstit të tyre. Citimet e atribuuara figurave politike e historike, veçanërisht Vaso Çubriloviqit, kërkojnë burim parësor të identifikueshëm. Përshkrimet e proceseve shumëshekullore nuk duhet të reduktohen në një shkak të vetëm ose të trajtohen si të njëjta në çdo krahinë e periudhë.

Në trajtimin e vrasjes së mësuesit francez Samuel Paty, pohimi për mungesën e dënimit nga BIK-u duhet ballafaquar me deklaratën e riprodhuar në vetë librin, ku akti kriminal dënohet. Po kështu, teksti i hytbes për Sirinë, i sjellë në pjesën e parë, përmban lutje dhe thirrje formale për ndihmë humanitare dhe formalisht nuk përmban një thirrje të shprehur që të rinjtë nga Kosova të shkojnë të luftojnë.

Megjithëse autori thekson deklaratën e BIK-ut (Bashkësisë Islame të Kosovës), se “Toka e Shamit është aq e rëndësishme për Allahun”, duke e vlerësuar se kjo mënyrë thirrjeje është panislamiste.

Gjuha polemike është pjesë e profilit të autorit, por në disa raste ajo i kalon caqet vlerësuese dhe përgjithësime ndaj grupeve fetare ose popujve. Formulime të tilla e zhvendosin vëmendjen nga çështja që kërkohet të provohet te përplasja identitare. Autori do të cekë mospajtimin e madh kombëtare me islamizimin, e jo me fenë e caktuar. Do ta theksoj faktin se , sipas tij, jo vetëm feja Islame, por edhe ajo Ortodokse, ndër shqiptarët janë shndërruar pak a shumë në  “çështje turke” apo në “çështje greke”.

Intervistat mund të përbëjnë një pjesë më vete, ndërsa dokumentet e gjata të vendosen në shtojca.

Një bibliografi e unifikuar dhe një indeks emrash e temash do ta rritnin përdorshmërinë e librit.

Në vlerësimin tim, kjo vepër përmban material me interes për debatin publik shqiptar dhe dëshmon këmbënguljen e autorit në trajtimin e çështjeve që ai i konsideron vendimtare për identitetin kombëtar. Kontributi i saj më i qëndrueshëm është publicistik dhe dokumentues.

Prandaj, si profesor që ligjëron para studentëve qe sa e sa vite, si ekspert i sigurisë, e rekomandoj botimin e librit „Shqiptarët në luftë me Islamin Global“.

Ky do të jetë një libër i domosdoshëm për shtresat e gjera intelektuale, për studentët e jurisprudencës, policët dhe ekspertët e sigurisë, jo vetëm kombëtare.

Analizë e Fadil Malokut që duhet lexuar jo vetëm nga intelektualët, por sidomos nga ata që prej vitesh janë rehatuar në heshtjen e akademisë

Drini.us
-
0
Analizë e Fadil Malokut që duhet lexuar jo vetëm nga intelektualët, por sidomos nga ata që prej vitesh janë rehatuar në heshtjen e akademisë
Basri Beka, Prishtinë
____
Kur akademia hesht, intelektuali abdikon: Prof. Fadil Maloku e vë gishtin në plagën e elitës shqiptare
Shkrim që duhet lexuar jo vetëm nga intelektualët, por sidomos nga ata që prej vitesh janë rehatuar në heshtjen e akademisë. Prof. Fadil Maloku e vendos gishtin pikërisht në plagë dhe e thotë hapur atë që shpesh shmanget: akademikët shqiptarë “shquhen më shumë për mungesën dhe indiferencën e tyre të plotë ndaj zhvillimeve, sesa për angazhimet nëpër të cilat po kalon kombi”.
Kjo kritikë bëhet edhe më domethënëse përballë arsyetimit të ASHAK-ut se nuk prononcohet për çështje politike, për të mos ndjekur modelin e Akademisë së Serbisë. Të mos bësh politikë partiake është një gjë; të heshtësh përballë çështjeve madhore të shtetit, shoqërisë, identitetit, zhvillimit dhe interesave strategjike është krejt tjetër. Kjo nuk është më çështje e neutralitetit akademik, por e përgjegjësisë publike të elitës intelektuale.
Prof. Maloku, me shkrimin e tij, godet edhe më thellë kur thotë: “Duhet thënë troç: ‘odisejadat’ e formimit të tyre intelektual ishin thellësisht antiintelektuale”, ndërsa “tragjika e këtij perceptimi miop” na ka lënë ende në “koordinata servile e poltroniste”.
Dhe pikërisht këtu qëndron problemi: “Mungesa e tmerrshme e intelektualëve në shoqëritë shqiptare” nuk matet me numrin e titujve akademikë, por me mungesën e ideve, vizionit dhe guximit për t’u përballur me realitetin.
Në vend që të ndërtojnë “vizionin për të ardhmen e kombit dhe shtetit mbarëshqiptar”, siç vëren Prof. Maloku, shumë prej tyre “vetëkënaqen me avokime ideologjike”. Prandaj intelektuali nuk mund të jetë vetëm përvetësues dhe analitik; ai duhet të jetë, siç e kërkon Maloku, “kritik, imagjinues, kreativ dhe transformues”.
Dhe këtu vjen goditja më e drejtpërdrejtë për “proletariatin akademik”: ai “nuk duhet të qëndrojë indiferent dhe të presë zgjidhje vetëm nga qendrat ndërkombëtare të vendimmarrjes”.
Pikërisht këtë duhet ta kuptojë edhe ASHAK-u: akademia nuk është dekor institucional dhe akademikët nuk janë thjesht tituj mbi emra.
Në fund, Prof. Maloku e përkufizon misionin e intelektualit me një metaforë që nuk lë shumë hapësirë për keqinterpretim: intelektualët duhet “ta marrin rolin e ‘kirurgut’” dhe, me “briskun” e tyre, t’i japin shoqërisë “ide, koncepte dhe një trase më të qartë”.
Ky është thelbi.
Shoqëria nuk ka nevojë për një elitë që vetëm e komenton realitetin pasi ai të ketë ndodhur. Ka nevojë për një elitë që e analizon të tashmen, e sfidon pushtetin, e paralajmëron shoqërinë dhe projekton të ardhmen.
Heshtja mund të jetë komode, por nuk është mision intelektual.
Dhe pikërisht këtu qëndron forca e shkrimit të Prof. Fadil Malokut: ai nuk e lë elitën intelektuale të fshihet pas titujve, institucioneve dhe justifikimeve, por e rikthen te përgjegjësia e saj themelore — të mendojë, të kritikojë, të propozojë dhe të marrë përgjegjësi për të ardhmen.
——————————————————————————————————————————————————
Kriza e trurit shqiptar: Ose, si u kthyen “akademikët” shqiptarë në “proletariat intelektual” pa vizion

