Kreu Blog

Në protesta paqësore nuk shkohet i armatosur e me bomba, qysh thekson Daut Haradinaj

0
NË PROTESTA PAQËSORE NUK SHKOHET I ARMATOSUR E ME BOMBA!
____
Paramendoni të niseni drejt kryeqytetit të shtetit tuaj të lirë për të protestuar kundër asaj që e konsideroni dënim të padrejtë të udhëheqësve të UÇK-së, por me vete të merrni armë dhe bomba pa leje ligjore!
Çfarë kuptimi ka kjo? Kundër kujt do t’i përdornit ato armë?
Protesta është e drejtë qytetare, por armatosja e protestuesve nuk është protestë paqësore. Ajo përbën rrezik për qytetarët, policinë dhe institucionet e shtetit.
Policia e Kosovës dhe organet kompetente kanë detyrë ligjore të vlerësojnë rreziqet, të ndërhyjnë në përputhje me ligjin dhe të marrin masa ndaj personave që posedojnë armë të paligjshme ose paraqesin rrezik për sigurinë publike.
Përgjegjësia duhet të jetë individuale dhe ligji të vlejë për të gjithë, pa përjashtim!
UÇK-ja luftoi për liri dhe dinjitet. Prandaj, mbrojtja e vlerave të saj nuk mund të bëhet duke rrezikuar jetën e qytetarëve dhe sigurinë e shtetit për të cilin u sakrifikua.
Protesta paqësore nuk njeh bomba, dhunë, zjarrvënie, vandalizëm e vrasje. Ajo njeh dinjitet, përgjegjësi dhe respekt për ligjin!

Po bëhet e qartë se në mesin e protestuesve ka qindra talebanë islamikë

0
Të gjithë kemi faj që, në fillim, i mbështetëm këto protesta në Shqipëri, të paktën në parim. Jemi fajtorë, sepse sot po bëhet e qartë se në mesin e protestuesve ka qindra talebanë islamikë ekstremë. Kur këto protesta mbështeten nga llumi i hoxhallarëve dhe i haxhiqamilëve të tipit Jazexhiu, çfarë mund të pritet prej tyre?
Edi Rama nuk më intereson fare si politikan, por dorëzimi i shtetit shqiptar përballë protestuesve talebanë, radikalë islamikë, do të thotë shkatërrim i kombit tonë.
Le të ikë Rama, por jo përballë hordhive radikale sllavo-islamike iraniane. Askush nuk guxon ta djegë Shqipërinë! Këtë e ka provuar dikur sartrapi Sali Berisha dhe ka dështuar. Do të dështojnë edhe kameleonët radikalë islamikë.
Rroftë Shqipëria kuq e zi!
Blerim Nika
14.10.2026

Tirana në flakë, “triada bermudiane” në panik!

0

Shkruan; Prof. Dr. Fadil Maloku, sociolog, Prishtinë

Tirana edhe sot është në flakë! Kështu shkruajnë shumica e medieve botërore! Është e dhimbshme kur sheh skenat me tymnaja nëpër rrugët e kryeqytetit shqiptar nga Prishtina, por, njëkohësisht, është edhe një lloj krenarie e shprese se kjo revoltë e studentëve do ta ndryshojë shtetin amë për të mirë. Si vrojtues, po bëj përpjekje të jap një përshtypje nga “gryka” jonë sociologjike.

Fillimisht, duhet konstatuar që përshtypja jonë nuk do të ishte interesante sikur të merrej vetëm me përshkrimin e revoltës studentore, por ajo që meriton vëmendjen e publikut gjithëshqiptar është interpretimi i saj si simptomë relevante e një krize më të gjerë të marrëdhënies ndërmjet kontingjenteve të brezit të ri (“Tik-Tok”) dhe rendit të piramidës së krimit dhe korrupsionit që e ngriti qeverisja e mykur, e korruptuar dhe e kriminalizuar e Edi Ramës, bashkë me “triadën bermudiane” (qeveritarë–oligarkë–kriminelë–patronazhistë) antishqiptare.

Pra, çështja sociologjike nuk “banon” vetëm te shkaku se përse po protestojnë tashmë edhe studentët, por te ajo se çfarë ka ndodhur me besimin qytetar në raport me institucionet që u ngritën jo mbi sundimin e ligjit, e as mbi normat, standardet, po edhe rregullat evropianoperëndimore, por mbi autoritetin e grupeve dhe klaneve klandestine kriminale dhe të korruptuara që ndërtoi “arkitekti” politik në stilin e një “ajatullahu” lindor?!

Së këndejmi, revolta studentore që po ndodh aktualisht nëpër rrugët e Tiranës duhet të “lexohet” edhe si një lodhje dhe një moment i përplasjes ndërmjet pritshmërive të një gjenerate që nuk duron më këto padrejtësi kulmore institucionale, por që kërkon mobilitet shoqëror për t’i përmbushur këto pritshmëri e standarde, sikurse ato të vendeve dhe shteteve evropiane. Në këtë kontekst, përplasja me policinë mund dhe duhet të shndërrohet në një pikë kthese radikale për ta ndryshuar në tërësi këtë “piramidë” pseudo-shtetërore dhe pseudo-kombëtare të “ajatullahut” Edi Rama.

Prandaj, flakët në rrugët e Tiranës nuk duhen kuptuar vetëm si një dëshmi automatike e një pakënaqësie spontane, e as si veprim i grupeve të ndikuara nga shërbimet e jashtme inteligjente, por si një pakënaqësi e akumuluar prej dekadash që nuk arriti t’i përmbushë pritshmëritë e premtuara sociale, politike e sidomos ato ekonomike të pushtetit autokratik të mashtruesve socialistë.

Ajo që ua rekomandoj organizatorëve të kësaj revolte, përveç insistimit për ndryshimin e kursit në sferën e arsimimit dhe të punësimit, është që të bëjnë përpjekje që këtë revoltë ta amputojnë edhe në shtresat e tjera sociale, të cilat po ashtu janë të kërcënuara nga politikat dhe veprimet diskriminuese të sistemit autokratik të “ajatullahut” Edi Rama, në mënyrë që kjo revoltë historike ta ndryshojë me themel koalicionin dhe “triadën bermudiane” (oligarkë–grupe kriminale–pushtetmbajtës).

