Kreu Blog

Prej kah ke ardhë

0
PREJ KAH KE ARDHË
____
“Për me e dijtë kush je, duhet me pasë nji vend prej kah ke ardhë.”
(“To know who you are, you have to have a place to come from.”- Carson McCullers.)
— Carson McCullers
Njeriu mundet me udhëtu larg, shumë larg vendit ku ka lindë. Mundet me ndërtu nji jetë tjetër, me mësu gjuhë të reja, me u përshtatë me qytete ku rrugët nuk kanë asnji kujtim të fëminisë së tij. Mundet me jetu për dekada larg pragut ku ka hedhë hapat e parë. Por, sado larg me shku, mbrenda tij vazhdon me gjaku nji vend prej kah ka ardhë. Sepse vendi prej kah kemi ardhë nuk asht veç nji pikë në hartë që mundesh m’ia diftu dikuj me të prekun Google Maps.
Asht vetja jonë.
Asht oborri ku kemi luejtë fëmijë, zani i nanës që na thirrte prej dere, era e bukës së pjekun në saç, kumbonët e tubave të dhenve dhe trokaçat e tubave të dhive që përziheshin me zhurmën e jetës së përditshme. Asht rruga e ngushtë ku kemi ecë për herë të parë, kroni ku kemi pi ujë, mali që kemi pa çdo nadje, e fytyrat e njerëzve që sot mund të mos jenë ma.
Vendlindja nuk asht vetëm ajo që kujtojmë.
Shpesh, vendlindja asht edhe ajo që nuk dijmë me e kujtu.
Asht nji aromë që papritmas na kthen mbrapa në kohë. Nji kangë e vjetër që na zgjon nji mall të pashpjegueshëm. Nji fjalë në gjuhën e nanës që tingëllon ndryshe prej çdo fjale tjetër. Nji pamje mali, nji gur, nji lis, nji derë e vjetër, e mjafton vetëm nji çast që vitet të shkrihen e fëmija që kemi qenë me dalë përsëri në dritë.
Ndoshta kjo asht arsyeja pse njeriu, sa ma shumë plaket, aq ma shpesh kthehet me mendje te vendi prej kah ka ardhë. Kur jemi të rinj, mendojmë se bota na pret përpara. Shikojmë kah horizonti dhe duem me ikë. Duem me pa qytete të tjera, me provu jetë të tjera, me e gjetë fatin diku lerg. E shpesh u dashka me u largu për me kuptu se çka kemi lanë pas.
Largësia ka nji mënyrë të çuditshme me na mësu vlerën e rranjëve.
Vetëm kur largohemi, e kuptojmë se vendi ku jemi rritë nuk ka qenë thjesht vendi ku kemi jetue. Ai asht vendi ku jemi formu.
Gjuha jonë e parë, mënyra si e thirrnim nanën, si i drejtoheshim ndrojtshëm plakut, si e pritnim mikun, si e vajtonim të vdekunin, si e këndonim nji kangë kanagjeçi, si e përjetonim nji dasëm — të tana këto janë pjesë e nji trashëgimie që nuk shkruhet gjithmonë në libra.
Ajo trashëgimi jeton në kujtesë.
E kujtesa asht nji atdhe që njeriu e mban me vete.
Mundet me ta marrë lufta shtëpinë. Mundet me ta ndryshu kufinin. Mundet me ta ndërru emnin e rrugës. Mundet me të shpërnda familjen nëpër kontinente. Por, për sa kohë që ti e mban mend vendin prej kah ke ardhë, ai vend vazhdon me jetu.
Kjo asht fuqia e rranjëve.
Rranjët nuk shihen. Ato janë të mshehuna nën tokë. Por pikërisht ato e mbajnë pemën në kambë.
Edhe njeriu asht njashtu si nji pemë.
Mundet me i zgjatë degët kah bota, me u rritë, me ndryshu, me pa horizonte të reja. Por pa rranjë, ai rrezikon me harru prej kah ushqehet shpirti i tij. Me dijtë prej kah ke ardhë nuk do me thanë me mbetë peng i së kaluemes.
Përkundrazi. Do me thanë me pasë nji pikë prej kah mundesh me nisë. Sepse ai që e njeh rrugën e vet të parë, e kupton ma mirë edhe rrugën që ka ba. E ai që e mban mend pragun prej kah ka dalë, mundet me e kuptue ma mirë se ku asht sot.
Ndoshta kjo asht ajo që don me thanë McCullers: identiteti nuk lind në boshllëk. Ai ka nji histori. Ka nji tokë. Ka nji gjuhë. Ka nji familje. Ka nji kujtesë.
Ka nji “prej kah.”
Dhe secili prej nesh e mbart nji të tillë.
Disa e kanë nji qytet. Disa nji katund. Disa nji mal. Disa nji shtëpi që nuk ekziston ma. Disa nji vend që sot gjendet përtej nji kufini që dikush tjetër e ka vizatue mbi hartë. Por për shpirtin, kufijtë e hartës nuk janë gjithmonë kufijtë e kujtesës.
Vendi prej kah kemi ardhë vazhdon me na folë, edhe kur nuk e ndëgjojmë. Na flet përmes gjuhës. Përmes kangës. Përmes zakoneve. Përmes emnave të njerëzve që kanë shku. Përmes vorreve ku prehen të parët tanë. Përmes maleve që i kemi pa dikur prej dritares së kullës.
E ndoshta, në fund të fundit, njeriu nuk kthehet gjithmonë në vendlindje për me e gjetë vendin.
Kthehet për me e gjetë veten.
Sepse disa vende nuk na presin thjesht me dyer e dritare.
Na presin me kujtime.
E kur kthehemi, qoftë edhe mbas shumë vitesh, mund të zbulojmë se ajo tokë nuk ka ndryshu vetëm për shkak të kohës. Ka ndryshu edhe mënyra si e shohim ne.
Kur ishim fëmijë, mali ishte thjesht mal.
Sot, ai mund me qenë krejt nji jetë.
Nji gur mundet me qenë nji histori.
Nji kangë mund me qenë nji arkiv.
Nji fjalë e vjetër mundet me qenë nji amanet.
Dhe nji vend i vogël mundet me mbajtë mbrenda vetes nji botë të tanë.
Prandej, me e dijtë kush je, duhet me pasë nji vend prej kah ke ardhë.
Jo domosdoshmënisht nji vend ku mundesh me u kthy fizikisht.
Por nji vend që nuk mundet me u zhdukë prej teje.
Nji vend që e bart në gjak të kujtesës.
Nji vend që, sa herë e përmend emnin e tij, diçka mbrenda teje përgjigjet.
Njeriu mundet me e ndërru adresën. Mundet me e ndërrue qytetin. Mundet me e ndërru edhe jetën. Por nuk mundet me e ndërru prej kah ka ardhë.
Dhe ndoshta, për me e kuptu vërtet kush jemi, duhet vetëm me u ndalë nji çast, me mbyllë sytë dhe me pyetë veten:
Prej kah kam ardhë?
Përgjigjja mundet me qenë nji emën vendi.
Mundet me qenë nji shtëpi.
Nji mal.
Nji nanë.
Nji gjuhë.
Nji kujtim.
Por aty, diku në atë përgjigje, fillon rruga për me e kuptu veten…

Republika e Kosovës, theksoi Albin Kurti, do të vazhdojë t’u qëndrojë pranë shqiptarëve të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës, për të drejtat, identitetin dhe mirëqenien e tyre