Nga A2 CNN

Nga Prof.Dr. Fadil Maloku, Sociolog
1. Akademia e Shkencave dhe e Arteve të Kosovës (ASHAK), bashkë me atë të Shqipërisë (ASHSH), sot e kësaj dite janë të privuara pothuajse krejtësisht nga një qasje vërtet intelektuale ndaj fenomeneve dhe proceseve përmes të cilave po kalojnë si Kosova, ashtu edhe Shqipëria. Në fakt, ekziston një bollëk akademikësh e burokratësh, profesionistësh e studiuesish, madje edhe një mori shkencëtarësh e teknologësh, të cilët, me arritjet e tyre intelektuale, kanë bërë emër brenda dhe jashtë vendit, por që shquhen më shumë për mungesën dhe indiferencën e tyre të plotë ndaj zhvillimeve, sesa për angazhimet nëpër të cilat po kalon kombi. Sociologjikisht, kjo gjendje shpjegohet edhe me faktin se shoqëritë tradicionale, që siguruan mbijetesën përmes figurave klasike e historike, ishin në thelb antiintelektuale, për të mos thënë herë pas here edhe antikombëtare.
2. Themi kështu, sepse shumica e formave dominuese të mendimit kreativ, në periudha të ndryshme të historisë dhe të shoqërisë shqiptare, u ndërtuan, rindërtuan e madje shpesh u deformuan jo mbi bazën e normave dhe standardeve të akademizmit të mirëfilltë, por përmes servilizmit ideologjik dhe poltronizmit mediokër sociopolitik. Në fakt, duhet thënë troç: “odisejadat” e formimit të tyre intelektual ishin thellësisht antiintelektuale. Pse e themi kështu? Një arsye e fortë mbetet imitimi i verbër i normave dhe standardeve kulturore të pushtuesve të shumtë gjatë historisë sonë të nënshtruar. Kjo histori, në vend që të prodhonte ide, koncepte e korniza me dimensione gjithëkombëtare, u vetëkënaq përkohësisht me imitime dhe me mentalitetin e të qenit rob i sistemeve të huaja vlerore.
3. Pra, mungesa e tipit të intelektualit largpamës bëri që, në emër të përshtatjes me sistemet e huaja të vlerave, ata të mos arrinin të dilnin nga lëvozhga e ndikimit nënshtrues. Tragjika e këtij perceptimi miop dhe e kësaj historie të akomodimit e përshtatjes bëri që edhe sot të mbetemi në të njëjtat “koordinata” servile e poltroniste. Mungesa e tmerrshme e intelektualëve në shoqëritë shqiptare shpjegohet edhe me faktin se edhe ata pak “pretendentë” që ekzistojnë, e kanë tradhtuar misionin e tyre fisnik: në vend se të ndërtojnë vizionin për të ardhmen e kombit dhe shtetit mbarëshqiptar, ata vetëkënaqen me avokime ideologjike dhe me gjykime shekullariste të kohës.
4. Në definimin e intelektualit largpamës shqiptar duhet sqaruar se nuk po themi që ky tip intelektuali duhet të shndërrohet në një krijesë mitike dhe tëhuajsuese, që udhëhiqet vetëm nga joshjet dhe ngarkesat praktike e pragmatike të politikës dhe bartësve të saj. Përkundrazi, bëhet fjalë për një tip që kupton, emancipohet dhe, mbi bazën e kësaj përvoje, ndërton, skicon, kornizon e projekton të ardhmen e kombit dhe shtetit tonë të përbashkët. Intelektuali shqiptar i sotëm nuk duhet të kërkojë ide të reja thjesht për hir të ideve si nevojë sublime, por të hulumtojë ide që çojnë kah reformat, ngritja e mendimit kritik, gjykimi politik, synimet gjeopolitike dhe ambiciet gjeostrategjike të kombit.
5. Këtë mision intelektuali shqiptar mund dhe duhet ta ushtrojë pavarësisht ndikimeve të përditshme, me një qëndrim butësisht kurioz e rreptësisht vizionar. Intelektualit të ditëve tona nuk i duhet fuqia politike apo ideologjike për t’i realizuar këto ide fisnike kombëtare e shtetërore, sepse ai duhet ta ndiejë këtë jo si detyrë të imponuar, por si obligim kombëtar dhe shtetëror. Elitat aktuale politike duhet të mësojnë të hapin jo vetëm sytë e mendjen, por edhe sensorët e intuitës. Intelektuali sot duhet të “qëndisë” në xherdanin e tij si menynë praktike e pragmatike, ashtu edhe një “road map” udhërrëfyese kombëtare për politikanët servilë e konformistë që u frikësohen projekteve madhore për bashkimin dhe unifikimin e potencialeve ekonomike e ushtarake të kombit. Të gjitha këto parapërgatitje duhet të futen në funksion të kalkulimeve të sakta të sfidave gjeopolitike e gjeostrategjike që po lëvizin me shpejtësi të paparë.
6. Thënë më thjesht: intelektualët nuk duhet të kenë vetëm mendje përvetësuese e analitike, por edhe mendje kritike, imagjinuese, kreative dhe transformuese. Në thelb, “proletariati akademik” dhe “ai politik”, kur janë në pyetje interesat kombëtare e shtetërore, nuk duhet të qëndrojnë indiferentë dhe të presin zgjidhje vetëm nga qendrat ndërkombëtare të vendimmarrjes. Ata duhet të shndërrohen në nismëtarë të padiskutueshëm të projekteve madhore. Sepse ende kemi fërkime e polarizime evidente politike, fetare e sidomos ndëretnike (me serbët). Dhe është e pamundur të fitojmë këto “beteja” pa qendrat globale të vendimmarrjes, edhe pse edhe atyre u janë lëkundur si interesat, ashtu edhe fuqia e ndikimit mbi partnerët e aleatët e dikurshëm.
7. Duhet kuptuar gjithashtu se kalimi nga socializmi shtetëror në kapitalizmin postkomunist në shoqëritë shqiptare, sidomos në Kosovë, ka hapur plagë të shumta socioekonomike dhe ka krijuar tensione politike me Serbinë. Në këtë ambient, “aristokracia” shkencore postkomuniste shqiptare, përkundër sfidave të shumta, nuk arriti të ndërtojë një diskurs të ri dhe një vizion të qartë e ambicioz, ku të shfrytëzoheshin racionalisht të arriturat e ndikimit vleror perëndimor në dekadat e fundit. Përkundrazi, ajo u mbyll dhe u vetëkënaq në “kështjellën” e privilegjeve dhe ambicieve statusore, ekonomike e politike. Botën sot po e udhëheqin teknokratë të zhveshur nga ndjenjat kombëtare, sociale, fetare e sidomos politike. I vetmi tipar që u ka mbijetuar ende këtyre teknokratëve megalomanë është identiteti kulturor e vleror, që po riformësohet nga globalizmi i ri korporativ i arkitektëve të Donald Trump…
Si përfundim: “proletariati ynë akademik” dhe “ai politik”, kur janë në pyetje interesat kombëtare e shtetërore, nuk duhet të qëndrojnë indiferentë dhe të presin zgjidhje vetëm nga qendrat ndërkombëtare të vendimmarrjes. Ata duhet të shndërrohen në nismëtarë të padiskutueshëm të projekteve madhore. Sepse ende kemi polarizime të theksuara politike, fetare e ndëretnike (sidomos me Serbinë dhe Greqinë), dhe është e pamundur t’i fitojmë këto “beteja” pa qendrat globale të vendimmarrjes, edhe pse edhe atyre u janë lëkundur si interesat, ashtu edhe fuqia e ndikimit mbi partnerët e aleatët e mëhershëm. Intelektualët shqiptarë, në këto kohëra të zymta, duhet ta marrin rolin e “kirurgut” dhe, me “briskun” e tyre, t’u servojnë ide, koncepte dhe një trase më të qartë me faza afatshkurtra, afatmesme dhe afatgjata për politikanët aktualë dhe ata që janë të gatshëm ta çojnë më tej procesin e bashkimit të kombit shqiptar në Ballkan… (A2 Televizion