A vazhdon mobilizimi, a organizohet më mirë dhe a prodhon kërkesa të qarta, apo shpërndahet pas përplasjes?

Këto të dhëna do të ndihmonin të dallohej një protestë sektoriale nga një lëvizje e mundshme shoqërore.

Për krahasim historik, ia vlen të shqyrtohet edhe lëvizja studentore shqiptare e viteve 2018–2019, e cila nisi me kërkesa konkrete për tarifat dhe kushtet e studimit, por u përball edhe me çështje më të gjera të përfaqësimit dhe besimit institucional.

Sepse Shqipëria ka nevojë imediate për reforma thelbësore sociale e ekonomike dhe se zemërimi shoqëror që po demonstrohet aktualisht nëpër rrugët e Tiranës nuk është vetëm pasojë e rritjes së hendekut midis shtresave të shoqërisë, ku “triada bermudiane” ka vënë nën kontroll dhe varësi absolute shoqërinë shqiptare, por edhe pasojë e rritjes së hendekut ndërmjet asaj që qytetarët besojnë se meritojnë dhe asaj që realisht mund të arrijnë në jetën e tyre. Kësaj narrative të pakënaqësisë kolektive, kur i shtohen dallimet e thelluara ekonomike bashkë me perceptimet mbi drejtësinë, meritokracinë dhe mundësitë e barabarta, e kuptojmë se sa e thellë është kriza shqiptare dhe se ndryshimi është i pashmangshëm!

Uroj që ky ndryshim rrënjësor të ndodhë në mënyrë paqësore dhe “triada bermudiane” të hyjë në histori së bashku me “arkitektin” e rrejshëm politik, “ajatullahun” Edi Rama!

Kush ishte Petro Janura…?

0
KUSH ISHTE PETRO JANURA?
____
Petro Janura (1911–1983) ishte një nga figurat kryesore të arsimit, gjuhësisë, letërsisë dhe kulturës shqiptare në Maqedoni/Jugosllavi gjatë shekullit XX. Ai ka rëndësi të veçantë edhe për historinë e Normales së Shkupit, sepse ishte një nga profesorët e saj të hershëm dhe më pas një nga themeluesit e studimeve universitare të shqipes në Shkup.
Jeta dhe shkollimi
Petro Janura lindi më 25 mars 1911 në Fier. U shkollua fillimisht në Fier, ndërsa më pas familja u shpërngul në Rumani, ku përfundoi gjimnazin. Studimet e larta i vazhdoi në Itali dhe u diplomua në jurisprudencë në Universitetin e Pizës.
Në vitin 1941 u kthye në hapësirat shqiptare dhe punoi si gjyqtar në Gostivar. Pas Luftës së Dytë Botërore mbeti në Maqedoni, ku veprimtaria e tij u përqendrua gjithnjë e më shumë në gjuhën, letërsinë, folklorin dhe arsimin shqiptar.
Petro Janura dhe Normalja e Shkupit
Kjo është pjesa që lidhet drejtpërdrejt me pyetjen tënde të mëparshme.
Në 1951, Janura u emërua lektor i gjuhës shqipe në Fakultetin Filozofik të Shkupit. Në vitet shkollore 1952–1954 ishte edhe profesor honorar në Shkollën Normale “Liria”, e cila pas transferimit nga Tetova funksiononte në Shkup dhe më vonë u njoh si “Zef Lush Marku”.
Ai jepte gjuhë dhe letërsi shqipe.
Pra, Janura ishte një nga intelektualët që lidhën Normalen e Shkupit me arsimin e lartë shqiptar në Shkup.
Ai gjithashtu mori pjesë në hartimin e plan-programit të parë të gjuhës shqipe për shkollat tetëvjeçare në Maqedoni.
Themelues i studimeve universitare të shqipes në Shkup
Kontributi i tij më i madh institucional ishte zhvillimi i studimeve universitare të shqipes.
Në 1951 u hap lektorati i gjuhës shqipe në Fakultetin Filozofik të Shkupit. Në vitin akademik 1959/60 ai u ngrit në Seminar të Gjuhës Shqipe, ndërsa në 1971/72 u shndërrua në Katedrën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqiptare. Burimi i Universitetit të Shkupit e identifikon Janurën si themelues të kësaj tradite universitare dhe thekson se ai ishte për rreth 20 vjet mësimdhënësi kryesor i saj.
Kështu mund të paraqitet zhvillimi:
1951 – Lektorati i Gjuhës Shqipe
1959/60 – Seminari i Gjuhës Shqipe
1971/72 – Katedra e Gjuhës dhe Letërsisë Shqiptare
Janura ishte figura qendrore në këtë proces.
Shkrimtar, studiues dhe folklorist
Janura nuk ishte vetëm pedagog. Ai ishte edhe:
studiues i gjuhës shqipe;
kritik letrar;
folklorist;
publicist;
studiues i historisë së alfabetit;
studiues i letërsisë shqiptare;
autor i shumë artikujve dhe studimeve.
Ndër veprat e tij më të njohura janë:
“Për historinë e alfabetit shqip” (1969) dhe
“Migjeni” (1982).
Studimi për historinë e alfabetit konsiderohet një nga punimet e hershme monografike shqiptare mbi zhvillimin historik të alfabetit të shqipes.
“Flaka e vëllazërimit” dhe gazetaria shqiptare
Janura pati rol edhe në zhvillimin e shtypit shqiptar në Maqedoni.
Burimet e përshkruajnë si një nga themeluesit e gazetarisë shqiptare në Maqedoni dhe si drejtorin e parë të “Flakës së vëllazërimit”. Ai ishte aktiv edhe në revistën “Jehona”, ndërsa në vitin 1963, sipas një burimi biografik, në shtëpinë e tij u formua redaksia e kësaj reviste të rëndësishme për shkencën dhe artin shqiptar në Maqedoni.
Kongresi i Drejtshkrimit, 1972
Një tjetër moment i rëndësishëm ishte Kongresi i Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe në Tiranë, më 1972.
Petro Janura mori pjesë në Kongres dhe paraqiti referatin “Disa mendime margjinale rreth ortografisë së shqipes”. Ai gjithashtu ishte pjesë e veprimtarisë së komisioneve që merreshin me ortografinë dhe standardizimin e shqipes në Jugosllavi.
Vdekja
Petro Janura vdiq në Shkup në vitin 1983. Burimet biografike japin 30 gusht 1983 si datën e vdekjes.
Pse është kaq i rëndësishëm për historinë e Normales?
Nëse po e rindërtojmë historinë e Normales Shqipe të Shkupit 1947–1960, Petro Janura është një figurë kyçe sepse ai përfaqëson kalimin:
Normalja → Shkolla e Lartë Pedagogjike → Universiteti i Shkupit → Katedra e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe.
Ai nuk ishte thjesht profesor i Normales. Ai ishte pjesë e brezit që krijoi infrastrukturën intelektuale të arsimit të lartë shqiptar në Shkup.
PS. Prof. dr. Petro Janura, ka pasë miqësi të fortë me prof.dr. Sadik Shalën, (1933-1983) nga Loxha e Pejës dhe vëllazërit e tij që kanë jetue në Shkup.
Dr. Sadiku ka qenë prof. inordinar në Fakultetin e Mjekësisë në Prishtinë.