0
____
Sot, në Zyrën e Kryeministrit, përfaqësuesit e subjekteve politike pjesëmarrëse nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja arritën marrëveshjen për listën e përbashkët “Koalicioni Shqiptar”, për zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi.
Pas bisedave dhe përpjekjeve për t’i afruar qëndrimet, vullneti për bashkëpunim mori formën e një zotimi të përbashkët. I falënderoj kryetarët e subjekteve politike: Shaip Kamberin (PVD), Visar Memetin (APN), Nagip Arifin (PD), Agim Sabedinin (PDSH), Shqiprim Musliun (LPD), Sami Salihun (LR), Armend Aliun (AL) dhe Naser Azirin (UDSH), për angazhimin dhe gatishmërinë që, përtej dallimeve, të gjejnë te njëri-tjetri bashkëbiseduesin dhe të ndajnë përgjegjësinë ndaj qytetarëve.
Falënderoj gjithashtu kryetarin e Këshillit Kombëtar Shqiptar, Enkel Rexhepin; kryetaren e Komunës së Preshevës, Ardita Sinanin; kryetarin e Komunës së Bujanocit, Arbër Pajazitin; përfaqësuesin nga Medvegja, Bajram Mustafa e Arben Feratin; dhe përfaqësuesen nga Pazari i Ri, Amina Nurën, për kontributin e tyre në këtë përpjekje të përbashkët. Marrëveshjet marrin jetë përmes besimit që ruajmë, fjalës që mbajmë dhe punës që bëjmë së bashku. Përkushtimi në zbatimin e tyre është ai që ua jep vlerën me kalimin e kohës.
Bashkimi politik te Koalicioni Shqiptar sigurisht që nuk është i mjaftueshëm. Asimetria e të drejtave është po ashtu padrejtësi. Serbët në Kosovë i kanë të garantuara 10 nga 120 ulëset në Kuvendin e Republikës së Kosovës, e me këtë qasje, shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës do të duhej të kishin së paku 5 vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë, i cili numëron 250 ulëse. Përfaqësimi i garantuar është një parim që duhet të vlejë si në Kosovë ashtu edhe në fqiun tonë verior, me të njëjtin respekt për barazinë dhe të drejtat e tyre.
Të drejtat dhe identiteti janë themele të këtij angazhimi që e shoqërojnë përditshmërinë e shqiptarëve të Luginës së Preshevës. Ato mishërohen me mbrojtjen nga pasivizimi diskriminues i adresave, përfaqësimi i drejtë në institucione publike si dhe zhvillimi ekonomik. Gjuha e kultura, simbolet dhe kujtesa jonë janë pjesë e qenies sonë dhe e përgjegjësisë që kemi ndaj brezave që vijnë. Sepse brenda secilës prej këtyre kërkesave jeton një shpresë njerëzore, për të punuar, për të krijuar familje dhe për të ndërtuar një jetë me dinjitet në vendlindje.
Pavarësisht vështirësive dhe ndasive që e kanë shoqëruar këtë rrugë, besojmë se përgjegjësia e përbashkët mund të shndërrohet në punë të dobishme për qytetarët. Përfaqësimi i denjë kërkon këmbëngulje përballë padrejtësive, maturi në vendimmarrje dhe përkushtim ndaj nevojave të qytetarëve.
Republika e Kosovës do të vazhdojë t’u qëndrojë pranë shqiptarëve të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës, për të drejtat, identitetin dhe mirëqenien e tyre. Angazhimi ynë mbetet i vazhdueshëm për barazi, për dinjitet dhe për mundësinë që secili e secila ta ndërtojë të ardhmen në vendlindjen e vet.

Shatë pikat e PDK-së janë muhabet pasdarke! Me folë për me thanë diçka për me kundërshtue sa për sy e façe! 

0

Lis Bukuroca, Gjermani
____

 

Pika 1.
„Kuvendi shpreh shqetësim.“

Gjykata nuk merret me shqetësimet e Kuvendit. Ajo merret me akuzat, provat dhe ligjin. Shqetësimi politik nuk është argument juridik, por ndërtimi asaj Gjykate nga vetë Kuvendi i Kosovës ka prodhuar procesin gjyqësor dhe pasojat juridike.

Pra, Kuvendi mund të shprehë shqetësimin e tij, por me shqetësim nuk ndryshohen as provat, as vendimi i Gjykatës.

Pika 2.
„Kuvendi e konsideron të papranueshëm përfundimin për ekzistencën e një qëllimi kriminal të përbashkët.“

Këtë mund ta bëjë vetëm Gjykata e Apelit. Askush tjetër. Kështu e keni firmosur ju.

Pika 3.
„Kuvendi kërkon nga institucionet e Kosovës të ndërmarrin veprime për mbrojtjen e së vërtetës historike të luftës çlirimtare dhe të hartojnë një strategji që bashkërendon veprimet juridike, institucionale dhe diplomatike.“

Kuvendi e Qeveria nuk janë avokatë.

Kuvendi mund të kërkojë dhe të propozojë. Por Kuvendi nuk ka as prova, as dëshmitarë. Këto i ka vetëm gjykata.

Për ta kuptuar pushtetin e Qeverisë ndaj Prokurorive dhe Gjykatave të pavaruar, ja dy shembuj të freskët nga Kosova:

Gjykata e Posaçme në Hagë, ka të njëjtë pavarësi si Gjykata e Apelit në Kosovë. Çfarë ndërmori Kuvendi, çfarë mund të ndërmerrte Qeveria kur ajo Gjykatë shpalli të pafajshëm dhjetë veta që prodhuan mijëra veteranë të rrejshëm?

Asgjë.

Sepse gjykata është institucion i pavarur.

Shembulli i dytë: çfarë bëri Kuvendi e Qeveria kundër Prokurorisë së Kosovës që nuk shqyrton 250 kallëzime penale të dorëzuar nga 11 ministri?

Asgjë.

Sepse prokuroria është institucion i pavarur.

Pse ju, së paku për këto dy raste, nuk i dërguat aleatëve një mesazh se ju dëshironi shtet ligjor dhe se Këshilli Prokurorial dhe Këshilli Gjyqësor paguhen kot dhe nuk i mbikëqyrin institucionet për të cilat i detyron ligji.

Pse nuk pati dy deklarata të ngjashme kundër Prokurorisë dhe Gjykatës së Apelit?

Sepse ju nuk e doni shtetin ligjor. Pikërisht kjo ishte arsyeja pse ju krijuat dhoma të specializuara në Hagë. Edhe atë, të specializuara aq mirë, sa shpesh nuk dinë t’i shqiptojnë as emrat e katundeve apo të njerëzve. Madje nuk ka as avokatë nga Kosova të cilët njohin mirë rrethanat, por të huaj.

Pika 4.
„Deklarata rikujton se ish-Jugosllavia ishte pjesë e një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale.“

Gjykata e di atë. Dhe nga ajo Gjykatë nuk i keni autorizuar të merren me ish-Jugosllavinë.

Pika 5.
„Kuvendi kërkon që Dhomat e Specializuara të respektojnë mandatin në përputhje me vullnetin e Kuvendit të Kosovës.“

Nëse gjykata nuk e respektonte mandatin, atëherë duhej të paraqiteshin fakte dhe argumente juridike konkrete që dëshmojnë shkeljen. Mirëpo, jo tani. Para aktvendimit. Nuk mjafton t’i thuhet një gjykate: „Respektojeni mandatin.“

Gjykata do të përgjigjet: ne punojmë vetëm duke u bazuar në mandatin me të cilin ju na keni autorizuar.

Pika 6.
„Kuvendi kundërshton përpjekjet për të përmbysur të vërtetën historike.“

Gjykata nuk merret me „të vërtetën historike“, por me të akuzuarit individualisht. Ajo shqyrton përgjegjësinë penale të tyre duke u bazuar në prova dhe dëshmitarë. Pse? Sepse ju e keni autorizuar. Ajo ka dëgjuar shumë dëshmitarë dhe ka lexuar  prova. Kuvendi asnjë.

Pika 7.
„Kuvendi zotohet të mbrojë të vërtetën e luftës çlirimtare, drejtësinë për viktimat dhe familjet e tyre, si dhe të drejtën e të dënuarve për një gjykim të drejtë.“

Për drejtësi për viktimat e krijuat Gjykatën. Sepse ju nuk jeni marrë me ta.

Kundër një padrejtësie luftohet derisa ajo ndodh dhe përmes mjeteve juridike që ekzistojnë, jo pasi procesi të ketë përfunduar dhe të jenë marrë vendimet. Konsultohuni me juristë të mirë, se sa e si mund të ndihmohet avokatë e tyre. Mirëpo, para se të flisni me ata, lexojeni pikësëpari çfarë keni votuar dhe firmosur në vitin 2015.

Konkluzion

1. Duhet të luftohet për ata që nuk e votuan Gjykatën, por jo për ata që e ndërtuan me plot përkushtim. Vullneti i tyre, ashtu si dhe liria për të menduar dhe për të marrë vendime, u takon vetëm atyre! Këtë e besuat dhe ju nuk e kundërshtuat atë Gjykatë nga viti 2015, deri në mesin e vitit 2026.  Tani, vullneti juaj politik nuk mund ta pezullojë pavarësinë e gjykatës.

Çfarë mund të thuhet për ato shtatë pika të PDK-së?

Ato shatë pika janë muhabet pasdarke! Me folë për me thanë diçka për me kundërshtue sa për sy e façe!

Nëse nuk e zgjidhni kryetarin, atëherë shkoni në zgjedhje dhe i harroni ata në Hagë, por do të bëni fushatë elektorale dhe do të përpiqeni të fitoni nga drama e tyre. Nëse vërtetë nuk ndihmoni në zgjedhjen e kryetarit, atëherë tregoni hapur se ata në Hagë nuk ju interesojnë aq shumë, por keni frikë nga sekuestrimi i pasurisë së vjedhur.

Njeriu i drejtë mbështet gjithmonë viktimën, e kurrë vrasësin. U dënuan për 96 të vrarë dhe 303 të trajtuar mizorisht. Nëse ka prova, askush nuk mund t’i mbrojë! Nëse nuk ka, i liron Gjykata e Apelit.

Po presim aktgjykimin e plotë dhe nëse të vrarët janë kryesisht anëtarë të LDK-së dhe FARK-ut, e jo udbashë, atëherë mbrojtja e tyre domethënë të pranohet si legale licenca e vrasjes për vetëm një faj: pse ishin anëtarë të LDK-së, ose pjesëtarë të FARK-ut!