Kërkesat e shqiptarëve të Çamërisë për drejtësi, kthimin në shtëpitë e veta dhe shqyrtimin e të drejtave pronësore nuk janë armiqësi ndaj popullit grek

Drini.us
-
0
Kërkesat e shqiptarëve të Çamërisë për drejtësi, kthimin në shtëpitë e veta dhe shqyrtimin e të drejtave pronësore nuk janë armiqësi ndaj popullit grek
Presidenti i Greqisë, Konstantinos Tasoulas, ka rikthyer në vëmendje çështjen e Çamërisë gjatë një ceremonie përkujtimore në Paramithi, ku u përkujtuan 49 viktima të ekzekutuara në vitin 1943.
Në fjalën e tij, Tasoulas foli për bashkëpunimin e një pjese të popullsisë çame me trupat italiane dhe gjermane gjatë Luftës së Dytë Botërore. Ai iu referua gjithashtu vendimeve të Gjykatës Speciale të Bashkëpunëtorëve të Janinës, duke deklaruar se deri në vitin 1948 janë dhënë më shumë se 1,700 vendime ndaj çamëve myslimanë, të shoqëruara edhe me konfiskimin e pronave.
Sipas presidentit grek, këto masa lidhen me krime të kryera në Thesproti. Tasoulas përmendi gjithashtu pretendimin se një pjesë e çamëve myslimanë, në bashkëpunim me trupat pushtuese italiane dhe gjermane, kishin synuar realizimin territorial të idesë së “Shqipërisë së Madhe”.
Në fjalën e tij, presidenti grek e lidhi interpretimin e kësaj periudhe historike edhe me rrugëtimin europian të Shqipërisë. Sipas Tasoulas, njohja dhe pranimi i asaj që ai e cilëson si realitet historik janë pjesë e parimeve mbi të cilat është ndërtuar Europa e pas Luftës së Dytë Botërore.
Fjala e presidentit të Greqisë:
“Në gusht të vitit 2025, pata kënaqësinë dhe nderin të nënshkruaj Dekretin Presidencial, me anë të të cilit Komuniteti Bashkiak i Paramithisë u njoh si fshat martir. Më në fund, kjo ishte një justifikim institucional për këtë qytet të Thesprotisë, i cili, 83 vjet më parë, pagoi një çmim të lartë për të ruajtur lirinë dhe grekësinë e tij.
Në Paramithi, në fund të shtatorit 1943, trupat pushtuese gjermane dhe bashkëpunëtorët e tyre myslimanë camë arrestuan 49 prokritë të qytetit, civilë të pafajshëm, me qëllim shfarosjen e tyre, me qëllim frikësimin e popullsisë dhe vënien në praktikë të teorisë naziste të përgjegjësisë kolektive, për të cilën e gjithë Greqia pagoi një çmim kaq të rëndë gjaku.
Sot, i gjithë qyteti i Paramithisë, së bashku me autoritetet lokale, nderuan kujtimin e 49 Prokritasve. Duke nderuar kujtimin e tyre, ne vazhdojmë të besojmë se liria jonë bazohet në themele tronditëse: në jetën e të pafajshmëve dhe jo-civilëve, siç është jeta e 49 Prokritasve që nderuam sot.
Kjo është arsyeja pse liria jonë është e vetëdijshme. Është përgjegjëse. Është një liri që mbron Demokracinë, mbron unitetin e Greqisë, mbron perspektivën e saj.
Sepse këta 49 Prelatë, të cilët na shikojnë sot nga monumenti i tyre, kanë kërkesa nga ne. Ata na kërkojnë jo vetëm të mos i harrojmë, por edhe të ndërtojmë çdo ditë një Greqi më të mirë, një Greqi më të fortë, një Greqi më të begatë.”
Zonja dhe zotërinj, të dashur bashkatdhetarë,
Jemi këtu sot për të 83-tin vit, për të nderuar kujtimin e 49 viktimave të mizorive të gjermanëve dhe çamëve myslimanë. Burgosja e paraardhësve tuaj në bodrumin e Shkollës Fillore zgjati tridhjetë orë. Nga mesnata e 27 shtatorit deri në agimin e 29 shtatorit të kobshëm, kur u krye ekzekutimi i tyre vrasës në këtë vend.
Nga dëshmitë që ekzistojnë, ndërsa tre prej tyre u liruan, sjellja e tyre gjatë këtyre tridhjetë orëve dramatike ishte shumë dinjitoze, patriotike dhe stoike. Gjimnasti Nikos Giannakis, në fakt, për t’i inkurajuar, këndoi të famshmen “Gerodimos” nga Aristoteli Valaoritis. Dhe prifti Vangelis Tsamatos, gjithashtu i ngushëlloi dhe u dha kurajë.
Dhe paraardhësit tuaj patën guxim, të cilët ranë pikërisht në këtë vend 83 vjet më parë, ku ndoshta gjëja e fundit që panë në jetën e tyre ishin lartësitë e kundërta, Rënia. Por vrasja e tyre nuk ishte thjesht një rënie. Ishte një ngritje. Ishte një shpengim i lirisë, ishte një sakrificë në altarin e lirisë, por edhe të grekësisë së Paramithisë dhe Thesprotisë.
Ata nuk ranë, si në zona të tjera të Epirit dhe Greqisë, në altarin e lirisë nga trupat pushtuese naziste, por ranë edhe në altarin e mbrojtjes së grekësisë së Thesprotisë, rajonit më të gjerë të Paramithisë, nga kthetrat e çamëve myslimanë, të cilët, në bashkëpunim të mirë me trupat pushtuese italiane dhe gjermane, aspiruan, më kot, të realizonin territorialisht, në kurriz të Thesprotisë, idenë e Shqipërisë së Madhe, të cilën Hitleri ia kishte premtuar Shqipërisë.
Prandaj, është një rast i jashtëzakonshëm dhe unik i sakrificës së këtyre 49 bashkatdhetarëve tuaj. Dhe kjo tregon se liria jonë aktuale dhe grekësia jonë aktuale kanë themele tronditëse. Ato kanë themele, të cilat nuk duhen bërë vetëm çdo vit, jo vetëm me Dekret Presidencial, siç bëmë në gusht 2025, me Dekretin Presidencial që pata nderin dhe fatin ta nënshkruaj dhe Komuniteti Bashkiak i Paramithisë u njoh si fshat martir. Kemi detyrë t’i kujtojmë ata çdo ditë, t’i kemi të vendosur në shpirtrat dhe zemrat tona me dashuri. Kështu ne dhe brezat e rinj do t’i nderojmë këto ngjarje.