Kur diploma nuk dëshmon dijen, kush mban përgjegjësi?

0

Adem Lushaj, Deçan

Një shqetësim për cilësinë dhe përgjegjësinë në arsimin kosovar

Arsimi është themeli mbi të cilin ndërtohet e ardhmja e një shoqërie. Cilësia e tij përcakton jo vetëm nivelin e përgatitjes profesionale të brezave të rinj, por edhe aftësinë e një shteti për të zhvilluar ekonominë, institucionet, kulturën dhe jetën shoqërore. Prandaj, çdo shqetësim që lidhet me cilësinë e arsimit duhet të merret seriozisht, sepse pasojat e tij mund të shtrihen shumë përtej mureve të shkollës.

Një shqetësim që meriton vëmendje të veçantë në shoqërinë tonë është niveli i përgatitjes profesionale, intelektuale dhe pedagogjike të mësimdhënësve në të gjitha nivelet e arsimit, nga shkolla fillore dhe e mesme deri te universiteti.

Është shqetësuese kur hasen raste në të cilat individë me tituj të lartë akademikë shfaqin mangësi serioze në shkathtësitë elementare të leximit, të shkrimit, në përdorimin e gjuhës ose në shprehjen e një mendimi të strukturuar. Nëse këto mangësi vërehen edhe te persona që mbajnë titullin doktor i shkencave, lindin pyetje legjitime për kriteret akademike dhe mekanizmat e kontrollit të cilësisë.

Doktorata duhet të dëshmojë aftësi për kërkim të pavarur shkencor, zotërim të metodologjisë, mendim kritik dhe kontribut në fushën përkatëse të dijes. Ajo nuk duhet të jetë vetëm një titull që i shtohet emrit të një personi, por dëshmi e një niveli të caktuar të përgatitjes shkencore. Natyrisht, një gabim gjuhësor apo një mangësi e veçuar nuk mjafton për të gjykuar tërë përgatitjen e një individi. Por, kur mangësitë janë të vazhdueshme dhe prekin aftësitë themelore që kërkon profesioni, ato nuk mund të injorohen vetëm për shkak të pozitës apo titullit që mban personi. Titulli akademik duhet të jetë dëshmi e dijes, jo zëvendësim i saj.

Cilësia e arsimit është një zinxhir ku secila hallkë ka rëndësinë e vet. Nëse nxënësi nuk i përvetëson njohuritë themelore në shkollën fillore, nëse boshllëqet nuk plotësohen në shkollën e mesme dhe nëse universiteti nuk arrin t’i zhvillojë aftësitë e tij profesionale e shkencore, atëherë problemi mund të bëhet sistemik.

Një student mund ta përfundojë fakultetin, të vazhdojë studimet master dhe më pas të arrijë deri te doktorata. Por pyetja thelbësore është: a përputhet diploma e marrë me njohuritë dhe kompetencat që ai zotëron realisht?

Nuk mjafton të dimë sa studentë diplomojnë çdo vit. Duhet të dimë edhe çfarë kanë mësuar, çfarë mund të zbatojnë në praktikë, si arsyetojnë dhe sa të përgatitur janë për përgjegjësitë profesionale që do të marrin përsipër.

Kur mangësitë e një niveli nuk identifikohen dhe nuk korrigjohen, ekziston rreziku që ato të barten te niveli pasues. Kështu, një problem që mund të duhej të zgjidhej në shkollë mund të shfaqet më vonë në universitet, ndërsa pasojat e tij mund të përcillen edhe në jetën profesionale. Problemi nuk është vetëm kush diplomon, por çfarë di, çfarë është në gjendje të bëjë dhe sa i përgatitur është për përgjegjësinë që merr përsipër.

Do të ishte e padrejtë që e gjithë përgjegjësia t’u ngarkohej vetëm mësimdhënësve. Ata janë pjesë e një sistemi që përfshin institucionet arsimore, drejtuesit, mekanizmat e licencimit, akreditimit dhe vlerësimit, si dhe politikat që përcaktojnë mënyrën e përgatitjes dhe avancimit profesional.

Nëse institucionet nuk vendosin kritere të qarta, nuk e vlerësojnë në mënyrë të besueshme cilësinë e mësimdhënies dhe nuk kërkojnë llogaridhënie, atëherë asnjë reformë nuk mund të japë rezultatet e pritshme vetëm përmes ndryshimit të programeve apo shtimit të dokumentacionit.

Kosovës i nevojitet një qasje serioze dhe e vazhdueshme për vlerësimin e cilësisë në të gjitha nivelet e arsimit. Kjo nënkupton kritere të mirëfillta profesionale, vlerësim transparent të kompetencave, integritet në dhënien e gradave akademike dhe masa konkrete për përmirësimin e mangësive të evidentuara.