Unë e kuptoj shumë mirë dramën e familjeve të të akuzuarve, por e ndiej tepër mirë traumën e familjeve që u janë ekzekutuar të afërmit. Nuk ka asnjë dyshim se kjo ka dëmtuar shumë imazhin e Kosovës, por dëmi do të rritej edhe më shumë, nëse janë vrarë shqiptarë për bindje politike, dhe ne vazhdojmë të përkrahim ata. Dhembja nga i drejti nuk ndihet vetëm kur i vritet dikush nga familja e vet, por kur vritet i pafajshmi.

Prof. dr. Anton Nikë Berisha – në një bisedë të dobishme e informuese

0
Nga Ismet M. Hasani, Suedi
___
Prof. dr. Anton Nikë Berisha – në një bisedë të dobishme e informuese (pjesa 2)
___
Né shqiptarët duam të jem diçka po nuk duam përgjegjësi, e liria këkon edhe përgjegjësinë e individit. Edhe një pushtet që merr përsipër të udhëheq një popull, ai pushtet njëherit merr dhe përgjegjesinë dhe të jetë  i vetëdijshëm se e ka marrë për dëtyrë, se është shërebëtor i atij populli. E sot, politikanët tanë, që lidhje me politikë s’kan, janë në krye të një partije apo pushteti duhet të jenë të vetëdijshëm se krejt punën duhet bërë për popull e jo për vete,të ketë dy shtëpi e tjera pasuri e kjo është e tmerrshme. Liria nuk nënkupton ashtu, liria nënkuoton zhvillimin e saj, që të ecësh pak përpara, jo me kilometra por hapa pas hapi, pra të ecish – mos të ndalesh dhe krijon një bazë që edhe pasardhsve t’ua krijon një bazë që do t’u shërbëjë për ecjen e tyre përpara dhe ata që dijnë do ecin përpara.
E kur të vijnë politikajt tjerë, çka do të thojnë: a kështu paskan qeverisë ata përpara?!
Neve kërkojmë titull të naltë, e me shkrua dishka atje e më thënë  kështu është.
Te kthehem të arti. Arti është ai që e pasuron njeriu, që e edukon shpirtërisht, prandaj ai nul lëvizë për gjëra të vogla, e jo si në politikë që në mëngjes e thotë këtë, në mesditë  thotë atë – në mbrëmje krejt diçka tjetër!
Letërsia shqipe nuk është diçka që ti mund ta futesh të grusht, por mund të jetë një libër – sado i vogël, që mund të kundërshtoj librin tënd, skajshmërisht ta kundërshtojë,
Duhet pasur parasyh veprat kryesore, por pa hyrë në atë patriotizmin politik.
                               Prof. dr. Anton Nikë Berisha
Ne kemi letërsi edhe për të rinjë, për fëmijë edhe për të rritur. Kemi letërsi edhe gojore të jashtëzakonshme.
Kur pata mbajtë një ligjëratë në Tuz, ata burrat kërkojshin nga unë të thëm se Fishta është më i madhi, unë atë e hetova te ta dhe ju thashë: ”Në qoftë se ju kerkoni prej meje të thëm që Fishta është shkrimtari më i madh, pasi ju po ngulni këmbë, unë po ju thëm, por nuk është ashtu, nuk është Fishta shkrimtari më i madhi, por në letërsi nuk ka ”Më i madhi, ose më të madhin! Në letërsi nuk ka vepër më të madhe edhe në letërsi nuk ka vepër të përkryer, sepse është gjuha letrare që nuk mund e bën veprën e përkryer. Sepse unë e shkruaj një vepër më të mirën, del tjetri që ma kalon. Viktoy Hygo thotë: ”Nuk ka vepër të përkryer po ajo është synim!”
Të zëmë Gëte ka filluar veprën në moshën 18 vjeçare e e ka mbarue në moshën 83 vjeçare edhe nuk është e përkryer sepse ende është e pambaruar. Vlera e artit është që të hapet puna…!
Unë kam pas një fat që 22 ligjërata i kam dëgjuar për vepren e Gëtës, në Gjermani, një semestër studimeve. Profesori më ka dhënë atë kumtesën e tij, të cilën unë e përshtata pak se kishte 15-20 faqe. Komunikimi në letërsi është përmes letërsisë. Disa vepra të Gëtës nuk i kam kuptuar, sepse nuk i dihet mirëfilli, nga se gjuha poetike nuk ka asnjëherë të njejtin kuptim. Një vepër psh. e imja ka dy mendime, e tjetrit ka 5 mendime, kjo vepër me 5 mendime ka vlerë më të madhe. Është një rapsodi arbreshe, ku thotë: djaloshi e shikon vajzën: vetëtimë që ndalon shiun; ky varg është i pakuptueshëm por është i interpretueshëm, dmth. ti komunikon me të jo vetëm në një mënyrë. Por ka vargun tjetër; ose kemi vargjet e De Radës: Fryni erë e malit, rrëzojë hijen e lisit! Kjo si mund të kuptohet?
Duhet ta njohesh letërsinë e lashtë greke, ta njohesh letërsinë e lashtë latine, dhe letërsinë e kohës se Gëtës.
Kur e ka filluar ndërtimin e bibliotekës sime, e kam filluar me  2-3 libra dhe ato kanë qenë të fshehura në tavan, sepse babën tim e kanë rrafë për dy libra shqip që ia kanë gjetur në shtëpi.
Nuk do të thotë se ”ti ké kryer një fakultet, e je më i mençur se tjetri!” Mirëpo, ai tjetri ka lexuar aq shumë, se ti t’i kryejsh edhe dy fakultete nuk di sa ai,”
Në studimet pasuniversitare në Zagreb, një profesor na ka sjellë një poezi: pa emër, pa datë, pa asgjë që duhet, né duhet të ia caktonim pak cilës periudhe të shkrimtarëve ju takon, cilës letërsi e pastaj ta gjenim vet autorin! Unë s’kam qenë ndër ata që i kam gjetur këto, të bëhëm i sinqertë dhe të thëm haptas të vërtetën. Nderkaq studentët nga Zagrebi po, sepse ata kishin pasur të përgatitur një  literaturë shumë më të ngritur e të mirëfillët, të lartë, sepse kishin në dispozicion vepra të mëdha të përkthyera. Né ende nuk kemi shumë vepra të mëdha të përkthyera. Dhe ende nuk jemi miqësuar me librin. Ti thua i lexova dy libra dhe u miqësova me librin, po dy libra nuk mjaftojnë, sepse mund të është dishka e rëndesishme në ato dy libra, por mund të jetë dishka edhe më e rëndësishme në ato dy tjerat. Kjo është ajo mungesa e traditës.
Nëse lexon vetëm një libër, thua se krejt bota sillet rreth atij libri.
Unë kam lexuar dhe jam marrë edhe me përralla edhe kam një antologji të përrallës shqipe. Po ka njerëz qe i kanë dijtur përrallat por nuk kanë dijtur shkrim- lexim, po kanë treguar një aftësi të jashtëzakonshme. Kështu këngëtarët e këngëve epike i dijnë dhe i këndojnë mbi njëmijë vargje e më tepër gjer në 13 mijë vargje, e nuk dijnë as shkrim, as lexim. Kjo është ajo aftësia. Kjo është ajo tradita shqiptare, por né nuk kemi kujdes për traditën.
Arti nuk është pa atdhé. Ky është mendimi im, jo i tjerëve.
Kur pat kalue Ismail Kadaré në Francë, né këtu tham se vepra e tij nuk është pa atdhé.
Atdheun duhesh dëshmuar me punë, me vepra të mëdha e të vlefshme.
Në qoftë se je në politike, je i lidhur me gjithë botë, dhe kështu  e përparon edhe atdheun tënd, se sheh e mëson nga ata që janë më të përparuar se atdheu i yt. Pra veprat tua janë ato  që ti ke bërë për atdhé, kjo është patriotizëm.
Koha është faktor i rëndësishëm për jetën. Një mendimtar ka thënë: ”Gjithëçka mund ta fal, por kohën jo!”
Koha ecë, zhduket, shkon, nuk kthehet më.
Shën Augustini thotë: ”Koha që ka kaluar. nuk kthehet mâ!”
Koha e djeshme ka kaluar, nuk e zën ma, sot punon për nesër, po nuk dihet a mund ta zëmë.
Libri është shënjë i një qytetërimi të lartë e të pastër, është themeli i formimit të një shoqërie.
Né lexojmë pak. Nesër, kush e di si do vjen puna, nuk i dihet.
Dija e njeriutt matet sa ka lexuar edhe si ka lexuar? Këto janë dy koncepte që duhet kuptuar.
Ta zëmë njëri lexon për të kuptuar librin, e tjetri vetëm sa me e kaluar kohën.
Unë në këtë moshë e lexova Senekën, e ka qenë dashtë ta lexoj në moshën 20 vjeçare. Tash veprat e Senekës me hyjnë pak në punë. Ai thotë: sa jetë bën ti e sa jetë bëj unë, por është e rëndësishme: se çfarë jete bën ti e çfarë jete bëj unë?!
Mendoj se prirjen për lexim na ka dhënë Zoti, e varet kush sa lexon e kush jo. E libri këtë rëndësi e ka e do ta ketë.
Është një letër që ma ka nisur Martin Camaj, nji shkrimtar i madh, një autor i madh, një shkrimtar i rrafshit të lartë, e më thoshte: ”Sa herë që e kam futur pak më  thellë mendjen time në historinë tonë, tregohemi se e kemi shmangur rrugën e drejtë!”
Nga natyra jemi popull i zgjuar, por duhet të mësojmë nga pësimet, pësimet të na bëhen mësime.
Duhet të mësojmë nga ajo që na u ka hakmarrë e na hakmirret sot e gjith ditën!
Duhet të mësojmë: cila është hija, e cila është gjurma! Dmth. cila është e vërteta e cila jo!
Sa më ra ndërmend – ta thëm: Mësuesi japonez, po sa të hyn në klasë, nuk ka përshëndetje, po fjalët e para që mësuesi ua thotë nxënësve janë: ”Secili prej neve japonezve: Duhet të punojnë për dy e gjysëm njerëz, në qoftëse duan me mbijetuar!” Né ditën e parë, né u themi nxënësve: po na kemi pas Skënderbeun, Ismail Qemalin.
Gandi nuk ishte i krishterë, po thonte: ”Neve nuk na duhet Jezu Krishti historik, se ai ka  qenë që dy mijë vjet, po na duhet i gjallë!”
Neve na duhet sot Skënderbeu, ta kemi të gjallë. Të kemi sot të gjallë si Skënderbeu si Ismail Qemali që t’i kemi të gjallë; për shëmbull për njerëzit që i kemi pasë; që të punojmë si ata, për të mirën e të mbarën e këtij vendi e të këtij populli.
E kemi Nënën Tereze, që shkojnë e e rrëxojnë përmendorën e saj në Mitrovicë, nuk e rrëxojnë të huajt, njerëzit tanë e rrëxojnë!
Po ata që e rrëxojnë një përmendore të gipsit apo të bronzit nuk mendojnë se kurgjë nuk kanë bërë, se Nena Tereze vet i ka ndërtue përmendorët e veta gjithëkah.
Fund