Suli ka qenë gjithmonë një djep lirie për helenizmin. Në dhjetor 1820, para shpërthimit të Revolucionit Grek, populli i Sulit e çliroi Sulin. Dhe ky çlirim u konsiderua si pararendësi i Revolucionit Grek. Tingulli i lirisë ka jehuar gjithmonë këtu. Dhe në altarin e kësaj lirie paraardhësit tuaj dhanë gjakun e tyre.
Zonja dhe zotërinj,
Këto të vërteta historike, këto ngjarje tragjike, kjo sjellje brutale e çamëve myslimanë gjatë pushtimit nuk janë mendime të drejtuara kundër askujt; ato janë mendime objektive, të cilat burojnë nga të dhënat historike. Një të dhënë historike, e cila është e dobishme për të ardhmen.
Vendi fqinj, Shqipëria, me të cilën padyshim dëshirojmë të kemi marrëdhënie miqësore, pretendon hyrjen e saj në familjen evropiane. Megjithatë, familja evropiane u krijua mbi hirin e Luftës së Dytë Botërore. U krijua mbi fatkeqësinë e papërshkrueshme që nazizmi dhe fashizmi u shkaktuan miliona njerëzve të pafajshëm.
Ideja e krijuesve të Bashkimit Evropian ishte që, me bashkimin dhe integrimin e vendeve të Evropës, fenomene të tilla si ato të Luftës së Dytë Botërore, përkatësisht fenomenet e shkatërrimit të vendeve, si dhe fshatrave apo qyteteve të martirizuara, të mos përsëriteshin.
Prandaj, interpretimi i saktë, njohja e saktë dhe pranimi i saktë i historisë, veçanërisht për atë periudhë të errët, kanë të bëjnë me njohjen e arsyes pse secili vend kërkon të hyjë në Evropë. Nuk mund të kërkosh të hysh në Evropë dhe të mohosh dënimin dhe realitetin historik të atyre që shkaktuan një dhimbje të tillë. Sepse kjo dhimbje ishte një arsye themelore për krijimin e Bashkimit Evropian.
Greqia nuk po kërkon hakmarrje apo ndëshkim. Ajo po kërkon diçka të shenjtë: drejtësi. Siç pata mundësinë ta them në Kalavrita dhe së fundmi në Viannos, kërkesa e Greqisë për dëmshpërblime gjermane është e parakohshme, aktive dhe e justifikuar.
Nuk po pretendoj se kjo histori mund të zgjidhet papritur, nesër, papritmas. Por për sa kohë që jemi të vendosur dhe kërkojmë shumat e dëmshpërblimeve, kërkojmë dëmshpërblimet gjermane, kërkesa do të mbetet gjallë. Sigurisht, kjo nuk do të thotë se jemi në konflikt me Gjermaninë e sotme.
Në Paramithi, 83 vjet më parë, u shkrua një dramë. Megjithatë, një vit më vonë, gjërat u përmbysën. Këmbëngulja e banorëve të Paramithisë, rezistenca e grekëve kundër pushtuesve nga Lidhja Demokratike Helenike Kombëtare (EDES) e bashkatdhetarit tonë artino Napoleon Zervas, sollën rezultate. Kthesa që mori lufta solli rezultate dhe veçanërisht pas betejës heroike të Meninës, çamët myslimanë dhe gjermanët u tërhoqën ngadalë nga Thesprotia. Të parët u strehuan në Shqipëri. Atje, partizanët shqiptarë vranë Mazar Dinon, i cili udhëhoqi mizoritë këtu, jo vetëm atë, por edhe familjen e tij. Në vitin 1953, shteti shqiptar, me regjimin e ri, u dha shtetësinë të gjithëve. Në Janinë, megjithatë, deri në vitin 1948, më shumë se 1700 vendime të Gjykatës së Posaçme Penale dënuan myslimanët çamë dhe konfiskuan pasurinë e tyre për krimet e luftës që kryenin në Thesproti.
Pra, gjërat po evoluojnë, po përparojnë, po ndryshojnë dhe Thesprotia tani po e sheh të ardhmen e saj me optimizëm.
Sot, 83 vjet më vonë, këtu në të njëjtin vend të ekzekutimit vrasës, ne kujtojmë, nderojmë dhe reflektojmë se ne, ata që jemi aktualisht të pranishëm, ata të paktët që kanë mbetur, siç thotë Kisha jonë, u detyrohemi jo vetëm të palindurve, atyre që do të vijnë në jetë nesër, por u detyrohemi edhe të vdekurve.
Paramithia, Thesprotia, e gjithë Greqia u detyrohet shumë 49 Prokritëve të qytetit tuaj, të cilët dhanë jetën e tyre në një altar të dyfishtë lirie dhe grekësie. Dhe këtë liri dhe grekësi, sot ne, që ia kemi borxh si të ardhmes ashtu edhe të kaluarës, duhet ta ruajmë dhe do ta ruajmë. Qofsh mirë!”
Reagimi i Fondacionit Çamëria
Deklaratat kanë sjellë reagimin e Fondacionit Çamëria “Hasan Tahsini”. Fondacioni shprehet se ekzekutimi i 49 civilëve grekë në vitin 1943 duhet dënuar dhe se viktimat dhe familjet e tyre meritojnë respekt.
Në të njëjtën kohë, Fondacioni kundërshton përgjegjësinë kolektive ndaj popullsisë shqiptare të Çamërisë dhe argumenton se përgjegjësia për veprat penale duhet të jetë individuale.
“Përgjegjësia penale është individuale”, thuhet në reagim, ku kërkohet gjithashtu publikimi i vendimeve të Gjykatës Speciale të Janinës dhe i emrave të personave të dënuar. Sipas Fondacionit, një dokumentim i tillë do të ndihmonte në përcaktimin e përgjegjësive konkrete për ngjarjet e asaj periudhe.
Fondacioni kundërshton gjithashtu lidhjen e bërë nga presidenti grek mes çështjes së Çamërisë dhe integrimit europian të Shqipërisë. Sipas tij, veprimet e individëve apo grupeve që kanë bashkëpunuar me pushtuesit nuk mund t’i atribuohen në mënyrë kolektive popullit shqiptar apo shtetit shqiptar.