Institucionet përgjegjëse duhet të sigurojnë që diplomat dhe gradat shkencore të mbështeten në përmbushjen reale të standardeve akademike. Po ashtu, vlerësimi i mësimdhënësve duhet të jetë proces serioz, i drejtë dhe i vazhdueshëm, që synon si përmirësimin e cilësisë, ashtu edhe llogaridhënien. Në të njëjtën kohë, duhet të mbrohen dhe të vlerësohen mësimdhënësit e profesorët që punojnë me përkushtim, që e kultivojnë mendimin kritik dhe që e konsiderojnë formimin e brezave të rinj si përgjegjësi profesionale dhe qytetare.

E ardhmja nuk ndërtohet me diploma, por me dije. Kosova ka nevojë për arsim që formon njerëz të aftë të mendojnë, të analizojnë, të krijojnë dhe të marrin përgjegjësi. Ka nevojë për mësimdhënës që e zotërojnë lëndën e tyre, për profesorë që e meritojnë autoritetin akademik dhe për institucione që nuk bëjnë kompromis me cilësinë.

Nuk kemi të bëjmë vetëm me një çështje të mësimdhënësve apo të universiteteve. Kemi të bëjmë me të ardhmen e brezave, me cilësinë e kuadrove që do të drejtojnë institucionet tona dhe me aftësinë e Kosovës për të ndërtuar një shoqëri të bazuar në dije e profesionalizëm.

Pra, kriza më e rëndë e arsimit nuk është mungesa e diplomave, por rreziku që diploma të mos dëshmojë më nivelin e dijes që shoqëria ka të drejtë të presë prej saj.

Vlerësimi im për të mërkurën në Tiranë, nga këndvështrimi i sigurisë

0
Vlerësimi im për të mërkurën në Tiranë, nga këndvështrimi i sigurisë.
Një turmë që synon dhunën merr në konsideratë tri gjëra para se të veprojë: çfarë do të bëjë policia, çfarë do të bëjë klasa politike dhe çfarë do të thotë fuqia e jashtme me ndikim. Të mërkurën, të tria këto sinjale mbërritën brenda dy orësh dhe tregonin të njëjtin drejtim.
I krahasoj shtatë fjalitë e Delegacionit të BE-së me deklaratën që Komisioni i dha Francës tetë ditë më parë – kur pati gjashtë mijë ndalime dhe u regjistrua rasti i lëndimit të dorës së një fëmije – deklaratë që kërkonte proporcionalitet dhe, në të njëjtën kohë, dënonte dhunën. Vëzhgoj zgjedhjen që bëri Delegacioni të mërkurën – në katër raste të ndryshme, ndërkohë që opsioni tjetër ishte i disponueshëm çdo herë. Dhe ndjek zhvillimet e pasdites që pasoi.
Ky nuk është një pretendim se një tekst ndezi një koktej molotov. Është një përshkrim se si krijohet një mjedis që favorizon veprime të tilla dhe se kush e krijoi këtë mjedis konkret.
“Lexuar si Leje”, Tirana Examiner.

Read as Permission

On Wednesday the Union told the Albanian police to hold back, received the opposition’s account in its own office, and said nothing to the men with the petrol. A security assessment of what a crowd does with three signals that point the same way.

By Drizan Shala (Security Desk)

Every crowd that intends violence runs a calculation before it moves, and the calculation has three inputs: what the police will do, what the political class will do, and what the outside powers that matter will say. In Tirana the outside power that matters is the European Union. On Wednesday afternoon the crowd had new readings on all three inputs, and the afternoon that followed is what the calculation produced.

A diplomatic statement during unrest is a signal, and it is read by three audiences at once. The government reads it for whether it still has cover. The opposition reads it for whether its account is accepted. The street reads it for whether the people who can hurt it, the police, have been told to hold back. A text that asks the police for proportionality and an investigation, and asks everyone else to calm down, is read by the third audience as the answer it wanted: the police are under watch, and nobody is watching us.

The Union knows how to send the other signal, because it sent it eight days earlier. On 6 October, with France in its third week of school protests, the Commissioner for Youth asked the French authorities for proportionality, especially with minors, and in the same statement condemned the violence against police, education staff and public property. That text was addressed to a police force that had by then detained more than five thousand people, most of them children, had fired rubber-bullet rounds at school gates, had taken a fifteen-year-old’s hand in Lens with a stun grenade and a fourteen-year-old’s teeth in Saint-Ouen-l’Aumône with a tear-gas round, and whose minister said the response was proportionate in almost all cases and would not apologise. The French street read the Commission’s text and found in it a sentence addressed to itself. The Tirana street read the Delegation’s and found none.

The rest of the Union shows what the signal normally is. The Commission does not, as a practice, address member states’ policing; it said nothing when Liège banned public gatherings and arrested more than 200 in a week, nothing when Brussels used baton charges and detained over a hundred in an evening, nothing when Valencia used rubber bullets on a housing march, nothing when Rome proposed preventive detention for demonstrators, nothing when The Hague banned a march. The exception it made for France carried a condemnation and named the victims. Where the Commission does address police is in candidate countries, and even there the form is fixed: when officers in Bitola were filmed beating Roma, the spokesperson condemned unjustified force and in the same sentence credited the North Macedonian authorities with having condemned it and opened an investigation. Name the police, credit the state. The Tirana text named the police and credited the state with nothing, including the condemnation of the attack on the Nunciature that the Albanian foreign ministry had issued four hours before.

The second input, the political class, moved the same afternoon. By the time the Delegation’s text was public, the Union’s ambassador had received the Democratic Party’s interlocutor for an hour, and the interlocutor had left the Union’s office to publish that the police must be held to account, that it must be established who gave the orders, and that European integration is measured by how power treats those who oppose it. The Delegation published nothing of its own. For the street, the reading is simple: the opposition’s account of the morning has been received in the Union’s room and has not been contradicted there.

The third input, the police, was set before the text and locked by it. After Tuesday night’s broken leg and the suspension of four officers and a station commander, the police came to Wednesday already pulled back; the Delegation’s text, arriving while that decision was still open, made the pullback the only posture the government could afford to be seen allowing. So the police used water cannon and tear gas, detained dozens without force, issued two appeals rather than orders, and by Shqiptarja’s own description followed a withdrawn strategy, avoiding contact under an almost continuous hail of stones. No rubber rounds, no stun grenades, no baton charge on any record, no ban on assembly. By the standard of any police force in the Union’s ledger this year, that is not proportionality; it is a decision to absorb.