Osman Osmani i përgjigjet Ibrahim Kelmendit: Nuk mjafton të flasësh në emër të të tjerëve, sillni dokumentet

0

Nga: Osman Osmani

  • Përgjigje Ibrahim Kelmendit
  • Ibrahim Kelmendi, në përgjigjen ndaj reagimit tim, sjell edhe një herë kujtime, interpretime dhe pohime të tij për ngjarjet e vitit 1982. Por pikërisht përgjigjja e tij e bën edhe më të nevojshëm dallimin ndërmjet kujtesës personale, bisedimeve për bashkim dhe aktit të dokumentuar të bashkimit.
Unë nuk kam arsye ta kontestoj se më 16–17 janar 1982 mund të jenë zhvilluar bisedime mes Jusuf Gërvallës, Kadri Zekës, Ibrahim Kelmendit dhe të tjerëve për bashkërendim apo bashkim. Nëse ka dëshmi për to, ato janë pjesë e rëndësishme e historisë dhe duhet të dokumentohen.
Por kjo nuk e zhbën një fakt tjetër:
Ekziston dokumenti i bashkimit të 17 shkurtit 1982. Ekziston akti i 15 majit 1982. Ekziston komunikata publike e bashkimit. Ekziston “Zëri i Kosovës” si organ qendror i organizatës së bashkuar.
Dhe deri më sot nuk është paraqitur një dokument i 17 janarit që i anulon këto akte.
Vetë përgjigjja e Ibrahim Kelmendit ngre pyetje të reja
Ibrahimi shkruan:
“Më 15 maj 1982 jam informuar se kishin ndodhur ‘bashkimet’, nga komunikata që keni lëshuar.”
Dhe më tej:
“Unë ato ‘bashkime’ nuk i kam kundërshtuar…”
Këto dy pohime janë të rëndësishme.
Pra, ai vetë dëshmon se ishte njoftuar për bashkimet dhe se nuk i kishte kundërshtuar ato.
Atëherë pyetja është fare e thjeshtë:
Ku është dokumenti i asaj kohe me të cilin ndonjëra prej organizatave të bashkuara deklaron se bashkimi i 17 shkurtit apo ai i 15 majit nuk vlente, sepse një bashkim tjetër ishte kryer më 17 janar?
Nëse ekziston, le të publikohet.
Organizatat duhet të flasin për veten e tyre
Nuk mund të ndërtojmë historinë duke folur sot, në retrospektivë, në emër të organizatave të tjera.
LNÇKVSHJ, PKMLSHJ dhe OMLK kishin protagonistët, strukturat dhe dokumentet e tyre.
Për më tepër, Faton Topalli, Hasan Mala, Xhafer Durmishi, Osman Osmani, Xhafer Shatri, Sabri Novosella dhe Abdullah Prapashtica, protagonistët kyç e procesit të bashkimit të 17 shkurtit dhe 15 majit 1982, janë ende gjallë.
Asnjëra prej organizatave që u bashkuan në Lëvizjen për Republikë nuk më është e njohur të ketë shpallur atëherë se tërhiqej nga bashkimi i 17 shkurtit apo 15 majit për shkak se, sipas saj, bashkimi ishte kryer më 17 janar.
Nëse ekziston një vendim i tillë, le të sillet dokumenti.
Edhe pretendimi për OMLK-në kërkon dokument
Ibrahim Kelmendi e quan Xhafer Shatrin “simulues të përfaqësuesit të OMLK-së” dhe pretendon se OMLK-ja nuk ekzistonte më pas 17 janarit 1982.
Edhe ky është një pretendim që kërkon provë.
Nuk mjafton që, 44 vjet më vonë, dikush të deklarojë se një organizatë nuk ekzistonte dhe, mbi këtë bazë, të zhvlerësojë aktin e nënshkruar në emër të saj.
Nëse OMLK-ja ishte shpërbërë më 17 janar 1982, atëherë duhet të ekzistojë një vendim, komunikatë ose dëshmi organizative përkatëse.
Nëse Xhafer Shatri nuk kishte mandat për bashkimin e 15 majit, duhet të paraqitet dokumentacioni që e dëshmon këtë ose dëshmitë e strukturave kompetente të OMLK-së.
Këto janë çështje që zgjidhen me burime, jo me etiketime.
Për FKP-në – le të flasë FKP-ja dhe dokumentacioni i saj
Ibrahimi ka dhënë vetë versione të caktuara për krijimin dhe veprimtarinë e FKP-së dhe marrëdhënien e saj me OMLK-në. Kjo është një histori që duhet shqyrtuar më vete, mbi bazën e dokumenteve të FKP-së, OMLK-së dhe dëshmive të protagonistëve të tyre.
Por përmes historisë së FKP-së nuk mund të anulohen në retrospektivë aktet e organizatave të tjera.
Askush nuk mund të flasë me autoritet organizativ në emër të LNÇKVSHJ-së, PKMLSHJ-së apo OMLK-së pa treguar se mbi çfarë mandati dhe dokumentacioni mbështetet.
Po kabllogramet?
Ibrahimi përmend edhe dy kabllograme të diplomatit shqiptar Bujar (Kadri) Hoxha dhe i parafrazon ato.
Shumë mirë.
Atëherë pikërisht këtu kemi mundësi ta çojmë debatin një hap përpara:
Le të publikohen kabllogramet integralisht.
Nëse një kabllogram i datës 16 janar 1982 dëshmon se Abdullah Prapashtica i ka dorëzuar konsullit shqiptar një marrëveshje bashkimi të nënshkruar nga ai dhe Sabri Novosella, ky do të ishte një burim shumë i rëndësishëm historik.
Por ai duhet lexuar i plotë: çfarë dokumenti ishte, kur ishte hartuar, cilat organizata përfaqësonin nënshkruesit, çfarë përmbante dhe çfarë raporti kishte me aktin e 17 shkurtit?
Dokumenti nuk duhet parafrazuar kur mund të publikohet dhe analizohet.
E njëjta vlen për çdo kabllogram tjetër.
Një pretendim veçanërisht serioz kërkon një provë veçanërisht serioze
Ibrahimi shkon edhe më tej dhe pohon:
“Për shkak të vrasjeve, ‘bashkimin’ e 16 janarit e kanë heshtur, duke simuluar se ka ndodhur më 17 shkurt 1982, për çka i keni kompiluar ‘dokumentet’…”
Ky nuk është më kujtim personal.
Ky është pretendim se dokumentet e bashkimit të 17 shkurtit janë kompiluar për të simuluar një ngjarje që nuk ka ndodhur atëherë.
Për një pretendim të tillë barra e provës i takon atij që e bën.
Cili dokument e dëshmon?
Cili nga nënshkruesit e aktit të 17 shkurtit ka deklaruar se dokumenti ishte fals, i simuluar apo i datuar rrejshëm?
Cila organizatë e ka kontestuar atë në atë kohë?
Dhe përse komunikata e bashkimit është publikuar si akt i organizatës së bashkuar?
Këto pyetje nuk marrin përgjigje duke i vendosur fjalët “bashkim” dhe “dokumente” në thonjëza.
Edhe konfliktet e mëvonshme nuk e ndryshojnë datën e një akti të mëparshëm
Konfliktet që lindën më vonë, riorganizimet, përjashtimet, ndarjet apo largimet janë pjesë tjetër e historisë së Lëvizjes dhe duhet të dokumentohen po aq seriozisht.
Por një konflikt i vitit 1983 apo 1984 nuk mund ta bëjë të paqenë një dokument të nënshkruar në vitin 1982.
Mund të dëshmojë se bashkimi më vonë u dobësua, u kontestua apo u shpërbë.
Nuk mund ta ndryshojë retrospektivisht datën kur ai u formalizua.
Prandaj kërkesa ime mbetet shumë e thjeshtë
Nuk po kërkoj që askush të besojë versionin tim sepse unë kam qenë pjesëmarrës.
As Ibrahimi nuk duhet të kërkojë që versioni i tij të pranohet vetëm sepse ai ka qenë pjesëmarrës.
T’i vendosim mbi tryezë dokumentet.
Dokumentin e 17 shkurtit 1982.
Dokumentin e 15 majit 1982.
Komunikatën e botuar në “Zëri i Kosovës”.
Dokumentin eventual të bashkimit të 16 apo 17 janarit 1982.
Kabllogramet që përmend Ibrahimi.
Vendimin eventual për shuarjen e OMLK-së.
Mandatet ose kundërshtimet e organizatave përkatëse.
Dhe, përderisa janë ende mes nesh, të dëgjohen edhe protagonistët e drejtpërdrejtë, përfshirë Sabri Novosellën dhe Abdullah Prapashticën, duke i ballafaquar dëshmitë e të gjithëve me dokumentacionin e kohës.
Pastaj le të gjykojnë studiuesit dhe lexuesit.
Historia e Lëvizjes për Republikë nuk është pronë e imja, e Ibrahim Kelmendit apo e cilitdo protagonist tjetër.
Ajo është histori e një përpjekjeje kolektive.
Prandaj nuk kërkon pronarë.
Kërkon dokumente, dëshmi dhe të vërtetën.