Në deklaratën e tij, Fondacioni Çamëria kërkon që çështjet historike dhe ato që lidhen me të drejtat pronësore të shqiptarëve të Çamërisë të trajtohen përmes dialogut dhe dokumentacionit historik.
Deklaratat e presidentit grek dhe reagimi i Fondacionit rikthejnë në diskutimin publik çështjen e interpretimit të ngjarjeve të Luftës së Dytë Botërore në Çamëri, përgjegjësive individuale dhe çështjeve të mbetura të debatit mes Shqipërisë dhe Greqisë.
“Presidenti grek kërcënon integrimin e Shqipërisë nga vendi i masakrës së shqiptarëve në Çamëri.
Vizita e Presidentit të Republikës së Greqisë, Konstantinos Tasulas, në Paramithi u shndërrua nga një akt nderimi për viktimat greke në një sulm ndaj popullatës shqiptare të Çamërisë dhe shqiptarëve në tërësi, duke përcjellë edhe një mesazh kërcënues ndaj integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian.
Ne shqiptarët e Çamërisë nderojmë kujtimin e çdo të rëni në luftën kundra pushtuesve nazi-fashistë përfshi edhe 49 civilëve grekë të ekzekutuar në vitin 1943 në Paramithi dhe dënojmë pa asnjë rezervë krimin ndaj tyre. Dhimbja e familjeve të tyre meriton respekt. Por pikërisht ky respekt na detyron të kundërshtojmë përdorimin që i bëhet viktimave greke për të fajësuar një popullatë të tërë dhe për të lënë në heshtje civilët, bashkëqytetarët shqiptar të 49 viktimave greke, të masakruar e të dëbuar nga i njëjti qytet.
Paramithia
Përkujtimi në Paramithi, kur shoqërohet me akuza kolektive ndaj çamëve dhe nderim të vrasësit, merr një domethënie të qartë politike.
Qyteti paraqitet vetëm si vend i martirizimit grek, ndërkohë që harrohet 27 Qershori i 1994 kur në Paramithi nuk mbeti oborr shtëpie pa u larë me gjak shqiptari nga forcat e EDES-it. Në këtë qytet janë mbi 700 viktima shqiptare, të moshuar, gra, fëmijë dhe njerëz të pa armatosur të cilët u masakruan për të cilët Presidenti i një shteti anëtar i BE, nuk thotë asnjë fjalë, edhe pse këta ishin shtetas grek.
Përgjegjësia penale është individuale. Çdo person që ka bashkëpunuar me pushtuesin apo ka kryer krime duhet të identifikohet mbi prova konkrete. Por asnjë krim individual nuk justifikon masakrimin, dëbimin apo ndëshkimin e fëmijëve, grave, të moshuarve dhe civilëve të pafajshëm.
Presidenti përmend gjyqin e Gjykatës Speciale të Janinës të vitit 1946, po pse nuk nuk e bën publik këtë vendim, bashkë me emrat e të dënuarve?! Zbardhja e këtij vendimi do të na ndihmonte të dy palëve të njiheshim me krimet konkrete, për të cilat akuzohen 1930 shqiptarë të dënuar nga gjykata speciale e Janinës. Mungesa e transparencës zyrtare greke lë vend për të besuar se ky gjyq u përdor politikisht për të mos lejuar kthimin e çamëve në shtëpitë e veta. Dhe në respekt të së vërtetës shteti shqiptar, Ministria e Jashtëme nëpërmjet ambasadës tonë në Athinë duhet të kërkoj një kopje të këtij vendimi, me të cilin të dënuarit nuk u njohën kurrë duke u pamundësuar apelimin në një gjykatë të nivelit më të lartë.
Edhe më shqetësuese është lidhja që Presidenti grek bën ndërmjet këtij rrëfimi historik dhe anëtarësimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Shqipëria ishte një vend i pushtuar nga fashizmi dhe nazizmi. Veprimet e individëve apo të strukturave bashkëpunëtore nuk mund t’i ngarkohen kolektivisht shtetit shqiptar. Pretendimet territoriale greke ndaj Shqipërisë nuk u pranuan në procesin e Konferencës së Paqes të Parisit dhe Shqipërisë iu njoh e vërteta e luftës antifashiste duke e renditur në krahë të aleatëve. Greqia nuk mund të rikthehet sot përmes një rrëfimit të presidentit që i atribuon Shqipërisë përgjegjësi të paprovuar.
Ministria për Evropën dhe Punët e Jashtme duhet të kërkojë sqarime zyrtare: çfarë përgjegjësie konkrete i atribuohet Shqipërisë, mbi cilat dokumente dhe përse kjo lidhet me integrimin e saj evropian? Ky mesazh i Presidentit grek është kërcënues për procesin e anëtarësimit dhe nuk duhet të kalojë pa përgjigje institucionale.
Kemi kërkuar vazhdimisht që çështjet historike të shqyrtohen nga historianët, mbi dokumente dhe prova, dhe të mos përdoren nga politika për stigmatizim apo presion diplomatik. Hapja e arkivave greke, përfshirë dosjet gjyqësore dhe pronësore, dhe ngritja e një tryeze të përbashkët mes historianëve shqiptarë e grekë do të ndihmonin në zbardhjen e ngjarjeve, përcaktimin e përgjegjësive jo vetëm individuale por edhe institucionale.
Kërkesat e shqiptarëve të Çamërisë për drejtësi, kthimin në shtëpitë e veta dhe shqyrtimin e të drejtave pronësore nuk janë armiqësi ndaj popullit grek. Ato mund dhe duhet të trajtohen në frymën e dialogut dhe të parimeve evropiane.
Viktimat greke dhe viktimat dhe shqiptare në Çamëri meritojnë të njëjtin dinjitet. E vërteta kërkon prova, drejtësia kërkon përgjegjësi individuale dhe marrëdhëniet ndërmjet vendeve tona kërkojnë dialog, jo kërcënime nga vendi i krimit”, shkruan Fondacioni në deklaratën e plotë