With all three inputs set, the afternoon was not a surprise. From four o’clock the crowd forced and ransacked the Ministry of Finance, set fire to the Ministries of Economy, Justice and Education, threw molotovs at the Prime Minister’s office, broke into the Assembly and lit fires inside, attacked the Constitutional Court, smashed the guard post of the Bank of Albania, burned two bank branches and a microcredit office, looted and torched the cafés at the Pyramid, emptied kiosks and set fire to whatever it reached, with no distinction between public and private property. Masks and gloves were distributed from bags. A camera was kicked apart. A UÇK flag was waved from a burning bin. The police held their line and the city behind it burned.

Nobody can prove that a text lit a molotov, and no serious analysis would try. What the record does show is that the Delegation made four choices on Wednesday, each with the other option available. It had the Commission’s three-part formula from eight days earlier and used two parts. It had an hour between its television answer and its own account, with the foreign ministry’s condemnation in front of it and the first bank already alight, and posted the text unchanged. It left out the one attack that touched its own protection in this city. And it received the opposition’s interlocutor and let her write the only account of the meeting. One of those is a lapse. Four, all pointing the same way, in a service where crisis statements are cleared before they go out, is a line. The only competing explanation is that the text was not Tirana’s at all but a common denominator cleared among member states, which would move the choice to Brussels without making it less of a choice. In the vocabulary of this trade the result is a permissive environment, and the record says it was not created by accident.

A permissive environment, once created, has a life of its own. The crowd that ran the calculation on Wednesday will run it again with Wednesday’s result as its baseline. The police planner who absorbed on Wednesday now knows the cost of absorbing and will be asked to do it again. And every actor in Tirana, including the ones the Delegation would prefer not to have taught, has learned that the Union’s first statement in a crisis is drafted for the opposition’s reading and posted unchanged while the city burns. That lesson does not expire when a better text is finally issued. It is already part of the calculation, and it was put there by the Union’s own hand.

Edhe unë kam qenë në vendin tënd, prandaj dua ta dish se nuk je vetëm

0
Blerim Nika, Zvicër
____
Nëse zemra jote dëshiron ta njohë Krishtin, mos lejo që frika apo mungesa e informacionit me të ndalë. Kontakto me një Kishë Katolike, kërko udhëzim dhe nise rrugëtimin tënd me Krishtin.
Edhe unë kam qenë në vendin tënd, prandaj dua ta dish se nuk je vetëm.
Nise me një hap, pjesën tjetër bëje me Zotin bashkë.
Shihemi në Kishë, aty ku i lutemi Zotit në gjuhën e nënës, shqip.
14.10.2026 Blerim Nika

Shih videon:

(4) Facebook

Nga çatia e intelektualizmit prishtinas te Kreu i Shtetit!

0
Agim Vuniqi, Vashington
____
Një histori fëmijërore e pathënë e intelektualit Faton Sanaja: Si një natë e Vitit të Ri në vitet ’60 parashikoi liderizmin e Justina Shiroka-Pulës
* Agim Vuniqi (bazuar në kujtimet e dëshmitarit ekskluziv, Faton Sanaja)
Në epokën e artë të gazetarisë narrative amerikane, profilet e udhëheqësve të mëdhenj nuk nisin kurrë në sallat e zhurmshme të kongreseve apo në podiumet presidenciale. Ato nisin në dhomat e thjeshta të ndenjes, aty ku fëmijëria gjen lirinë për të ëndërruar dhe ku prindërit vizionarë ndërtojnë pa zhurmë themelet e asaj që bota demokratike e quan leadership (udhëheqësi).
Për Justina Shiroka-Pulën, akademiken dhe ekonomisten e shquar e cila sapo ka marrë zyrtarisht detyrën e lartë si Presidente e Republikës së Kosovës, zanafilla e këtij rrugëtimi madhështor fshihet pas dyerve të një banese në Prishtinën e vitit 1966.
Miku i saj i fëmijërisë dhe shoku i klasës nga shkolla fillore “Elena Gjika”, Faton Sanaja, sjell në dritë një histori të pathënë. Ky fragment nostalgjik shërben sot si një leksion brilant pedagogjik për mbarë shoqërinë tonë moderne.
Një akt vizioni intelektual në Kosovën e Viteve ’60
Ishte dimri i viteve 1966/1967. Prishtina e asaj kohe po lundronte mes traditës së ngurtë dhe dëshirës për emancipim qytetar. Në vitin e tyre të shtatë dhe të tetë të shkollës fillore, një grup fëmijësh – Faton Sanaja, Shkumbin Hatipi, Teuta Venhari dhe Lola Antoni (vajza e ikonës së muzikës dhe kompozitorit të madh Lorenc Antoni) – morën një ftesë të pazakontë për kohën.
Prindërit e Justines, z. Simoni (artisti i madh Simon Shiroka) dhe zonja e tij, nuk ishin prindër të zakonshëm. Ata ishin intelektualë largpamës që kuptonin se edukimi i vërtetë nuk ndodh vetëm mbi libra, por përmes kultivimit të raporteve të hapura njerëzore. “Merri shoqet dhe shokët dhe le të vijnë te banesa jonë ta presim Vitin e Ri”, i kishin thënë ata vajzës së tyre.
Në stilin e mirëfilltë të gazetarisë investigative dhe edukative, ky nuk ishte thjesht një festim fëmijësh. Ky ishte një eksperiment social i suksesshëm. Duke thyer tabutë e kohës dhe duke lejuar djem e vajza të ndërtonin një komunitet të shëndoshë nën çatinë e tyre, prindërit e Shirokës po mbillnin farën e parë të udhëheqësisë tek e bije. Ata i dhanë asaj mjetin më të fuqishëm që i duhet një lideri: aftësinë për të bërë njerëzit bashkë.
Paradoksi i modernitetit, nga vatra e mirëbesimit te “Kafeneja e ftohtë”
Gazetaria amerikane shpesh përdor kontrastin për të nxjerrë në pah një krizë kulturore. Sot, 60 vite më vonë, shoqëria kosovare po përballet me një tranzicion të dhimbshëm të socializimit. Siç e vëren me mprehtësi dëshmitari i asaj nate, Faton Sanaja, shtëpitë tona sot janë mbyllur. Hapësira familjare është kthyer në një fortesë të izoluar, ndërsa fëmijët tanë shpesh janë “dëbuar” drejt hapësirave komerciale.
“Takohemi te kafja” është bërë refreni modern që po zbehet ngrohtësinë humane. Nga pikëpamja pedagogjike, ky është një alarm:
Humbje e mentorimit prindërorë: Kur prindërit e Justines festonin me fëmijët, ata po kryenin një akt mentorimi pasiv por të fuqishëm. Sot, prindërit shpesh nuk i njohin as emrat e shokëve të fëmijëve të tyre.
Socializimi sipërfaqësorë: Në kafenetë e zhurmshme, dialogu zëvendësohet nga konsumi dhe ekranet e telefonave. Në banesën e Shirokëve, bisedohej sy më sy, kultivohej arti i bisedës qytetare dhe respektohej tjetri.
Model i promovimit të vlerave, pse Justina Shiroka-Pula është kjo që është sot
Asgjë në jetën e një shtetari nuk është e rastësishme. Përpara se të bëhej akademike e shquar, e para grua në krye të Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës (ASHAK), dhe sot gruaja e tretë në historinë e Kosovës që merr timonin e Presidencës, Justina Shiroka-Pula ishte produkt i një modeli edukues që sot duhet promovuar me çdo kusht.
Ky tregim admirues na mëson se liderët e vërtetë nuk lindin në zyra shtetërore; ata formësohen në shtëpitë ku mikpritja është institucion dhe ku shoqëria festohet me zemër të hapur. Kosova sot udhëhiqet nga një Presidente që rrënjët e saj i ka në një Prishtinë të pastër, qytetare, dhe thellësisht intelektuale.
Prindërit e sotëm kanë përpara një udhërrëfyes të qartë: nëse doni që fëmijët tuaj nesër të udhëheqin institucionet, akademinë apo shoqërinë, hapuni dyert. Kthejeni shtëpinë tuaj në një vatër besimi. Sepse, siç e vërtetoi historia e Justines, fëmija që mëson të bashkojë shokët rreth dhomës së ndenjes, nesër do të jetë i aftë të bashkojë një komb të tërë.