Lidhur me mundësinë e shfuqizimit të Dhomave të Specializuara…, sqarim i Profesorit Kolë Krasniqi, ekspert i njohur i sigurisë

0
Sqarim profesional lidhur me mundësinë e shfuqizimit të Dhomave të Specializuara
Pyetjeve të disa gazetarëve nga Kosova dhe Shqipëria lidhur me mundësinë e shfuqizimit të Gjykatës Speciale, përkatësisht Dhomave të Specializuara të Kosovës, u përgjigjem si vijon:
1. A është juridikisht e mundur që Kuvendi i Kosovës ta shfuqizojë Gjykatën Speciale përmes një vendimi dhe çfarë procedure do të kërkohej?
Kuvendi i Kosovës nuk mund t’i shfuqizojë Dhomat e Specializuara vetëm përmes një vendimi apo rezolute të zakonshme parlamentare. Ky mekanizëm gjyqësor nuk është themeluar vetëm me ligj, por mbështetet në këto baza juridike:
– nenin 162 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës;
– Ligjin nr. 05/L-053 për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar;
– marrëveshjen ndërkombëtare ndërmjet Kosovës dhe Bashkimit Evropian, të ratifikuar me Ligjin nr. 04/L-274;
– marrëveshjen me Mbretërinë e Holandës, si shtet pritës.
Prandaj, një vendim apo rezolutë e zakonshme e Kuvendit mund të ketë peshë politike, por nuk mund të prodhojë efektin juridik të mbylljes së Dhomave të Specializuara. As shfuqizimi i Ligjit nr. 05/L-053 nuk do të mjaftonte përderisa neni 162 i Kushtetutës mbetet në fuqi.
Një ligj i zakonshëm nuk mund ta mënjanojë një dispozitë kushtetuese dhe as një marrëveshje ndërkombëtare të ratifikuar, e cila, sipas nenit 19 të Kushtetutës, ka epërsi ndaj ligjeve të zakonshme.
Për një përpjekje të plotë juridike për përfundimin e mandatit dhe funksionimit të Dhomave të Specializuara do të kërkoheshin:
– ndryshimi ose shfuqizimi i nenit 162 të Kushtetutës;
– ndryshimi ose shfuqizimi i Ligjit nr. 05/L-053;
– përfundimi, sipas procedurave përkatëse juridike, i marrëveshjes së ratifikuar me Bashkimin Evropian;
– zgjidhja e statusit të marrëveshjes me Mbretërinë e Holandës, në cilësinë e shtetit pritës;
– rregullimi i statusit të procedurave dhe çështjeve gjyqësore që janë ende në zhvillim.
Amendamenti kushtetues mund të propozohet nga Presidenti i Republikës, Qeveria ose së paku një e katërta e deputetëve të Kuvendit, përkatësisht 30 deputetë.
Para votimit në Kuvend, amendamenti i propozuar duhet t’i dërgohet Gjykatës Kushtetuese për vlerësim paraprak nëse zvogëlon ndonjë nga të drejtat dhe liritë e garantuara me Kushtetutë. Për miratimin e tij kërkohen votat e dy të tretave të të gjithë deputetëve të Kuvendit, pra së paku 80 vota, duke përfshirë edhe dy të tretat e deputetëve që mbajnë vendet e garantuara për komunitetet joshumicë.
Megjithatë, edhe përmbushja e kësaj procedure të brendshme nuk do ta lironte automatikisht Kosovën nga detyrimet e saj ndërkombëtare.
Neni 162 e ndërlidh mandatin e Dhomave të Specializuara me mekanizmin e njoftimit nga Këshilli i Bashkimit Evropian, në konsultim me Qeverinë e Republikës së Kosovës. Prandaj, përfundimi juridikisht i qëndrueshëm i mandatit të tyre nuk mund të realizohet thjesht me një veprim të njëanshëm të Kuvendit.
2. A do të kishte pasoja juridike ose ndërkombëtare nëse deputetët do të nisnin një nismë për shfuqizimin e Gjykatës Speciale?
Deputetët kanë të drejtë kushtetuese të ndërmarrin iniciativa politike, ligjore dhe kushtetuese. Vetë mbledhja e nënshkrimeve ose paraqitja e një propozimi nuk përbën veprim të kundërligjshëm dhe nuk krijon, në vetvete, përgjegjësi juridike për deputetët.
Megjithatë, pasojat juridike dhe politike do të vareshin nga përmbajtja, qëllimi dhe mënyra e realizimit të nismës.
Nëse synohet zhvillimi i një debati parlamentar, rishikimi politik i mandatit ose kërkesa për negociata me Bashkimin Evropian, atëherë kemi të bëjmë me ushtrim të ligjshëm të kompetencave parlamentare.
Nëse, ndërkaq, synohet ndërprerja e njëanshme e funksionimit të Dhomave të Specializuara dhe pengimi i procedurave gjyqësore që janë në zhvillim, do të lindnin probleme serioze kushtetuese dhe ndërkombëtare.
Një ligj ose vendim i tillë mund t’i nënshtrohej kontrollit të Gjykatës Kushtetuese dhe të shpallej i papajtueshëm me nenin 162 të Kushtetutës, me parimin e ndarjes së pushteteve, me pavarësinë e gjyqësorit dhe me detyrimet ndërkombëtare të Republikës së Kosovës.
Në planin ndërkombëtar, një veprim i njëanshëm mund të sillte:
– përkeqësim të marrëdhënieve me Bashkimin Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës;
– cenim të besueshmërisë së Kosovës si shtet që i respekton marrëveshjet dhe detyrimet ndërkombëtare;
– ndikim negativ në proceset integruese euroatlantike;
– kushtëzim ose dobësim të mbështetjes diplomatike dhe financiare;
– shfrytëzim propagandistik të çështjes nga Serbia;
– krijimin e perceptimit se institucionet e Kosovës po ndërhyjnë në drejtësi për të mbrojtur persona të caktuar.
Nuk mund të thuhet paraprakisht se një nismë e tillë do të sillte automatikisht vendosjen e sanksioneve, sepse kjo do të varej nga vlerësimi politik i partnerëve ndërkombëtarë. Megjithatë, reagimet e fuqishme diplomatike dhe pasojat negative për bashkëpunimin ndërkombëtar do të përbënin rreziqe reale.
3. Nëse mblidhen nënshkrimet e deputetëve për një seancë të jashtëzakonshme me pikë të vetme shfuqizimin e Gjykatës Speciale, a mund të procedohet kjo çështje në Kuvend dhe cilët do të ishin hapat e mëtejshëm?
Po, çështja mund të procedohet për debat parlamentar. Sipas nenit 69, paragrafit 4, të Kushtetutës, seanca e jashtëzakonshme mund të thirret me kërkesën e Presidentit të Republikës, të Kryeministrit ose të një të tretës së deputetëve.
Në Kuvendin me 120 deputetë nevojiten së paku 40 nënshkrime. Nëse kërkesa është e rregullt, Kryetari i Kuvendit duhet ta thërrasë seancën brenda 48 orëve nga paraqitja e saj.
Kërkesa duhet ta përcaktojë qartë çështjen që propozohet për shqyrtim dhe të shoqërohet me materialin përkatës, siç mund të jetë propozim-rezoluta, projektligji ose teksti i amendamentit kushtetues.
Megjithatë, 40 nënshkrime janë të mjaftueshme vetëm për kërkimin e seancës së jashtëzakonshme, por jo edhe për shfuqizimin e Dhomave të Specializuara.
Në një seancë të tillë, Kuvendi mund:
– të zhvillojë debat parlamentar;
– të miratojë një rezolutë politike;
– t’i kërkojë Qeverisë të fillojë konsultime me Bashkimin Evropian;
– të kërkojë raportim institucional lidhur me mandatin dhe funksionimin e Dhomave të Specializuara;
– të iniciojë procedurën për ndryshimin ose shfuqizimin e ligjit përkatës;
– të iniciojë procedurën për ndryshimin e nenit 162 të Kushtetutës.
Nëse kërkohet ndryshimi kushtetues, duhet të paraqitet një tekst konkret i amendamentit dhe të sigurohen së paku 30 deputetë propozues. Amendamenti pastaj duhet t’i dërgohet Gjykatës Kushtetuese për vlerësim paraprak.
Vetëm pas përfundimit të këtij kontrolli, amendamenti mund të votohet në Kuvend. Për miratimin e tij kërkohet shumica e dyfishtë: së paku 80 vota të deputetëve dhe dy të tretat e votave të deputetëve që mbajnë vendet e garantuara për komunitetet joshumicë.
Pas ndryshimit eventual të Kushtetutës, do të duhej të zhvillohej veçmas procedura për ndryshimin ose shfuqizimin e Ligjit nr. 05/L-053. Paralelisht, Qeveria do të duhej të zhvillonte negociata me Bashkimin Evropian dhe Mbretërinë e Holandës për përfundimin e detyrimeve ndërkombëtare, statusin e Dhomave dhe trajtimin e procedurave gjyqësore në zhvillim.
Pra, 40 nënshkrime mund ta hapin debatin parlamentar, por nuk mund ta mbyllin Gjykatën. Një rezolutë politike nuk mund ta zëvendësojë ndryshimin kushtetues, kontrollin paraprak të Gjykatës Kushtetuese, shumicën e dyfishtë parlamentare dhe zgjidhjen e detyrimeve ndërkombëtare.
Në rrethanat aktuale, rruga juridikisht më e dobishme dhe institucionalisht më e përgjegjshme është zhvillimi i një procedure të fuqishme dhe profesionale të apelit, kërkesa për transparencë dhe respektim të plotë të standardeve të gjykimit të drejtë, si dhe dialogu institucional me Bashkimin Evropian lidhur me mandatin, funksionimin dhe përgjegjshmërinë e Dhomave të Specializuara.
Ndërprerja e njëanshme e funksionimit të tyre gjatë zhvillimit të procedurave të apelit do të ishte juridikisht shumë e dëmshme dhe politikisht jashtëzakonisht e rrezikshme për Republikën e Kosovës.