Mosmirënjohësit, kjo plagë e rëndë morale e jona

Drini.us
-
0
Mosmirënjohësit, kjo plagë e rëndë morale e jona

Ibrahim Kelmendi, Gjermani

BUKËSHKALËT
____
Në traditën tonë, por edhe në ndërgjegjen universale, koncepti i “bukëshkalit” (mosmirënjohësit; latinisht: ingratitude) përfaqëson një plagë të rëndë morale. Të jesh bukëshkal do të thotë të shkelësh sininë (sofrën) që të ka mbajtur në jetë kur ke qenë buzë greminës dhe në nevojë ekstreme.
Kur ky term zhvendoset në rrafshin e rëndë gjeopolitik dhe historik të Kosovës, ai merr një përmasë sa dramatike, aq edhe tronditëse. Kosova u shpëtua nga një katastrofë shfarosëse në mars të vitit 1999 falë vendosmërisë humanitare dhe fisnike të NATO-s, SHBA-së dhe Bashkimit Evropian, të cilët nuk vunë në rrezik vetëm ushtarët e tyre, por edhe kapitalin e tyre politik e moral, për t’i dhënë popullit tonë lirinë dhe, më vonë, themelet e shtetit.
Mosmirënjohja politike: kur ndihma e shenjtë shndërrohet në obligim të harruar
Sot, një pjesë e shoqërisë dhe e politikës sonë ka shfaqur shenja të një mosmirënjohjeje të rëndë institucionale. Kjo nuk pasqyrohet vetëm në zhurmën e protestave të dirigjuara, por u vulos edhe nga 99 deputetët e Kuvendit të Kosovës, të cilët miratuan një deklaratë kundër një aktgjykimi që kërkonte thjesht drejtësi.
Momenti i kthesës (2011-2015)
Pas hijes së rëndë të hedhur nga i ashtuquajturi “Raporti i Dick Martyt” në Këshillin e Evropës, një dokument që dëmtoi rëndë imazhin e luftës së Kosovës dhe që, fatkeqësisht, u mbështet edhe nga dy deputetë shqiptarë të asaj kohe, SHBA-ja dhe Bashkimi Europian u përballën me sfidën e mbrojtjes të së vërtetës për luftën çlirimtare. Për ta rrëzuar politikisht dhe juridikisht atë raport, partnerët ndërkombëtarë ideuan dhe mbështetën themelimin e Dhomave të Specializuara dhe të Zyrës së Prokurorit të Specializuar. Ishte vetë Kuvendi i Kosovës që i votoi këto institucione në vitin 2015, me sugjerime që vinin kryesisht nga SHBA dhe BE.
Kontradikta e reagimeve
Tani, kur drejtësia e shkallës së parë ka dhënë verdiktin e saj, duke dënuar katër individ për krime lufte, përfshirë edhe vrasjen e figurave të rezistencës dhe bashkëveprimtarëve si Behajdin Allaqi, i shpallur Hero i Kosovës, shoqëria jonë është përballur me një reagim paradoksal. Reagimi nuk u përqendrua te viktimat dhe te nevoja për drejtësi. Përkundrazi, ai u shndërrua në një mburojë emocionale për të dënuarit, e në veçanti për Hashim Thaçin. Ironikisht, ndërsa vetë të akuzuarit janë përpjekur të bindin gjykatën se nuk kanë qenë udhëheqës të UÇK-së dhe se ajo ishte një lëvizje guerile çlirimtare, shumë prej mbrojtësve të tyre sot veprojnë në drejtim të kundërt: i paraqesin si udhëheqës supremë të UÇK-së, për ta përdorur atë si mburojë politike dhe emocionale.
Përmbysja e vlerave: mbrojtja e individit përballë dhimbjes së viktimës
Filozofia morale na dëshmon se fytyra më e errët e bukëshkalit është aftësia për ta përmbysur të vërtetën. Në vend që të nderohet me përulësi kujtimi i atyre që dhanë jetën për lirinë e vërtetë, ndodh e kundërta:
Viktimizimi i rremë kolektiv. Dënimet individuale manipulohen dhe paraqiten si “sulm ndaj luftës çlirimtare në tërësi” ose si “dënim institucional” i vetë UÇK-së.
Perdja e tymit mbi gjakun e pafajshëm. Kjo gjuhë shërben si perde që shmang përballjen me të vërtetat e hidhura të periudhës së pasluftës, duke lënë në harresë lotët, vuajtjet dhe kërkesën për drejtësi të familjeve të viktimave shqiptare dhe të etnive të tjera që u eliminuan padrejtësisht.
Përfundim: kostoja morale dhe shpirtërore e mosmirënjohjes
Historia është gjykatësja më e pamëshirshme. Asnjë shoqëri nuk mund të ndërtojë një të ardhme të shëndoshë mbi themelet e gënjeshtrës, amnezisë kolektive dhe mohimit të sakrificave.
T’u kthesh shpinën aleatëve që të ndihmuan të bëhesh shtet, e madje t’i akuzosh ata vetëm pse synuan demantimin e diskreditimin e Raportit të Dik Martit, përbën njërën nga shfaqjet më të rënda të varfërisë morale.
Bukëshkali i kohëve moderne nuk është ai që harron një copë bukë; ai është ai që harron se liria e tij u ujit me gjakun e të tjerëve dhe u mbrojt nga angazhimi politik, moral dhe ushtarak i botës demokratike, për t’i shndërruar më pas këto sakrifica në llogore mbrojtëse të interesave të ngushta personale ose partiake.
Dhe nuk mbaron me kaq.
Po këto shtete që financojnë dhe mbështesin këtë drejtësi të përbashkët vendore e ndërkombëtare, janë edhe shtetet që vazhdojnë të mbajnë të stacionuar ushtarët e tyre në kuadër të KFOR-it, duke ruajtur çdo ditë kufijtë, sigurinë dhe paqen tonë nga çdo kërcënim i jashtëm.
Sa trishtues është fakti që bukëshkalët nuk arritën ta kuptonin një të vërtetë të madhe: skenari i errët për ta kompromentuar përgjithmonë UÇK-në dështoi. UÇK-ja nuk u damkos si organizatë kriminale dhe as si ndërmarrje kolektive kriminale që do ta bënte të paligjshme ose moralisht të papranueshme shtetësinë e Kosovës. Përkundrazi, u trajtuan dhe u ndëshkuan veprime konkrete individuale dhe krime të kryera në kuadër të një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale (NKP), e penetruar për komplotime nga brenda të UÇK-së.
Ndërkohë, mesazhi i SHBA-së, i BE-së dhe i Britanisë së Madhe dhe i partnerëve të tjerë perëndimorë është i qartë: të respektohet aktgjykimi i 16 shtatorit dhe të pritet me qetësi, maturi dhe kulturë demokratike vendimi në procesin e apelit.
Kartoni i kuq
Kësaj radhe nuk do të tregoj të njëjtën përmbajtje që kanë treguar ndërkombëtarët, të cilët na ndihmuan të çlirohemi dhe të ndërtojmë shtetin, e që sot vazhdojnë të na kërkojnë me durim respektimin e kulturës së shtetit ligjor dhe të aktgjykimit të 16 shtatorit. Prandaj po ngre kartonin e kuq për 99 deputetët që miratuan Deklaratën kundër aktgjykimit ndaj Hashim Thaçit & Co, për organizatorët e protestave “qytetare” të tifozëve politikë të Thaçit, si dhe për drejtuesit e PDK-së që vazhdojnë të insistojnë në miratim të ligjit kundër Dhomave të Specializuara.
Të gjithë këta që meritojnë karton të kuq sillen sikur nuk e dinë se komploti i madh kundër shtetit tonë dhe reputacionit të UÇK-së nuk ndodhi me këtë aktgjykim. Ai nisi kur ish-kryeprokurorja zvicerane Carla Del Ponte botoi librin e saj me akuza ndaj UÇK-së dhe mori përmasa edhe më të mëdha kur Asambleja Parlamentare e Këshillit të Europës miratoi, në janar të vitit 2011, raportin e komisionit hetues të kryesuar nga Dick Marty.
Atëherë nuk pati protesta masive kundër atij libri, as kundër atij raporti. Thaçistët, që zotëronin potencialin më të madh mobilizues, ishin të rehatuar në pushtet dhe në administratën shtetërore e publike. Kurtianët, në anën tjetër, e kishin prioritet ardhjen në pushtet dhe nuk e panë të arsyeshme të angazhoheshin kundër një raporti që, të paktën politikisht, e dobësonte kundërshtarin e tyre. Ndërsa rugovistët vazhduan me strategjinë e tyre “as mish, as peshk”, një taktikë që u kishte sjellë përfitime elektorale për vite me radhë.
Vetëm partnerët ndërkombëtarë, me SHBA-në në krye, e kuptuan peshën e rrezikut që paraqiste Raporti i Dik Martit për imazhin ndërkombëtar të Kosovës dhe të luftës çlirimtare. Për këtë arsye u angazhuan në krijimin e mekanizmave juridikë që do të mundësonin verifikimin e pretendimeve dhe rrëzimin e akuzave të shpifura. Kështu u themeluan Dhomat e Specializuara dhe institucionet përcjellëse, me personel ndërkombëtar, por nën juridiksionin kushtetues të Republikës së Kosovës.
Rezultati ishte një proces jashtëzakonisht i gjatë dhe kompleks gjyqësor, – i ngjashëm me procesin kundër Millosheviqit, – i cili duhej të shqyrtonte në mënyrë të detajuar pretendimet e ngritura ndër vite. Ky proces përfundoi me përgjegjësi individuale e grupore, sipas koncepteve juridike të njohura në të drejtën penale ndërkombëtare, por jo me dënimin e UÇK-së si organizatë dhe as me dënimin e luftës së Kosovës për liri.
Pikërisht këtë fakt përpiqen ta mjegullojnë profiterët politikë. Ata paraqesin dënimin e individëve si dënim të UÇK-së, dënimin e UÇK-së si dënim të luftës çlirimtare, dënimin e luftës çlirimtare si dënim të popullit shqiptar të Kosovës dhe, në fund, si dënim të vetë Shtetit të Kosovës. Madje, disa prej tyre shkojnë aq larg sa paralajmërojnë skenarë alarmues të përçarjeve të mëdha shoqërore apo edhe të luftës civile.
Kjo nuk është mbrojtje e së vërtetës. Kjo është përpjekje për ta zëvendësuar debatin racional me emocionin, faktin me mitin dhe përgjegjësinë individuale me viktimizimin kolektiv.