Ne thjesht nuk mund të jetojmë së bashku me ju

0
Hege Storhaug, Oslo
___
Shumë faleminderit!
Në këto ditë duhet vërtet të falënderojmë tre myslimanë radikalë të shquar që nuk e fshehin ekstremizmin e tyre. Njëri i quan Danimarkën një “vend i ndyrë”, tjetri nuk dëshiron të ulet në tryezë me askënd që pinë një gllënjkë verë, ndërsa i treti qau pa ndalim në shkurt të këtij viti kur SHBA dhe Izraeli eliminuan udhëheqësin më të lartë të Iranit, Ali Khamenei. Të tre janë prova e përsosur se pse nuk kanë vend në Evropë. Ata janë këtu për dy arsye: Para dhe për të luftuar demokracinë e hapur dhe të lirë perëndimore. Pse politikanët nuk veprojnë vendosmërisht për të ruajtur qytetërimin tonë? Ne, qytetarët e zakonshëm, nuk i durojmë më këto persona që bëjnë gjithçka për të shkatërruar shoqëritë tona të mrekullueshme dhe humane bazuar në liri. Tani mjaft me fjalë nga politika. Testoni ligjin – tani. Merruni me ta shtetësinë dhe lejet e qëndrimit. Nëse BE apo OKB-ja do të na ndjekë pastaj me konventat e tyre – po, atëherë dilni nga konventat shkatërruese dhe vendosni Evropën e para!
Ne thjesht nuk mund të jetojmë bashkë me ju
Këto ditë duhet të falënderojmë tre myslimanë thekshëm fundamentalistë që nuk fshehin ekstremizmin e tyre. Njëri e quante Danimarkën një “vend mutin”, tjetri nuk dëshiron të ulet në tryezë me dikë që pi pak verë, ndërsa i treti qau rrëmbyeshëm në shkurt të këtij viti kur SHBA dhe Izraeli e sulmuan liderin suprem të Iranit, Ali Khamenei. Të tre janë dëshmi e përsosur se pse ata nuk kanë çfarë të bëjnë në Evropë. Ata janë këtu për dy arsye: Paratë dhe për të luftuar demokratinë e hapur dhe të lirë perëndimore. Pse politikanët nuk veprojnë me vendosmëri për të ruajtur civilizimin tonë? Kur është mjaft mjaft? Kur do të triumfojë logjika?
_____
Hege Storhaug
_____
Ajo që po ndodh në Danimarkë është thuajse historike. Dhe prandaj duhet të jetë një dhuratë për çdo politikan që dëshiron të luftojë për të ruajtur një Danimarkë të njohshme për të ardhmen.
Influencuesja myslimane Afrah al-Jabouri është bërë e njohur në të gjithë vendin pasi sulmoi politikën e dashur për publikun nga Partia Popullore Danimarkase, Pia Kjærsgaard, në programin Høyskolen në TV2 një javë më parë. Kjærsgaard ngriti një postim nga TikTok ku al-Jabouri jepte mbështetje për terrorizmin. Por, sipas al-Jabouri, ai postim nuk ekziston, dhe pasi gënjeu, ajo menjëherë mori rolin e viktimës, për të akuzuar më pas Kjærsgaard për dhunë ndaj saj.
«A jeni një terrorist? – Po»
Tani del që e njëjta grua u ndalua në kontrollin e sigurisë në Kastrup për shkak të të njëjtit postim në TikTok që Kjærsgaard tregoi në TV2. Këtu thuhet:
«A jeni një terrorist? – po», dhe më tej «A keni ndonjëherë hedhur bombë? – jo akoma».
Ajo e paraqiti veten si vajza e parë me hixhab në kontrollin e sigurisë së aeroportit.
Jo më pak se kaq: Në një numër postimesh të tjera ajo lavdëron Ali Khamenein, të cilin, sipas saj, e ka qarë shumë kur u bë e ditur se diktatori ishte viktimë e një sulmi të synuar nga Izraeli dhe SHBA. Në një numër postimesh të tjera në rrjetet sociale, ajo ka lavdëruar Khamenein gjatë viteve, duke e konsideruar atë udhëheqësin e ummah-së botërore, gjë që ajo e shkroi vitin e kaluar në rrjetet sociale, shkruan Berlingske:
“Khamenei ka provuar se ai nuk është vetëm udhëheqësi i Iranit, por udhëheqësi i vërtetë i gjithë ummah-së myslimane.”
Në të njëjtën kohë ajo lavdëron sharia-n, gëzohet për shkatërrimet në Izrael, dhe në një postim thotë se flamuri i krenarisë është “krijuar nga djalli”. Se ajo këtë verë ishte zëdhënëse e paradës së ndarë me seks të myslimanëve shiitë gjatë festimit të Ashura-s (kujtesë e vrasjes së Ali Hussein, nipit të Muhammedit), përshtatet natyrshëm në këtë model. Al-Jabouri është (natyrshëm) gjithashtu për rrahjen në rast të tradhtisë dhe nuk dëshiron të distancohet nga asgjë që është e përfshirë në Kuran.
Sikur të mos ishte befasues, ajo bën udhëtime në Iran dhe Irak, ajo ka rrënjë në të dy vendet. Nga aty vijnë postime në rrjetet sociale që, ndër të tjera, lavdërojnë nikabin.
“Mos e lejo besimin tënd të bëhet barrë”
Një pjesëmarrës tjetër në program, aktori Abud Mustafa, ish-kriminel dhe anëtar bande në Brothas të njohura, tërhoqi vëmendje dhe debat kombëtar kur lëshoi tryezën gjatë transmetimit sepse po pihej alkool (jo shumë, por pak verë me ushqimin). “Nuk mund të rri më tryezë me njerëz që pinë alkool,” vuri në dukje ai, dhe u zhvendos në një dhomë tjetër. Një ish-anëtar i këshillit të qytetit në Aarhus, Bünyamin Simsek, komentoi sjelljen e Mustafas në Facebook:
Në postimin e tij në Facebook, Bünyamin Simsek tregon si prindërit e tij erdhën në Danimarkë në vitin 1970 dhe 1972.
Familja mori pjesë si në festat e rrugës ashtu edhe në Fastelavn, ku shërbehej birrë dhe mish derri. Por kjo kurrë nuk ishte një pengesë për komunitetin.
– Ata nuk kërkonin shumë ushqim, por fqinjët tanë të sjellshëm ishin të kujdesshëm dhe siguronin që të kishte diçka për të gjithë, shkruan ai.
Familja gjithashtu mori pjesë në aktivitetet e kishës pa u bërë vetë të krishterë. Por Simsek beson se diçka ka ndryshuar.
– Tani, 50 vjet më vonë, vijnë disa që janë edhe më fetarë dhe nuk duan të ulen pranë një tryeze me danezë ku ka alkool mbi tavolinë.
Ai përfundon me këshillat që gjithmonë i jepte babai familjes:
– Besimi yt nuk duhet të jetë një barrë apo siklet për të tjerët.
Lojë e maces dhe miut
Nga profili i Facebook-ut të Kahn, 13 tetor 2026.
Bëhet pikërisht fjalë për «barrë», edhe kur somali Mohamed Abdi Kahn hyn në skenën publike, një burrë dhe baba i gjashtë fëmijëve që nuk ka asnjë fjalë të mirë për Danimarkën, përkundrazi.
Kahn e quan Danimarkën një shoqëri «të sëmurë» dhe «islamofobike», dhe ai merr distancë të plotë nga mënyra e jetesës së danezëve me këto fjalë: «Nëse zgjidhni të bëni seks me njëri-tjetrin përpara dhe mbrapa dhe ta quani këtë vlera daneze, ose zgjidhni të pini alkool dhe të hani mish derri, atëherë është zgjedhja juaj. Të rinjtë tanë nuk do të adoptojnë kurrë vlera të tilla të papastra.»
Kahn gjatë muajve të fundit ka postuar një pas një në Facebook ku e tall Danimarkën dhe qesh me politikanët danezë. Pra, Danimarka ka hapur derën për këtë “refugjat”, i cili shkoi prapa në Etiopi për gjashtë muaj, i paguar nga shteti danez (ndihma e riatdhesimit), por që e ktheu familjen me vete në Danimarkë përsëri.
Tani ai kërkon midis 3,5 milion korona daneze dhe deri në 14 milion për të lënë Danimarkën, varësisht nëse ai dhe familja e tij marrin qëndrim të përhershëm (për të cilin ka aplikuar) dhe më pas shtetësinë.
Kahn e di që ai dhe të ngjashmit e tij (për momentin) janë të sigurt në karrigen daneze. Pra ai luan macen dhe miun me politikanët. “Ekspertët” që Kahn përmend (shih faksimilin), i referohen konventave ndërkombëtare të shkruara dhe interpretuara në një kohë tjetër.
„Ekspertët“ thonë për rastin e Kahn (10 anëtarë të Folketingut duan ta dëbojnë atë), se ai nuk mund të kthehet derisa të ndodhin ndryshime „thelbësore dhe të qëndrueshme“ në situatën në Etiopi. Dhe edhe nëse do të dëbohej në Etiopi (ku ai qëndroi me familjen për gjysmë viti), fëmijët e tij në Danimarkë do të siguronin që Kahn të qëndronte për shkak të „të drejtës së fëmijëve për jetën familjare“. Ne nuk mund më. Çdokush me logjikë dhe arsyetim kupton se e njëjta e drejtë për jetën familjare mund të arrihet nëse familja jeton në Etiopi, ku tashmë jetojnë rreth 140 milion njerëz. Në Konventën Evropiane të të Drejtave të Njeriut (EMK) përmendet marrëveshja që një shtet duhet të marrë parasysh lidhur me “sigurinë publike dhe mbrojtjen e të drejtave dhe lirisë së të tjerëve”. Pyetja që politikanët në Europë duhet të bëjnë vetes është nëse nenin 8 të EMK-së nuk duhet ta përdorin në mënyrë aktive ndaj personave të përmendur në këtë artikull. Sepse ne, duke përfshirë edhe emigrantët e integruar, nuk mund të jetojmë me ta. Ne shohim se çfarë bëjnë aktivisht:
Ata do të shkatërrojnë shoqërinë e lirë që është ndërtuar me mund gjatë shekujve.
KEDNJ thotë: «Çdokush ka të drejtë për respekt të jetës së tij private dhe familjare.» Nuk lejohet që një shtet të ndërhyjë në këto të drejta, përveç nëse ndërhyrja është e nevojshme në një shoqëri demokratike për të arritur një ose më shumë nga qëllimet e mëposhtme legjitime:
Në interes të sigurisë kombëtare, sigurisë publike ose mirëqenies ekonomike të vendit
Parandalimi i çrregullimeve ose kriminalitetit
Mbrojtja e shëndetit ose moralit
Mbrojtja e të drejtave dhe lirive të të tjerëve
Lista e thjeshtë e qëllimeve është e hapur për të gjithë. Thjesht zgjidh sipas dëshirës dhe, jo më pak, sipas arsyes. Sa persona si al-Jabouri, Kahn dhe Mustafa duhet të ketë që të zhduken të drejtat dhe liritë e të paktën jo-muslimanëve? Sa persona si Kahn duron shteti i mirëqenies (është në shërbime publike 15 orë në javë)? Sa të tillë duron siguria publike, morali publik?
Ne qytetarët e zakonshëm nuk e durojmë më. Mjaft me fjalë nga politika. Testoni ligjet – tani.