A mund të japë ndryshimi i ligjit për Dhomat e Specializuara rezultatin e dëshiruar?

0
Kuvendi i Kosovës ka arsye dhe të drejtë të shqyrtojë dhe të miratojë ndryshime në Ligjin nr. 05/L-053 për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar. Megjithatë, miratimi i një ligji të tillë nuk do ta ndryshonte automatikisht aktgjykimin e 16 shtatorit 2026 dhe as nuk do t’i ndërpriste procedurat gjyqesore në Hagë. Efekti i tij do të varej nga përmbajtja e dispozitave të miratuara, përputhja e tyre me Kushtetutën dhe detyrimet ndërkombëtare, si dhe nga mënyra e zbatimit të këtyre dispozitave në çështjet gjyqësore në zhvillim.
PDK-ja ka dorëzuar një projektligj që, sipas raportimeve për përmbajtjen e tij, synon ta kufizojë juridiksionin e Dhomave të Specializuara vetëm te veprat që lidhen drejtpërdrejt me pretendimet e raportit të Dick Martyt. Projektligji propozon që çështjet që do të mbeteshin jashtë juridiksionit të përcaktuar rishtazi t’u kalonin institucioneve gjyqësore të Kosovës, së bashku me dosjet, provat dhe materialet tjera përkatëse.
Për proceset që tashmë zhvillohen në Hagë, projektligji parasheh vazhdimin e tyre sipas rregullave aktuale deri në marrjen e një vendimi të formës së prerë. Kështu, edhe apeli në çështjen e katër ish-udhëheqësve të UÇK-së do të zhvillohej në Hagë. Sipas qëllimit të deklaruar të kësaj nisme ligjore, pas përfundimit të apelit mund të shtrohej çështja e trajtimit në Kosovë të procedurave të mëtejshme, përfshirë edhe një rigjykim të mundshëm ose shqyrtimin e një mjeti të jashtëzakonshëm juridik. Mirëpo, kjo nuk mund të ndodhte automatikisht. Për këtë arsye, ligji i ri do të duhej të përcaktonte shprehimisht se cila gjykatë do të ishte kompetente, si do të transferohej çështja, çfarë statusi do të kishin vendimet e mëparshme gjyqësore dhe si do të dorëzoheshin dosjet dhe provat materiale mbi të cilat janë bazuar aktgjykimet. Këtu, posaçërisht, duhet sqaruar raporti i këtyre propozimeve ligjore me kompetencën që Ligji aktual nr. 05/L-053 ia njeh Panelit të Gjykatës Supreme të Dhomave të Specializuara edhe për shqyrtimin e mjeteve te jashtzakonshme juridike, siç është kërkesa për mbrojtjen e ligjshmërisë.
Projektligji propozon gjithashtu që dënimi maksimal të jetë 15 vjet burgim, që dënimet të ekzekutohen në Kosovë dhe që personat e dënuar të mund t’i nënshtrohen faljes presidenciale. Këto dispozita nuk kanë hyrë në fuqi dhe nuk e ndryshojnë vetvetiu dënimin e shqiptuar në shkallë të parë. Projektligji është dërguar në Qeveri për mendim.
Më 28 shtator, Kuvendi miratoi një deklaratë lidhur me aktgjykimin. Ajo shpreh qëndrim politik dhe institucional, por nuk e ndryshon ligjin, nuk ua heq Dhomave të Specializuara kompetencën dhe nuk e anulon aktgjykimin. Deklarata e miratuar dhe projektligji në shqyrtim janë dy veprime të ndryshme.
Çështja themelore juridike është se themelimi dhe veprimtaria e Dhomave të Specializuara mbështeten jo vetëm në Ligjin nr. 05/L-053, por edhe në nenin 162 të Kushtetutës dhe në marrëveshjet ndërkombëtare përkatëse, përfshirë rregullimet me Bashkimin Evropian dhe me Holandën si shtet pritës. Sipas nenit 19 të Kushtetutës, marrëveshjet ndërkombëtare të ratifikuara kanë epërsi ndaj ligjeve të Kosovës. Prandaj, çdo ndryshim ligjor duhet të vlerësohet në raport me këto baza. Kuvendi ka kompetencë për ta ndryshuar ligjin, por ushtrimi i kësaj kompetence i nënshtrohet Kushtetutës dhe detyrimeve ndërkombëtare.
Për çështjen e katër ish-udhëheqësve të UÇK-së, dallimi është vendimtar. Projektligji, siç është përshkruar publikisht, nuk parasheh që apeli të zhvendoset menjëherë në Kosovë. Prandaj, pyetjet për transferimin e kompetencës shtrohen kryesisht për një fazë të mundshme pas vendimit të formës së prerë. Një ligj i ri nuk e zëvendëson vendimin e gjykatës së apelit; për kundërshtimin e aktgjykimit të shkallës së parë, mjeti i drejtpërdrejtë dhe i vetem juridik mbetet apeli.
Sipas vlerësimit tim, Kuvendi duhet ta zhvillojë këtë debat me përgjegjësi dhe të kërkojë respektimin e plotë të standardeve të gjykimit të drejtë. Para votimit te ligjit te propozuar, duhet ta shqyrtojë me kujdes nëse ndryshimi i propozuar përputhet me Kushtetutën, marrëveshjet ndërkombëtare dhe të drejtat e palëve në proces. Në të kundërtën, nisma për ndryshimin e ligjit për Dhomat e Specializuara mund të krijojë kontest të ri juridik e institucional dhe tensione te panevojshme me partnerët strategjikë perëndimorë, pa prodhuar rezultatin e dëshiruar.
Ky është vetëm vlerësimi im e Jo konkludim se projektligji është i paarsyeshëm apo antikushtetues!!!

Apel i Federatës së Arbërisë drejtuar edhe mediave shqiptare, mos kini frikë nga artikujt kombëtarë – gazetaria është edhe përgjegjësi ndaj popullit

0

Të nderuara gazeta, revista, portale dhe media shqiptare,

Federata e Arbërisë po ju drejtohet me këtë apel publik, sepse besojmë se ka ardhur koha të bëjmë një pyetje të thjeshtë, por shumë të rëndësishme:

A po i shërbejmë vërtet interesit të publikut shqiptar, apo po e kemi ngushtuar gazetarinë në interesa partiake, lokale, personale dhe komerciale?

