





Pamje nga protesta e sotshme islamike kundër ndërtimit të një kishe katolike në Zogaj të Vushtrrisë

Valon Jashari, Prishtinë
Beteja për modernitet dhe laicitet në shoqërinë shqiptare mbetet ende e papërmbushur, edhe pse që nga iluministët shqiptarë e deri te dëshmorët e fundit të luftës së UÇK‑së ajo ka qenë një ëndërr dhe një mision i tyre. Kjo betejë, e cila ka filluar që në shekullin XIX me përpjekjet e mendimtarëve të Rilindjes Kombëtare për të shkëputur shoqërinë shqiptare nga prapambetja kulturore dhe ndikimet e huaja, është vazhduar në mënyrë të pandërprerë nga breza të tërë intelektualësh, humanistësh dhe veprimtarësh politikë. Iluministët shqiptarë, të frymëzuar nga mendimi evropian, e shihnin modernitetin si kusht të domosdoshëm për emancipimin shoqëror dhe kombëtar, ndërsa laicitetin si themel të një shteti të drejtë, të barabartë dhe të lirë.
Në periudhat e mëvonshme, sidomos gjatë shekullit XX, koncepti i laicitetit u shndërrua në një element të rëndësishëm të identitetit politik shqiptar. Kjo ide u përforcua edhe më shumë gjatë luftës së fundit në Kosovë, ku dëshmorët e UÇK‑së e artikuluan qartë synimin për një shtet modern, demokratik dhe të orientuar kah vlerat perëndimore. Për ta, moderniteti nuk ishte vetëm një aspiratë kulturore, por një projekt politik që garantonte liri, barazi dhe dinjitet për çdo qytetar, pavarësisht përkatësisë fetare.
Megjithatë, pavarësisht këtyre përpjekjeve historike, shoqëria shqiptare si në Shqipëri, ashtu edhe në Kosovë vazhdon të përballet me sfida të thella në ruajtjen e laicitetit. Ndikimet fetare në hapësirën publike, instrumentalizimi i besimit për qëllime politike, infiltrimet e agjenturave të huaja dhe rrymat radikale që synojnë të sfidojnë rendin kushtetues, paraqesin rreziqe reale për projektin e modernitetit shqiptar. Këto dukuri tregojnë se betejat e iluministëve dhe dëshmorëve nuk janë përmbyllur; ato kërkojnë vazhdimësi, vigjilencë dhe angazhim të ri shoqëror.
Prandaj, ruajtja e laicitetit nuk është vetëm një çështje juridike apo kushtetuese, por një detyrë historike që lidhet drejtpërdrejt me identitetin kombëtar shqiptar dhe me aspiratën për të qenë pjesë e plotë e botës demokratike evropiane. Moderniteti dhe laiciteti mbeten dy shtylla të pandashme të këtij projekti, të cilat kërkojnë mbrojtje të vazhdueshme nga institucionet, intelektualët dhe vetë qytetarët.
Shoqëritë demokratike, rrjedhimisht edhe shtetet demokratike si Kosova një nga demokracitë më të reja evropiane duhet të tregojnë një vigjilencë të lartë sa i përket çështjeve që lidhen me religjionin. Si shtet laik, i përcaktuar qartë në Kushtetutë, ku liria e besimit dhe praktikimit fetar është e garantuar dhe ku institucionet fetare janë të ndara nga shteti, Kosova ka detyrimin që përmes institucioneve kompetente të reagojë me kohë dhe në mënyrë efikase për të ruajtur laicitetin e saj, dhe rrjedhimisht, demokracinë evropiane.
Shoqëritë evropiane, përfshirë atë shqiptare, nga përvoja historike kanë mësuar se religjionet jo rrallë kanë prodhuar konotacione negative në raport me zhvillimin shoqëror dhe demokracinë. Humanistët evropianë dhe shqiptarë, shumica e tyre, e kanë artikuluar qartë se religjioni, nëse nuk është i ndarë nga shteti, shndërrohet në “pengesë për të menduar lirshëm”. Tek shqiptarët, sidomos feja islame, ka kaluar periudha të errëta gjatë pushtimit osman; megjithatë, edhe sot, si pjesë e shoqërisë evropiane, përballemi me probleme elementare që lidhen me ndërhyrjen e rrymave fetare në hapësirën publike. Branko Merxhani, me teorinë e tij të Neo-Shqiptarizmit, synonte modernizimin e kombit shqiptar përmes kulturës, arsimit dhe qytetërimit perëndimor një projekt që mbetet aktual.