10 vjetori i Kishës së Llapushnikut – një festë fetare, por edhe kulturore e identitare

Drini.us
-
0
10 vjetori i Kishës së Llapushnikut – një festë fetare, por edhe kulturore e identitare
____
Sot, më mbeti peng që nuk isha i pranishëm në shënimin e 10-vjetorit të përurimit të Kishës Shën Abrahami në Llapushnik, për shkak të disa angazhimeve të tjera.
Edhe pse nuk jam religjioz, besoj se duhet të jemi pjesë e ngjarjeve të tilla kur ato shërbejnë edhe si hapësira ku frymohet shqip, ruhet kultura dhe afirmohet identiteti shqiptar.
Kisha e Llapushnikut është një shembull i mirë se një objekt kulti mund të jetë njëkohësisht edhe pjesë e jetës kulturore e identitare të një komuniteti. Emri i saj është biblik, Shën Abrahami, dhe kjo nuk ia zbeh aspak karakterin shqiptar të këtij manifestimi.
Pikërisht këtë do të dëshiroja ta shihja edhe në objektet e tjera të kultit shqiptar – në xhami dhe teqe: më shumë kulturë shqiptare, më shumë histori shqiptare, më shumë gjuhë shqipe dhe më shumë lidhje me traditën tonë kombëtare.
Nuk është problem nëse një objekt kulti mban emrin e një shenjtori apo profeti biblik. Problemi fillon atëherë kur hapësirat tona fetare identifikohen me emra pushtuesish, figura ose donatorë të huaj që nuk kanë lidhje me historinë, kulturën dhe identitetin shqiptar.
Feja është çështje besimi. Kultura dhe identiteti janë çështje e përkatësisë sonë kombëtare. Të dyja mund të bashkëjetojnë pa problem, përderisa asnjëra nuk përdoret për ta zëvendësuar tjetrën.
Prandaj, kur shohim shqiptarë që po rikthehen te gjuha, kultura, historia dhe traditat e tyre, kjo duhet përshëndetur. Shqiptarët po rikthehen te vetvetja.
Urime 10-vjetori i Kishës Shën Abrahami në Llapushnik!
Urime edhe për bekimin e Qendrës Pastorale, Shtatores së Shën Nënë Terezës dhe 20-vjetorin e shërbimit të Imzot Dodë Gjergjit në krye të Kishës Katolike, Dioqezës Prizren–Prishtinë.
Më vjen keq që nuk isha aty. Por jam me ju në atë që është më e rëndësishmja: që shqiptaria të jetojë në gjuhë, kulturë, histori dhe identitet. 🇦🇱

PDK-ja i jep “flakën” Speciales, por Kushtetuta “ahtisariane” i vë frenat!

Drini.us
-
0
PDK-ja i jep “flakën” Speciales, por Kushtetuta “ahtisariane” i vë frenat!

Prof. Dr. Fadil Maloku, sociolog nga Prishtina

Projektligji për ndryshimin e Ligjit për Specialen, në të cilin po insiston me aq ngulm PDK-ja që të procedohet me “shpejtësi drite” nga ana e Qeverisë për në Kuvend, sipas shumë ekspertëve lokalë dhe ndërkombëtarë, përveç një satisfaksioni moral dhe një sish politik, asnjë reperkusion tjetër juridik nuk duket se ka gjasa të prodhojë. Kur themi kështu, argumenti më fuqishëm që i “del” përpara këtij konstatimi janë ato të Kushtetutës “ahtisariane”, në veçanti Neni 162, që përcakton “një periudhë pesëvjeçare të përfundimit të Gjykatës”, pastaj një “mbikëqyrje parlamentare nga ana e një komisioni profesionistësh ndërkombëtarë” që nuk ka ndodhur, si edhe argumenti i gjasave që, edhe nëse miratohet nga Kuvendi, i njëjti do të kontestohet nga Dhomat e Specializuara.