Europian në gjeografi, oriental në emra !

0
Emrat, kujtesa kombëtare dhe guximi për t’u rikthyer te vetvetja
A i trashëgojmë emrat e të parëve vetëm për respekt, apo ndonjëherë i mbajmë pa e ditur as domethënien, as prejardhjen e tyre?
Ne jemi popull evropian, me rrënjë të lashta ilire-arbërore. Historia na ka lënë shtresa të ndryshme emërtimesh, përfshirë edhe emra të prejardhjes orientale, të përhapur sidomos gjatë sundimit osman. Historia e shpjegon prejardhjen e tyre, por nuk na detyron t’i bartim përgjithmonë pa reflektuar.
Emrat e vendeve janë ndryshuar, ndërsa emërtime autoktone janë rikthyer në përdorim. Edhe shumë emra të kafshëve, bimëve e dukurive natyrore kanë ruajtur vazhdimësinë e tyre. Po emrat e njerëzve? Pse të mos i shqyrtojmë edhe ata me vetëdije gjuhësore, historike e kombëtare?
Paradoksi bëhet edhe më i thellë kur disa aktivistë të lëvizjeve iluministe e të platformave kombëtare, me pishtarë në duar, na ftojnë të kthehemi te rrënjët iliro-arbërore, ndërsa vetë nuk reflektojnë për prejardhjen e emrave që mbajnë. A mund të na kujtohet ndonjë rast domethënës kur një turk apo arab, me vetëdije identitare, ka zgjedhur emër iliro-arbëror në shenjë respekti për popullin që paraardhësit e tij e kishin sunduar? Ndërsa ne, pas pesë shekujsh sundimi osman, shpesh i kemi trashëguar emrat orientale pa e vënë kurrë në pikëpyetje këtë trashëgimi.
Pishtari i tyre ndriçon rrënjët e kombit, por a e drejtojnë ndonjëherë edhe nga emri i vet?
Të respektosh prindërit nuk do të thotë të trashëgosh edhe padijen. Të nderosh gjyshërit nuk do të thotë të ruash çdo ndikim historik si të ishte i shenjtë. Tradita nderohet duke e njohur, jo duke e kthyer në prangë. Asnjë emër nuk ia mohon njeriut shqiptarinë, por secili prej nesh ka të drejtë të pyesë veten çfarë trashëgon dhe çfarë dëshiron t’u përcjellë brezave.
Unë këtë pyetje ia kam bërë vetes vonë, por sinqerisht. Si profesor i gjuhës dhe letërsisë shqipe, pas afro katër dekadash në arsim, e ndieja si kundërthënie që t’u flisja nxënësve për gjuhën, historinë e emrat shqiptarë, ndërsa vetë mbaja një emër arab. Edhe nëpër kufij, emri im nganjëherë krijonte përshtypje të gabuar për prejardhjen time.
Para se ta ndryshoja, në ndërgjegjen time u kërkova falje prindërve të ndjerë. Bashkëshortes ia kërkova mirëkuptimin, por ajo nuk e pranoi zgjedhjen time. Për respekt ndaj kujtimit të saj, emrin Ahmet ia lashë asaj; unë u ktheva në Atdhe me emër, mbiemër dhe zemër të re.
Sot jam Shqiptar Shaljani. Jetoj vetëm, por në paqe me ndërgjegjen dhe identitetin tim. Nuk u bëra më shqiptar duke ndërruar emrin; thjesht mora përgjegjësinë ta përputh emrin tim me bindjen që kam për veten. Më mirë vonë se kurrë!
Nuk po u kërkoj të tjerëve ta ndryshojnë emrin. Po u kërkoj të mos kenë frikë të mendojnë për të. Asnjë mulla, asnjë padishah, as turk, arab apo serb nuk ka të drejtë të na japë leje për të qenë shqiptarë. Shqiptaria nuk është pronë e asnjë feje apo ideologjie.
Edhe emri Dardani meriton të rikthehet më fuqishëm në vetëdijen dhe përdorimin tonë kulturor e kombëtar, si pjesë e kujtesës sonë historike.
Çfarë do t’u lëmë fëmijëve tanë: emra të trashëguar pa reflektim apo vetëdije për gjuhën, historinë dhe rrënjët tona?
Emrin mund ta trashëgojmë pa e zgjedhur, por vetëdijen për identitetin duhet ta zgjedhim vetë. Unë jam Shqiptar Shaljani: evropian, mbi të gjitha shqiptar, dhe në paqe me emrin, ndërgjegjen e mëmëdheun tim.