Në kontekstin e ngjarjeve të fundit, jo vetëm atyre në Vushtrri, disa rryma radikale islamike po shfaqin hapur tendenca për të sfiduar dhe rrezikuar shtetin laik. Gjatë dekadës së fundit, infiltrimi dhe donacionet e mëdha të agjenturave sllavo‑turke përmes grupeve radikale islamike në Kosovë duke mos përjashtuar as Bashkësinë Islame të Kosovës përbëjnë një shqetësim serioz me pasoja të mundshme në aspektin gjeopolitik shqiptar.
Institucionet dhe partitë politike në Kosovë, kush më pak e kush më shumë, kanë manipuluar me këto grupacione fetare për interesa elektorale dhe ekonomike. Mjafton të përmenden rastet kur dhjetëra liderë partiakë dhe zyrtarë institucionalë marrin pjesë në inaugurime dhe bashkë‑udhëheqje të projekteve fetare, duke shkelur drejtpërdrejt Kushtetutën e Kosovës.
Arrestimet e fundit të disa imamëve në Kosovë sjellin edhe pse me vonesë informacione të mjaftueshme mbi strukturat që qëndrojnë prapa tyre. Do të ishte në interes të shtetit të Kosovës që këto dëshmi të bëhen publike, në mënyrë që qytetarët të jenë më të vetëdijshëm dhe të mos bien pre e rrymave radikale islamike. Deri më tani, nga informacionet e publikuara, prapa disa prej këtyre imamëve është dëshmuar se qëndron BIA serbe. Po ashtu, AKI duhet të japë përgjegjësi para komisioneve kompetente për veprimtarinë e BIA‑s në lidhje me infiltrimin e imamëve dhe të disa grupacioneve të intelektualëve dhe mediave në Kosovë.
BIA serbe, që nga paslufta, ka synuar të depërtojë në Kosovë përmes dy kategorive: komuniteteve fetare dhe disa akademikëve nostalgjikë të Jugosllavisë. Kjo veprimtari ka arritur të krijojë një shtrirje të gjerë në Kosovë, me qëllim sfidimin e institucioneve të shtetit. Imamët islamistë radikalë sot janë ndër sfiduesit më të mëdhenj të shtetit të Kosovës; ata çdo ditë, në hapësira publike dhe në xhami, proklamojnë zbatimin e sheriatit dhe tentojnë të delegjitimojnë çdo simbol kombëtar shqiptar, nga flamuri te figurat historike. Në anën tjetër, nuk është i vogël numri i intelektualëve që dikur ishin funksionarë jugosllavë, e sot shfaqen si islamistë të devotshëm, duke ushtruar ndikim të caktuar në opinion, televizione dhe universitete.

Enver Ferati, Prishtinë
Hidrosistemi “Radoniqi” është nisur si projekt shumë-destinorë ku aktivitetet kryesore të tij janë paraparë të jenë ujitja, furnizimi me ujë të pijes, meliorimi i tokave bujqësore dhe mbrojtja e ambientit. Ky projekt është bashkë-financuar nga dy banka, nga Banka Ndërkombëtare për Rindërtim dhe Zhvillim (BNRZH) dhe Banka e Kosovës BANKOSI me pjesëmarrje 2/5 dhe 3/5 respektivisht. Kështu Gjakova për herë të parë u përfshi në një projekt të ri që konsiderohej në atë periudhë si një prej veprave më kapitale në Kosovë dhe në ish federatën Jugosllave.
Perspektiva ishte në anën e projektit HS “RADONIQI”, që shtonte shpresat e banorëve për të shijuar ujin e pijes por edhe për të ujitë bereqetin e tyre në arat që deri në atë kohë ishin të thata, që shijonin vetëm të reshurat natyrore. Perspektiva e zgjerimit të rrjetit HS “Radoniqi” ishte planifikuar nga ekspertët që të zhvillohet në faza, përkatësisht në një periudhë të caktuar në dy faza të veçanta. Në fazën e parë është përfshirë Gjakova, Rahoveci dhe 36 fshatrat të këtyre komunave duke ecur në perspektiv të përfshirjes së fshatrave dhe të komunës së Prizrenit, e nga ana tjetër edhe gjerësinë dhe gjatësinë e shumë fshatrave të Gjakovës dhe Rahovecit.

Momentet më të rëndësishme historike të kompanisë:
Në rrugëtimin e vet zhvillimor Hidrosistemi “Radoniqi” ka arritur ti tejkaloj të gjitha sfidat për tu formësuar si ndërmarrje për prodhimin e ujit të pijshëm dhe largimin e ujërave të zeza, financiarisht të vetë qëndrueshme me perspektivë të mirë për prosperitet dhe mirëqenie.
Tani shkurtimisht do t’ju japin disa fakte në shifra:
Të gjitha këto fakte tregojnë se HS RADONIQI ka qenë njëri nga investimet më kapitale në rajon i cili i ka arsyetuar investimet e bëra, dhe se tani shërbimet e tij janë bërë nevojë e pazëvendësueshme e popullatës së këtij rajoni.