Pra, kjo logjikë juridike po na thotë që Kuvendi i Kosovës nuk mund ta zhbëjë Specialen me një ligj të zakonshëm, edhe për shkakun se ajo është e ngulitur në nenin 162 të Kushtetutës së Kosovës, është etabluar në marrëveshjen ndërkombëtare me Bashkimin Evropian dhe është proceduar në marrëveshjen me Holandën në Hagë.

Këtu mbaron retorika dhe fillon ligji. Kush u premton qytetarëve se Specialja mund të “zhbëhet” me një votim të zakonshëm, duhet ta shpjegojë cilin nen kushtetues do ta ndryshojë, cilën shumicë do ta sigurojë, si do t’i trajtojë marrëveshjet ndërkombëtare dhe çfarë do të ndodhë me proceset gjyqësore që tashmë janë në zhvillim, duke përfshirë edhe qasjen ndaj Apelit? Gjithashtu, këtu nuk duhet harruar edhe pengesën kryesore që lidhet me miratimin e 2/3-tave minoritare, ku Lista “Serpska”, më duhet të them, do insistonte pa asnjë hamendje në zbatimin e Asociacionit (një “kalë Troje”) që në mënyrë absolute do na çonte në një “Republika Serpska të Kosovës”, apo minimumi në një federalizim të çoroditur që nënkupton de facto dhe de jure kontestim dhe rrënim të gjithë arkitekturës shtetërore të Republikës.

Dhe nëse tani përpiqemi të gjurmojmë argumente politike, duhet thënë se ato më së shumti mund t’i gjejmë në projektin e protestës. E cila shprehur me gjuhën dhe frymën sociologjike, është duke përçuar një mesazh mjaft të fuqishëm në të gjitha shtresat e shoqërisë, ashtu siç ndodhi edhe në protestimin e 12 shtatorit e sidomos në këtë të fundit më 1 tetor. Ku u tha publikisht se aktgjykimi ndaj krerëve të UÇK-së nuk atakon vetëm individët e dënuar, por edhe mënyrën se si lufta dhe historia e Kosovës do të interpretohet dhe gjykohet në memorien e brezave që do të vijnë…

Prandaj, më shumë sesa një organizim homogjen, në protesta pamë edhe një koalicion të gjerë emocional, simbolik, po edhe sish identitar, anipse të përkohshëm, por shumë të fuqishëm. Që në rrethana e situata tjera, nuk do të kishin domosdoshmërisht të njëjtat mesazhe apo të njejtat qëndrime politike e ideologjike.

Inkuadrimi i studentëve në “betejën” paqësore të protestave i bëri ato edhe më atraktive, por njëkohësisht edhe mjaft enigmatike, për shkakun që kjo kategori e shoqërisë, gjatë gjithë këtij “kaosi” të kontrolluar, siç e kam quajtur unë, ishte në periferi të ngjarjeve dhe disi e heshtur dhe indiferente! Kyçja e tyre, për mua, përbën një fakt të ri në krejt këtë narrativë të kundërshtimit të aktgjykimit të Speciales dhe, në një mënyrë, na dëshmon se kujtesa e luftës nuk është vetëm një simbolikë e kujtesë e përvojës personale, por është edhe një kujtesë sublime e trashëgimisë sonë kolektive. Kujtesl kjo që është transmetuar përmes përvojave dhe ngjarjeve familjare, shkollës dhe rrëfimeve rrënqethëse, mediave dhe simboleve kombëtare, që tani po duket se po ribëhen shpejt pjesë identitare edhe e brezave të “tuk-tokut”.

Arsyeja pse studentët nuk defiluan në skenën publike, që nga viti i largët 1989, në fakt nuk qëndron te ajo se ata e kanë përjetuar luftën emocionalisht, por te fakti se kjo narrativë është trashëguar nga brezi pjesëmarrës i vitit 1999. Në këtë kuptim, kujtoj se duhet shpjeguar aktivizimi i tyre si një lloj solidariteti aktiv ndërbrezor. Po ashtu, për mua kyçja e tyre, e ka edhe kuptimin dhe porosinë e dëshmisë se plagët dhe kaptina e luftës së ndodhur nuk janë mbyllur vetëm si histori e dhimbshme, por ajo ka vazhduar të prodhojë kuptime, emocione dhe, tash me kyçjen masive, ajo, mund të prodhojë edhe narrativë apo kauzë të re me ngjyrime ekskluzive kombëtare.

Andaj, ambicia dhe synimi i studentëve kosovarë, në rast se dëshirojnë të marrin rol domethënës dhe peshë të caktuar në “sofrën” e protestave, përveç rolit simbolik, do të duhej ta kenë edhe një projekt-propozim para këshillit inicues të protestave, ku do të adresohej me qartësi “milimetrike” roli i tyre, sidomos në sferën politike dhe atë institucionale. Që nënkupton pjesëmarrje shumë më aktive në kundërshtimin e aktgjykimit dhe solidarizim sa më të theksuar dhe, së dyti, pjesëmarrje në hartimin e kërkesës për ndryshimin e ligjit mbi Dhomat e Specializuara.

Me këto kërkesa, pjesëmarrja, po edhe përgjegjësia e studentëve, do të legjitimohej, por ndërkohë edhe do të masivizohej shumë më shumë. Sepse pjesëmarrja e tyre, përveç që do ta begatonte gjithë “arkitekturën” dhe narrativën e organizimit, ajo, në fakt, edhe do ta zgjeronte kompetencën dhe solidaritetin, si të themi, të vetë vlerave dhe trashëgimisë së luftës aë ndodhur pa vullnetin tonë.

Ne, si shtet po edhe si komb, nuk guxojmë t’ua lëmë brezave që vijnë barrën e një interpretimi paragjykues dhe stigmatizues politik që e projekton UÇK-në si “organizatë kriminale”, siç shkruan në aktgjykimin e Speciales. Aq më pak, nuk guxojmë të filllojmë tashnë pas gati tri dekada, ta kultivojmë këtë damkë në ndërgjegjen e tyre, në shekullin e sapohyrë.
Sepse aktgjykimi përbën një vlerësim juridik në kuadër të një çështjeje konkrete politike dhe ai nuk duhet të ngatërrohet me vlerësimin e gjithanshëm historik të UÇK-së, as me rolin e saj çlirimtar dhe as me vendin që ajo do të zërë në kujtesën tonë kolektive në të ardhmen…
123...1,759Faqja 1 nga 1,759