Po ju dërgojmë këtë artikull me bindjen se ai ka vlerë për publikun shqiptar dhe se meriton të botohet.

Nuk po kërkojmë një favor personal.

Nuk po kërkojmë reklamë.

Nuk po kërkojmë hapësirë për një individ.

Po kërkojmë hapësirë për një çështje që lidhet me interesin kombëtar, me dokumentimin, me të vërtetën, me drejtësinë dhe me përgjegjësinë tonë si shoqëri.

Dhe pikërisht këtu qëndron edhe shqetësimi ynë.

Mos e quani veten “kombëtare” vetëm nga emri

Ka media që mbajnë emrin “kombëtare”, por kur shikon përmbajtjen e tyre, gjen shumë më tepër parti, individë, debate të ditës, interesa lokale, konflikte personale dhe materiale komerciale sesa çështje që prekin realisht kombin shqiptar.

Një media kombëtare nuk përcaktohet vetëm nga emri që ka në krye të faqes.

Përcaktohet nga ajo që zgjedh të botojë.

Nëse një portal merret çdo ditë me deklaratat e një partie, me konfliktet mes dy politikanëve, me një polemikë lokale apo me lajmin që sjell më shumë klikime, ndërsa çështjet kombëtare kalojnë në heshtje, atëherë duhet bërë pyetja:

Ku është misioni kombëtar i medias?

Gazetaria nuk duhet të jetë vetëm treg klikimesh.

Populli nuk ju kërkon vetëm lajme

Gazetarët, shkrimtarët, artistët, studiuesit dhe krijuesit shqiptarë nuk janë krijuar vetëm për të prodhuar përmbajtje që konsumohen brenda 24 orëve.

Ata janë pjesë e kujtesës dhe e ndërgjegjes së shoqërisë.

Gazetari është i popullit.
Artisti është i popullit.
Krijuesi është i popullit.
Media është në shërbim të publikut.

Sigurisht, çdo media ka të drejtë të ketë modelin e vet ekonomik dhe të mbrojë pavarësinë e saj. Por publiku ka gjithashtu të drejtë të kërkojë që krahas lajmeve të ditës, reklamave dhe përmbajtjes komerciale të ketë edhe hapësirë për çështjet që kanë peshë për shoqërinë dhe kombin.

Mos e lini interesin komercial ta mbysë interesin publik.

Në fund të fundit, edhe kur një media jeton nga reklamat dhe nga tregu, ajo jeton në një shoqëri dhe nga publiku që e lexon.

Mos kini frikë nga temat kombëtare

Ne e dimë se një artikull që prek çështje kombëtare mund të jetë më i vështirë për t’u botuar sesa një deklaratë partie apo një lajm i zakonshëm.

Por kombi nuk ndërtohet duke iu shmangur temave të vështira.

Kombi nuk ndërtohet me heshtje.
Kombi nuk ndërtohet me përçarje.
Kombi nuk ndërtohet vetëm me klikime.
Kombi ndërtohet me kulturë, dokumente, dije, kujtesë, debat dhe përgjegjësi.

Prandaj ju themi: mos kini frikë të botoni një artikull që hap debat për një çështje kombëtare, nëse ai respekton faktet dhe të drejtën për të shprehur një qëndrim.

Media nuk duhet të jetë gjithmonë e rehatshme.

Ndonjëherë detyra e saj është pikërisht të hapë një debat që të tjerët preferojnë ta shmangin.

Përse po ju dërgojmë këtë artikull?

Artikulli që po ju dërgojmë trajton një çështje që, sipas Federatës së Arbërisë, meriton vëmendje publike: nevojën që shqiptarët të kalojnë nga reagimi emocional te dokumentimi, argumenti, ekspertiza dhe veprimi institucional e juridik, aty ku ekzistojnë bazat përkatëse.

Nuk kërkojmë që ta botoni sepse vjen nga Federata e Arbërisë.

Kërkojmë ta lexoni.

Nëse e konsideroni me vlerë për publikun, botojeni.

Nëse nuk pajtoheni me ndonjë pjesë, botojeni dhe lejoni debatin.

Nëse keni argumente të tjera, sillini ato në hapësirën publike.

Kjo është gazetari.

Jo heshtja.
Jo autocensura.
Jo përzgjedhja vetëm sipas interesit partiak.
Jo vetëm ajo që sjell klikime.

Një apel i veçantë për mediat në Shqipëri dhe Maqedoninë e Veriut

Federata e Arbërisë do t’ua përcjellë këtë material në mënyrë të organizuar mediave shqiptare, veçanërisht në Shqipëri dhe në Maqedoninë e Veriut, por edhe në Kosovë, Preshevë, Mal të Zi dhe diasporë.

Jo për t’i vendosur mediat nën presion personal.

Por për të krijuar një përgjegjësi publike.

Sepse kur një çështje me interes kombëtar u dërgohet dhjetëra mediave dhe të gjitha zgjedhin të merren vetëm me lajmet e ditës, atëherë publiku ka të drejtë të pyesë:

Çfarë hapësire i mbetet interesit kombëtar?

Ne duam që kjo pyetje të bëhet publikisht.

Jo kundër gazetarëve.

Jo kundër mediave.

Por për një gazetari më të përgjegjshme dhe më të dobishme për shoqërinë shqiptare.

Mos u bëni zëdhënës të partive

Partitë kanë strukturat e tyre.

Politikanët kanë zëdhënësit e tyre.

Bizneset kanë reklamat e tyre.

Individët kanë rrjetet e tyre sociale.

Por populli ka nevojë për media që ta dëgjojnë edhe zërin e tij.

Prandaj një media shqiptare nuk duhet ta masë rëndësinë e një artikulli vetëm me pyetjen:

“Sa klikime do të marrë?”

Duhet të bëjë edhe pyetjen:

“Çfarë vlere i sjell ky artikull shoqërisë?”

Nëse një shkrim sjell dije, dokumente, debat, kulturë, histori, art, drejtësi dhe vetëdije, ai mund të ketë vlerë edhe nëse nuk bëhet menjëherë viral.

Federata e Arbërisë nuk kërkon privilegj

Ne nuk kërkojmë që mediat të na botojnë çdo material.

Nuk kërkojmë trajtim të veçantë.

Nuk kërkojmë që të gjitha mediat të mendojnë njësoj.

Kërkojmë vetëm që artikujt me interes kombëtar të kenë një derë të hapur.

Lexojini.

Verifikojini.

Korrigjojini nëse është e nevojshme.

Kundërshtojini me argumente nëse nuk pajtoheni.

Por mos i varrosni vetëm sepse nuk i përkasin një partie, një biznesi, një grupi lokal apo një interesi personal.

Një media që mendon për kombin nuk humb

Përkundrazi.

Një media që i jep hapësirë kulturës, historisë, artit, shkencës, drejtësisë, diasporës dhe çështjeve kombëtare, krijon një arkiv të shoqërisë së vet.

Pas dhjetë vitesh, pas pesëdhjetë vitesh, njerëzit nuk do të kërkojnë vetëm se kush fitoi një debat televiziv.

Do të kërkojnë të dinë:

Çfarë mendonte shoqëria jonë?
Çfarë dokumentonte?
Çfarë kërkonte?
Kush foli?
Kush heshti?
Kush u përpoq të ndërtonte?

Kjo është arsyeja pse media ka përgjegjësi shumë më të madhe sesa një portal lajmesh.

Thirrja jonë

Prandaj, të nderuara media shqiptare:

Botoni artikuj që kanë vlerë.

Botoni artikuj kombëtarë.

Botoni histori.

Botoni kulturë.

Botoni art.

Botoni shkencë.

Botoni dokumente.

Botoni debate të argumentuara.

Botoni edhe zëra me të cilët nuk pajtoheni, nëse respektojnë standardet profesionale.

Mos e lini gazetarinë të bëhet vetëm një arenë e partive, individëve dhe interesave të ditës.

Shmanguni vogëlsive, kur para jush qëndrojnë çështje të mëdha.

Sepse Shqipëria, Kosova, shqiptarët e Maqedonisë së Veriut, Lugina e Preshevës, shqiptarët e Malit të Zi, Çamëria dhe diaspora shqiptare kanë nevojë për një hapësirë publike që i lidh, jo vetëm për një treg informacioni që i ndan.

Federata e Arbërisë beson se IDENTITETI • UNITETI • KULTURA • SHKENCA • ARTI nuk janë vetëm fjalë për një logo.

Janë përgjegjësi.

Dhe një pjesë e kësaj përgjegjësie i takon edhe medias.

Prandaj, po jua dërgojmë këtë artikull.

Lexojeni.

Vlerësojeni.

Verifikojeni.

Dhe, nëse mendoni se i shërben publikut shqiptar, botojeni.

Mos e lini hapësirën publike vetëm për zhurmën e partive dhe interesat e ditës.

Kombit shqiptar i duhen edhe fjalë që ndërtojnë, dokumente që dëshmojnë dhe zëra që nuk kanë frikë të flasin për çështje me peshë.