____
PS.Teksti u përpilue në bazë të shenimeve të HS “Radoniql” të publikuara në Internet!


Gjon Keka
Haxhiqamilët e sotëm duan të nxisin vëllavrasje në tokën e larë me gjak të Dardanisë europiane-
U ringjall Haxhiqamili me cubat e tij në Kosovë, por të gjithë e dinë se si përfunduan ata. O Zot, nëse je diku dhe fryma jote gjendet në Dardani, shpëtoje atdheun tim nga armiqtë e brendshëm, të cilët duan të nxisin vëllavrasje në tokën e larë me gjak të Dardanisë europiane.

Protesta e sotshme në Zogaj të Vushtrrisë, nga “haxhiqamilët” e kohës sonë…!
Nga Aurel Dasareti
Udhëkryqi mes “errësirës” dhe “dritës” për shqiptarët mund të shihet si një moment reflektimi për zgjedhjet historike, politike dhe shoqërore. Unë shpesh analizoj polarizimin e thellë mes “errësirës” (korrupsioni, përulja ndaj të huajve, shpopullimi dhe shkatërrimi) dhe “dritës” (uniteti, vetëdija kombëtare dhe ngritja e shtetit).
Shqetësimet për mbijetesë për shkak të varfërisë dhe mungesës së shpresës të prishin gjumin e natës, dhe më pas bombardohesh me mesazhe që të bëjnë të shohësh një makth shumë më të madh.
***
Emigracioni dhe shpopullimi: Dilema e një pjese të madhe të shoqërisë që për shkak të varfërisë largohet për një jetë më të mirë (drita për individin), duke lënë pas një sfidë demografike për vendin (errësira për zhvillimin kombëtar).
Zhvillimet e fundit: Demonstratat 3 mujore dhe debatet e thella në shoqëri tregojnë një kërkesë të vazhdueshme për llogaridhënie të kryekriminelit antishqiptar Edvin Kristaq Rama (që duhet të dënohet për Tradhti të Lartë) dhe fëlliqësirave që e rrethojnë dhe një të ardhme më të sigurt për vendin.
Shqiptarët ndodhen përballë sfidave të mëdha historike, ekonomike dhe shoqërore, ku zgjedhjet e sotme përcaktojnë të ardhmen e tyre. Ky udhëkryq kërkon reflektim të thellë, unitet kombëtar dhe angazhim për të kapërcyer vështirësitë dhe për të ecur drejt zhvillimit dhe integrimit evropian.
Sfidat Kryesore
Emigracioni i të rinjve: Largimi i trurit dhe forcës punëtore rrezikon të ardhmen e shoqërisë; domethënë ndryshimet demografike, zbrazjen e vendit nga shqiptarët autokton dhe zëvendësimin e tyre me emigracion nga Azia, Afrika, Lindja e Mesme…
PS: Shqiptarë autoktonë do të thotë banorë vendës dhe të hershëm që jetojnë në trojet e tyre në Ballkan që nga koha e paraardhësve të tyre, ilirëve. Kjo tregon se ata nuk kanë ardhur nga vende të tjera, por janë popullsia më e vjetër rrënjësore në këto toka; kanë rrënjë të thella dhe shtëpi në atë tokë prej mijëra vitesh.
Zhvillimi ekonomik: Nevoja për vende pune më të mira, rroga më të larta dhe më pak varfëri.
Korrupsioni dhe drejtësia: Forcimi i ligjit mbetet çelësi për një shoqëri të drejtë.
Arsimi dhe shëndetësia: Përmirësimi i shërbimeve publike për qytetarët.
Drejtimi për te Ecur Përpara
Investimi te rinjtë: Krijimi i kushteve që ata të qëndrojnë në vend.
Bashkëpunimi rajonal: Lidhje më të forta ekonomike dhe politike ndërmjet shqiptarëve në rajon.
Demokracia e shëndetshme: Pjesëmarrje më e madhe e qytetarëve në vendimmarrje.
***
Për ta thënë butë: – Shqipëria është zyrtarisht një republikë demokratike, por në realitet, gjatë 13 viteve të fundit, nën sundimin e kryekriminelit të gjithanshëm Edvin Kristaq Ramës (duhet të dënohet për Tradhti të Lartë), që përveç pisllëqeve tjera shet vendin dhe e zbrazë atë nga rinia, sistemi i saj politik ka kombinuar elementë autoritarë dhe të kufizuar demokratikë.
Pra, ky hajduti i gjithanshëm është figura politike më e fuqishme e Shqipërisë. Ai është kreu i shtetit dhe përveç gjithçkaje tjetër, kontrollon tre degët e qeverisjes: legjislativin, ekzekutivin dhe gjyqësorin – ndërsa është gjithashtu komandant i përgjithshëm i forcave të armatosura (që praktikisht nuk ekzistojnë fare, përndryshe do ta kapnin për zverku dhe hidhnin atë në WC) dhe kontrollon shërbimet e sigurisë, median shtetërore dhe këshillat e komisionet kryesore.
PS: Harrova të them se kontrollon edhe delet që e rrethojnë, të cilat në vend që të reagojnë, ia lëpijnë aletet e pista dhe e simpatizojnë.
Aftësia për të parë ndryshimet midis fjalëve dhe veprimeve është parakushti kryesor për një shoqëri të lirë. Kryekrimineli nuk jep asnjëherë dorëheqje sepse i ka kapur të gjitha pushtetet dhe nuk frikohet nga demonstruesit paqësor. Kriminelët kuptojnë vetëm forcën kundër tyre, jo fjalët. Frika e ruan vreshtin.
***
Varfëria, korrupsioni dhe mungesa e perspektivës ekonomike përbëjnë faktorë kyç që nxisin shpërnguljen masive të shqiptarëve nga Shqipëria, Kosova dhe trojet e tjera, duke çuar në boshatisjen e rajoneve rurale dhe urbane përmes një dëbimi ekonomik të heshtur. Faktorët kryesorë të boshatisjes janë:
Pasojat në trojet shqiptare:
***
Tokën që humbasin shqiptarët në çast, asnjë përjetësi nuk mund ta zëvendësojë.
Asgjë nuk mund ta zëvendësojë një veprimtar, frymëzues. Asgjë – absolutisht asgjë – nuk mund ta zëvendësojë shkëlqimin e një atdhetari entuziast.
Paraja është vetëm një mjet. Mund të të çojë aty ku dëshiron të shkosh, por nuk mund të të zëvendësojë si shofer.
Nuk ka të bëjë vetëm me paratë – por edhe me kthimin mbrapsht të energjisë dhe zgjedhjeve që bën për ardhmërinë e pasardhësve tuaj, jo në kurbet por në vendin e vet.
“Intelektualët” e rremë që shkarravitin gjëra të pavlera e të kota në media të korruptuara antikombëtare janë me shumicë, por nuk do të jenë kurrë në gjendje t’i zëvendësojnë ata të vërtetët.
Ngrihuni tani dhe luftoni mafien e Shqipërisë që po shkatërron vendin tuaj. Në planin afatgjatë, vrasja e mizave me fjalë boshe do të jetë shumë e kushtueshme. Shqipëria po shpopullohet me shpejtësinë e rrufesë, kombi shqiptar është në prag të zhdukjes përfundimtare, vdekjes.
Ata kokëmish që akoma besojnë te krimineli më i madh i Shqipërisë, Edvin Kristaq Rama dhe narco-shtetit pa norma, pa ligje e kushtetutë që ai ka instaluar, mendojnë se po ndjekin yjet, dhe pastaj përfundojnë si peshq të artë në një tas.
Në këtë rast, kur i ftohti përpiqet të zëvendëson nxehtësinë, e mirëpres me gjithë zemër lopatën si i vetmi ilaç efektiv kundër borës!
Një paralajmërim për armikun e Shqipërisë dhe Kombit shqiptar: Kini kujdes nga ata që duan vetëm të jetojnë në paqe në atdheun e tyre. Ata janë të aftë të përdorin çdo mjet të nevojshëm nëse rrezikojnë vdekjen.
Përshëndetje shqiptarë! Zgjohuni tani, menjëherë, tani, tani. Synoni hënën. Nëse nuk e arrini, do të përfundoni midis yjeve.
***
Tradhtia e lartë – është një krim i rëndë kundër shtetit, kombit ose sovranitetit. Në rastin konkret ajo përfshin veprime madhore si ndihma ndaj armiqve që kanë pushtuar tokat tona (sidomos Serbisë…) dhe cenimi i sigurisë kombëtare. A dëgjosh o hajdut?
***
PS: Në shkrimet e mia prej vitit 2001 i kam trajtuar këto tema thelbësore:
Interesi i vendit dhe i atdheut është gjithmonë mbi çdo parti politike apo interes personal. Shteti dhe qytetarët vijnë të parët në çdo shoqëri të lirë.
Udhëkryqi (Errësira – Drita): E konsideroj servilizmin ndaj të huajve dhe korrupsionin si “errësira”. Për të arritur te “drita”, bëj thirrje për bashkim dhe mbështetje te forcat vetjake të kombit.
Jeta ose Vdekja (Shpopullimi): Jam nga ata që me dekada paralajmëroj se Shqipëria natyrale rrezikon shpërbërjen përfundimtare për shkak të mjerimit (varfërisë) dhe largimit të rinisë. Për të shpëtuar kombin dhe për t’i dhënë “jetë” atdheut, përherë kam theksuar nevojën urgjente për burrështetas të denjë dhe patriotë.
22.08.2026