Federata e Arbërisë

IDENTITET • UNITET • KULTURË • SHKENCË • ART

“Më të mirët i vranë, mbetën plehrat”

0
MË TË MIRËT NA I VRANË-MBETËN PLEHRAT
____
“RROPULLARI” film televiziv
Regjia : Sefo Bejta Krasniqi/ Luajnë: Selejman Lokaj&Fatime Sefaj&Selman Jusufi ..
Skenari: Beqir Musliu
Kritikë i filmit: Jusuf Gërvala
Produksion Radio Televizioni Prishtina
Më fjalinë “Më të miret na i vranë, mbetën plehrat” pêrfundon filmi teleiziv “Rropullari” i regjisorit Sefo Bejta Krasniqit, punuar më 1978, ndërsa më 1979, ky film e fiton vendin e parë në Festivalin e filmave televiziv në Portorozh.
Në ditët e sotme, këtë fjali do ta marrin si provokative, për t’i arsyetuarveprimet e veta të këqia ose për ta mbrojtur pasurinë e tyre milionshe ilegale , apo ndoshta për t’i ruajtur privilegjet nga shteti ynë ende i brishtë. Në fakt, permes kësaj fjalie, po përpiqem t’i sqaroj opinionit tonë, se ne dikur nuk friksoheshim nga UDB-a se do na arrestonte e as që do na përjashtonin e izolonin.
Si u ndalue filmi “Rropullari” ?
Skenarit të Beqir Musliut, Sefo Bejta Krasniqi ia shtoi fjalinë: Mê të miret na i vranë , mbeten plehrat”. Në fillim Sefa në vend të plhehrave , thoshte “muti”, por për gjuhen e filmit ishte shumë banale e ne popull nuk do të ndikonte pozitivisht, ndersa “mbeten plehrat” do kishte më shumë impakt.
Kishte mbetur vetem edhe një ditë të përfudnonte montazhi, kur Redaktori i Drames dhe Filmit nê TV Prishtina E.B. sot Akademik i ASHK, e thirri Sefën dhe e nxori jashtë nga dhoma e montazhit dhe TV Prishtina. Redaktori alias Akademiku i sotëm, kishte kerkuar qe kjo fjali te hiqej nga filmi. Sefa kishte refuzua. Filmi i ndalua. Redaktori kishte angazhuar regjisorin Sedat Kuqi ta përfundonte montazhin, por më Sedat Kuqin Sefa dhe unê biseduam që te mos pranonte dhe ai refuzoi te shkonte për te bashkêpunuar me montazherin e RTP.
Samedin Latifi dhe unë Reshati, e përcollëm redaktorin “ e famshem “ EB, dhe para shkallëve te Teatrit e futem ne një skaj. Një ditë më vonë nga televizioni e thirrën Sefen të montonte filmin.
Sefo Bejta Krasniqin, e kidnapoi UDB-a më ndihmen e tre aktorëve të njohur (njêri prej të cilëve ka vdekur para pak vitesh, e njëri ende eshtë gjallë dhe merrë shperblime nga qeveria e Maqedonisë.
Sefa dhe unê u larguam nga Kosova, ndersa pak muaj më vonê edhe Jusuf Gërvalla.
NJE BISEDË E DJESHME SHKAS I SHKRIMIT TE SOTEM
Dje bisedoja rreth filmit “Rropullari” dhe problemet qe kishte pasur Sefa për fjalinë se më te miret na i vranê , mbeten plehrat. Bashkebiseduesi me tha: “ Ti po aludon në Behajdin Allaqin dhe komandant Korbin”. I tahsë se nuk po aludoja në asnjêrin ngase nuk e kam njohur as Behajdinin e as komandant Krobin.
I flisja për guximin dhe rrezikun tonë gjatë asaj kohe, e jo për kohen e sotme. Fjalia kishte të bênte me vrasjen e Shaban Poluzhes, me FAzLI Grajçevcin, me Rexhep Elmazin e shumë e shumê trimave qe UDB-a i kishte vra, për t’i lënë hapësirë shqiptarëve sherbëtorë te tyre.

Ankthi i Osman Osmanit – për fatin e historisë!

0
Osman Osmani, “sekretari” i kryeUDBashit Abdullah Prapashtica, i cili në shtator 1978 duhet të ketë simuluar formimin e Partisë Komuniste Marksiste-Leniniste Shqiptare në Jugosllavi (PKMLSHJ), sërish këto dy-tri ditë po e përhap shqetësimin e tij, të shoqëruar me lot krokodili, për fatin e historisë. Citim i tij:

“Kur shtrembërohet data e bashkimit të 17 shkurtit 1982 dhe veprimtarë e drejtues të LRSSHJ-së, LPK-së dhe UÇK-së përfolen si «komplotistë», nuk kemi të bëjmë më me një mospajtim për të kaluarën. Situata bëhet edhe më e rëndë kur krerë të UÇK-së cilësohen si «ndërmarrje e përbashkët kriminale». Këtu nuk diskutohet vetëm historia.”

Më erdhi keq për Osmanin që e ka ndier veten të detyruar ta censurojë emrin tim, sepse tërë tekstin e postimit e ka kompiluar për të më “trusur” mua. Kësaj radhe ka shpresuar në shpërdorimin e aktgjykimit të 16 shtatorit 2026, i cili e përmban dënimin me 81 vite burg për “ndërmarrjen e përbashkët kriminale” (NPK), sepse përmasa e dënimit i ka revoltuar shumë tifozë protestues të Hashim Thaçit.

Osman, pa merak, nuk e kam kontestuar asnjëherë datën e 17 shkurtit 1982, por nuk e kam vlerësuar, si ju, si datë bashkimi, por si datë komploti kundër Emigracionit tonë patriotik, të cilin e patëm bashkuar në veprimtari e protesta në shumë metropole europiane, deri edhe në SHBA, Kanada e Australi, bazuar në marrëveshjen e 5 prillit 1981 dhe të kulmuar më 17 janar 1982, kur e konkretizuam me BASHKIMIN në Lëvizje për Republikën e Kosovës (LRK).

Fatkeqësisht, atë bashkim na e vratë me vrasjen e udhëheqësve Jusuf Gërvalla e Kadri Zeka dhe me komplotet e treshes suaj: Sabri Novosella, Abdullah Prapashtica dhe Xhafer Shatri. Mos e kamuflo: bashkimin e 17 shkurtit 1982 të LNÇKVSHJ-së dhe PKMLSHJ-së në LR(S)SHJ e keni zhbërë vetë ju protagonistët e atij “bashkimi”, sepse bashkëveprimtaria juaj ka zgjatur vetëm deri në fund të korrikut 1982, që i bie rreth pesë muaj. Askush nuk ju ka hyrë në mes.

Ti, si përfaqësues i Abdullahut në atë bashkëveprimtari, dhe Xhafer Durmishi, si përfaqësues i Sabri Novosellës, i keni prezantuar “faktet” pse jeni përçarë e armiqësuar. Por unë edhe atë armiqësim mes jush e kam dyshuar si simulim, për të na e imponuar si kryetemë e kryeangazhim grindjen në kuadër të LR(S)SHJ-së. Atë LR(S)SHJ e kemi avancuar në LPK, e cila kishte për themel BASHKIMIN në LRK të 17 janarit 1982!

Ndërsa, sa i përket NPK-së, ajo ka ekzistuar brenda UÇK-së, por ka qenë sabotuese, komplotiste dhe kompromentuese e UÇK-së. Fatkeqësisht, Dhomat e Specializuara nuk e kanë pasur kompetencën të gjykojnë kriminelët e penetruar si diversionistë në UÇK, për ta sabotuar, komplotuar dhe komprometuar nga brenda, por janë formuar për t’i hetuar akuzat që i përmbante Raporti, i miratuar më 7 janar 2011 nga Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës (APKE), që në publik njihet me emrin famoz: Raporti i Dik Martit.

Unë NPK-në qysh gjatë luftës e kam identifikuar, demaskuar dhe diskredituar, por me emërtimin “Banda Komplotiste e Rognerit” (BKR). Atëherë, gjatë luftës, i kam pas identifikuar si bërthamë të BKR-së: Xhavit Halitin, Azem Sylën, Rexhep Selimin, Hashim Thaçin dhe disa marioneta të tyre. Por e kisha harruar se edhe Abdullah Prapashtica ishte pjesëtar i saj. RDB-ja e Serbisë duhet t’i ketë bërë bashkë edhe Azemin e Abdullahun…

Po pres aktgjykimin e plotë, për të parë nëse përmban fakte për pjesëtarë të tjerë të NPK-së, të cilët Trupi Gjykues i ka apostrofuar si pjesëtarë, sepse për disa emra nuk kam pasur dyshime se ishin pjesëtarë të BKR-së, gjegjësisht të NPK-së.

Të lutem, – si viktimë e shpërdoruar që ke qenë, – çlirohu nga ankthi se unë mund ta dezorientoj Historinë!

Shëndet, mbarësi, respekt!

Osman Osmani

Tekstin e plotë të Osman Osmanit mund ta lexoni në linkun e mëposhtëm (por edhe në grafikën ilustruese):

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1724258849701515&set=a.401305211996892